الانتصار للقرآن إسهام في التعقيد

نآ ر ا .. ـ ا م إ  أ) ("؟ ا ل r" : ، اب " )١( . و ا ا أ إ.ثا ا ةور ا و . نآ ا ةءا إ و ةءا ا ل ا نإ ر ا ، ا ا إ ل ا و و ا رو إ ا نأ واأر ، نآ ا)٢( . ﺛﺎﻟﺜﺎ:اﻟﻘﺮآن ﲨﻊ : إ در ا ا ا لوأ ن ا نآ ا نآ ا ر ا و دور ا ذ . ا آ ا ا ء ا ب ا ل ن رب تء ط )٣( . )١( ص ٥١ . )٢(Introduction au Coran , Régis Blachère, (Maisonneuve et Larousse, Paris 1977), p.69. )٣( ،نآ ا ر ص ، ٢٣٥-٤٣٣. و ا ط ا ه : ١ - و م أ اr ا ر ا وو آ ت س أ . ٢ - ا ظ وأ ، ا نآ ا . ٣ - وا ت ا ا. ٤- ز لو ا. ٥ - ا ى ا ا ي ا د ا ض و ،ن ا و ا. ٦ - ا نآ ا ء ن ا. ٧- ا ا ي ا نآ ا- ==

آ ا ت را ا و ا ا  ، ا نآ ا و " ا م أ نآ ا نأr")١(، ا رس ئر ا و ، ة ا ا نآ ا ت روا ذ ر ف ا إ و . أ ا ض إ ، ذ د ا وبم ا نأ . أ ا ا ر ا س ن ر ك ا ا وا ا ر . م نأ و ا م و ء د ا إ ر ا إ " " ه نأ إ س، وا ا ر ا اء ا ن نأ ا إ ا . د ا س ي ا١١١ ،ةر س وا وا ا ر يأ ،ت روا . د ا وس : " د ا ، و ، ، ا ث ا ر ا ا ا إ ي ا ا ر، ا. ا نأ == د ا. ا ث وا ا در ط ا ه نآ ا ب ء و ر وا ت ا أ ل ا . )١( ص ٢٥٢-٢٥٣ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ا ر ن ، وا د ا تا ا ا ةر نآ و ، وا و " ")١( . ز و أ ،ل ة ا ا ن نآ ا ب ، و أ ر أ ط ا ا ا، ا م ز ر ره و ا )ن أ ي ا ط يأ y.( ا أر رد ا و . نأ إ ا وا" أ ن نآ ل ا ة ا ت ا أ وأ أ إ ا . اره إ ، ا وري ا و ه إ. ، أ ن ا ف ا ، ار ا ا ز")٢(. ع ا ةارد ا ت وا ا ق و . راﺑﻌﺎ:اﻟﻘﺮآ ﺗﺮﺗﻴﺐ ن اد ا ا أ نآ ا و نآ ا و أ . ، ا و و دور )٣( دواردإو )٤( و ا ا و )١( ص ٢٧٤ . )٢( ص ٢٩١ . )٣( ص ٦١ و . )٤(The Historical Development of the Quran, Edward Sell, (London, 1898) p 2.

آ ا ت را ا و ا ا  ا نآ ا . آ ن ا و ي ا . ن ا نآ ا ر س ا وا . إ ه، ، ا ا ر نأ و ا ةر ا ن ، ا ء ؛ل ا ر . رد و أر ت إ . ح و و ،تا ث ا نآ ر ور ة : ١ - و ا ة ا ر )١( : ا يأ ، ا نآ ا لو أ ا ا ا و ا . ٢ - ا ة ا ر )٢( : د وا ا ا ر و ا . ٣- ا ة ا ر )٣( : ا ا نآ ا ر و ة ا إ ا ا . ا ر ا ه و . ٤- ا ة ا ر )٤( . )١( ،نآ ا ر ص ، ٦٨ . )٢( ص ١٠٥ . )٣( ص ١٢٨ . )٤( ص ١٤٨ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  م ا نآ ا أ أ ى ي ا ا ا و نأ و ، ل ّ " رأ إ ر ا ت ا ر ا ر تا ا ")١( . ر ا تا ا ه ا ر ا ا ا ، ا ا إ ث . ا ا و و نآ ا ل نآ ا. ، ىو وا ة ا ب د ا و ا نأ د م يأو ، . ﺧﺎﻣﺴﺎ:اﻟﻘﺮآن ﻣﻦ ﺿﺎع ﻣﺎ ء ع ا ا و ،نآ ا . ا ا أ ا و ا . دور ا إ ةد و ا نا لو ا ء ا رزا ا نآ ا ر " إ وأ نآ ا r ." ط رأ لو و : أو: " وا لزا ا و ا ر نآ ا أ ءا أ ا ا ")٢( . ه و ا آ ص ا . نآ ا ء ه ا رد و . )١( ىو آو نآ ا ر ارد ر ا ، ر ، ي، ا )ندا ا ، ا ا ت ٢١-٢٢ ،١٩٨٢-١٩٨٣ (. )٢( نآ ا ر ص ، ،٢١٠ .

آ ا ت را ا و ا ا  :" نأ ندو آ ت ا أ ")١( . د نأ ىو ا اب ا ةر أ ق و آ و وز ن ا آ ا ن آ . : " د أ r ، إ و ور ا ه ت ،نآ ا ءا أ ا لا ا")٢(. د ا ه r ر و U:" اذإَِ ا ب ُْ َْ َََ ب اذإو راذ إ ا إُّ ِِِِِ ََََََََ ًِِِ ََْْ ًْ راذُْْ ََُِ ًَ ِ ًَ أ اذإوًْ ََِ َََ ِ و أًََ َُُْ ََْ " ا ر ري ا . نأ و و ا د ا ث . ار: " أ ا ت وا ا ا د ا ا أ ذ r وأ ، واأ وأ تا ت ا ه أ ت ا وأ تا ا")٣(. د نأ و و ا ر إ r ا ءا ت ً وأ ً . ا ا ً و ًل : " ا r أ ا اه اً ا ر ا ه و ، . و أ ا ا ن ا . ا ل نأ د لا أ ا" ا د ا "، نآ ا إ و ا ر ا ب نأ و . )١( ص ٢٢٨ . )٢( ص ٢٢٩ . )٣( ص ٢٣١ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  نأ ، ا إ ،نآ ا ت آ ا ")١( . ى ن ا و ا آ ا ا ا ه نإ و أ د م إ ا و د. م نأ ر ا ا و . ٣-اﳌﻌﺎﴏة اﻟﻔﻜﺮﻳﺔ اﻟﺪراﺳﺎت ﳎﺎل ا ل ا ا . ا ة ا ا ت را د وا م ا إ ن نو أ . نآ نو إ ء و وا ا ا ا ا . ا ا أ ن و أ ور ا و ذو ، ل نأ ن ن ا ض ل ، ا نآ ا ت درا ا نآ ا را د ة و ا وا او ا ى درا و ا ا ت . و جذ : ي ا و ، ا ا و ،ن رأ . أوﻻ:اﻟﻨﻘﺪي اﻷﻟﺴﻨﻲ واﳌﻨﻬﺞ أرﻛﻮن ﳏﻤﺪ ـ ا ا ت را ا نإ" آ ا ة ا")٢( و ،ن رأ" ا" ا ى ا غ ة ، )١( ص ٢٣٢ . )٢( ذو آ ا ة ا ،نآ ا ن رأ درا ن نأً ن د ا ص ا ا ا ا .

آ ا ت را ا و ا ا  ب ا ي ا . وأ ، ا ةءا ا ، " ا" ه . ،ن ا ي ا ي ا ثا ا د وا و ، ا نآ ا ندو و . ،ى أ ةر و ا س و ن ا ا نآ ا . ، ا نآ ا ا ث ا ن رأ لوأ ر ، ا ز أ و ء ا ا ت ا إ در د ا ا ة ت وا آ ا. أ ور ا ع ا ى ل د ت ا ن رأ ن ا وا)١( . إ م ا ا ا نأ ى و ا و ا إ ة نو ن نأ ى أ ت ن ا د و إو ، ا .نإ ر ارس ا ض ن رأ ا ا ي وا ا ء وا ا . و ا ا ا م نأ ن رأ ى : • و ا: ا ا ر و ود نأ ا ت وا ت وا ا أ ا . )١( أ ب إ ن رأ ، ز ا م .. م ارد نآ ا ، )،ء ا ، ا ا ا١٩٩٠ (.

نآ ر ا .. ـ ا م إ  • " ا: و وا كدرا وا ج ا ا رب نأ ا و و ا ا ر ا ي ا وا ا ب وا. ن ن نا ")١( . ة د ه و ا ن رأ ثا ا تد ا ا ا ةءا ا أ ي ا . ، ة يأ م ا ا ن رأ نإ إ ف إ ، إ و م، و ا نآ د و ،ن وا وا . ح إ وز ا أdéplacer pour dépasser). س ت ا ا نإ)٢( ت ا ن ا. ة ا ا آ ا ا . ت و إ ت نأ ذ إ أ أ ا اى ا ت وا ت وا ، و . )١( نآ ا.. ، ا ب ا إ ثور ا ا ،ن رأ ، )ط ،تو ، ا دار١ ،٠٠٢١ (ص ،٥ . )٢( ب ا ا ا ا س ر ر ف س ن رأ ا ر ا و ،ة ا ا. : Sémantique Structurale, Algirdas Julien Greimas, (Larousse, Paris, 1966).

آ ا ت را ا و ا ا  ٢-اﻟﺪﻳﻨﻲ اﻹﻧﺘﺎج ﻗﺮاءة ﰲ اﳌﻘﺎرن واﳌﻨﻬﺞ اﻟﴩﰲ اﳌﺠﻴﺪ ﻋﺒﺪ ع ا ا ا ا نإ ا ا ا . ه ا ت "ا م ")١(و ،" آ ا ا")٢(و ،"ي ا ا")٣( ، و" ا")٤(و ،" ا ل أ")٥(و ،"نآ ا م ")٦( . نإ ل ا و ا آ ا ت را ا ا إ د ا ا . ا ر ا ج ا إ و نأ ذ ؛ د ا ج د و و أ إ لو ا وا ت وا ة ا . ت ا ا ن ا، و ا ج ا ا س أ . ا و إ وأ ةرا ن ءا ب اً آ وأ ً وا أ و ، "ن وا ن ا ا تاءا ا )١( ا وا م ا ، ا ا ، )ط ،تو ، ا ار ا دار١ ، ٠٠٢٩ (ص ،٤٣ . )٢( ص ٦٥ . )٣( ص ٩١ . )٤( ص ١٠٧ . )٥( ص ١٣٧ . )٦( ت ، ا ا ، )، ، ب ا دار١٩٩٤ (ص ،٩٩-١٢٩ ، و ر وا ا م ا ، ا ،)ط ،تو ، ا دار١ ،٠٠٢١ (ص ، ٣٠-٤٦ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  وأ ا وأ ر ا ءا ا ت وا ا ت و ا")١( . ا ا ه ا ا نأ ا و ر إو ، ت ا ة ا ت ا ،ةءا ا ر ط أ ذو ، ا : أوﻻ: اﻟﺘﻜﺮارﻳﺔ اﻟﻘﺮاءة ط ا أ وً د ا ةءا ا و ، ا ت ا ىد وأ ، ا. ةءا ا ه و"ار ةءا ا ندو ا ةد ن ا . ب ر ا ا ، و ، اد وا ا ا ب ا ،ة ا ا ا ى إ وار آ نإ ")٢( . ا ةءا ا ه نأ ا ح ، ا ةء– ه -را ً ا ك و ئر ا و وا وا وا ا ي ، ا ى ئر ا ن نأ ذ ، م ة وأ ترا فو ا ةءا و ز ا درا . إ إو أ ح ا ن ، ةءا ا ه ن ً نأ ا ع رأ نأ ذ وا ، ةءا )١( ت ص ،١٢٠ . )٢( ص ١٤٠ .

آ ا ت را ا و ا ا  ،ةءا ا ع ا ا نآ ا نوؤ و ب، ا ء ا ،ة ا ا أ ب ا . ر ا نو ار ا ةءا ا ه ةءا م . إ ا و نآ ا ق ك ذإ ، ا ا أ ي ا ل ا ا او ا ا وا . ا ا ا و د ا إ ذ ا . نأ ا و ا ل : ه ا م اذ ار ا ةءا ا؟ ن ه و ا نأ لا ا ا نإ وأ درا إ هؤ ص ا ا نآ ا ه ... وا وا اره، وأ ، ا نآ ا ةءا أ و ا ا ت rه ر ا . ا نآ ا نإ ن ، إ ن ر ا ا وا د وا . ﺛﺎﻧﻴﺎ: اﻟﺘﻔﺴﲑﻳﺔ اﻟﻘﺮاءة و ، ا ا ةءا ا ه "د ةءا ا ة ت ا ا ر ")١( . رس ةءا ا ع ا ا نأ ا و )١( ص ١٠٥ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ا نأ نو نو ا ن ، ا رد و ب، ا ف ا : -ر ا فو ا أ ذو ر، وا ر ا و و و ب ا . - ا إ ل ا أ ذو ب، وا ا و ا لو ا . ا ا ةءا ا ا ا و ا ا ا ةءا وا ، ا ص ا " و ر ةور م ا ع ")١( . ا ا ا نأ كر فد ،ئر ا ر ا و ، ا ةد ا فر و ا ر إ را ا ف ا نأ ة . و ا نآ ا ر ا ا ل ي ا ا ي ا و و لو ا ب أ دا ا ا ا ن ا نو ا إ . ا ، ا ، ا ا نإ و ةءا ا ار ا ت إ و ا ت ا ا إ ي ا اب وا ا ر : ذ ر ا ا ق وا ا ا وأ ،ت وا . نر ا ارس ا )١( ص ١٠٦ .

آ ا ت را ا و ا ا  ا ا ا ؛ ا م ض ن ا ا ت و ا ء ا و ا ت و وا ر ح وا ا ة ن وا ا ة . نر ا ارس ا نإ إ ا وأ جار ا وأ ا وأ ا أ وأ ا ا دأو إو ،ق ا ه كاذ . ﺛﺎﻟﺜﺎ: اﻟﺘﺄوﻳﻠﻴﺔاﻟ ﻘﺮاءة و ا ةءا ا ه ا "ن ا س أ ، ةد ا ة ا فو ةد ار ا جر ا ره ب ا نأ")١( . نأ و ا ه ئر ،ة دا أ نأ ظ ا ةءا نأ ه و ا حو نأ . ئر ا إ ا نأ و و و و ه ت إ أ إ . ت ا ا ا ا ا ف ا وُ جر د )٢( . نأ ةءا ا ه ئ ا )١( ص ١٠٩ . )٢( وا ا ا ا ا س أ نأ د ى . ، ا ا نأ ه ا ن و وأ ، ا وا و ا م ا ا ن نأ و ==

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ص ا ن نأو إ إ و ً ع د . إ ا ا ،ةءا ا ط ا ه ض ا ا ؟ • " ي ا اذ ا ودا ةءا نإ مء وم و ا ا م و ، و ى أ ةءا ا وأ ن ا و ةذ ت و وا تا ا")١( . • " إو ، ا و ث ا تاءا ا ه نإ إ ا و و و نأ ا ء إ ؛ ا ةءا وا؛ ا ا ا ا ن نأ ه ن و اءا ")٢( . • "ةر ا ا ا ز ا ج ر ا را ا نإ ر آ == ةد إ ا ا . ر ا إ ا و ا ا ر ا. ) : وا ا.. و ا طا ، جر ا ، و ، د جر ،ةر )ط ، ا ، وأ دار١ ،٠٠٢٧ (ص ،٣٨١ (. )١( ت ص ١٠٩ . )٢( ص ١١٠-١١١ .

آ ا ت را ا و ا ا  ا ص ا ةءا : و ا ء ا ت ا) ا م ،ة ا دا ا ت ا...( ، ن نأ ب ا إ دي نأ ةءا ا نإو و أ ا ا ةءا ا نإو ب، دا و ا و إ ى ا د إ دي و ا زم ا تا ا ا ا ر إ ةد ا دي ، ا ا و ر ا تو ا ي ا ار ا ا . أو ل ن ا ت ا لد ا و ءا ا ")١( . ٣-اﻟﻘﺮآن وﻣﻌﺎﴏة اﳉﺎﺑﺮي ﻋﺎﺑﺪ ﳏﻤﺪ ا ا ا ا ن ي ا ف ا ت ا ت إ ا و و ع " ل ك أ م ا ء ا إ ")٢( . أ أ ن ه ر ا نو ا ن ا أ و ، ا إ " ة ل " اَ " ا ا ا . ح نأ و ى أ ة ا ا ه )١( ص ١١١ . )٢( ، ا نآ ا إ نآ ا ،لو ا ء اي، ا ، )ط ،تو ، ا ة ا ت درا ١ ،٠٠٢٦(، ص٠٢ .