ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 63 ڃٌؿذ ، ًىٌ ٯَْ ؿخثِ، ًٕنّو ٿٌ ؿخُأڅ ّټٌڅ ڃَحىح،ٳب٫ڄخٽ حٿڀٴ٦ رخٿنٔزش اٿْو أكٌ١ ڃن اىڄخٿو "96 ٳخٿظنٌّ٩ حٿيٙٿِ ٳخثيس ڃن ٳٌحثي حٕهٌ رخٿْٔخٵ، ًػڄَس ّخن٬ش، ّ٬٤ِ ٿڀڄظڀٸِ حٿ٤ڄؤنْنش حٿظخڃش ٳِ حٕهٌ رڄخ ّئىّو اٿْو حؿظيخىه،كْغ حٿڄًَنش حٿْٔخٷْش حٿظِ طٔڄق ٿڀڄٴَٔ رؤڅ ُّ٬ڄپ ن٨َه ٳِ حٿْٔخٵ ٿْٸَد ڃن ڃَحى حلله ٫ًِؿپ، ًىٌح ڃخنظ٬َٱ ٫ڀْو ڃن هٚٽ ىٌه حٕڃؼڀش: ٝب٣ الله رْب٥ٶ: ؿ ٳَا٥ُْٞشْآ٫ِ رِٷ ا٥زِ١ْشِ [ ؿ:1]ٳٸي نٸپ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳْيخ ًؿوُڅ ڃن حٿظٴَْٔ ڃ٬ًَٱُڅ ٫ني حٿ٬ڀڄخء. "أكيىڄخ: أڅّ حٿٌٻَ رڄ٬نَ حٿَ٘ٱ، ًحٿ٬َد طٸٌٽ ٳٚڅ ڃٌٻٌٍ ّ٬نٌڅ ٿيٌٻَ أُ: َٗٱ ، ًڃنو ٷٌٿو ط٬خٿَ :{ًَاِنَوُ ٿٌَِٻٌَْ ٿَٺَ ًَٿِٸٌَْڃِٺَ }[ حٿِهَٱ:44] أُ َٗٱ ٿټڂ ٫ڀَ أكي حٿٸٌٿْن. حٿٌؿو حٿؼخنِ: أڅ حٿٌٻَ حٓڂ ڃٜيٍ رڄ٬نَ حٿظٌٻَْٕڅ حٿٸَآڅ حٿ٬٨ْڂ ٳْو حٿظٌٻَْ ًحٿڄٌح٫٦، ًىٌح ٷٌٽ حٿـڄيٌٍ ًحهظخٍه حرن ؿََّ."97اٙ أڅّ حرن ؿََّ حٿ٤زَُّ ٍؿّق حٿٌؿو حٿؼخنِ ًؿ٬ڀو أًٿَ حٿٸٌٿْن ٳِ ًٿٺ رخٿٌٜحد ٕڅّ حلله أطز٪ ًٿٺ ٷٌٿو "{رَپِ حٿٌَِّنَ ٻَٴًََُح ٳِِ ٫َِِسٍ ًَِٗٸَخٵٍ }[ٙ:2] "ٳټخڅ ڃ٬ڀٌڃخ ٿٌٿٺ أنّو أهزَ ٫ن حٿٸَآڅ أنّو أنِٿو ًٻَح ٿ٬زخىه ًٻَّىڂ رو ًأڅ حٿټٴخٍ ڃن حّٗڄخڅ رو ٳِ ٫ِس ًٗٸخٵ" ٳـ٬پ حٿ٘نٸْ٤ِ ْٓخٵ حٿنّٚ حَٰٕٛ ڃن ٷٌٿو ط٬خٿَ"{رَپِ حٿٌَِّنَ ٻَٴًََُح ٳِِ ٫َِِسٍ ًَِٗٸَخٵٍ }"ىح٫ڄخ ٿٸٌٿو حٿٌُ ًىذ اٿْو، ٻِ ّټٌڅ حٿنٚ حٿٸَآنِ رنْش ڃظټخڃڀش ڃظنخٓٸش، ٻپ ًكيس طئىُ اٿَ حٕهٍَ،اٙ أڅ حٿڄٴَّٔٷي أًٍى حٿظٴَّْٔن ًٿڂ َّؿّق أكيح ڃنيڄخ ٫ڀَ حٓهَ، ًطز٬و ٳِ ًٿٺ حرن ٓ٬يُ ٳِ طٴَْٔه.98 انخٿٔزذ ٳِ اَّحى حٿ٘نٸْ٤ِ ٿڀظٴَّْٔن ؿڄْ٬خ،ىٌأڅ ْٓخٵ حٿنّٚ حٿټڀِ ًْٓخٵهحٿـِثِ ّٸزڀيڂح ،ٳٌؿو حٿظٌٻَْ ّٸزڀو ٕڅ حٿٸَآڅ طٌٻَس،ٻڄخ ؿخء ًٛٴو ٳِ آّخص ٫يّيس،ًًؿو حٿٌٻَ رڄ٬نَ حٿَ٘ٱ، ؿخء ٳِ آّخص ٻٸٌٿو ط٬خٿَ:{َٿٸَيْ أَنَِْٿْنَخ اِٿَْْټُڂْ ٻِظَخرًخ ٳِْوِ ًِٻَُْٻُڂْ }[حٕنزْخء:10]أُ َٗٳټڂ ػڂ اڅّ " ًُ "ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ:ًُ حٿٌٻَ" انڄخ ط٠خٱ اٿَ حْٕٗخء حٿَٳْ٬ش، ٳظـَُ ٫ڀَ ڃظٜٲ ڃٸٌٜى حٿظنٌّو رو"99ٳڀٌٿٺ أٷٔڂ ح رخٿٸَآڅ ٷٔڂ طنٌّو رو، ًٷي طٸٍَّ ٫ني حٿڄٴَّٔن،أڅ حلله طزخٍٹ ًط٬خٿَ ّٙٸٔڂ اٙ رڄخ ىٌ ٫٨ْڂ ًَّٗٲ. ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳَ١ُ٤َ اِ٭ْغَب٫ٍ أَ٥ْضَ٩ْٮَبٯُ ىَبئِشَٯُ ِٙٸ ُّٮُِِٰٞ ٳَ٭ُخْشِطُ ٥َُٰ ٹَٴْ٧َ ا٥ِْٞٺَب٩َخِ ١ِزَبثبً ٹَ٦َْٞبٯُ ٩َٮْؾُٴساً [الإعشاء:13] ٳٸي أرٸَ حٿ٘نٸْ٤ِ ىٙٿش ٿٴ٦"٣خثَه" ٳِ حّٓش طيًٍ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 96 ;ڃلڄي حٿ٤خىَ رن ٫خٌٍٗ، حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ، حٿنخَٗ: حٿيحٍ حٿظٌنْٔش ٿڀنَ٘ ،ؽ 21، ٙ 232 97ڃلڄي حٕڃْن رن ڃلڄي رن حٿڄوظخٍ حٿـٺڅُ حٿ٘نٸْ٤ِ،أٌٟحء حٿزْخڅ ٳِ اّ٠خف حٿٸَآڅ رخٿٸَآڅ.. ىحٍ حٿٴټَ. ٓنش حٿنَ٘: 1415ىـ/ 1995ځ، ؽ4 ،ٙ95 98٫زي حٿَكڄن رن نخَٛ رن حٿٔ٬يُ ،حٿڄلٸٶ : ٫زي حٿَكڄن رن ڃ٬ٚ حٿڀٌّلٶ، حٿنخَٗ : ڃئٓٔش حٿَٓخٿش .حٿ٤ز٬ش : حًٕٿَ 1420ىـ-2000 ځ، ٙ709 99حرن ٫خٌٍٗ، حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ،23 ، ٙ108
عدد الصفحات ٤٩ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 64 كٌٽ ڃ٬نْْن، ًًؿيْن ڃ٬ًَٳْن ٫ني حٿڄٴَّٔن: "حٿٌؿو حًٕٽ: أڅ حٿڄَحى رخٿ٤خثَ: حٿ٬ڄپ، ڃن ٷٌٿيڂ: ٣خٍ ٿو ٓيڂ اًح هَؽ ٿو. أُ أٿِڃنخه ڃخ ٣خٍ ٿو ڃن ٫ڄڀو. ٳخّٓخص حٿيحٿش ٫ڀَ أڅ ٫ڄپ حٗنٔخڅ ُٙځ ٿو ٻؼَْس ؿيحً . ٻٸٌٿو ط٬خٿَ: ٿََْْْ رِؤَڃَخنِِْټُڂْ ًَٙ أَڃَخنِِِ أَىْپِ حٿْټِظَخدِ ڃَنْ َّ٬ْڄَپْ ٌُٓءحً ُّـَِْ رِوِ [حٿنٔخء:123] ًٷٌٿو اِنَڄَخ طُـًَِْْڅَ ڃَخ ٻُنْظُڂْ طَ٬ْڄَڀٌُڅَ }[حٿ٤ٌٍ:16].ًٷٌٿو ط٬خٿَ: َّخ أَُّيَخحٿْؤِنَْٔخڅُ اِنَٺَ ٻَخىِفٌ اِٿََ ٍَرِٺَ ٻَيْكخً [حٙن٘ٸخٵ:6] ًٷٌٿو ط٬خٿَ: ڃَنْ ٫َڄِپَ َٛخٿِلخً ٳَڀِنَٴِْٔوِ ًَڃَنْ أََٓخءَ ٳَ٬َڀَْْيَخ ... [حٿٌٍٍ٘:46]حٿؼخنِ: أڅ حٿڄَحى رخٿ٤خثَ ڃخ ٓزٶ ٿو ٳِ ٫ڀڂ حلله ڃن ٗٸخًس أً ٓ٬خىس.ًحٿٸٌٙڅ ڃظُٚڃخڅ. ٕڅّ ڃخ ّ٤َْ ٿو ڃن حٿ٬ڄپ ىٌ ٓزذ ڃخ ّئًٽ اٿْو ڃن حٿ٘ٸخًس أً حٿٔ٬خىس.ٳخّٓخص حٿيحٿش ٫ڀِ ًٿٺ أّ٠خً ٻؼَْس، ٻٸٌٿو ىٌَُ حٿٌَُِ هَڀَٸَټُڂْ ٳَڄِنْټُڂْ ٻَخٳٌَِ ًَڃِنْټُڂْ ڃُئْڃِنٌ [ حٿظٰخرن:2],ًٷٌٿو: ًَٿٌَِٿِٺَ هَڀَٸَيُڂْ [ ىٌى:119 ,] أُ:ٿٚهظٚٱ اٿٍ٘ٸِ ًٓ٬ْي هڀٸيڂ,ًٷٌٿو: ٳََِّٸخً ىَيٍَ ًَٳََِّٸخً كَٶَ ٫َڀَْْيِڂُ حٿ٠َٚٿَشُ [حٕ٫َحٱ:30]ًٷٌٿو: ٳََِّٶٌ ٳِِ حٿْـَنَشِ ًَٳََِّٶٌ ٳِِ حٿَٔ٬َِِْ [حٿٌٍٍ٘:7 "] اڅّ طٌؿْو حٿ٘نٸْ٤ِ ٿّٔش ڃظٴٶ ڃ٪ ْٓخٵ حٿنٚ حٿٸَآنِ،ًطز٬و ٫ڀَ ىٌح حرن ٫٤ّْش 100ًحٿَحُُ101 ًحٿؼ٬خٿزِ102ٳَأًح أڅّ ىٙٿش ٿٴ٦ "٣خثَه "ٳِ حّٓش ط٬زَّ ٫ن حٿل٦ّ ًحٿ٬ڄپ،اًىڄخ ڃظُٚڃخڅ، ًهخٿٲ ٳِ ًٿٺ ؿڄخ٫ش ڃن حٿڄٴَّّٔن، ٳټپ ٷٔڂ ڃنيڂ حٍط٠َ ىٙٿش ڃ٬ّْنش، ًأّّيىخ ريٙثپ ًٷَحثن طٸٌُّ ڃٌىزو ،ٳٸي نلَ حرن ٻؼَْ ٳِ طٴَْٔه اٿَ "أڅّ حٿڄَحى ڃن ٿٴ٦ ٣خثَه ىٌ ڃخ ٣خٍ٫نو ڃن ٫ڄڀو، ًؿ٬پ كـّظو ٳْڄخ ح٫ظڄيه آّخص طئّّي ىٌح حٿڄ٬نَ ًطٸٌّّو ٻٸٌٿو ط٬خٿَ : ٳَڄَنْ َّ٬ْڄَپْ ڃِؼْٸَخٽَ ًٍََسٍ هََْْحً َََّهُ، ًَڃَنْ َّ٬ْڄَپْ ڃِؼْٸَخٽَ ًٍََسٍ ََّٗحً َََّهُ [حٿِٿِٿش:7-8]ًٷٌٿو ط٬خٽٍ: ًَاِڅَ ٫َڀَْْټُڂْ ٿَلَخٳِ٨ِْنَ، ٻََِحڃخً ٻَخطِزِْنَ، َّ٬ْڀَڄٌُڅَ ڃَخ طَٴْ٬َڀٌُڅَ [حٙنٴ٤خٍ:10-11-12]ػڂ ٷخٽ أّ٠خ:ًٿيٌح ٷخٽ ط٬خٿَ: حٷََْأْ ٻِظَخرَٺَ ٻَٴََ رِنَٴِْٔٺَ حٿٌَْْْځَ ٫َڀَْْٺَ كَِْٔزخً [حَٗٓحء:14] أُ انّٺ ط٬ڀڂ أنّٺ ٿڂ طُ٨ڀڂ ًٿڂ ُّټظذ ٫ڀْٺ ٯَْ ڃخ ٫ڀڄض ٕنٺ ًٻَص ؿڄْ٪ ڃخ ٻخڅ ڃنٺ ًٙ ّنَٔ أكي ْٗجخ ڃڄخ ٻخڅ ڃنو ًٻپ أكي ّٸَأ ٻظخرو ڃن ٻخطذ ًأڃِ "103 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 100حرن ٫٤ْش، ٫زي حٿلٶ رن ٯخٿذ. حٿڄلٍَ حٿٌؿِْ ٳِ طٴَْٔ حٿټظخد حٿ٬ِِّ. ١1.حٿيًكش ،1409ىـ.، ؽ2، ٙ407 101حٿَحُُ، ٳوَ حٿيّن ڃلڄي رن ٫ڄَ، حٿظٴَْٔ حٿټزَْ. ١1 .ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش،1411ىـ ، ؽ4 ، ٙ 491 102 ٫زي حٿَكڄن رن ڃلڄي رن ڃوڀٌٱ أرٌ ُّي حٿؼ٬خٿزِ حٿڄټِ حٿـٌحىَ حٿلٔخڅ ٳِ طٴَْٔ حٿٸَآڅ حٿڄلٸٶ: ٫ڀِ ڃ٬ٌٝ- ٫خىٽ ٫زي حٿڄٌؿٌى حٿنخٍٕ: ىحٍ اكْخء حٿظَحع حٿ٬َرِ ٓنس حٿنَ٘: 1418 - 1997، ؽ1 ، ٙ287 103 حرن ٻؼَْ،طٴَْٔ حٿٸَآڅ حٿ٬٨ْڂ، ١.2 .حٿڄلٸٶ: ٓخڃِ رن ڃلڄي حٿٔٚڃش; حٿنخَٗ: ىحٍ ٣ْزش; ٓنش حٿنَ٘: 1420 – 1999،، ؽ5 ، ٙ51
عدد الصفحات ٥٠ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 65 ٳٸي ؿ٬پ حرن ٻؼَْ ٿلخٵ حّٓش،ٷَّنش ٷٌّش، حٓظني ٫ڀْيخ ٳِ ٍأّو، اٙ أنو رخٿڄٸخرپ ڃخٽ اڃخځ حٿڄٴَّٔن حٿ٤زَُ اٿَ حٿٌؿو حٿؼخنِ ٳٸخٽ : ًٻپّ انٔخڅ ڃنټڂ ّخ ڃ٬َ٘ رنِ آىځ، أٿِڃنخه نلٔو ًٓ٬يه، ًٗٸخءه ًٓ٬خىطو، رڄخ ٓزٶ ٿو ٳِ ٫ڀڄنخ أنو ٛخثَ اٿْو، "104ٳظڀٺ حْٕٗخء حٿڄٸيًٍس ٻؤنيخ ط٤َْ اٿْو ًطَْٜ اٿْو، ٳزيٌح حٿڄ٬نَ ٙ ّز٬ي أڅ ّ٬زَ ٫ن طڀٺ حٕكٌحٽ حٿڄٸيٍس رڀٴ٦ حٿ٤خثَ. ٳٸٌٿو: ًَٻُپَ انٔخڅ أٿِڃنخه ٣خثَه ٳِ ٫ُنُٸِوِ ٻنخّش ٫ن أڅ ٻپ ڃخ ٷيٍّه حلله ط٬خٿَ ًڃ٠َ ٳِ ٫ڀڄو كٌٜٿو ، ٳيٌ ُٙځ ٿو ًحٛپ اٿْو ٯَْ ڃنلَٱ ٫نو"105 ٝٴ٥ٲزْب٥ٶ: ٳَ٥ََٞذْ ١َزَجْٮَب ِٙٸ ا٥ضَثُٴسِ ٩ِ٬ْ ثَْْذِ ا٥زِ١ْشِ أَ٫َ ا٥ْؤَسْكَ ٹَشِصُٲَب ِّجَبدِٷَ ا٥قَب٥ِؾُٴ٫َ [الأ٭جٺبء:105.]أٗخٍحٗڃخځ حٿٸَ٣زِ اٿَ رْخڅ ىٙٿش "حٍٕٝ"، ًأڅ أكٔن ڃخ ٷْپ ٳْيخ" أنو َّحى ريخ أٍٝ حٿـنش ٻڄخ ٷخٽ ٓ٬ْي رن ؿزَْ؛ ٕڅّ حٍٕٝ ٳِ حٿينْخ ٷخٽ ٷي َّػيخ حٿٜخٿلٌڅ ًٯَْىڂ. ًىٌ ٷٌٽ حرن ٫زخّ ًڃـخهى ًٯَْىڄخ. ًٷخٽ ڃـخىي ًأرٌ حٿ٬خٿْش: ًىٿْپ ىٌح حٿظؤًّپ ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَٷَخٿٌُح حٿْلَڄْيُ ٿِڀَوِ حٿٌَُِ َٛيَٷَنَخ ًَ٫ْيَهُ ًَأًٍََْػَنَخ حٿْؤٍََْٝ [حٿِڃَ:74]"106 أٍٝ حٿـنش ، ًانّيخ حٍٕٝ حٿظِ ّوظٚ ريخ حٿٜخٿلٌڅ .ٕنّيخ ٿيڂ هڀٸض ، ًٯَْىڂ اًح كٜڀٌح ٳْيخ ٳ٬ڀَ ًؿو حٿظز٪،ًأڅ حّٓش ًٻَص ٫ٸذ ًٻَ حٗ٫خىس ًٿْْ ر٬يىخ أٍٝ ّٔظٸَ ٫ڀْيخ حٿٜخٿلٌڅ . ًّڄظن حلله ريخ ٫ڀْيڂ ٌٍٓ أٍٝ حٿـنش .107 أڃّخ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳٔخٵ حٿٸٌٿْن ؿڄْ٬خ ص حٍٹح ىٙٿش ٿٴ٦ "حٍٕٝ" ٳِ حّٓش ڃلظڄٚ ٿڀيٙٿظْن، ٕڅّ حٿْٔخٵ حٿټڀِ ٿټٚځ حلله ؿپّ ً٫ٚ ّٸزڀيڄخ ٳٸي ًٻَأڅ "حٍٕٝ ٳِ ٷٌٿو ىنخ أَڅَ حٿْؤٍََْٝ ََِّػُيَخ ٫ِزَخىَُِ حٿَٜخٿِلٌُڅَ ٿڀ٬ڀڄخء ًؿيخڅ ٳْيخ:حًٕٽ ـ أنّيخ أٍٝ حٿـنش ٌٍّػيخ حلله ٌّځ حٿٸْخڃش ٫زخىه حٿٜخٿلْن. ًىٌح حٿٸٌٽ ّيٽ ٿو ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَٷَخٿٌُح حٿْلَڄْيُ ٿِڀَوِ حٿٌَُِ َٛيَٷَنَخ ًَ٫ْيَهُ ًَأًٍََْػَنَخ حٿْؤٍََْٝ نَظَزٌََأُ ڃِنَ حٿْـَنَشِ كَْْغُ نََ٘خءُ ٳَنِ٬ْڂَ أَؿَُْ حٿْ٬َخڃِڀِْنَ [ٯخٳَ:74].حٿؼخنِ ـ أڅ حٿڄَحى رخٍٕٝ:أٍٝ حٿ٬يً ٌٍّػيخ حلله حٿڄئڃنْن ٳِ حٿينْخ: ًّيٽ ٿيٌح ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَأًٍََْػَټُڂْ أٍََْٟيُڂْ ًَىَِّخٍَىُڂْ ًَأَڃٌَْحٿَيُڂْ ًَأٍَْٟخً ٿَڂْ طَ٤َؤًُىَخ ًَٻَخڅَ حٿڀَوُ ٫َڀََ ٻُپِ َِْٗءٍ ٷَيَِّحً [حٕكِحد:27]،ًٷٌٿو: ًَأًٍََْػْنَخ حٿْٸٌَْځَ حٿٌَِّنَ ٻَخنٌُح ُّْٔظَ٠ْ٬َٴٌُڅَ ڃََ٘خٍِٵَ حٿْؤٍَِْٝ ًَڃََٰخٍِرَيَخ [حٕ٫َحٱ:137]،ًٷٌٿو ط٬خٿَ: ٷَخٽَ ڃٌََُٓ ٿِٸٌَْڃِوِ حْٓظَ٬ِْنٌُح رِخٿڀَوِ ًَحْٛزًَُِح اِڅَ حٿْؤٍََْٝ ٿِڀَوِ ٌٍُِّػُيَخ ڃَنْ ََّ٘خءُ ڃِنْ ٫ِزَخىِهِ ًَحٿْ٬َخٷِزَشُ ٿِڀْڄُظَٸِْنَ [حٕ٫َحٱ:128]ًٷٌٿيظ٬خٿَ ًَ٫َيَ حٿڀَوُ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُح ڃِنْټُڂْ ًَ٫َڄِڀٌُح ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 104 أرٌ ؿ٬ٴَ ڃلڄي رن ؿََّحٿ٤زَُ، ؿخځ٩ حٿزْخڅ ٫ن طؤًّپ آُ حٿٸَآڅ، ىحٍ حٿٴټَ رًَْص – ٿزنخڅ 1995ځ ، طلٸْٶ ٛيٷِ حٿ٬٤خٍ .17، ٙ400 105حٿَحُُ، ٳوَ حٿيّن ڃلڄي رن ٫ڄَ، ڃٴخطْق حٿْٰذ. ١1 .ى.ځ: ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش، 1411ىـ ؽ10 ، ٙ 13 106حٿٸَ٣زِ ، حٿـخڃ٪ ٕكټخځ حٿٸَآڅ ؽ11 ، ٙ349 107ڃلڄي ْٓي ٣ن٤خًُ ، طٴَْٔ حٿٌْٓ٢ ، ؽ3 ، ٙ292
عدد الصفحات ٥١ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 66 حٿَٜخٿِلَخصِ ٿََْْٔظَوْڀِٴَنَيُڂْ ٳِِ حٿْؤٍَِْٝ ٻَڄَخ حْٓظَوْڀَٲَ حٿٌَِّنَ ڃِنْ ٷَزْڀِيِڂْ [حٿنٌٍ:55]، ًٷٌٿو ط٬خٿَ : ٳَؤًَْكََ اِٿَْْيِڂْ ٍَرُيُڂْ ٿَنُيْڀِټَنَ حٿ٨َخٿِڄِْنَ *ًَٿَنُْٔټِنَنَټُڂُ حٿْؤٍََْٝ ڃِنْ رَ٬ْيِىِڂْ [ارَحىْڂ:13] اٿَ ٯَْ ًٿٺ ڃن حّٓخص"108 ًٷي حٓظ٨يَحٿٸٌٽ حٿؼخنِ حٗڃخځ حٿٌ٘ٻخنِ ٳٸخٽ "ًحٿ٨خىَ أڅ ىٌح طزَْ٘ ٕڃش ڃلڄي ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ رٌٍحػش أٍٝ حٿټخٳَّن ، ً٫ڀْو أٻؼَ حٿڄٴَّٔن" .109 ًّزيً أنو ٙ ڃخن٪ ڃن أڅ ّټٌڅ حٿڄَحى رخٍٕٝ حٿظِ َّػيخ حٿ٬زخى حٿٜخٿلٌڅ ، ڃخ ّ٘ڄپ أٍٝ حٿـنش ًأٍٝ حٿينْخ ،ٕنو ٿڂ َّى نٚ ّوّٜٚ أكي حٿڄ٬نْْن . ٳا٫ عئٮب ا٥ٶ دلا٥خ ا٥َ٬ ٙٸ ٝٴ٥ٰ: َََٙ٬َ أَ٫ْ ٥َ٬ْ ٭َْٞذِسَ َّ٦َٺِْٰ [ الأ٭جٺبء:87]ٳخٿ٬ڀڄخء ٷي حهظڀٴٌح ٳِ ڃ٬نَ حّٓش ٫ڀَ ٷٌٿْن:حًٕٽ: أنّو ًٷ٪ ٳِ ٧نّو أڅ حلله ط٬خٿَ ٙ ّٸيٍ ٫ڀَ ڃ٬خٷزظو.ٷخٽ حٿٌ٘ٻخنِ :" ًىٌ ٷٌٽ ڃَىًى ،ٳبڅ ىٌح حٿ٨ن رخلله ٻٴَ ، ًڃؼپ ىٌح ٙ ّٸ٪ ڃن حٕنزْخء ٫ڀْيڂ حٿٜٚس ًحٿٔٚځ"110ًحٿؼخنِ: ٳ٨نّ أڅ ٿن ن٠ّْٶ ٫ڀْو ٻٸٌٿو : َّزُْٔ٢ُ حٿَُِْٵَ ٿِڄَنْ ََّ٘خءُ ًََّٸْيٍِ [حٿَ٫ي:26 ]أُ: ّ٠ّْٶ .ً٫ڀَ ىٌح حٿٸٌٽ ؿڄيٌٍ حٿ٬ڀڄخء ًحهظخٍه حرن ؿََّ111 . أڃخ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳٸي أ٫َٝ ٫ن حٿظٌؿْو حٿٌُ ًٛڄو حٿڄٴًَٔڅ رؤنو ڃَىًى ًرخ٣پ،ٕنو ٿْْ ٿڂ ڃٔظني ڃن ٻٚځ حلله ط٬خٿَ ، اً حٿْٔخٵ حٿٸَآنِ ٿڂ ّ٘يي ٿو ، ٕؿپ ىٌح أٗخٍ اٿَ ًؿيْن ڃن حٿظٴَْٔ ٙ ّټٌّد أكيىڄخ حٓهَ ٻٚىڄخ ىٽ ٫ڀْو حٿنٚ حٿٸَآنِ :حًٕٽ: أڅّ حٿڄ٬نَ ٿَنْ نَٸْيٍَِ ٫َڀَْْوِ أُ ٿن ن٠ّْٶ ٫ڀْو ٳِ ر٤ن حٿلٌص . ًڃن ا٣ٚٵ "ٷيٍ" رڄ٬نَ "ّْٟٶ " ٳِ حٿٸَآڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ: حٿڀَوُ َّزُْٔ٢ُ حٿَُِْٵَ ٿِڄَنْ ََّ٘خءُ ًََّٸْيٍُِ [ارَحىْڂ:26] أُ ًّ٠ّْٶ حٿَُٵ ٫ڀَ ڃن ّ٘خء، ًٷٌٿو ط٬خٿَ : ٿُِْنْٴِٶْ ًًُ َٓ٬َشٍ ڃِنْ َٓ٬َظِوِ ًَڃَنْ ٷُيٍَِ ٫َڀَْْوِ ٍُِْٷُوُ ٳَڀُْْنْٴِٶْ ڃِڄَخ آطَخهُ حٿڀَوُ [حٿ٤ٚٵ:7]. ٳٸٌٿو: ًَڃَنْ ٷُيٍَِ ٫َڀَْْوِ ٍُِْٷُوُ أُ ًڃن ّْٟٶ ٫ڀْو ٍُٷو .حٿٌؿو حٿؼخنِ: أڅ ڃ٬نَ{ٿَنْ نَٸْيٍَِ ٫َڀَْْوِ } ٿن نٸ٠ِ ٫ڀْو ًٿٺ. ً٫ڀْو ٳيٌ ڃن حٿٸيٍ ًحٿٸ٠خء. "ًٷيٍ" رخٿظوٴْٲ طؤطِ رڄ٬نَ"ٷيٍّ " حٿڄ٠٬ٴش: ًڃنو ٷٌٿو ط٬خٿَ: ٳَخٿْظَٸََ حٿْڄَخءُ ٫َڀََ أَڃٍَْ ٷَيْ ٷُيٍَِ [حٿٸڄَ:12]أُ ٷيٍه حلله"112."ًاٿَ حٿٌؿو حٿؼخنِ ڃخٽ"حٿٴَّحء " ًحٍط٠َ أڅ طټٌڅ ىٙٿظو:ٳ٨ن أڅ ٿن نٸيٍّ ٫ڀْو ڃن حٿ٬ٸٌرش ڃخ ٷيٍّنخه "113 ًحٿڄظؤڃّپ ٳِ حٿنٚ حٿٸَآنِ ٍَّ أڅ ٻٚ حٿيٙٿظْن ٌّّٔٯيڄخ حٿْٔخٵ حٿٸَآنِ .رپ اڅ ڃـِء ٻپ ڃنيڄخ ٳِ ْٓخٵ ڃ٬ّْن أًؿذ ىٌح حٿظ٬يى حٿڄ٬نٌُ ًػَحء حٿڀٴ٦ ڃن ؿيش حٿيٙٿش . ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 108أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ4، ٙ249-250 109 حٿٌ٘ٻخنِ ، ٳظق حٿٸيَّ ،ؽ5 ، ٙ86 110حٿٌ٘ٻخنِ ، ٳظق حٿٸيَّ ، ؽ5 ، ٙ73 111حٿ٤زَُ ،ؿخڃ٪ حٿزْخڅ ؽ 9، ٙ222 112أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ4 ٙ240 113أرٌ ڃنٌٍٜ ڃلڄي رن أكڄي حُٕىَُ، طيٌّذ حٿڀٰش ، ؽ3 ، ٙ108
عدد الصفحات ٥٢ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 67 ًٿـــٴ٦ " حٿڄٸخځ "ٻـــٌٿٺ ڃڄخ حهظڀٲ ٳِ ىٙٿظو ٳـــــــٴِ ٝٴ٣ٯ رْب٥ٶ: ٳَ٥ِ٪َ٬ْ خَبَٗ ٩ََٞب٧َ سَثِِٰ عَٮَزَب٫ِ [ا٥شؽ٪٬:46,]ٳٸينٸپ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳِ اّ٠خكيخ ًؿوُڅ ڃ٬ًَٱُڅ ٫ني حٿ٬ڀڄخء، ٻٚىڄخ ّ٘يي ٿو ٷَآڅ:أكيىڄخ:أڅ حٿڄَحى رٸٌٿو:{ڃَٸَخځَ ٍَرِوِ },أُ ٷْخڃو رْن ّيُ ٍرو، ٳخٿڄٸخځ حٓڂ ڃٜيٍ رڄ٬نَ حٿٸْخځ، ًٳخ٫ڀو ٫ڀَ ىٌح حٿٌؿو ىٌ حٿ٬زي حٿوخثٲ، ًانڄخ أْٟٲ اٿَ حٿَد ٿٌٷٌ٫و رْن ّيّو، ًىٌح حٿٌؿو ّ٘يي ٿو ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَأَڃَخ ڃَنْ هَخٱَ ڃَٸَخځَ ٍَرِوِ , ًَنَيََ حٿنَٴَْْ ٫َنِ حٿْيٌٍََ , ٳَبِڅَ حٿْـَنَشَ ىَِْخٿْڄَؤًٍَْ [حٿنخُ٫خص:40]،ٳبڅ ٷٌٿو: ًَنَيََ حٿنَٴَْْ ٫َنِ حٿْيٌٍََ [حٿنخُ٫خص:40],ٷَّنش ىحٿش ٫ڀَ أنو هخٱ ٫خٷزش حٿٌنذ كْن ّٸٌځ رْن ّيُ ٍرو، ٳنيَ نٴٔو ٫ن ىٌحىخ.ًحٿٌؿو حٿؼخنِ: أڅ ٳخ٫پ حٿڄٜيٍ حٿڄْڄِ حٿٌُ ىٌ حٿڄٸخځ، ىٌحلله ط٬خٿَ أُ: هخٱ ىٌح حٿ٬زي ٷْخځ حلله ٫ڀْو ًڃَحٷزظو ٕ٫ڄخٿو ًاكٜخثيخ ٫ڀْو، ًّيٽّ ٿيٌح حٿٌؿو حّٓخص حٿيحٿش ٫ڀَ ٷْخځ حلله ٫ڀَ ؿڄْ٪ هڀٸو ًاكٜخثو ٫ڀْيڂ أ٫ڄخٿيڂ ٻٸٌٿو ط٬خٿَ: حٿڀَوُ ٙ اِٿَوَ اِٿَخ ىٌَُ حٿْلَُِ حٿْٸٌَُْځُ [حٿزٸَس:255]، ًٷٌٿو ط٬خٿَ: أَٳَڄَنْ ىٌَُ ٷَخثِڂٌ ٫َڀََ ٻُپِ نَٴٍْْ رِڄَخ ٻََٔزَضْ [حٿَ٫ي:33]، ًٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَٙ طَ٬ْڄَڀٌُڅَ ڃِنْ ٫َڄَپٍ اِٿَخ ٻُنَخ ٫َڀَْْټُڂْ ُٗيٌُىحً اًِْ طُٴِْ٠ٌُڅَ ٳِْوِ [ٌّنْ:61],اٿَ ٯَْ ًٿٺ ڃن حّٓخص.ًڃڄّخ ؿخء ٳِ حٿٌٻَ حٿلټْڂ ڃئّّيح أڅّ حٿڄٸخځ ّٔظ٬ڄپ ڃٜيٍح ڃْڄّْخ ٷٌٿو ط٬خٿَ : كخٻْخ ٫ن نٌف ٫ڀْو حٿٔٚځ ٷٌٿو َّخ ٷٌَْځِ اِڅْ ٻَخڅَ ٻَزََُ ٫َڀَْْټُڂْ ڃَٸَخڃِِ ًَطٌَْٻَُِِْ رِآّخصِ حٿڀَوِ ٳَ٬َڀََ حٿڀَوِ طٌََٻَڀْضُ [ٌّنْ:71] " ٳڄٸخڃِ ىٌ ڃٜيٍ ڃْڄِ ڃَحىٱ ٿڀٸْخځ114 ًًىذ ر٬ٞ حٿڄٴَّّٔن، اٿَ أڅّ "حٿڄٸخځ "ڃٸلڄش، ٻڄخ طٸٌٽ:أهخٱ ؿخنذ ٳٚڅ، ًٳ٬ڀض ىٌح ٿڄټخنٺ، ًأن٘ي: ًَ٫ََْصُ رِوِ حٿْٸَ٤َخ ًَنَٴَْْضُ ٫َنْوُ ڃَٸَخځَ حٿٌِثْذِ ٻَخٿََؿُپِ حٿڀَ٬ِْنِ 115 ًٷي طز٪ حٿِڃوَُ٘ ٳِ طٌؿْيو حٿٌُ ّٴ٠ِ أڅ" ڃٸخځ " ڃٸلڄش ٫ڀَ ٓزْپ حٿټنخّش،حٗڃخځ حٕٿٌِٓ ًؿ٬ڀو ىٌ حٕ٧يَ "116،ًڃڄّخ ّز٬ي ىٌح حٿٸٌٽ ًّـ٬ڀو ڃظًَٻخ ڃيـٌٍح، أنو ؿ٬پ ٿٴ٦ حٿڄٸخځ ُحثيح ڃن ٯَْ أڅ ّټٌڅ ٿو اٟخٳش ڃ٬نَ، أً ڃِّي ىٙٿش ،ًىٌح ڃڄخ ّنِّه ٫نو ٻٚځ حلله ٓزلخنو ًط٬خٿَ ، ًڃ٪ ىٌح ٻڀو ٳخٿْٔخٵ حٿٸَآنِ ٷي طټٍَ ًٻَ "حٿڄٸخځ"ٳْو ٳِ ٫يس آّخص، ڃڄخ ّـ٬ڀيخ ڃظٚكڄش ڃظنخٓٸش ،ڃئىّّش ٿيٙٙص ڃظنٌّ٫ش، طٌٛٲ رخٿؼَحء حٿيٙٿِ. ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳَعََْ٦ْٮَب َّ٦َٶ ُٝ٦ُٴثِٲِ٨ْ أَ١ِٮَخً أَ٫ْ ٹََْٚٞٲُٴٯُ ٳَِٙٸ آرَا٭ِٲِ٨ْ ٳَْٝشاً [ا٥٢ٲ٘:46] أٗخٍ حٿ٘نٸْ٤ِ اٿَ أڅ"ٷٌٿو:{أَنَْٴْٸَيٌُهُ }،ٳْو ًٳِ ٻپ ڃخ ّ٘خريو ڃن حٕٿٴخ٥ ًؿوحڅ ڃ٬ًَٳخڅ ٿ٬ڀڄخء حٿظٴَْٔ: أكيىڄخ: أڅّ حٿڄ٬نَ ؿ٬ڀنخ ٫ڀَ ٷڀٌريڂ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 114حٿ٤خىَ رن ٫خٌٍٗ ،حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ، ؽ11 ، ٙ139 115حٿِڃوَُ٘ ، حٿټ٘خٱ ، ؽ6 ، ٙ473 116حٕٿٌِٓ ،ًٍف حٿڄ٬خنِ ؽ20، ٙ161
عدد الصفحات ٥٣ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 68 أٻنّش ٿجٚ ّٴٸيٌه . ً٫ڀْو ٳٚ حٿنخٳْش ڃلًٌٳش ىٽّ حٿڄٸخځ ٫ڀْيخ . ً٫ڀَ ىٌح حٿٸٌٽ ىنخ حٷظَٜ حرن ؿََّ حٿ٤زَُ. ًحٿؼخنِ: أڅّ حٿڄ٬نَ ؿ٬ڀنخ ٫ڀَ ٷڀٌريڂ أٻنّش ٻَحىش أڅ ّٴٸيٌه، ً٫ڀَ ىٌح ٳخٿټٚځ ٫ڀَ طٸيَّ ڃ٠خٱ، ًأڃؼخٽ ىٌه حّٓش ٳِ حٿٸَآڅ ٻؼَْس. ًٿڀ٬ڀڄخء ٳِ ٻڀّيخ حٿٌؿيخڅ حٿڄٌٻٌٍحڅ ٻٸٌٿو ط٬خٿَ : ُّزَِْنُ حٿڀَوُ ٿَټُڂْ أَڅ طَ٠ِڀٌُحْ [حٿنٔخء:176]، أُ: ٿجٚ ط٠ڀٌح، أً ٻَحىش أڅ ط٠ڀٌح. ًٷٌٿو: اڅْ ؿَخءَٻُڂْ ٳَخِٓٶٌ رِنَزَؤٍ ٳَظَزََْنٌُح أَڅْ طُِْٜزٌُح ٷٌَْڃخً رِـَيَخٿَشٍ [حٿلـَحص:6] .أُ ٿجٚ طْٜزٌح،أًٻَحىش أڅ طْٜزٌح، ًأڃؼخٽ ًٿٺ ٻؼَْس ٳِ حٿٸَآڅ حٿ٬٨ْڂ."117 ًٷي نَٜ حٿٸٌٽحٿؼخنِ أدً حٿزٸخء حٿ٬ټزَُ ٳِ ػٚع ڃٌحٟ٪ ڃن ٻظخرو "ا٫َحد ٯَّذ حٿٸَآڅ"118 ًٍؿّلو حرن ؿُِّ ٳِ طٴَْٔه، 119ًحٗڃخځ حٕٿٌِٓ120 ًحٿزٌُٰ 121ًأرٌكّْخڅ 122ٻڀيڂ ٍؿلٌح أڅ حٿټٚځ ٫ڀَ طٸيَّ ڃ٠خٱ. اڅ ط٬يى حٿيٙٿش نظؾ ٫نو ط٬يى ٳِ طٌؿْو حّٓش ڃن حٿـيش حٗ٫َحرّْش ٳٸٌٿو ط٬خٿَ: أَڅ َّٴْٸَيٌُهُ ڃٴ٬ٌٽ ٿو رظٸيَّ ڃ٠خٱ أُ: ٻَحىش أڅ ّٸٴٌح ٫ڀَ ٻنيو ًّ٬َٳٌح أنّو ڃن٬ني حلله ط٬خٿٍؤً ڃٴ٬ٌٽ رو ٿٴ٬پ ڃٸيٍّ ڃٴيٌځ ڃن حٿـڄڀش 123 ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳا٥َزِٹ٬َ ٱُ٨ْ ٥ِ٦ضَ١َبحِ َٙبِّ٦ُٴ٫َ [ا٥٪ئ٩ٮٴ٫: 4]حهظڀٲ حٿڄٴًَّٔڅ ٳِ حٿڄَحى ڃن"حٿِٻخس "ٳِ ىٌه حّٓش ٳٌىذ ؿڄ٪ ڃنيڂ اٿَ أنّيخ ُٻخس حٕڃٌحٽ،ًحٍط٠َ ىٌح حٿٸٌٽ حرن ؿََّ حٿ٤زَُ،ً٫ِحه حرن ٻؼَْ ٿٖٻؼَّن ٳٸخٿٌح:"حٿڄَحى ريخ ىخىنخ حٿلٶ حٿٌحؿذ ٳِ حٕڃٌحٽ هخٛش ٕڅّ ىٌه حٿڀٴ٨ش ٷي حهظّٜض ريٌح حٿڄ٬نَ "124ٷخٿٌح: ٕڅ أٛپ حٿِٻخس ٳَٝ رڄټش ٷزپ حٿيـَس ،ًڃخ ٳَٝ ر٬ي ًٿٺ ٳَ حٿٔنش حٿؼخنْش ځڅ حٿيـَس ىٌ ڃٸخىَّىخ ، ًڃٜخٍٳيخ ، ًطٴخْٛپ أكټخڃيخ125ٳخٿ٨خىَ أڅ أٛپ حٿِٻخس ٻخڅ ًحؿزًخ رڄټش، ٻڄخ ٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ ٌٍٓس حٕن٬خځ، ًىِ ڃټْش: ًَآطٌُح كَٸَوُ ٌَّْځَ كََٜخىِهِ [حٕن٬خځ: 141. ]126 ًڃخٽ ٳَّٶ آهَ اٿَ أڅّ حٿڄٸٌٜى ڃنيخ ُٻخس حٿنٴْ ًط٤يَْىخ ڃن حٿٌنٌد ًحٓػخځ ٕڅّ حٿڀٴ٦ ّلظڄپ أڅ َّّي رخٿِٻخس حٿٴ٠خثپ ، ٻؤنو أٍحى حُٕٻَ ڃن ٻپ ٳ٬پ.127ًًؿو ًٿٺ أڅ ٌٍٓس" حٿڄئڃنٌڅ " ڃټْش ، ًٿڂ طٴَٝ حٿِٻخس اٙ ٳِ حٿڄيّنش . ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 117أٌٟحء حٿزْخڅ ، ؽ3، ٙ313 118أرٌ حٿزٸخء حٿ٬ټزَُ ، حٿظزْخڅ ٳِ ا٫َحد ٯَّذ حٿٸَآڅ ، ؽ2 ، ٙ853 119حرن ؿُِ ، حٿظٔيْپ ٿ٬ڀٌځ حٿظنِّپ ، ؽ1 ، ٙ410 120حٕٿٌِٓ ، ًٍف حٿڄ٬خنِ ؽ5 ، ٙ322 121 حٿزٌُٰ ، ڃ٬خٿڂ حٿظنِّپ ، ؽ5 ، ٙ97 122حٿزلَ حٿڄلْ٢ ، ؽ5 ، ٙ108 123حٕٿٌِٓ ،ًٍف حٿڄ٬خنِ ، ؽ10 ، ٙ474 124 ٫ڄَ رن ٫ڀِ رن ٫خىٽ حٿلنزڀِ، حٿڀزخد ٳِ ٫ڀٌځ حٿټظخد ، ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش ، رًَْص ، حٿ٤ز٬ش حًٕٿَ 1998ځ ، طلٸْٶ ٫خىٽ ٫زي حٿڄٌؿٌى ً٫ڀِ ڃ٬ٌٝ.ؽ11، ٙ469 125حٿٌْٓ٢ ، ؽ1 ، ٙ299 126حرن ٻؼَْ ،طٴَْٔ حٿٸَآڅ حٿ٬٨ْڂ، ؽ5 ، ٙ462 127حٿؼ٬خٿزِ ، حٿـٌحىَ حٿلٔخڅ ٳِ طٴَْٔ حٿٸَآڅ، ؽ3 ، ٙ62
عدد الصفحات ٥٤ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 69 ًٷي نٸپ حٿ٘نٸْ٤ِ حٿٌؿيْن ؿڄْ٬خ: ًحٓظ٘يي ٿڀٌؿو حٿؼخنِ رٌ٘حىي ڃن ٻٚځ حلله ط٬خٿَ ًىِ ٷٌٽه ط٬خٿَ: ٷَيْ أَٳْڀَقَ ڃَنْ طََِٻََ [حٕ٫ڀَ:14]ًٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَٿٌَْٙ ٳَ٠ْپُ حٿڀَوِ ٫َڀَْْټُڂْ ًٍََكْڄَظُوُ ڃَخ َُٻََ ڃِنْټُڂْ ڃِنْ أَكَيٍ أَرَيح [حٿنٌٍ:21] ًٷٌٿو ط٬خٿَ هََْْحً ڃِنْوُ َُٻَخسً ًَأَٷََْدَ ٍُكْڄخً [حٿټيٲ:81]128ٷخٽ حرن ٻؼَْ ٍكڄو ح:ًّلظڄپ أڅ ّټٌڅ ٻٚ حٕڃَّن ڃَحىح،ًىٌ ُٻخس حٿنٴٌّ ًُٻخس حٕڃٌحٽ، ٳبنّو ڃن ؿڄڀش ُٻخس حٿنٴٌّ، ًحٿڄئڃن حٿټخڃپ ىٌ حٿٌٍ ّظ٬خ٣َ ىٌح ًىٌح ". ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳَٹَْْجُذُٳ٫َ ٩ِ٬ْ دُٳ٫ِ ا٥٦َِٰ ٩َب ٥َب ٹَٮَُْْٚٲُ٨ْ ٳَ٥َب ٹَنُشُٱُ٨ْ ٳَ١َب٫َ ا٥ْ٢َبِٙشُ َّ٦َٶ سَثِِٰ ٍَٲِٺشًا [ ا٥ٚشٝب٫:55 ]نٸپ حٿ٘نٸْ٤ِ ًؿوُڅ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ :"ًَٻَخڅَ حٿْټَخٳَُِ ٫َڀََ ٍَرِوِ ٧َيًَِْح " أكيىڄخ:٫ٌنخ، ڃؤهًٌ ڃن حٿڄ٨خىَس ؛ ًحٿڄ٨خىَس"حٿڄ٬خًنش، ڃ٘ظٸش ڃن حٿ٨يَ؛ ٕڅّ ر٬٠يڂ ّٸٌُّ ر٬٠خً ، ٳْټٌڅ ٿو ٻخٿ٨يَ، ًڃنو ٷٌٽ حٿ٘خ٫َ : ط٨خىَطُڂ ڃن ٻپ أًَْد ًًَِؿْيَش ٫ڀَ ًحكي ٙ ُٿْظُڂْ ٷَِڅَ ًحكيِ "129 ٳْټٌڅ حٿڄ٬نَ:" ًٻخڅ حٿټخٳَ ڃ٬ْنًخ ٿڀْ٘٤خڅ، ًكِرو ڃن حٿټٴَس ٫ڀَ ٫يحًس حٿڀَو ًٍٓڀو، ٳخٿټخٳَ ڃن كِد حٿْ٘٤خڅ ّٸخطپ ٳِ ٓزْڀو أًٿْخء حٿڀَو، حٿٌّن ّٸخطڀٌڅ ٳِ ٓزْپ حٿڀَو، ٳخٿټخٳَ ّ٬ْن حٿْ٘٤خڅ ًكِرو ٳِ ٓ٬ْيڂ؛ ٕڅ طټٌڅ ٻڀڄش حٿڀَو ٿْٔض ىِ حٿ٬ڀْخ،"130 ًاٿَ ىٌح ڃخٽ حرن ؿََّ حٿ٤زَُ"131 ًطز٬و ٳِ ًٿٺ ؿڄخ٫ش ڃن حٿڄٴَّٔن ڃنيڂ حٿ٘نٸْ٤ِ ًأّّي طٌؿْيو رْٔخٵ حٿنٚ حٿٸَآنِ رآّخص ڃن ٻظخد حٿڀَو؛ ٻٸٌٿو ط٬خٿَ :{حٿٌَِّنَ آڃَنٌُح ُّٸَخطِڀٌُڅَ ٳِِ َٓزِْپِ حٿڀَوِ ًَحٿٌَِّنَ ٻَٴًََُح ُّٸَخطِڀٌُڅَ ٳِِ َٓزِْپِ حٿ٤َخٯٌُصِ ٳَٸَخطِڀٌُح أًَْٿَِْخءَ حٿَْْ٘٤َخڅِ }[حٿنٔخء:76]،ًڃ٬ڀٌځ أڅّ حٿٌُ ّٸخطپ ٳِ ٓزْپ حٿ٤خٯٌص، حٿڄٸخطڀْن ٳِ ٓزْپ حٿڀَو، أنّو ٫ڀَ ٍرّو ٧يَْ .ًٷٌٿو ط٬خٿَ: {ًَحطَوًٌَُح ڃِنْ ىًُڅِ حٿڀَوِ آٿِيَشً ٿَ٬َڀَيُڂْ ُّنًََُْٜڅَ *ٙ َّْٔظَ٤ِْ٬ٌُڅَ نَََْٜىُڂْ ًَىُڂْ ٿَيُڂْ ؿُنْيٌ ڃُلْ٠ًََُڅَ } [ّٔن:74] ، ٫ڀَ ٷٌٽ ڃن ٷخٽ: اڅ حٿـني حٿڄل٠ًَڅ ىڂ حٿټٴخٍ، ّٸخطڀٌڅ ٫ن آٿيظيڂ ًّيحٳ٬ٌڅ ٫نيخ، ًڃن ٷخطپ ٫ن حٕٛنخځ ڃيحٳ٬ًخ ٫ن ٫زخىطيخ، ٳيٌ ٫ڀَ ٍرّو ٧يَْ "132 ،ًأڃخ حٿٌؿو حٿؼخنِ: ٳيٌ أڅ ٷٌٿو "٧يَْح" رڄ٬نَ ىْن ًٷخٽ أرٌ ٫زْيس :حٿڄ٬نَ: ًٻخڅ حٿټخٳَ ٫ڀَ ٍرو ىْنخً ًٿًْٚ ، ڃن ٷٌٽ حٿ٬َد ٧يَص رو أُ : ؿ٬ڀظو هڀٲ ٧يَٹ ٿڂ طڀظٴض اٿْو ، ًڃنو ٷٌٿو :{ ًحطوٌطڄٌه ًٍََحءَٻُڂْ ٧ِيَِّّْخً }[ ىٌى: 92 ] أُ: ىْنخً ،ًڃنو أّ٠خً ٷٌٽ حٿٴَُىٵ : طڄْڂ رن ريٍ ٙ طټٌننّ كخؿظِ ر٨يَ ٳٚ ّ٬ْخ ٫ڀِّ ؿٌحريخ "133 ًٵــــى أٗخٍ حٿ٤زَُ اٿَ ىٌح حٿٸٌٽ ڃٌؿّيخ اّّخه رٸٌٿو : ًٵــى ٻخڅ ر٬٠يڂ ٌّؿّو ڃ٬نَ ٷٌٿو:( ًَٻَخڅَ حٿْټَخٳَُِ ٫َڀََ ٍَرِوِ ٧َيًَِْح )أُ ًٻخڅ حٿټخٳَ ٫ڀَ ٍرو ىّْنخ، ڃن ٷٌٽ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 128أٌٟحء حٿزْخڅ ، ؽ5 ، ٙ307 129 ڃلڄي رن ٫ڀِ حٿٌ٘ٻخنِ ، ٳظق حٿٸيَّ، ىحٍ حرن ٻؼَْ – ىڃ٘ٶ ، رًَْص حٿ٤ز٬ش حٿؼخنْش 1998ځ ،ؽ1 ،ٙ134 130أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ6، ٙ68 131حٿ٤زَُ ،ؿخڃ٪ حٿزْخڅ ، ؽ 19 ، ٙ285 132أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ6، ٙ69 133حٿٌ٘ٻخنِ ، ٳظق حٿٸيَّ،ؽ5 ، ٙ287
عدد الصفحات ٥٥ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 70 حٿ٬َد: ٧يَص رو، ٳڀڂ أٿظٴض اٿْو، اًح ؿ٬ڀو هڀٲ ٧يَه ٳڀڂ ّڀظٴض اٿْو، ًٻؤڅّ حٿ٨يَْ ٻخڅ ٫نيه ٳ٬ْپ َٛٱ ڃن ڃٴ٬ٌٽ اٿْو ڃن ڃ٨يٌٍ رو، ٻؤنو ٷْپ: ًٻخڅ حٿټخٳَ ڃ٨يٌٍح رو. " 134ػڂ ٍؿ٪ حرن ؿََّ اٿَ رْخڅ ًؿخىش حٿٸٌٽ حًّٕٽ حٿٌُ أهٌ رو ٳٸخٽ:ًحٿٸٌٽ حٿٌُ ٷڀنخه ىٌ ًؿو حٿټٚځ، ًحٿڄ٬نَ حٿٜلْق، ٕڅ حلله ط٬خٿَ ًٻَه، أهزَ ٫ن ٫زخىس ىئٙء حٿټٴخٍ ڃن ىًنو، ٳؤًٿَ حٿټٚځ أڅ ُّظزَ٪ ًٿٺ ًڃو اّخىڂ، ًًځّ ٳ٬ڀيڂ ىًڅ حٿوزَ ٫ن ىٌحنيڂ ٫ڀَ ٍريڂ، ًٿڂ ّـَ ٙٓظټزخٍىڂ ٫ڀْو ًٻَ، ٳُْظزَ٪ رخٿوزَ ٫ن ىٌحنيڂ ٫ڀْو."135 ٿٸي ٓخٵ حٿ٘نٸْ٤ِ حٿٌؿيْن ؿڄْ٬خ، ًٿڂ َّؿّق ىٙٿش أُ ًحكي ڃنيڄخ ٫ڀَ حٓهَ ٕڅ حٿْٔخٵ حٿٸَآنِ رنٌ٫ْو ؛ حٿـِثِ ًحٿټڀِ ّٸظ٠ْيڄخ، ًّٸزڀيڄخ رټڀّْظيڄخ، ٳڀٌٿٺ أًٍىىڄخ.ػڂ انو ڃظَ ٻخڅ حٿڀٴ٦ ٷخرٚ ٿلڄپ ڃ٬خڅ ڃئطڀٴش ڃ٪ ر٬٠يخ ٳخًٕٿَ أڅ ّټٌڅ ٻٚځ حلله ط٬خٿَ ٫ڀَ ىٌه حٿٜٴش ٕڅ ٻٚځ حلله كٶ؛ ڃن٤ٌٷو ًڃٴيٌڃو. ا٥٪ي٦ت ا٥ضب٭ٸ: عٺبٛ ا٥ٮّـ ٳأصشٯ ٙٸ ا٥زشعٺؼ ا٥ذلا٥ٸ . ّ٬يّ حٿظَؿْق حٿيٙٿِ ڃن أىڂّ ٳٌحثي حٕهٌ رخٿْٔخٵ حٿٸَآنِ، اً رو ّٔظ٤ْ٪ حٿڄٴَّٔ حٙٓظيٙٽ ٫ڀَ حٿٌؿو حٿٌُ ٌّىذ اٿْو ، ًٷي ٻخڅ ٿيٙٿش حٿْٔخٵ ىًٍ ٻزَْ ٫ني حٿڄٴَّٔن،رپ اڅّ ر٬٠يڂ ٍؿّق ؿڄْ٪ حٕٷٌحٽ حٿظِ أػزظيخ ٳِ ٻظخرو رنخء ٫ڀَ ىٙٿش حٿڀٰش ًحٿْٔخٵ ، ٻڄخ ًٟ٪ حرن ٷظْزش ٳِ ٻظخرو " طٴَْٔ ٯَّذ حٿٸَآڅ" ٳٸخٽ: ًٻظخرنخ ىٌح ڃٔظنز٢ ڃن ٻظذ حٿڄٴَّٔن، ًٻظذ أٛلخد حٿڀٰش حٿ٬خٿڄْن ٿڂ طوَؽ ٳْو ٫ن ڃٌحىزيڂ، ًٙ طټڀّٴنخ ٳِ ِٗء ڃنو رآٍحثنخ ٯَْ ڃ٬خنْيڂ ،ر٬ي حهظْخٍنخ ٳِ حٿلَٱ أًٿَ حٕٷخًّپ ٳِ حٿڀٰش، ًأٗزييخ رٸٜش حّٓش،"136 ًحٿظَؿْق حٿيٙٿِ ٫ڀَ ٌٟء حٿْٔخٵ ٷَّنش ٷٌّّش ، ٿټنّيخ ٙ طوَؽ ٫ن ٻٌنيخ ٧نّْش حكظڄخٿّْش، ًرخٿظخٿِ ٙ ّـِځ رؤڅّ حٿَأُ حٿٌُ َّؿّلو حٿْٔخٵ ىٌ حٿڄَحى ىًڅ ٯَْه ًانّڄخ ىٌ حٿَحؿق ٍؿٌكخ ٧نّْخ ٿيٙٿش حٿْٔخٵ، ڃخٿڂ َّى ڃخ َّٜٱ ًؿو ٍؿلخنو "137 ٳخٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ حٿظِځ حٿْٔخٵ ٳِ حٿظَؿْق حٿيٙٿِ ر٘ټپ ًحٟق ً٫ڀَ ڃيحٍ طٴَْٔه، ٳٸي ٍر٢ حٿڄ٬خنِ حٿْٔخٷْش رخٽٷَّذ ىًڅ حٽر٬ْي، ٳيٌ ّٸيځ حٿڄ٬نَ حٿٸَّذ ٫ڀَ حٿز٬ْي، ًَّٳٞ ٻٌٿٺ ٷ٤٪ ر٬ٞ حٿْٔخٵ ٫ن ر٬٠و حٓهَ، ًىٌ ٳِ ًٿٺ ّزنِ ٿزنش ڃظْنش ٳِ رنخء ؿيحٍّش طټخڃپ حٿْٔخٵ حٿٸَآنِ ،ًٍٳٞ طٸ٤ْ٬و ًأنو ٻپٌ ڃظټخڃپ، ٙ ّٜق ٳٜپ أًٿّو ٫ن آهَه ." 138 ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳََٝنَٺْٮَب اِ٥َٶ ثَٮِٸ اِعْشائٺ٤َ ... [الإعشاء:4] حهظڀٲ حٿ٬ڀڄخء ٳِ ڃ٬نَ "ٷ٠ْنخ " ٳٌىذ ؿڄخ٫ش ڃن حٿڄٴَّٔن اٿَ أڅّ "ٷ٠ْنخ" رڄ٬نَ كټڄنخ ٳِ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 134حٿ٤زَُ ،ؿخڃ٪ حٿزْخڅ ، ؽ19 ، ٙ287 135حٿڄَؿ٪ حٿٔخرٶ، ؽ19 ، ٙ286 136حرن ٷظْزش ، ٯَّذ حٿٸَآڅ ، ؽ1، ٙ88 137حٿڄؼنْ٬زي حٿٴظخف ڃلڄٌى،حٿَٓخٿش:حٿْٔخٵ حٿٸَآنِ ًأػَه ٳِ حٿظَؿْق حٿيٙٿِ، ؿخڃ٬ش حٿَْڃٌٹ،2005،ٙ181 138نٴْ حٿڄَؿ٪، ٙ ،182
عدد الصفحات ٥٦ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 71 حٿټظخد أُ حٿڀٌف حٿڄلٴٌ٥ ، ًٷي ٛيٍّ رو حٗڃخځ حٿٸخٓڄِ طٴَْٔه ٿيٌه حّٓش ٷخٽ:"ٷخٽ حٿٔڄْن : ٳِ ط٬يّش (ٷ٠ْنخ) رـ (اٿَ) ط٠ڄْنو ڃ٬نَ أنٴٌنخ. أُ : أنٴٌنخ اٿْيڂ رخٿٸ٠خء حٿڄلظٌځ ."139 أڃّخ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳٸي حهظخٍ ىٙٿش حٿٸ٠خء ٳِ حّٓش ٫ڀَ حٗهزخٍ ًحٗ٫ٚځ ٳٸخٽ ." أ٧يَ حٕٷٌحٽ ٳْو: أنو رڄ٬نَ أهزَنخىڂ ًأ٫ڀڄنخىڂ. ًڃن ڃ٬خنِ حٿٸ٠خء: حٗهزخٍ ًحٗ٫ٚځ. ًن٨َْ ًٿٺ ٳِ حٿٸَآڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ًَٷَ٠َْْنَخ اِٿَْْوِ ًَٿِٺَ حٿْؤَڃََْ أَڅَ ىَحرََِ ىَئُٙءِ ڃَٸْ٤ٌُ٩ٌ ڃُْٜزِلِْنَ }[حٿلـَ:66]ًحٿ٨ّخىَ أڅ ط٬يّظو رـ «اٿَ»ٕنّو ڃ٠ڄّن ڃ٬نَ حّٗلخء. ًٷْپ: ڃ٠ڄّن ڃ٬نَ : طٸيّڃنخ اٿْيڂ ٳؤهزَنخىڂ . ٷخٽ ڃ٬نخه حرن ٻؼَْ."140 ًطز٬و حٿٴَحء، ًؿ٬ڀو رڄ٬نَ أ٫ڀڄنخىڂ"141 اڅّ ٿڀٴ٦ حٿٸ٠خء ٳِ حٿٸَآڅ ڃلخڃپ ّلڄپ ٫ڀْيخ ٳيٌ ڃن حٕٿٴخ٥ حٿظِ طظ٬يى ىٙٿظيخ طز٬خ ٿڀْٔخٵ حٿٌُ طٌؿي ٳْو ،ػڂ اڅ ٿيخ ڃن حّٓخص ڃخ ؿخء ٫ڀَ ڃؼخٿيخ ٳْٸظ٠ِ أڅ ّنلٌ نلٌىخ . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٙبرَخَزَدْ ٩ِ٬ْ دُٳ٭ِٲِ٨ْ ؽِغَبثبً َٙؤَسْعَ٦ْٮَب اِ٥َٺْٲَب سُٳؽَٮَب [ڃَّڂ:17]ًٻَ حٿڄٴًَّٔڅ ٳِ ڃ٬نَ "حٿًَف"ٷٌٿْن:"أكيىڄخ حٿًَف حٿظِ هڀٶ ڃنيخ حٿڄْٔق كظَ طڄؼّپ ٿيخ رَ٘حً ٌّٓخً .حٿؼخنِ : أنّو ؿزَّپ ، ٷخٿو حٿلٔن ًٷظخىس ، ًحٿٔيُ ، ًحرن ؿَّؾ ، ًحرن ڃنزّو ."142 ًىٌح حٿٸٌٽ حٿؼخنِ ىٌ حٿٌُ حٓظ٨يَه حٿ٘نٸْ٤ِ ًأّّيه ؛ ٳيٌ ٷي حٓظنز٢ ىٙٿش ٿٴ٦ "ًٍكنخ " ڃن ْٓخٵ حٿنٚ حٿټڀِ ٳٸخٽ:"أ٧يَ حٕٷٌحٽ أڅ حٿڄَحى رٸٌٿو: {ًٍكنخ} ؿزَّپ. ًّيٽ ٿٌٿٺ ٷٌٿو: {نََِٽَ رِوِ حٿًَُفُ حٿْؤَڃِْنُ ...}حّٓش[حٿ٘٬َحء: 84 ]، ًٷٌٿو: {ٷُپْ نََِٿَوُ ًٍُفُ حٿْٸُيُِّ ڃِن ٍَرِٺَ رِخٿْلَٶِ ...} حّٓش[حٿنلپ: 102 ]، ًاٟخٳظو اٿَ ح اٟخٳش طَّ٘ٲ ًطټَّڂ."143 ًڃخٍؿّلو حٿ٘نٸْ٤ِ ڃن ٻٌڅ " حٿًَف " ؿزَّپ ىٌ حٕ٧يَ ؛ ٿٸٌٿو: {ٳَظَڄَؼَپَ ٿَيَخ } أُ طڄؼپ حٿڄڀٺ ٿيخ"144 ٳ٨يَ رٌٿٺ أڅ ىٌح حٿظَؿْق ىٌ حًٕٳٶ ٿڄٌحٳٸضه ٿڀْٔخٵ حٿٸَآنِ . َٝٴْ٥ُُٰ رََْب٥َٶ : أَىَ٦ََِ ا٥َْٖٺْتَ أَ٧ِ ارَخَزَ ِّٮْذَ ا٥شَؽْ٪َ٬ِ َّٲْذًا [٩شٹ٨:78]اڅّ حٿٸَآڅ حٿټَّڂ ًكيس ڃظټخڃڀش، ّٴَِٔ ر٬٠و ر٬٠خ ،ًاڅ هَْ ڃخ ّٴََٔ رو حٿٸَآڅ ىٌ حٿٸَآڅ، ٳټخڅ حٿ٬يي ٳِ ىٌه حّٓش ڃَحىح رو ٫ني حٿ٘نٸْ٤ِ"أځ أ٫٤خه حلله ٫ييح أنّو ْٓٴ٬پ ٿو ًٿٺ،ريٿْپ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ٷُپْ أَطَوٌَْطُڂْ ٫ِنْيَ حٿڀَوِ ٫َيْيحً ٳَڀَنْ ُّوْڀِٲَ حٿڀَوُ ٫َيْيَهُ }[ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 139حٿٸخٓڄِ ،ڃلخٓن حٿظؤًّپ، ؽ4 ، ٙ120 140أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ3 ،ٙ14 141 حٗڃخځ أرٌ ُٻَّخ ّلَْ رن ُّخى حٿٴَحء،ڃ٬خنِ حٿٸَآڅ، حٿنخَٗ : ىحٍ ٫خٿڂ حٿټظذ حٿ٤ز٬ش : حٿؼخٿؼش ٓنش 1403 ىـ- 1983ځ.،ؽ3 ،ٙ63 142 ٫ڀِ رن ڃلڄي حٿڄخًٍىُ، حٿنټض ًحٿ٬ٌْڅ ، طلٸْٶ حٿْٔي رن ٫زي حٿڄٸٌٜى رن ٫زيحٿَكْڂ ، ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش ًڃئٓٔش حٿټظذ حٿؼٸخٳْش ، رًَْص – ٿزنخڅ. ؽ3 ،ٙ14 143أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ3 ،ٙ386 144حٿٸَ٣زِ ، حٿـخڃ٪ ٕكټخځ حٿٸَآڅ ، ؽ11 ، ٙ91
عدد الصفحات ٥٧ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 72 حٿزٸَس:80"]145 ڃ٪ أڅّ ىٙٿش "حٿ٬يي" طلظڄپ ڃ٬خڅ أهٍَ ًٻَىخ حٿڄٴًَِٔڅ؛ ٳڄنيڂ ڃن أٗخٍ" اٿَ أنّو ٷٌٽ ٙ اٿو اٙ حلله ًىٌ ٷٌٽ حرن ٫زخّ، ًآهَ أٗخٍ اٿَ أنّو حٿ٬ڄپ حٿٜخٿق،ًىٌ ٷٌٽ ٷظخىس "146 ًىٌحڅ حٿڄ٬نْخڅ طٔظڀِڃيڄخ حٿيٙٿش حٿڄ٬ـڄّْش " ٳبڅّ ً٫ي حلله رخٿؼٌحد ٫ڀَ حٿ٘يخىس ًحٿ٬ڄپ ٻخٿ٬يي ٫ڀْو ٓزلخنو ًط٬خٿَ "147 ًىٌح ڃخ حٍط٠خه حرن ٓ٬يُ ٳِ طٴَْٔه ٳٸخٽ :" ًاڃخ أڅ ّټٌڅ ڃظوٌح ٫ييح ٫ني حلله، رخّٗڄخڅ رو ًحطزخ٩ ٍٓڀو، حٿٌّن ٫يي حلله ٕىڀو، ًأًُ٩ أنّيڂ أىپ حٓهَس ًحٿنخؿٌڅ حٿٴخثًِڅ "148 ٿټنحٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ ًٷٲ ڃ٪ ْٓخٵ حٿنٚ حٿټڀِ ،ٳـ٬پ ىٙٿش ٻڀڄش "٫يي" ڃظٴٸش ٳِ حٿڄٌٟ٬ْن .ًٷخرڀش ٕڅ طيٽ ٫ڀَ حٿڄ٬نْْن ٻڀْيڄخ . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ا٥َزِٹ٬َ ٹَغْزَ٪ُِْٴ٫َ ا٥َْٞٴْ٣َ َٙٺَزَجُِْٴ٫َ أَؽْغَٮَُٰ [ا٥ض٩ش: 84]ڃخٽ حٿ٘نٸْ٤ِ اٿَ أڅّ "أ٧يَ حٕٷٌحٽ ٳِ حّٓش حٿټَّڄش، أڅ حٿڄَحى رخٿٸٌٽ، ڃخ ؿخء رو حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ، ڃن ًكِ حٿټظخد ًحٿٔنش، ًڃن ا٣ٚٵ حٿٸٌٽ ٫ڀَ حٿٸَآڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{أَٳَڀَڂْ َّيَرًََُح حٿْٸٌَْٽَ }[حٕنزْخء:18].ًٷٌٿو ط٬خٿَ:{اِنَوُ ٿَٸٌَْٽٌ ٳَْٜپٌ * ًَڃَخ ىٌَُ رِخٿْيَِْٽِ }[حٿ٤خٍٵ:13-14]. ػڂ أٗخٍ اٿَ أڅّ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ٳْظزّ٬ٌڅ أكٔنو " ٿو ٳِ حٿٸَآڅ حٿټَّڂ آّخص ًن٨خثَ ًٌٗحىي طيٿپ " ٫ڀَ أڅّ حٿٸٌٽ حٕكٔن حٿڄظز٪ . ڃخ أنِٽ ٫ڀْو ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ڃن حٿٌكِ، ٳيٌ ٳِ آّخص ڃن ٻظخد حلله ٻٸٌٿو ط٬خٿَ:{ًَحطَزِ٬ٌُح أَكَْٔنَ ڃَخ أُنِِْٽَ اِٿَْْټُڂْ ڃِنْ ٍَرِټُڂْ }[ٯخٳَ:55 ]ًٷٌٿو ط٬خٿَٿڄٌَٓ ّؤڃَه رخٕهٌ رؤكٔن ڃخٳِ حٿظٌٍحس:{ٳَوٌُْىَخ رِٸٌَُسٍ ًَأْڃَُْ ٷٌَْڃَٺَ َّؤْهًٌُُح رِؤَكَْٔنِيَخ }[حٕ٫َحٱ:145". ]149 ًڃخٽ ٣خثٴش ڃن حٿڄٴَّٔن"اٿَ أنّيڂ ٿڂ ّؤطيڂ ٻظخد ڃن حلله ًٿټنّيڂ ّٔظڄ٬ٌڅ أٷخًّپ حٕځځ"ٳخٕٿٲ ًحٿٚځ ٳِ حٿٸٌٽ ٿڀ٬ڄٌځ، ٳْٸظ٠ِ أڅّ ٿيڂ كٔن حٙٓظڄخ٩ ٳِ ٻپ ٷٌٽ ڃن حٿٸَآڅ ًٯَْه ًٿيڂ أڅ ّظز٬ٌح أكٔن ڃ٬نَ ّلظڄپ ٻپّ ٷٌٽ حطزخ٩ ىٍحّظو ًحٿ٬ڄپ رو ، ًأكٔن ٻپ ٷٌٽ ڃخ ٻخڅ ڃن حلله ، أً ّييُ اٿَ حلله ،"150 ًڃن كـؾ ىئٙء" أڅ حلله ٿڄخ أهزَ أڅّ ٿيڂ حٿزٍَ٘ أڃَ رز٘خٍطيڂ ، ًًٻَ حٿٌٛٲ حٿٌُ حٓظلٸٌح رو حٿز٘خٍس ٳٸخٽ:{ٳَزََِْ٘ ٫ِزَخىِ * حٿٌَِّنَ َّْٔظَڄِ٬ٌُڅَ حٿْٸٌَْٽَ ٳََْظَزِ٬ٌُڅَ أَكَْٔنَوُ }ًىٌح ؿنْ ّ٘ڄپ ٻپ ٷٌٽ ٳيڂ ّٔظڄ٬ٌڅ ؿنْ حٿٸٌٽ ٿْڄًِّْح رْن ڃخ ّنزِٰ اّؼخٍه ڃڄخ ّنزِٰ حؿظنخرو ٳڀيٌح ڃن كِڃيڂ ً٫ٸڀيڂ أنيڂ ّظز٬ٌڅ أكٔنو ًأكٔنو ٫ڀَ حٗ٣ٚٵ ٻٚځ حلله ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 145أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ3 ،ٙ507 146 ٫زي حٿَكڄن رن ٫ڀِ رن ڃلڄي حٿـٌُُ ، ُحى حٿڄَْٔ ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش ، رًَْص ، حٿ٤ز٬ش حًٕٿَ 1994ځ ، طلٸْٶ أكڄي ٗڄْ حٿيّن، ؽ4 ، ٙ290 147 ٫زيح رن ٫ڄَ حٿزْ٠خًُ ،أنٌحٍ حٿظنِّپ ، ىحٍ حٿټظذ حٿ٬ڀڄْش ، رًَْص - حٿ٤ز٬ش حًٕٿَ 1999ځ .، ؽ 4، ٙ80 148حرن ٓ٬يُ ، طَْْٔ حٿټَّڂ حٿَكڄن، ٙ499 149أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ6، ٙ356 150آڄخ٫ْپ كٸِ هڀٌطِ ، ًٍف حٿزْخڅ ، ؽ8 ، ٙ67
عدد الصفحات ٥٨ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 73 ًٻٚځ ٌٍٓٿو، ٻڄخ ٷخٽ ٳِ ىٌه حٿٌٍٔس{حٿڀَوُ نََِٽَ أَكَْٔنَ حٿْلَيِّغِ ٻِظَخرخً ڃُظََ٘خرِيخً } [حٿِڃَ:23"]151 ٿٸي حهظخٍ حٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳِ طؤًّڀو ٿيٌه حٿټڀڄش، ٳَىح ڃن أٳَحى حٿٸٌٽ؛ ًىٌڃخ ؿخء رو حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ، ڃن ًكِ حٿټظخد ًحٿٔنش،ڃلظټڄخ ٳِ ًٿٺ اٿَ حٿنّٚ حٿٸَآنِ، ڃ٬ظزَح اّخه رنْش ًحكيس، ٳټخڅ ْٓخٵ حٿنٚ حٿټڀِ ًحٿـِثِ ًْٓڀش ڃن ًٓخثپ حٿظَؿْق ٫نيه.ٳيٌ ڃزّْن ٿڀڄـڄٚص، ڃَؿّق ٿز٬ٞ حٿڄلظڄٚص، ًڃئٻّي ٿڀٌحٟلخص . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٹُٮَضِ٣ُ ا٥ْ٪َلائِ٢َخَ ثِب٥شُٳػِ ٩ِ٬ْ أَ٩ْشِٯِ َّ٦َٶ ٩َ٬ْ ٹَؾَبءُ ٩ِ٬ْ ِّجَبدِٯِ أَ٫ْ أَ٭ْزِسُٳا أَ٭َُٰ لا اِ٥ََٰ اِ٥َب أَ٭َب َٙبرَُٞٴ٫ِ [ا٥ٮؾ٤:2] ٿٸي ط٬يّىص أٷٌحٽ حٿڄٴَّٔن ٳِ رْخڅ "حٿًَف" ًحٿڄٸٌٜى ڃنيخ ٳِ ىٌه حّٓش حٿټَّڄش، ٳٸي ًٻَ أٛلخد حٿظٴَْٔ أڅّ ٳْيخ ٓظش أٷٌحٽ :أكيىخ أنّو حٿٌكِ ًٍحه حرن أرِ ٣ڀلش ٫ن حرن ٫زخّ ًحٿؼخنِ أنو حٿنزٌس ًٍحه ٫ټَڃش ٫ن حرن ٫زخّ. ًحٿؼخٿغ:أڅ حٿڄ٬نَ طنِٽ حٿڄٚثټش رؤڃَه، ًٍحه حٿ٬ٌٳِ ٫ن حرن ٫زخّ.ٳ٬ڀَ ىٌح ّټٌڅ حٿڄ٬نَ أڅّ أڃَ حلله ٻڀو ًٍف ٷخٽ حٿِؿخؽ :حٿًَف ڃخ ٻخڅ ٳْو ڃن أڃَ حلله كْخس حٿنٴٌّ رخٍٗٗخى ًحٿَحر٪: أنّو حٿَكڄش ٷخٿو حٿلٔن ًٷظخىس ًحٿوخڃْ أًٍحف حٿوڀٶ ،ٙ ّنِٽ ڃڀٺ اٙ ًڃ٬و ًٍف، ٷخٿو ڃـخىي ًحٿٔخىّ أنّو حٿٸَآڅ ،ٷخٿو حرن ُّي."152 ٳ٬ڀَ ىٌح ٓڄّخه ًٍكخ ٕڅّ حٿيّن ّلْخ رو، ٻڄخ أڅّ حٿًَف طلِْ حٿزيڅ،اٙ أڅّ حٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ أ٧يَ حٕٷٌحٽ ٫نيه ٳِ ڃ٬نَ حٿًَف، ٳِ ىٌه حّٓش حٿټَّڄش "أڅّ حٿڄَحى ريخ حٿٌكِ؛ ٕڅّ حٿٌكِ رو كْخس حًٍٕحف، ٻڄخ أڅّ حٿٌٰحء رو كْخس حٕؿٔخځ.ًّيٽ ٿيٌح ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ًَٻٌََٿِٺَ أًَْكَْْنَخ اِٿَْْٺَ ًٍُكخً ڃِنْ أَڃَِْنَخ ڃَخ ٻُنْضَ طَيٍُِْ ڃَخ حٿْټِظَخدُ ًَٙ حٿْؤِّڄَخڅُ }[حٿِهَٱ:52] ًٷٌٿو:{ٍَٳِْ٪ُ حٿيٍََؿَخصِ ًًُ حٿْ٬ََِْٕ ُّڀْٸِِ حٿًَُفَ ڃِنْ أَڃَِْهِ ٫َڀََ ڃَنْ ََّ٘خءُ ڃِنْ ٫ِزَخىِهِ ٿُِْنٌٍَِْ ٌَّْځَ حٿظَٚٵِ ٌَّْځَ ىُڂْ رَخًٍُُِڅَ ٙ َّوْٴََ ٫َڀََ حٿڀَوِ ڃِنْيُڂْ َِْٗءٌ ٿِڄَنِ حٿْڄُڀْٺُ حٿٌَْْْځَ ٿِڀَوِ حٿٌَْحكِيِ حٿْٸَيَخٍِ } [ٯخٳَ:15] ًڃّڄخ ّيٽ ٫ڀَ أڅّ حٿڄَحى رخٿًَف حٿٌكِ، اطْخنو ر٬ي ٷٌٿو: {ُّنَِِٽُ حٿْڄَٚثِټَشَ رِخٿًَُفِ }،رٸٌٿو:{أَڅْ أَنًٌٍُِْح }؛ٕڅ حٗنٌحٍ انڄخ ّټٌڅ رخٿٌكِ، ريٿْپ ٷٌٿو: {ٷُپْ اِنَڄَخ أُنٌٍُِْٻُڂْ رِخٿٌَْكِِْ }حّٓش، ًٻٌٿٺ اطْخنو ر٬ي ٷٌٿو:{ُّڀْٸِِ حٿًَُفَ ڃِنْ أَڃَِْهِ ٫َڀََ ڃَنْ ََّ٘خءُ ڃِنْ ٫ِزَخىِهِ }، رٸٌٿو:{ٿُِْنٌٍَِْ ٌَّْځَ حٿظَٚٵِ ...}حّٓش؛.ٕڅّ حٗنٌحٍ انڄخ ّټٌڅ رخٿٌكِ أّ٠خً ".153 " ػڂ اڅّ ا٣ٚٵ حٿًَف ٫ڀَ حٿٌكِ ىٌ " ٫ڀَ ًؿو حٙٓظ٬خٍس ٕڅّ حٿٌكِ رو ىيُ ٿڀ٬ٸٌٽ حٿلٶ، ٳ٘زّو حٿٌكِ رخٿًَف ٻڄخ ّ٘زو حٿ٬ڀڂ حٿلٶ رخٿلْخس،ًٻڄخ ّ٘زو حٿـيپ رخٿڄٌص ٷخٽ ط٬خٿَ: {أًََڃَنْ ٻَخڅَ ڃَْْظخً ٳَؤَكَْْْْنَخهُ }[ٌٍٓس حٕن٬خځ:122].ًًؿو ط٘زْو حٿٌكِ رخٿًَف أڅّ حٿٌكِ اًح ً٫ظو حٿ٬ٸٌٽ كڀّض ريخ حٿلْخس حٿڄ٬نٌّش ًىٌ حٿ٬ڀڂ ٻڄخ أڅّ حٿًَف اًح كپّ ٳِ حٿـٔڂ كڀّض رو حٿلْخس حٿلْٔش، ٷخٽ ط٬خٿَ :{ًَٻٌََٿِٺَ أًَْكَْْنَخ اِٿَْْٺَ ًٍُكخً ڃِنْ أَڃَِْنَخ }[ٌٍٓس حٿٌٍٍ٘:52".]154 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 151حرن ٓ٬يُ ، طَْْٔ حٿټَّڂ حٿَكڄن ،ٙ721 152 حرن حٿـٌُُ ، ُحى حٿڄَْٔ،ؽ4 ، ٙ80 153أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ2 ٙ328 154حٿ٤خىَ رن ٫خٌٍٗ ،حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ، ؽ13 ، ٙ749
عدد الصفحات ٥٩ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 74 ٿٸي ه٠٪ حٿنّٚ حٿٸَآنِ ٫ني حٿ٘نٸْ٤ِ اٿَ حٿٸَحثن حٿڄٸخٿْش ىحهپ حٿنّٚ حٿٸَآنِ، ٱحٿٸٌٽ حٿٌُ طئّّيه ٷَحثن حٿْٔخٵ ڃَؿَّق ٫ڀَ ڃخ هخٿٴو . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳَا٥َزِٹ٬َ ٹَ٢ْٮِضُٳ٫َ ا٥زَٱَتَ ٳَا٥ِْٚنَخَ ٳَلا ٹُٮُِْٚٞٴ٭َٲَب ِٙٸ عَجِٺ٤ِ ا٥٦َِٰ [حٿظٌرش: 84] طنٌّ٫ض آٍحء حٿڄٴَّٔن ٳِ رْخڅ ىٙٿش حّٓش ٳِ أُّ ٷٌځ نِٿض ٳٸْپ "أڅّ حٿڄَحى رو أًٿجٺ حٕكزخٍ ًحٿَىزخڅ ، ٕڅ حٿټٚځ ڃٌٔٵ ٳِ ًڃّيڂ ،ًطټٌڅ ىٌه حٿـڄڀش ًڃّخ ٿيڂ ٫ڀَ ًٍّڀش ػخٿؼش ىِ حٿلَٙ ًحٿزوپ ،ر٬ي ًڃيڂ ٫ڀَ ًٍّڀظِ أٻپ أڃٌحٽ حٿنخّ رخٿزخ٣پ ًحٿٜي ٫ن ٓزْپ حلله . ًٍَّ آهًَڅ أڅ حٿڄَحى ريڂ حٿزوٚء ڃن حٿڄٔڀڄْن ، ًأڅ حٿـڄڀش ڃٔظؤنٴش ٿٌځ ڃخ ن٬َ حٿِٻخس رٸَّنش ٷٌٿو:{ًََٙ ُّنٴِٸٌُنَيَخ ٳِِ َٓزِْپِ حلله}ًّټٌڅ ن٨ڄيڂ ڃ٪ أىپ حٿٌٔء ڃن حٕكزخٍ ًحٿَىزخڅ ڃن رخد حٿظلٌَّ ًحٿٌ٫ْي ًحِٗٗخٍس اٿَ أڅ حٕٗلخء حٿڄخن٬ْن ٿلٸٌٵ حلله ، ڃَْٜىڂ ٻڄَْٜ حٕكزخٍ ًحٿَىزخڅ ٳِ حٓظلٸخٵ حٿز٘خٍس رخٿ٬ٌحد ".155 ػڂحهظڀٲًح ٳِ حٿڄَحى ريٌح حٿټنِ حٿڄٌڃٌځ ٳٸخٽ حٕٻؼًَڅ :ىٌ حٿڄخٽ حٿٌُ ٿڂ طئى ُٻخطو ، ًحٿٸٌٽ حٿؼخنِ : أڅ حٿڄخٽ حٿټؼَْ اًح ؿڄ٪ ٳيٌ حٿټنِ حٿڄٌڃٌځ ،ٌٓحء أىّض ُٻخطو أً ٿڂ طئى. ًٷي ٍؿّق حٿ٘نٸْ٤ِ حٿٸٌٽ حًٕٽ ٳٸخٽ أڅّ "أ٧يَحٕٷٌحٽ ًأٷَريخ ٿڀٌٜحد ٳِ ڃ٬نَ:{َّټْنًُِِڅَ }،ٳِ ىٌه حّٓش حٿټَّڄش، أڅّ حٿڄَحى رټنِىڂ حٿٌىذ ًحٿٴ٠ش ً٫يځ انٴخٷيڂ ٿيخ ٳِ ٓزْپ حلله، أنيّڂ ٙ ّئىًڅ ُٻخطيڄخ . ًڃڄن ًٍٍ ٫نو ىٌح حٿٸٌٽ ٫ټَڃش، ًحٿٔيُ، ًٙ ٗٺ أڅّ ىٌح حٿٸٌٽ أٌٛد حٕٷٌحٽ؛ ٕڅّ ڃن أىٍ حٿلٶ حٿٌحؿذ ٳِ حٿڄخٽ حٿٌُ ىٌ حٿِٻخس ٙ ُّټٌٍ رخٿزخٷِ اًح أڃٔټو؛ ٕڅّ حٿِٻخس ط٤يَه ٻڄخ ٷخٽ ط٬خٿَ : {هٌُْ ڃِنْ أَڃٌَْحٿِيِڂْ َٛيَٷَشً طُ٤َيَُِىُڂْ ًَطَُِٻِْيِڂْ رِيَخ } [حٿظٌرش: 103] ؛ ًٕڅ حٿڄٌحٍّغ ڃخ ؿ٬ڀض اٙ ٳِ أڃٌحٽ طزٸَ ر٬ي ڃخٿټْيخ."156 ٳظټٌڅ ىٌه حٿيٙٿش ىِ حٿڄَؿّلش كظِ طڀظجڂ رٌٿٺ ًكيس حٿنٚ حٿٸَآنِ ٳِ ىٌه حٿٌٍٔس . ا٥٪ي٦ت ا٥ضب٥ش :عٺبٛ ا٥٪ٞيِ ٳأصشٯ ٙٸ ا٥زشعٺؼ ثٺ٬ أٝٴا٣ ا٥٪ٚغشٹ٬. اڅّ ْٓخٵ ٻپ آّش رٌحطيخ، أً ڃـڄٌ٫ش آّخص نِٿض ڃ٬خ، ّـڄ٬يخ طٔڀٔپ حٿټڀڄخص ًطَحر٢ حٿڄ٬خنِ ًًكيس حٿٸٜي، رڄخ ّ٬َٱ رخٓڂ ڃٸخ٣٪ حّٓخص ڃن ٻپ ٌٍٓس ًىٌح ڃن أٷٌٍ حٿْٔخٵ حٿڄٔخ٫ي ٫ڀَ ٳيڂ ڃ٬خنِ حٿٸَآڅ ،ٳڄـڄٌ٫ش آّخص نِٿض ؿڄڀش ًحكيس ر٘ؤڅ ڃنخٓزش هخٛش، أً ٳِ كخىع ڃ٬ّْن، ّٜڀق ر٬٠يخ ىٿْٚ ٫ڀَ ٳيڂ حٿز٬ٞ، ًىٌ ڃخ ّ٬َٱ رخٿٸَّنش حٿڄظٜڀش رخٿټٚځ .ٳخٿْٔخٵ ّڀل٦ طخٍس اٿَ حٿٸَآڅ ٻڀّو، ًأهٍَ رڀلخ٥ ٻپّ ٌٍٓس رخ٫ظزخٍ حٿٌكيس ڃٌٌٟ٫ْش ٳْيخ ،ًػخٿؼش ْٓخٵ ؿڄڀش ڃن آّخص نِٿض ڃ٬خ، أً آّش نِٿض ٿٌكيىخ أًطٸٌځ رخٿڄ٬نَ رٌحطيخ،ٳټپ ىٌه حٿْٔخٷخص طٜڀق ٷَّنش ٫ڀَ ٳيڂ حٿڄَحى" 157 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 155ڃلڄي ْٓي ٣ن٤خًُ ، طٴَْٔ حٿٌْٓ٢ ، ؽ4 ، ٙ133 156أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ2 ،ٙ116 157ى اكٔخڅ حٕڃْن ، ڃنيؾ حٿنٸي ٳِ حٿظٴَْٔ ١1، ىحٍ حٿيخىُ ٿڀ٤زخ٫ش ًحٿنَ٘ ًحٿظٌُّ٪ رًَْص ،ٙ335
عدد الصفحات ٦٠ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 75 ٳظٸظ٠ِ ڃَح٫خس حٿْٔخٵ ڃَح٫خس ْٓخٵ حّٓش ٳِ ڃٌٷ٬يخ ڃن حٿٌٍٔس ، ًْٓخٵ حٿـڄڀش ٳِ ڃٌٷ٬يخ ڃن حّٓش ، ٳْـذ أڅ طَر٢ حّٓش رخٿْٔخٵ حٿٌُ ًٍىص ٳْو ، ًٙ طٸ٤٪ ٫ڄّخ ٷزڀيخ ًڃخ ر٬يىخ ، ػڂ طـَّ ؿَّح ٿظٴْي ڃ٬نَ أً طئّّي كټڄخ ّٸٜيه ٷخٛي 158 ٳخٿڄ٬نَ حٿڄَحى ّٙظليى اًڅ اٙ ڃن هٚٽ حٿْٔخٵ ،"ٳزو ّڄټن ىٍحٓش حٿټڀڄش ىحهپ حٿظَٻْذ أً حٿظ٘ټْپ حٿٌُ طَى ٳْو ، اً ٙ ّ٨يَ ڃ٬نَ حٿټڀڄش حٿلٸْٸِ ، أً ٙ طظليى اٙ ڃن هٚٽ حٿْٔخٵ ر٠ًَرو حٿڄوظڀٴش"159 . ًٷي طنخًٽ حٿ٘نٸْ٤ِ ىٌح حٿنٌ٩ ڃن حٿْٔخٵ ٳِ طٴَْٔه، ًأٻؼَ ڃن حٙكظټخځ اٿْو،نٸظَٜ ٫پٍ ر٬ٞ حٕڃؼڀش حٿظِ حٓظويځ ٳْيخ ْٓخٵ حٿڄٸ٤٪ ،آٿْش ڃن آٿْخص طلڀِٽ حٿو٤خد حٿٸَآنِ. ٝب٣ الله رْب٥ٶ: ٳَ٩َ٬ْ ٥َ٨ْ ٹَؾْ٢ُ٨ْ ثِ٪َب أَ٭ْضَ٣َ ا٥٦َُٰ َٙؤُٳ٥َئِ٠َ ٱُ٨ُ ا٥ْ٢َبِٙشُٳ٫َ [حٿڄخثيس: 44] ًىذ ؿڄ٪ ڃن حٿڄٴَّٔن اٿَ أڅّ ٷٌٿو ط٬خٿَ :{ًڃن ٿڂ ّلټڂ رڄخ أنِٽ حلله ٳؤًٿجٺ ىڂ حٿټخٳًَڅ} نِٿض ٳِ ڃَنْ ٯََْ كټڂ حلله ڃن حٿْيٌى، ًٿْْ ٳِ أىپ حٗٓٚځ ڃنيخ ًڃن حٿڀظْن ر٬يىخ ِٗءٌ ."160 أڃّخ حٿ٘نٸْ٤ِ ٳٸي ًىذ اٿَ طؤًّپ ىٌح حٿڄٸ٤٪ رڄخ ّظنخٓذ ڃ٪ ْٓخٵ آّخص،ٳٸي حٓظ٨يَ نًِٿيخ ٳِ حٿڄٔڀڄْن ٳٸخٽ: "حٿ٨خىَ حٿڄظزخىٍ ڃن ْٓخٵ حّٓخص أڅّ آّش :{ٳَؤًُٿَجِٺَ ىُڂُ حٿْټَخٳًَُِڅَ }، نخُٿش ٳِ حٿڄٔڀڄْن، ٕنّو ط٬خٿَ ٷخٽ ٷزڀيخ ڃوخ٣زخً ٿڄٔڀڄِ . ىٌه حٕڃش{ٳَٚ طَوٌَُْ٘ح حٿنَخَّ ًَحهٌَْْ٘څِ , ًَٙ طَْ٘ظًََُح رِآَّخطِِ ػَڄَنخً ٷَڀًِْٚ }، ػڂ ٷخٽ:{ًَڃَنْ ٿَڂْ َّلْټُڂْ رِڄَخ أَنَِْٽَ حٿڀَوُ ٳَؤًُٿَجِٺَ ىُڂُ حٿْټَخٳًَُِڅَ }،ٳخٿو٤خد ٿڀڄٔڀڄْن ٻڄخ ىٌ ٧خىَ ڃظزخىٍ ڃن ْٓخٵ حّٓش"161 ٿٸي أىٍٹ حٿ٘نٸْ٤ِ أڅ ىنخٹ ٷَحثن ًڃئَّٗحص ٷي ّلظٲ حٿو٤خد ريخ طٔزٸو أً طڀلٸو اًح ٻخنض ڃن ىحهپ حٿو٤خد، ڃنيخ ڃٜ٤ڀق "حٿٸَّنش حٿْٔخٷَْش " حٿٌُ َّْ٘ اٿَ ر٬ٞ حٿٸَحثن حٿظِ ٷي طلٲ رخٿنٚ رلْغ طٔخ٫ي ٫پٍ رْخڅ ڃـڄپ أً طٸْْي ڃ٤ڀٶ، أً ٻ٘ٲ ڃزيڂ أً طَؿْق ڃ٬نَ ٫ڀَ آهَ. ٝب٣ الله رْب٥ٶ: ٳَ١َب٫َ ا٥ْؤِ٭ْغَب٫ُ أَ١ْضَشَ ؽَٸْءٍ عَذَلاً [ا٥٢ٲ٘:54] ًىذ ؿڄ٪ ڃن حٿڄٴَّٔن اٿَ أڅّ "حٗنٔخڅ" ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ًَٿَٸَيْ َََٛٳْنَخ ٳِِ ىٌح حٿٸَآڅ ٿِڀنَخِّ ڃِن ٻُپِ ڃَؼَپٍ ًَٻَخڅَ حٗنٔخڅ أَٻْؼَََ َِٗءٍ ؿَيًَٙ }أڅّ {حٗنٔخڅ}ىنخ َّحى رو حٿـنْْ، ًٷي حٓظ٬ڄپ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ حّٓش ٫ڀَ حٿ٬ڄٌځِ ٳِ ڃًٍَه رِ٬َڀٍِِ ٿًَْْٚ، ًأڃَِْه ٿو رخٿٜٚس رخٿڀْپ، ٳٸخٽ ٫ڀٌِ : انڄخ أنٴُُٔنَخ ّخ ٌٍَُٓٽِ حٿڀَوِ رَِْيِ حٿڀَوِ، أًٻڄخ ٷخٽ، ٳوَؽ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ، ًىٌ ّ٠َدُ ٳَوٌَِه رْيه،ًّٸٌٽ :{ًَٻَخڅَ حٗنٔخڅ أَٻْؼَََ َِٗءٍ ؿَيًَٙ }"162 ًٷخٽ ر٬٠يڂ رپ حٿڄَحى رخٗنٔخڅ ٳِ حّٓش ىٌ حٿټخٳَ،"ٳخّٓش ىحٿش ٫ڀَ أڅّ حٕنزْخء ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 158٫زي حٿَكڄن رٌىٍ٩ ، ڃنيؾ حٿْٔخٵ ٳِ ٳيڂ حٿنٚ ،ٙ24 159، نٌٍ حٿييٍ ٿٌٗن ،٫ڀڂ حٿيٙٿش: 95. 160 ،أٌٟحء حٿزْخڅ ، ؽ1 ،ٙ159 161أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ1، ٙ407 162حٿؼ٬خٿزِ ،حٿـٌحىَ حٿلٔخڅ ، ؽ2 ، ٙ428
عدد الصفحات ٦١ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 76 ٫ڀْيڂ حٿٜٚس ًحٿٔٚځ ؿخىٿٌىڂ ٳِ حٿيّن ٕڅّ حٿڄـخىٿش ٙ طلٜپ اٙ ڃن حٿ٤َٳْن ًٿيٌح ٷْپ:أٍحى رخٗنٔخڅ حٿټخٳَ"ًىٌح حٿٸٌٽ حٿؼخنِ ٍؿّلو حٿ٘نٸْ٤ِ ٳٸخٽ :"ڃخ ٳَّٔنخ رو ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ًَٻَخڅَ حٿْؤِنَْٔخڅُ أَٻْؼَََ َِْٗءٍ ؿَيًَٙ }، ڃن أڅ ڃ٬نخه ٻؼَس هٌٜڃش حٿټٴخٍ ًڃڄخٍحطيڂ رخٿزخ٣پ ٿْيك٠ٌح رو حٿلٶ ىٌ حٿْٔخٵ حٿٌُ نِٿض ٳْو حّٓش حٿټَّڄش، ٕڅّ ٷٌٿو:{ًَٿَٸَيْ َََٛٳْنَخ ٿِڀنَخِّ ٳِِ ىٌََح حٿْٸَُْآڅِ ڃِنْ ٻُپِ ڃَؼَپٍ }[حٿټيٲ: 84] أُ ٿٌْٻًَح ًّظ٬٨ٌح ًّنْزٌحاٿٍَريڂ:ريٿْپ ٷٌٽه{ًَٿَٸَيْ َََٛٳْنَخ ٳِِ ىٌََح حٿْٸَُْآڅِ ٿٌََِْٻًََُح }[حَٗٓحء:41] ًٷٌٿو:{ًَطِڀْٺَ حٿْؤَڃْؼَخٽُ نَ٠َِْرُيَخ ٿِڀنَخِّ ٿَ٬َڀَيُڂْ َّظَٴَټًََُڅَ }[حٿلَ٘: 21]،ٳڀڄخ أطز٪ ًٿٺ رٸٌٿو:{ًَٻَخڅَ حٿْؤِنَْٔخڅُ أَٻْؼَََ َِْٗءٍ ؿَيًَٙ }[حَٗٓحء:54]، ٫ڀڄنخ ڃن ْٓخٵ حّٓش أڅّ حٿټٴخٍ أٻؼًَح حٿـيٽ ًحٿوٌٜڃش ًحٿڄَحء ٗىكخٝ حٿلٶ حٿٌُ أًٟلو حلله رڄخ َٟرو ٳِ ىٌح حٿٸَآڅ ڃن ٻپ ڃؼپ. ًٿټن ٻٌڅ ىٌح ىٌ ٧خىَ حٿٸَآڅ ًٓزذ حٿنًِٽ ٙ ّنخٳِ طٴَْٔ حّٓش حٿټَّڄش ر٨خىَ ٫ڄٌڃيخ. ٕڅّ حٿ٬زَس ر٬ڄٌځ حٿڀٴ٦ ٙ روٌٜٙ حٿٔزذ . "163 اڅحٿْٔخٵ حٿٸَآنِ ٳِ ىٌه حّٓش ُّ٬زَ ٫ن"ًٍف حّٓشً٧خهٍىخ، ًىٌٷَّنش ڃن حٿٸَحثنخٿڄئػَس ٳِ ڃ٬نَ حٿو٤خد ڃڄخ ٿو ٫ٚٷش رخٿو٤خد ًحطو . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ : صُ٦َخٌ ٩ِ٬َ ا٥ْؤَٳَ٥ِٺ٬َ , ٳٝ٦ٺ٤ ٩ِ٬َ ا٥ْآخِشِٹ٬َ [ا٥ٴاْٝخ:39-40]"ٷي حهظڀٲ أىپ حٿ٬ڀڂ ٳِ حٿڄَحى ريٌه حٿؼڀش ڃن حًٕٿْن، ًىٌح حٿٸڀْپ ڃن حٓهَّن حٿڄٌٻٌٍّن ىنخ، ٻڄخ حهظڀٴٌح ٳِ حٿؼڀظْن حٿڄٌٻٌٍطْن ٳِ ٷٌٿو:{ػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْؤًََٿِْنَ , ًَػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ } ,ٳٸخٽ ر٬ٞ أىپ حٿ٬ڀڂ: ٻپ ىئٙء حٿڄٌٻٌٍّن ڃن ىٌه حٕڃش، ًأڅ حٿڄَحى رخًٕٿْن ڃنيڂ حٿٜلخرش.ًر٬ٞ حٿ٬ڀڄخء ٌّٻَ ڃ٬يڂ حٿٸًَڅ حٿڄ٘يٌى ٿيڂ رخٿوَْ ٳِ ٷٌٿو ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ: "هَْ حٿٸًَڅ ٷَنِ ػڂ حٿٌّن ّڀٌنيڂ" حٿليّغ, ًحٿٌّن ٷخٿٌح: ىڂ ٻڀيڂ ڃن ىٌه حٕڃش، ٷخٿٌح: انڄخ حٿڄَحى رخٿٸڀْپ،{ًَػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ }، ًىڂ ڃن ر٬ي ًٿٺ اٿَ ٷْخځ حٿٔخ٫ش.ًٷخٽ ر٬ٞ حٿ٬ڀڄخء: حٿڄَحى رخًٕٿْن ٳِ حٿڄٌٟ٬ْن حٕڃڂ حٿڄخْٟش ٷزپ ىٌه حٕڃش، ٳخٿڄَحى رخٓهَّن ٳْيڄخ ىٌ ىٌه حٕڃش."164 ٿټنّ حٿ٘نٸْ٤ِ ؿ٬پ "٧خىَ حٿٸَآڅ ٳِ ىٌح حٿڄٸخځ: أڅّ حًٕٿْن ٳِ حٿڄٌٟ٬ْن ڃن حٕڃڂ حٿڄخْٟش، ًحٓهَّن ٳْيڄخ ڃن ىٌه حٕڃش، ًأڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْؤًََٿِْنَ ًَٷَڀِْپٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ } ٳِ حٿٔخرٸْن هخٛش، ًأڅ ٷٌٿو:{ػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْؤًََٿِْنَ ًَػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ }ٳِ أٛلخد حٿْڄْن هخٛش.ًانڄخ ٷڀنخ: اڅ ىٌح ىٌ ٧خىَ حٿٸَآڅ ٳِ حٕڃٌٍ حٿؼٚػش، حٿظِ ىِ ٗڄٌٽ حّٓخص ٿـڄْ٪ حٕڃڂ، ًٻٌڅ{ٷَڀِْپٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ } ٳِ هٌٜٙ حٿٔخرٸْن، ًٻٌڅ {ػُڀَشٌ ڃِنَ حٿْآهَِِّنَ } ٳِ هٌٜٙ أٛلخد حٿْڄْن ٕنو ًحٟق ڃن ْٓخٵ حّٓخص.أڃخ ٗڄٌٽ حّٓخص ٿـڄْ٪ حٕڃڂ ٳٸي ىٽ ٫ڀْو أًٽ حٿٌٍٔس، ٕڅ ٷٌٿو:{اًَِح ًَٷَ٬َضِ حٿٌَْحٷِ٬َشُ }اٿَ ٷٌٿو: {ٳَټَخنَضْ ىَزَخءً ڃُنْزَؼّخً }ٙ ٗٺ أنو ٙ ّوٚ أڃش ىًڅ أڃش"165 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 163أٌٟحء حٿزْخڅ، ؽ3، ٙ302 164أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ7 ،ٙ515 165نٴْ حٿڄَؿ٪، ؽ7 ،ٙ507
عدد الصفحات ٦٢ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 77 ٳخٿ٨خىَ أڅّ حًٕٿْن ىنخ ڃَحى ريڂ حٕڃڂ حٿٔخرٸش ٷزپ حٗٓٚځ رنخء ٫ڀَ ڃخ طٸيځ ڃن أڅ حٿو٤خد ٳِ ٷٌٿو "ًٻنظڂ أًُحؿخ ػٚػش"ه٤خد ٿـڄْ٪ حٿنخّ ر٬نٌحڅ أنيڂ نخّ ٕڅ حٿڄنٸَْٟن حٿٌّن ّظٸيڃٌڅ ڃن أڃش أً ٷزْڀش أً أىپ نلڀش ّي٫ٌڅ رخًٕٿْن"166 اڅ طَؿْق حٿ٘نٸْ٤ِ ٻخڅ ڃزنْخ ٫ڀَ ٷَّنش حٿْٔخٵ، حٿظِ طٸٌُ حٿيٙٿش ٫ڀَ ڃيٿٌٽ آهَ .اڅحٿْٔخٵ ىٌ حٿٸٍّنش حٿظِ ط٘وٚ حٿىٙٿش حٿٸَآنْش ٿّٔش ًطٴَٝ ٷْڄش ًحكيسر٬ْنيخ ٫ڀَ حٿڀٴ٥ش حٿٸَآنْش . ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ ٙٸ ٱزٯ اٻٹخ ا٥٢شٹ٪خ: ٳَفَذُٳا َّ٬ْ عَجِٺ٤ِ ا٥٦َِٰ [حٿنلپ:1 ] ّلظڄپ أڅ ّټٌڅ"ٛيًح "رڄ٬نَ أ٫ٌَٟح ،ٳْټٌڅ ٯَْ ڃظ٬ي ،أً ّټٌڅ رڄ٬نَ ٛيًح حٿنخّ ٳْټٌڅ ڃظ٬يّخ ".167 ًٷي ؿخء حٿٴ٬پ ٛي ڃٔظ٬ڄٚ"ٳِ حٿڀٰش حٿ٬َرْش حٓظ٬ڄخٿْن، أكيىڄخ: أڅ طٔظ٬ڄپ ڃظ٬يّش اٿَ حٿڄٴ٬ٌٽ، ٻٸٌٿو ط٬خٿَ: {ىُڂُ حٿٌَِّنَ ٻَٴًََُح ًََٛيًُٻُڂْ ٫َنِ حٿْڄَْٔـِيِ حٿْلَََحځِ ...} حّٓش[48/25]، ًڃ٠خٍ٩ ىٌه حٿڄظ٬يّش"ّٜي" رخٿ٠ڂ ٫ڀَ حٿٸْخّ، ًڃٜيٍىخ "حٿٜي" ٫ڀَ حٿٸْخّ أّ٠خً . ًحٿؼخنِ: أڅ طٔظ٬ڄپ "ٛي" ُٙڃش ٯَْ ڃظ٬يّش اٿَ حٿڄٴ٬ٌٽ، ًڃٜيٍ ىٌه "حٿٜيًى" ٫ڀَ حٿٸْخّ، ًٳِ ڃ٠خٍ٫يخ حٿټَٔ ٫ڀَ حٿٸْخّ، ًحٿ٠ڂ ٫ڀَ حٿٔڄخ٩168 ًٷي ٍؿّق حٿ٘نٸْ٤ِ حٿٌؿو حٿؼخنِ ،ٕڅّ "ٳِ حّٓش حٿټَّڄش ػٚع ٷَحثن طيٽ ٫ڀَ أڅّ "ٛيّ " ڃظ٬يّّش، ًحٿڄٴ٬ٌٽ ڃلًٌٱ؛ أُ : ًٛيًح حٿنّخّ ٫ن ٓزْپ حلله .حًٕٿَ: أنّخ ٿٌ ٷيٍّنخ "ٛي" ُٙڃش، ًأڅ ڃ٬نخىخ: ٛيًىىڂ ٳِ أنٴٔيڂ ٫ن حٗٓٚځ؛ ٿټخڅ ًٿٺ طټَحٍحً ڃن ٯَْ ٳخثيس ڃ٪ ٷٌٿو :{حٿٌَِّنَ ٻَٴًََُح }رپ ڃ٬نَ حّٓش: ٻٴًَح ٳِ أنٴٔيڂ، ًٛيًح ٯَْىڂ ٫ن حٿيّن ٳلڄڀٌه ٫ڀَ حٿټٴَ أّ٠خً . حٿٸَّنش حٿؼخنْش: ٷٌٿيظ٬خٿَ:{ُِىْنَخىُڂْ ٫ٌََحرخً ٳٌَْٵَ حٿْ٬ٌََحدِ }[ حٿنلپ:88]، ٳبڅّ ىٌه حٿِّخىس ڃن حٿ٬ٌحد ٕؿپ اٟٚٿيڂ ٯَْىڂ، ًحٿ٬ٌحد حٿڄِّيس ٳٌٷو: ىٌ ٫ٌحريڂ ٫ڀَ ٻٴَىڂ ٳِ أنٴٔيڂ؛ ريٿْپ ٷٌٿو ٳِ حٿڄ٠ڀْن حٿٌّن أٟڀٌح ٯَْىڂ: {ٿَِْلْڄِڀٌُح أًََُْحٍَىُڂْ ٻَخڃِڀَشً ٌَّْځَ حٿْٸَِْخڃَشِ ًَڃِنْ أًََُْحٍِ حٿٌَِّنَ ُّ٠ِڀٌُنَيُڂْ رََِِْْٰ ٫ِڀْڂٍ ....}حّٓش[حٿنلپ:25] ًٷٌٿو: {ًَٿََْلْڄِڀُنَ أَػْٸَخٿَيُڂْ ًَأَػْٸَخًٙ ڃَ٪َ أَػْٸَخٿِيِڂْ ...}حّٓش[حٿ٬نټزٌص:13]،ٹــڃخ طٸيځاّ٠خكو حٿٸَّنش حٿؼخٿغس:ٷٌٿو:{رِڄَخ ٻَخنٌُح ُّٴِْٔيًُڅَ }، ٳبنّو ّيٽ ٫ڀَ أنّيڂ ٻخنٌح ّٴٔيًڅ ٫ڀَ ٯَْىڂ ڃ٪ ٟٚٿيڂ ٳِ أنٴٔيڂ"169 اڅ طَؿْق حٿ٘نٸْ٤ِ ٿيٌح حٿٌؿو ىًڅ ٯَْه ٻخڅ ٓززو حٿٸَحثن حٿٸَآنْش حٿڄلظٴش رخّٓش ڃن ٓزخٵ ًٿلخٵ حؿظڄ٬ض ؿڄڀظيخ ٗنظخؽ ىٌه حٿيٙٿش . ا٥٪ي٦ت ا٥شاثِ:عٺبٛ ا٥ٮـ ا٥غضئٸ ٳأصشٯ ٙٸ رنْٺ٘ الأٝٴا٣ . ٿٸي ح٫ظنَ حٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ رْٔخٵ حٿنٚ حٿـِثِ ٳِ طٴَْٔه ،ًٍ٫خه ٍ٫خّش ٻزَْس،ًأنِٿو ڃنِٿش ٫خٿْش ًًٿٺ أنّو كْنڄخ ٌٍّى أٷٌحٽ حٿڄٴَّّٔن حٿظِ ّټٌڅ ٳْيخ ٟ٬ٲ ًًىن ٗيّي، ڃن ؿيش ٫يځ طٌحٳٸيخ ڃ٪ حٿٔخرٶ ًحٿٚكٶ ڃن ٻٚځ حلله ط٬خٿَ ، ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 166حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ ، ؽ5 ، ٙ264 167حرن ؿُِ حٿَٰنخ٣ِ ، حٿظٔيْپ ٳِ ٫ڀٌځ حٿظنِّپ ، ؽ4، ٙ206 168أٌٟحء حٿزْخڅ ، ؽ2 ، ٙ425 169 نٴْ حٿڄَؿ٪ ، ؽ2، ٙ426
عدد الصفحات ٦٣ا٥ٚق٤ ا٥ضب٭ٸ 78 طٍَ حٿڄٴَّٔ كْنيخ ّظ٬ٸزّيخ ًّزّْن ٟ٬ٴيخ ڃزّْنخ أڅّ ٟ٬ٴيخ ؿخء نظْـش ٫يځ حٿن٨َ اٿَ ْٓخٵ حّٓش ًأڅّ حٿوڀپ حٿٌُ ًٷ٪ ٳْو حٿڄٴَّٔ ٓززو اٯٴخٽ حٿن٨َ اٿَ ٓزخٵ حّٓش ًٿلخٷيخ ًٷي أًٍى أڃؼڀش ٻؼَْس ڃنيخ : ٝٴ٥ٰ رْب٥ٶ: ٳَ٩َ٬ْ َٝزَ٦َُٰ ٩ِٮْ٢ُ٨ْ ٩ُزََْ٪ِذاً [ا٥٪بئذح: 84]ًىذ ؿڄيٌٍ حٿ٬ڀڄخء اٿَ أڅّ ڃ٬نَ ىٌه حّٓش حٿټَّڄش :{ًَڃَنْ ٷَظَڀَوُ ڃِنْټُڂْ ڃُظَ٬َڄِيحً }أُ ڃظ٬ڄّيح ٿٸظڀو ًحٻَحً ٗكَحڃو، ًهخٿٲ ڃـخىي -ٍكڄو حلله- حٿـڄيٌٍ ٷخثًٚ : اڅ ڃ٬نَ حّٓش: {ًَڃَنْ ٷَظَڀَوُ ڃِنْټُڂْ ڃُظَ٬َڄِيحً } ٿٸظڀو ٳِ كخٽ ٻٌنو نخْٓخً ٗكَحڃو، ًحٓظيٽ ٿٌٿٺ رٸٌٿو ط٬خٿَ :{ًَڃَنْ ٫َخىَ ٳََْنْظَٸِڂُ حٿڀَوُ ڃِنْوُ }[ا٥٪بئذح84]ٷخٽ: ًٿٌ ٻخڅ ًحٻَح ِٗكَحڃو ٿٌؿزض ٫ڀْو حٿ٬ٸٌرش ًٕٽ ڃَس "170 ٷخٽ: ٳيٽ ٫ڀَ أنو أٍحى ڃظ٬ڄيح ٿٸظڀو نخْٓخ ٗكَحڃو، ٷخٽ ڃـخىي: ٳبڅ ٻخڅ ًحٻَح ٗكَحڃو ٳٸي كپّ ًٙ كؾّ ٿو ٍٙطټخرو ڃل٨ٌٍ اكَحڃو، ٳز٤پ ٫ڀْو ٻڄخ ٿٌ طټڀّڂ ٳِ حٿٜٚس، أً أكيع ٳْيخ"171 . ًٷي ط٬ٸّذ حٿ٘نٸْ٤ِ ٷٌٽ ڃـخىي ڃزّْنخ ٟ٬ٴو ًر٬يه رٔزذ ڃوخٿٴظو ٿڀْٔخٵ حٿٸَآنِ كْغ"أڅّ ٳِ حّٓش ٷَّنش ًحٟلش ىحٿش ٫ڀَ ٫يځ ٛلّش ٷٌٽ ڃـخىي ٍكڄو حلله، ًىِ ٷٌٿو ط٬خٿَ:{ٿًٌَُِْٵَ ًَرَخٽَ أَڃَِْهِ }،ٳبنّو ّيٽّ ٫ڀَ أنّو ڃظ٬ڄي أڃَحً ٙ ّـٌُ،أڃخ حٿنخِٓ ٳيٌ ٯَْ آػڂ اؿڄخ٫خً، ٳٚ ّنخٓذ أڅ ّٸخٽ ٳْو :{ٿًٌَُِْٵَ ًَرَخٽَ أَڃَِْهِ }[ حٿڄخثيس: 84 ] ، ٻڄخ طٍَ".172 ٝب٣ الله رْب٥ٶ: ٳَا٥٦َُٰ عََْ٤َ ٥َ٢ُ٨ْ ٩ِ٬ْ أَ٭ُْٚغِ٢ُ٨ْ أَصْٳَاعبً ٳَعََْ٤َ ٥َ٢ُ٨ْ ٩ِ٬ْ أَصْٳَاعِ٢ُ٨ْ ثَٮِٺ٬َ ٳَؽََٚذَحً [ا٥ٮؾ٤:72]اڅّ ٿڀڄٴَّّٔن ٻٚڃخ ٣ٌّٚ كٌٽ حٿڄَحى رخٿلٴيس، ًحٿڀٴ٦ ّلظڄپ حٿـڄْ٪، ٙٗظڄخٽ حٿلٴيس ٫ڀَ ٻؼَْ ڃن حٿڄ٬خنِ"173 ٳٸْپ حٿلٴيس أًٙى حًٕٙى، ًٍُ ٫ن حرن ٫زخّ ، ًٷْپ حٿلٴيس حٕهظخڅ ٷخٿو حرن ڃٔ٬ٌى ً٫ڀٸڄش ًأرٌ حٿ٠لَ ًٓ٬ْي رن ؿزًَْارَحىْڂ حٿنو٬ِ "174 ًٷي ٍؿّق حٿ٘نٸْ٤ِ حٿڄ٬نَ حًٕٽ ٕڅّ "ٳِ ىٌه حّٓش حٿټَّڄش ٷَّنش ىحٿش ٫ڀَ أڅّ حٿلٴيس أًٙى حًٕٙى؛ ٕڅّ ٷٌٿو :{ًَؿَ٬َپَ ٿَټُڂْ ڃِنْ أًََُْحؿِټُڂْ رَنِْنَ ًَكَٴَيَسً }، ىٿْپ ٧خىَ ٫ڀَ حٗظَحٹ حٿزنْن ًحٿلٴيس ٳِ ٻٌنيڂ ڃن أًُحؿيڂ، ًًٿٺ ىٿْپ ٫ڀَ أنيڂ ٻڀيڂ ڃن أًٙى أًُحؿيڂ، ًى٫ٌٍ أڅ ٷٌٿو{ًَكَٴَيَسً }"ڃ٬٤ٌٱ ٫ڀَ ٷٌٿو{أًََُْحؿخً }،ٯَْ ٧خىَس. ٻڄخ أڅ ى٫ٌٍ أنيڂ حٕهظخڅ، ًأڅ حٕهظخڅ أًُحؽ رنخطيڂ، ًرنخطيڂ ڃن أًُحؿيڂ، ًٯَْ ًٿٺ ڃن حٕٷٌحٽ،ٻڀو ٯَْ ٧خىَ. ً٧خىَ حٿٸَآڅ ىٌ ڃخ ًٻَ،. "175 رپ ؿ٬پ حٿٸَ٣زِ ىٌح"ىٌ ٧خىَ حٿٸَآڅ رپ نٜو، أٙ طٍَ أنو ٷخٽ:" ًَؿَ٬َپَ ٿَټُڂْ ڃِنْ أًَُْحؿِټُڂْ رَنِْنَ ًَكَٴَيَسً " ٳـ٬پ حٿلٴيس ًحٿزنْن ڃنين. ًٷخٽ حرن حٿ٬َرِ:حٕ٧يَ ٫نيُ ٳِ ٷٌٿو" رَنِْنَ ًَكَٴَيَسً " أڅ حٿزنْن أًٙى حٿَؿپ ٿٜڀزو ًحٿلٴيس أًٙى ًٿيه، ًٿْْ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 170طٴَْٔ حٿٌْٓ٢ ، ؽ1 ، ٙ255 171حٿٸَ٣زِ ، حٿـخڃ٪ ٳِ أكټخځ حٿٸَآڅ ،ؽ6 ، ٙ306 172أٌٟحء حٿزْخڅ ، ؽ1،ص429 173ڃلِ حٿيّن ىًٍّٖ ، ا٫َحد حٿٸَآڅ ًرْخنو ، ؽ5 ، ٙ335 174حٿٌ٘ٻخنِ ، ٳظق حٿٸيَّ ، ؽ4 ، ٙ242 175أٌٟحء حٿزْخڅ ،ؽ2 ،ٙ413
عدد الصفحات ٦٤