الانتصار للقرآن إسهام في التعقيد

 اﻟﺬ اﺗﻴﺔاﻟﺴﲑة ا : ــ د أ ـ ا : ان د ا وا ا أ ذ-ا ب ا ا ت: -وا م ا داب ا ، ي ا ، د راه س، ا از ا : وا ا ا آ .. ا نآ ا نا م ر و ر . -داب ا ي، ا ا ، ا ترا ا راه د ر ا نآ ا م ،نا ، ا م وا ا ا.. و درا. -را ا ا ا ت را ا م د ي ، ا ت ا س، داب ا ، ا ن رأ آ ا.. و و درا. -، ا أ ل ا ةز ا و ا . ا وا د ا ا ت: -، ا ا ة م در ا ا ا ا ، ، ا. - ا ، ا نآ ر ا فا ا ض آ ا ت را .

آ ا ت را ا و ا ا  رةا ا: ١- ة ا م، ا دار ، ك ا إ ا ا ٠٢ ١١. ٢- آ ا ة ان رأ .. ، ا ترا ، و طا ،ت ٠٢ ١٠ . 3- Muhammad Prophet for Our Time.. An Evaluative Study of Karen Armstrong’s Point of View, Dar Alsalam, Cairo 2010. ٤- كا ب، ا درا إ ر ا ف ا ة ا ، ا ت را وا ثا ب، وا ، و ا٠٠٢٧ . ٥- ة ا م، ا دار ، ا ا ت و ر ا د ا ٠٠٢٥. ٦- ت را وا ث ا ،كا ، ا ا ر ، و ا ، ا٠٠٢٣ . ٧- ا ب ، ا و ل أ ا ا م ، ٠٠٠٢ م، ا دار ، ة ا٠٠٢٦. ا : ١- ا ا ر ا نآ ا م .. ا ا ءرا درا ا نآ ا ل )تو ا ب ا دار(. ٢- و ا م .. درا)ة ا م ا دار(.

نآ ر ا .. ـ ا م إ  و وا ات اتا : ت را ا ت تا وا توا ا كر ن و د وا و ب ا وا وا آ اُ و و و .

آ ا ت را ا و ا ا  اﻟﺒﺤﺚ ﻣﻠﺨﺺ ا ا ا إ ا ا : ر ا و و ؟ه و نآ ؟دواأ و و ؟ و ل وذ : - ا وا ة ا و و عا أ . -لو ا ا: ه و نآ ر ا و . - ا ا: و نآ ر ا ت . - ا ا: دواأ نآ ر ا . -ت وا ا أ . يذ ا ن ا و: و و . ا ء ا نآ ر ا نأ ا ا و أ ر ، آ ا ت را ا ُ . د ا لوأو ا ا نآ ا ا ا . ن نآ ر ا نأ ا ا نإ م، - ا ر- أ ً د ا ه نآ ا ا :نآ ر ا . أ ا وأ ً ة ا آ ا ت را ا وا نأ ا ار ا ت رد ن نآ ر ا م إ ا نآ ا. و م ا درا ت . ث نأ و قا ا أ . أ ث نأ ه و نآ ا ل ا ا ا ا ت درا.

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ، نأً إ ي ثا ن ا ور ، ض ة ن و . نآ ر ا ت ا أ و : ل ا ا ا ت را ا ل و ،قا ا ل و ،ثا ا . ر و ا ا نأ إ ةر الو ا ل ا نا . نأ أ ا نآ ا ل ن وا ت ا نآ ر ا س أ ي ا ا ر ا ن ا ، و . ا غ و وا ا ر ا . نأ و ، دواأ را ا ل ف تدواأ نآ ر . ت ا ل ا تدوا ا ا ض و ا .

آ ا ت را ا و ا ا  اﳌﻘﺪﻣﺔ ا ك نأ ا ي ا ا ا ءا ا نإً ا وا ا ا نآ ا ل ةر ا ا ا ق وا ب ا ن ا م، ا . نأ ا ه ن و م ا ا ا ا ا و وأ ر و ب، ا ، ا ا ى. ا ، ا ا ا ا ر و ت را ثا ا و ا ا)م ا ثا ،نآ ا م ثا (...؛ ا نآ ا ا ةذ ا لا ا ك . ا و و ه و ثا ا ء م أ ... ا ا ف و ا، ً ،ى ا ر م، ا و ، ا ا ع ا ض ا ن ذ و ا م و ،نآ ا . ن و ا نآ ا ا ا ه ا ا ا أ ا ، و ا ،ل ا ا و ا نآ ر . و ،نآ ر ا م إ ةور ا م وا ا نآ ا م ا وا أو ه، وَُ َ ار ا أو وا . ت ا ي ا ا ا ن و ا تدواأو د ن وان . لء : ه و نآ ر ا و ؟ و و ؟ دواأ و و ؟

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ل ا ا وم ا : - : ا وا ة ا و و ع ا أ ِّ . -لو ا ا: ا و ه و نآ ر . - ا ا: و نآ ر ا ت . - ا ا: دواأو نآ ر ا . - : ا ت وا إ ا ا أ . يذ ن ا ا لو نأ إ ةر ا ر و : - ا ا ا ، و ا ت . -ء ذو ، حوا ا أ م و ، و ، ا نآ ر ا م ر دواأو و و و ه و . ن ا وا .

آ ا ت را ا و ا ا  الو ا : و ن آ را ه و ر ا نآ و ه و ر ًو ا نآ ا U . ن اذإو " نآ ر ا ا تدوا ود ي ا")١( ن ، ا نآ ا أ ا وا ا ا ر و ا و ، م ا . ا نآ ر ا و ا ن ، ، نآ ا ل نآ ر ا ا و ل ا ا ل و م، ا ي ا ا . ١-اﻟ ﺧﻼل ﻣﻦ اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻣﴩوﻋﺔ ﻘﺮآن و وا ا نآ ا ض r . ا نأ ورU ل ، ا م إ ، ، وا ر ا ت د و ا ت آ و إ ا ع إ ا ا وى أ . ر ا اد ، أ د نآ ا نأ ن واًدا و ً. وو أ د و نآ ا ، و أ: M § ¦¥ ¤ £ ¢ ¡  )١( نآ ر ا ا ح ا .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ´ ³ ² ±° ¯ ® ¬ « ª © ¨ ¾ ½ ¼ » º ¹¸ ¶ µL ] ا: ٤٢-٢٥[ . و ن ا ك ر، ا ء ل أ ن ا آ ا r و ، وا ا ن ا ا هؤا ة وا . ل U : M c ba ` _^ ] \ [ Z Y q p o n ml k j ih g f e dL ] ا: ٣٠[. نآ ر أ ت ا ه و ا ةر و . نأ نو ا ذ و ً ا أ أ r واأور ، م ا ع أ أو س، ا س نآ ا ناردو ا ر و ،نو إ اذ و ،نآ ا ا س ا ن ه و ا د ، إ ة ا ا وا ذ ً ا ر ب ، اًنو ا م أ ت ن س، ا د ا و : وا وأ ،ن أ ي ا ا نأو ، وأ وأ ، ا و ا أ أ ي ا م ا)١( . و ا ه ا أ ا نآ ا ا ن يأ إ ً ً ا وً و ، ً د ، م ي ا ا إ إ )١( : وا ا ر، ا ا ، )، ز وا ن دار د ، .ت (،١٥/١٣٠ .

آ ا ت را ا و ا ا  د ا ر ا ت وا وا ا . و ا ا ي ا قا ا ق و ا ةار . و ، ا وا أ رد و ،نآ ا ء M s r q p o n m l k ¡  ~} | { z y x w v u tL ] ا ن : ٨٢-٨٣[ ا ،U r ء أ ا و ور دا ا و و ً ً ت و ،ت و دي إ ا نآ ا د ا. ل : M ¥ ¤ £ ¢ µ ´ ³ ² ± ° ¯ ®¬ « ª © ¨ § ¦  Á À ¿¾ ½ ¼ » º ¹ ¸ ¶ Ð Ï Î Í Ì Ë Ê É È Ç Æ Å Ä Ã Ù Ø × Ö ÕÔ Ó Ò ÑL ] ا ن : ٨٤-٨٩[. وا ر ا و ث ا ت ا ة و rل وا ن وا اب وا وا وا . ل ا: M Ð Ï Î Í Ì Ë Ê É È Ç Æ Å Ü Û Ú Ù Ø × Ö Õ Ô Ó Ò ÑL ]ر ا: ٢٩-٣١[ . ا أ ا إ ف و ا ه د و ندو ، . ه ء ا نأ أ وف وأ ي جا ةر وا ره ا . و ُ َ ِ ا ا r ام ا ن إو ، ر ا ن أو ا أ: M - , + * ) ( ' & % $ # " ! .L ]ت ار ا: ٥٢[ . ا م ا ل - ا ر - ه

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ا : " ا r ،ن وأ ا و يأ ؛ ا و ب ")١(. ا ا ه و . وَ ر ا ا نآ ا ه : M # " ! / . - , + * ) (' & % $ 2 1 0L ] ا: ١٠٣[ ؛Uنأ ا ا ا نإ ن ً إ نو و ، نآ ا إ " ر أ- أ ن - ن م ، ن و ، ا ا ل ر ن r ،ء ا و إ ف ن أ وأ ، ا ف ن ا أ ن كاذو ء ا ا ل ا ؛ ب ا اب د ر ا ذ ا ا رادا: M - , + * ) 1 0 / .L ،: يأ نآ ا : ء ا ا و و نآ ا ا - ا أ ل ب رأ - أ ر ؟ ! ا دأ ا ل ")٢( . وا ر ا د ا نإة و ة ن ؛ وأ دا ، ذ ت و ى نآ ا . ا ل ا وI: M 4 3 2 1 0 / . - , )١( ن آا م ا ، ا ري ا أ ،)د ، ا دار.ت (، ١٧/٥١ . )٢( ا نآ ا ، ا ، )، دار١٢٢٤-٢٠٠٢ (،٤/١٠٣ .

آ ا ت را ا و ا ا  ; : 9 8 7 6 5 ? > = < L ]ءا ا: ٨٨[ . ي ا ة : M ) ( ' & % $# " ! 6 5 4 3 2 1 0 / . - , + * F E D C BA @ ? > = < ; : 9 8 7L ]د : ١٣-١٤[ .ى ا ي ي ا ة صإ و: Mu t s r q p o n m l k j x w v © ¨ § ¦ ¥¤ £ ¢ ¡  ~ } | { z y » º ¹ ¸ ¶ µ ´ ³ ² ± ° ¯ ® ¬ « ª Ê É È Ç Æ ÅÄ Ã Â Á À ¿¾ ½ ¼ ËL ] :٣٧-٣٩[. ا ىو د ا نآ ا رد ا ه و وا وا. ا كاذ ،وا ا ا و ، ل إ د ُُ ٍّ ا وُr ا و . ٢-اﻟﻜﻼم ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻠﻘﺮآن اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻣﴩوﻋﻴﺔ ورا م ا ن ا ا . و ي ا ا و ، ا كاذ اد م ا ا م ل و ا ء ا اد ا ، و را ا ا ا ت . ا ل م ا إ ا زا ا ر ي ا: " أ لد و ذ ا؛ إو ، وا أ ا أ م ا ن ا ث أ ه أ س ا ث أ ث أ د نزو و ت ا ن ا

نآ ر ا .. ـ ا م إ  ت ا ")١( . إ لآ ا نأ إ ةر ا ر و لو ط وا فا ا ا ا . ا و م، وا و م ا ا إ ذو ، ا و ، ر أ وا ر ج ز و دي نأ . "م ا ء ن ت ا ل أ ة لوأ ة ا ن م ا ا ا ادي ا ا و ، ا د ا وو ، ا س ا ت و ، وا. ا نأ ا ن د ا و أ ل كار ا نأ ة ا ب و ل ا راأ. ا ا واد ا ء ا ي ز د ا أ . ا ا و ل إ و و ا ا دي ا وا ، ا وا ده، ء آ و و ا م إ ا وزارأ ا ر و")٢( . )١( وا ا ب ح وا ا ب ا ذ ب أ ، ، ا ، رأ ) ر ، ا فر ا ة دا ، ا د، أ١٣١٦(، ص ١٣ . )٢( ا ا ، م ا ، )،ة و ،ل ا ت ٠٠٢١ (ص ، ١٨-٢١ )ف (.

آ ا ت را ا و ا ا  اﻟﻜﻼم ﻋﻠﻢ ﻋﺮف ؟ُّﻓﻜﻴﻒ ُّ ر م ا ف: " ا ج ا ي ا ا د ا ،،ا وا ا د وا ا أو ا ا تدا ا")١( . أ و " ر ا ا ت إ ا ود ا اد ")٢( . ا نأ ر ا ه ل ا م ار يأ ، ا و ؛ ا ة ط. و ا ه ت إ و دأ ام ذو ، ج ا ، و ز د ا ه ا د . ا و " ا م ) انآ ( ا أ أ وا ا ")٣(. ا إ نأ م ا ا نآ ، ءا ي ا و ا َ َفَ ، و ا ا ا ذ أو ي ا ز ا ا ا ا ندو ، م ا نأ أ ي ا ا ر ُ ِّنآ ا و أ ، ب. م ا و. ا و ا نآ ا ن م ا ا . )١( ا ،نو ا ، ادي، ا م ا )ن ا و ا ار ا داب، ا و م ا ء ٠٠٢٥(، ٣/٢٣ . )٢( م ا ا ا ، ا أ ا ا ، ) د ،تو ، ا.ت ( ص٧ . )٣( ص ٩ .

نآ ر ا .. ـ ا م إ  و م ا و نآ ا ا إ ق نأو ا ر ا) ٠٤٣ـ ( نآ ر ا و؛ ا ة أ ا .و م ا ا ا ا ا أ ، ا ا ا ي ا . إ ي، ا ا ا ن ا قا ا ا ة ا م ا ف ُ ا ا و ي، ا ا أ ءآرا ر أو. ا ل و: " إ أ إ ا ا أ و و ي ا ا ه ")١( . أَ َ ع ا ور أ د وا ا وا ا وا . نآ ر ا ب ا ا : "ع وا ، ا إو ه أ ا ن ا إ أ ل إو ، ا ا م و ر اُُُ ء ب ذو ، ا ل ود ه و ،ل اٍََ ، ٍ م، ا و د ا أ و ، ر أ ةد وزُُ ّ و ، و ،ة ا و ، ٍّ ُ ،ن ا و ار، ا ور ، ا ل ود ، ا د وه ذ ذ إ ، ا و م، ا وّ ذو ، ه و )١( ذ ر أ ا اتر أ ا ح ا أ ، ا د و طوؤ ر ا در ا ، ا ي ا د ا ا ،طوؤ ر )ط ،تو ، د ، ا دار١ ،١٠٤٦– ١٩٨٦ (،٥/٢٢ .

آ ا ت را ا و ا ا  ا تاءا وا ،ة ا ا فو ا روي ٍُ َُ ء ا نأو ، و ذ ء و وا ، اٍِ ََ ه و و ، و ء ا اد ا ة ل و ، ع وا ر ا ِ و ا ّ وا ا ذ ٍَ َُ ")١( . ع ا ه و ، ر وا ا ورد نآ ا . ٣ -اﻟﻘﺮآﻧﻴﺔ اﻟﺪراﺳﺎت واﻗﻊ ﻣﻦ اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻋﻠﻢ ﻣﴩوﻋﻴﺔ م ،ة ا نو ا ي غا ، ا د ا ا ر ا ن أ ا نآ ا ن ، ة اُ و دوا د ا ازم ا . ه آ ا ت را اتدوا ا او، ا ذ ل ا و ا نآ ا ر وا إ ا . أ و ر، ا ا و ت درا . نأ إ ةر ا ر و ثا ا آ ا ت را ا ا إ ، ا د، ا نو ا ا عا ا ا ا . س أ د ا ا و )١( نآ ر ا ا ا ا أ ، ، ،ة ا م ) ا دار-م ا دار ،ن َ - ط ،تو ١ ، ١٢٢٤-٠٠٢١ (،١/٧٥ .