المكتبة الأمبوابة البحث والمعرفة
زائر للمكتبة—
← العودة إلى المكتبةقراءة أو تحميل الكتاب

البلاغة في تفسير البغوي دراسة وتقويما

سامي بن سليمان بن زيد اليحيى

صفحة ٥ من ٢٤

64 ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وبنمد ٌټُ خٖٔعٽسدَ؛ ْن ټٿ ڄٽٍِّذ وټدٴُ ڄعٽّّ، ٸدپ خلله ظ٭دلذ : ﮋﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛﮊ(1)"(2). وفي ٌټُ خٖٔعٽسدَ َِديش ظٹَُُ، وبَ١دق. ذ/ ٸدپ خلله ظ٭دلذ: ﮋﭑ ﭒﭓﭔﭕﭖﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ﮋﭣﭤﭥﭦﮊ ٌَټَُ (خڀٕمُ٫)؛ ڀُُٔىَسًٚ ٬ځً ؤوً خُٛر ڀً٬دجً، وٌَ ټَُ (خڀسٝنً)؛ ڀُىسًٚ ٬ځً ؤوً خنٜدٴ٧ ڀً في ٨ځ مص خڀځُٿ"(4). وؤٴدي ٌٔ ټُُ خنٕٞىً خنٚدً خڀؽسىضَ، وخڀًوخڂ، وخٖٔعمُخََ في بـدزص خلله  ڀً٬دء َٔىڀً ، وؤوً لدٴ٧ ڀً في ټٿ وٸط ولنٌ. ؾ/ ٸدپ ظ٭دلذ: ﮋﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒﮊ (5). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ټََُٖ ٌټُ خڀىًخء ڀځمُٙټنٌ ؛ ڀَّديش خڀعٹَُ٫ وخڀعىزُه"(6). وٌڀٻ ْن خلله ٸدپ ٸسٿ ٌٍي خَِص: ﮋﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮊ(7). (1) ٔىَشخڀٝدٴدض، آَص (45.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ، (1/111.) (3) ٔىَشخُٔٔخء، آَص (1.) (4) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/651.) (5 )ٔىَش خڀٹٝٛ، آَص (73.) (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/351.) (7 )ٔىَش خڀٹٝٛ، آَص (65.)

عدد الصفحات ٦٥

65 الدثحث انثانث: الخـبر ڄه خنٞ٭ځىڂ ؤن ټٿ ټٗڄىد في خنٞىد٤سص وخڀٽعدزص بڄد ؤن َٽىن بوسدَخً ٬ه ؤڄُ ڄه خْڄىَ ٸً نٓٹٷ وـىيي ٸسٿ خڀٽٗڂ، ؤو ٬ه ؤڄُ لد يحٝٿ زَ ٭ًُ في لدپ خڀعٖٽځڃ، ٴىٕعٵهڃ ٬ىً، ؤو و إڄُ زً، ؤو وىهً ٬ىً؛ نٜٝىڀً، وزٍڀٻ ٴدڀٽٗڂ ٬ځً وى٬نٌ: َٕمً خْوپ: وّّخً، وخڀؽدني : بوٙدءً . ؤإنًٓغ في ٌٍخ خنٞسمػ ٬ه خنّّٝ، وؤَـإض خنًَٜػ ٬ه خٔوٙدء في خنٞسمػ خڀٹديڂ. وخنّّٝ في خڀځٱص: خڀىٖسإ، ونٗ٭ً ؤَوِسَدَ، وؤَوَدزنً نٗ٫ خنٛم٫ (1). ؤڄد في خٖٜ٥ٗق: ٴدنّّٝ ٬ىً نٗهىَ خڀسُٰٗنٌ ٌى: "خڀٽٗڂ خلمحعَمٔٿ ڀځًٝٶ وخڀٽٍذ "(2). وٸدپ خنّّٞي: "خنّّٝ ڄد ـدِ ٬ځً ٸدجځً خڀعًَٝٷُ وخڀعٽٍَر "(3). ڀٽه ٌٍخ خڀع٭َُٳ ََُِي ٬ځُهد ب٘ٽدپ ټسنً ـًخً، وٌى ڄدٌخ وٹىپ: ٬ه خْوسدَ في ټٗڂ خلله -ظ٭دلذ-، وټٗڂ َٔىڀً ، خڀځٍخن ٖ يحعمٗن خڀٽٍذ ؤڀسعص؟ ٸدڀىخ: نٔځّٝدً ڄه ٌٍخ خٔ٘ٽدپ وًَّ ٸًُخً في خڀع٭َُٳ يج٭ځىد وى٩ُ بلذ خنّّٝ زِٱَٟٚ خڀى٩ُ ٬ه ٸدجځً، ٴُٽىن خنّّٝ: ڄد يحعمٿ خڀًٝٶَ و خڀٽٍذَ ڀٍخظً (4). ڀٽه ٌٍخ خڀٹًُ خڀٌٍ ؤؼسعىي ٖ َُ َّٿ خٔ٘ٽدپ؛ ٴعَ٭ٹَّسً ز٭ٟ خڀسدلؽنٌ ڄىهڃ خڀًټعىَ : ڄىنً ٔځ٥دن، ٴٹدپ: "وٸسٿ ؤن وىدٸٗ ٌٍخ خنًٜٓ -وٕإپ ؤوٵٕىد-: ڄد ڄ٭نى خنٛمځص خڀتي نٓعىٌ ٬ځً ڄ٭ځىڄص نٓعمٿ خڀًٝٶَ وخڀٽٍذَ ڀٍخهمد زِٱَٟٚ خڀى٩ُ ٬ه ٸدجځهد؟ ټُٳ َٽىن خنٞعٽځڃ ٜديٸدً وخنّّٝ خڀٌٍ َځٹًُ ټدٌزدً، ؤو خڀ٭ٽٓ؟ ټُٳ؟ ڀٹً وـًوخ ؤڄدڄهڃ خڀٹُآن خڀٽُنً وخنًَٜػ خڀَُٙٳ وخنَُٕٞځَّمَدض ڄه خْلٽدڂ، ٴمدٌخ َٹ ىڀىن ٴُهد؟. (1) َى٩ُ: خڀٹدڄىْ خلمحُ٣، ًٛ خڀًَه ن١مً زه َ٭ٹىذ خڀٵنًوِآزديٌ، ب٬ًخي وظٹًنً: ن١مً ٬سً خڀُن٘ه خنُٞ٬ٙځٍ، يخَ بلُدء خڀعُخغ خڀ٭ُبي، زنًوض، خڀ٥س٭ص خڀؽدوُص، (1313ٌـ/1114ڂ)، ٚ (457)، ڄديش(وَسََُ ). (2) خڀع٭َُٵدض، ڀ٭ځٍ زه ن١مً زه ٬ځٍ خنُٛـدني، لٹٹً، وٸًٖ ڂ ڀً، وو٠٫ ٴهدًَٔ: بزُخٌُڃ خْزُدٌَ، يخَ خڀٽعدذ خڀ٭ُبي، زنًوض، خڀ٥س٭ص خڀُخز٭ص، (1318ٌـ/1998ڂ)، ٚ (119.) (3) خنٞٹع١ر ْبي خڀ٭سدْ ن١مً زه ًََّ خي، نٓٹُٷ: ن١مً ٬سً خنٝدڀٷ ٬١ُمص، خڀ٥س٭ص خڀؽدوُص، (1315ٌـ/1993ڂ)، (4/89.) (4) َى٩ُ خڀسٰٗص ٴىىنهد وؤٴىدنهد، ٬ځڃ خنٞ٭دني، ٚ (114 .)٬ځڃ خنٞ٭دني، ڀسُٕىني ٴُىي،(1/41.)

عدد الصفحات ٦٦

66 بن نٗځص(زٱٟ خڀى٩ُ ٬ه ٸدجځهد) ٖ ظُىٸٔ٭هڃ في خنََُٜؾ، ثم ؤَخيوخ ؤن َُيحىخ ؤوٵٕهڃ ٴإوُـىخ خڀٹُآن خڀٽُنً وخنًَٜػ خڀَُٙٳ وخنَُٕٞځَّمَدض ڄه خڀٹد٬ًش، وٸدڀىخ : ٌٍي خْوسدَ ٬ُځٔڃَ ڄُِٕسَٹَدً ؤنهد ٜديٸص، ووٕىخ ؤن خڀٹد٬ًش خڀتي ظ٭فّ ٬ه خلعىخء خڀٹُآن خڀٽُنً ٸد٬ًش ٬دزؽص"(1). ټمد ودٸٗ خڀًټعىَ ودُٜ خنٝىنٌ ٌٍي خنٕٞإڀص، وٌټُ ؤن في ٌٍخ خڀٹًُ خڀٌٍ ؤؼسعىي ٔىء ؤيذ ڄ٫ ټٗڂ خلله -ظ٭دلذ-، وټٗڂ َٔىڀً ؛ڀٽىنهمد ٖ يحعمٗن خڀٽٍذ ؤڀسعص؛ ْن ڄًَٝهمد ؤًٜٶ خڀٹدجځنٌ، وؤن في ٌڀٻ ـُؤش ٬ځً ټٗڂ خلله -ظ٭دلذ- زعُٺ وٕسعً بڀًُ، زً٬ىي ؤوً يحعمٿ خڀًٝٶ وخڀٽٍذ، لتى ًَوٿ في ظ٭َُٳ خنّّٝ. وزُٖه ؤن ټٗڂ خلله -ظ٭دلذ- ََُ٘ٴًُ زىٕسعً بلذ ٸدجځً ٔسمدوً، ٴمه ٔىء خْيذ خٴعُخٞ ؤوً ټٗڂ خلله ڄىٹ٥٫ ٬ه ٸدجځً(2). وڀ٭ٿَّ ؤًٖٔ ظ٭ُ َٳ ڀځىّّ ٌى ڄد ٬ُٓٴً خڀُٙه خڀ٭ٗ ڄص ن١مً زه ٜدلح خڀ٭ؽُمنٌ -َنً٘ خلله ظ٭دلذ-، وخڀًټعىَ: ودُٜ خنٝىنٌ. ؤڄد خڀُٙه خزه ٬ؽُمنٌ -َنً٘ خلله- ٴٹدپ في خنّّٝ ٌى: "ټٿ نٗځص َٝك ؤن َٹدپ ڀٝدلسهد بوً ٜديٶ ؤو ټدٌذ"(3). وٸدپ خڀًټعىَ ودُٜ خنٝىنٌ في ظ٭َُٳ خ: بوً "ڄد ظُټّر ڄه نٗځص ؤو ؤټؽُ، وؤٴدي ٴدجًش ڄسدُ٘ش ؤو ٠مىُص"(4). وخْٜٿ في خنّّٝ ؤن َځٹً ْلً ُٰ٠نٌ: خْوپ: بٴديش خنٞىد٤ر لٽمدً ٖ َ٭ځمً ڄه ٸسٿ، وَٕمً ٌٍخ ٴدجًش خنّّٝ (1) زٰٗص خڀٽځمص وخنٛمځص وخنٛمٿ، ٚ(88.) (2) َى٩ُ: خڀى٩ڃ خڀٹُآني في آَدض خنٛهدي، ڀځًټعىَ: ودُٜ زه ٬سً خڀُن٘ه زه ودُٜ خنٝىنٌ، ڄٽعسص خڀعىزص، خڀَُدٞ، خڀ٥س٭ص خْولذ، (1316ٌـ/1996ڂ)، ٚ (155.) (3) يَوْ في خڀسٰٗص، ظإڀُٳ: لٵني ودٜٳ ؤځ٥دن ن١مً ون١مً يَدذ وڄٝ٥ٵً ٤مىڂ، ُ٘ق ٴ١ُځص خڀُٙه خڀ٭ٗڄص: ن١مً زه ٜدلح خڀ٭ؽُمنٌ، ڄٽعسص خنًٌٟ خلمحمًٌ، ڄُٝ، خڀ٥س٭ص خْولذ، (1316ٌـ/1115ڂ)، ٚ (18.) (4) خڀى٩ڃ خڀٹُآني في آَدض خنٛهدي، ٚ(154.)

عدد الصفحات ٦٧

67 خڀؽد: بٴديش خنٞىد٤ر زإن خنٞعٽځڃ ٬دلد زدنٜٽڃ، بٌخ ټدن خنٞىد٤ر ٖ َ٭ځڃ ؤن خنٞعٽځڃ َ٭ځڃ ٌڀٻ. وَٕمً ٌٍخ ِٖڂ خڀٵدجًش(1). وٸً َإ خنّّٝ ودَـدً ٬ه ڄ٭ىدي خْٜځٍ؛ ُْٰخٞ ؤوُي زُٰٗص ظُٵهڃ ڄه خڀُٕدٶ، ٴمىهد : خْڄُ، وخڀىهٍ، وب٨هدَ خڀ١ٖ٭ٳ ؤو خڀعمُٕ، وخٖٔعُلدڂ ؤو خٖٔع٭٥دٲ، وخڀعٕځُص وخڀع٭َّص ، وخڀعهًًَ وخڀى٬ًُ، وخڀٵىُ، وخڀُؼدء، وخڀ٭عدذ، وٰنًٌد(2). وٸً وٸٳخٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله- في ظٵٕنًي ٬ځً ڄىخ٠٫ في ټعدذ خلله ظ٭دلذ وُؾ ٴُهد خنّّٝ بلذ ؤُٰخٞ ودَـص ٬ه خڀٱُٞ خْٜځٍ خڀٌٍ وُ٠ٔ٫ ڀً، وٌٍ : خْڄُ، وخڀىهٍ، وخڀعهًًَ وخڀى٬ًُ، وخڀعٕځُص وخڀع٭َّص، ؤإٸٳ ٬ځً ټٿ ُٰٞ ڄه ظځٻ خُْٰخٞ، ٌخټُخً ڄىخ٠٭هد في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ، وٌڀٻ ٬ځً خڀىمى خِتي: ؤوًٖ : خْڄُ. َُ٭ًٗ ٌٍخ خڀٱُٞ ڄه ؤټؽُ خنٞ٭دني خڀتي يخُؾ بڀُهد خنّّٝ؛ وڀٍخ ن٤ً ټؽنًخً ڄه خَِدض خڀتي زُٖه خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴُهد وُوؾ خنّّٝ بلذ ڄ٭نى خْڄُ، ٴمىهد: 1- ٸىپ خلله ظسدَٺ وظ٭د: ﮋﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮊ (3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸُٿ: ٌٍخ وّّ نّ٭نى خْڄُ، ؤٌ: ؤـِهِ١ُ ىٌڃ زدنٛهدي، لتى ٖ ًَوځهد ؤلً ڄىهڃ بٖ ودجٵدً ڄه خڀٹعٿ وخڀٕبي "(4). 1- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﰏ ﰐ ﰑﮊ(5). (1) َى٩ُ: ڄٵعدق خڀ٭ځىڂ ڀځٕٽدټٍ، ٚ (166 .)خَٔ١دق، ٚ (17 .)وٝدجٛ خڀعُخټُر يَخٔص نٓځُځُص نٕٞدجٿ ٬ځڃ خنٞ٭دني، ٚ (78.) (2) َى٩ُ: خڀسٰٗص ٴىىنهد وؤٴىدنهد، ٬ځڃ خنٞ٭دني، ٚ (66.) (3) ٔىَش خڀسٹُش، آَص (113.) (4) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/93.) (5) ٔىَش خڀسٹُش، آَص (196.)

عدد الصفحات ٦٨

68 ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸُٿ: ڀٵ٩ً وّّ، وڄ٭ىدي ؤڄُ، ؤٌ: ٴإټمځىٌد وٖ ظىٹٝىٌد"(1). 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭸﭹ ﭺ ﭻ ﭼﮊ(2). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸىڀً: ﮋ ﭹ ﭺﮊ ڀٵ٩ً وّّ وڄ٭ىدي ؤڄُ"(3). 3- ٸدپ ظ٭د: ﮋﮪﮫﮬﮊ(4). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "َ٭ني: خنٞ٥ځٹدض خڀٗتي نٟهٖ ؤوٖي ڄه ؤِوخـههٖ َُُ٠٭ه، وّّ نّ٭نى خْڄُ، وٌى ؤڄُ خٔعمسدذ ٖ ؤڄُ بيجدذ"(5). 5- ٸدپ خلله ظ٭د: ﮋﯧ ﯨﯩﯪ ﯫ ﯬﯭﮊ(6). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ؤڄُ في ُٜٱص خنّّٝ، ظٹًَُي: ٴ٭ځًُ و٩ُش "(7). 6- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪﮊ(8). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸُٿ: ٌى وّّ نّ٭نى خْڄُ، ظٹًَُي: وڄه يوځً ٴإڄٚىُىي، ټٹىڀً ظ٭دلذ : ﮋﭙ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠﮊ(9)، ؤٌ: ٖ ظُٴؽىخ وٖ ظٵٕٹىخ"(10). (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/181.) (2) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (118). (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/113.) (4) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (144.) (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/143.) (6) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(181.) (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/413). (8) ٔىَشآپ ٬مُخن، آَص (97.) (9) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (197.) (10) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/486.)

عدد الصفحات ٦٩

69 7- ٸدپ ظ٭د : ﮋﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮊ(1). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ؤٌ: ڀُٙهً خؼىدن، ڀٵ٩ً وّّ وڄ٭ىدي ؤڄُ"(2). 8- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : "ٌٍخ وّّ نّ٭نى خْڄُ، َ٭ني : خَِ٬ُىخ ٔس٫ ٔىنٌ ٬ځً ٬ديظٽڃ في خڀَّخ٬ص"(4). 9- ٸدپ ظ٭د: ﮋﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌﮊ(5). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸىڀً: ﮋﮉﮊ ﮋ ﮊ وّّ نّ٭نى خْڄُ(6)، ؤٌ: ڀُعر بلذ خلله، وٸُٿ: ڄ٭ىدي: ٴځُ٭ځڃ ؤن ظىزعً وڄٝنًي بلذ خلله"(7). 11- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫﮊ(8). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ﮋﭝﭞﮊ ؤٌ: ٔسٚمىخ خلله، وڄ٭ىدي : ٜځُّىخ لله، ثم ٸدپ : ﮋﭩﮊ ؤٌ: ٜځُّىخ لله ٬ُٙ٘د، َ٭ني : ٜٗش خڀ٭ُٝ"(9). (1) ٔىَشخنٞدجًش، آَص (116.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/716.) (3) ٔىَش َىٔٳ، آَص (37.) (4) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/367.) (5) ٔىَشخڀٵُٸدن، آَص (71.) (6) ټځمص(خْڄُ) ٔدٸ٥ص ڄه خڀىٕىص خنٞ٭عمًش في ٌٍخ خڀسمػ. َى٩ُ: خڀىٕه خْوُي ڄه ٤س٭ص يخَ خڀٵٽُ، ويخَ خزه لّڂ، ويخَ خنٞ٭ُٴص، في ظٵٕنً ٔىَش خڀٵُٸدن. (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/436.) (8) ٔىَش خڀُوڂ، آَص (17،18.) (9) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/391.)

عدد الصفحات ٧٠

70 11- ٸدپ ظ٭د : ﮋﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥﯦﯧﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬﮊ(1). ٸـدپ خڀسٱىٌ: "ﮋ ﯙﯚﮊ يَه خلله، وٌى وٝر ٬ځً خُٰٔخء، ؤٌ: خڀّڂ ٴ٥ُش خلله"(2). ؼدوُدً : خڀىهٍ. ٌټُ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله- ڄىخ٠٫ ڄه ټعدذ خلله ظ٭دلذ وُؾ ٴُهد خنّّٝ بلذ ڄ٭نى خڀىهٍ، ٴمىهد: 1- ٸىپخلله ظ٭دلذ: ﮋﭓ ﭔ ﭕ ﭖﭗ ﭘﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وٸُٿ: ٌى وّّ نّ٭نى خڀىهٍ، ؤٌ: ٖ ظُظدزىخ ٴًُ، ټٹىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜﮊ(4)، ؤٌ: ٖ ظُٴؽىخ، وٖ ظٵٕٹىخ"(5). 1- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﭑ ﭒ ﭓﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧﭨ ﮊ(6). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ٸدپ ؤٌٿ خنٞ٭دني : ٨دٌُ خَِص وٵٍ، وڄ٭ىدٌد نهٍ، ؤٌ : ٖ ظُٴؽىخ وٖ ظٵٕٹىخ وٖ نْديڀىخ، ټٹىڀً ظ٭دلذ: ﮋﭕ ﭖﭗ ﭘﮊ(7)،ؤٌ: ٖ ظُظدزىخ"(8). (1) ٔىَشخڀُوڂ، آَص (41.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/393.) (3) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (1.) (4) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(197.) (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/11.) (6) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(197.) (7) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(1.) (8) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/184.)

عدد الصفحات ٧١

71 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋﮊ ﮋ ﮌ ﮍﮎ ﮏﮊ(1). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " و(ڄد) ـَمًِْ، ڀٵ٩ً وٵٍْ وڄ٭ىدي نهٍ، ؤٌ : ٖ ظىٵٹىخ بٖ خزعٱدء وـً خلله"(2). 3- ٸدپ ظ٭د : ﮋﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥﯦﯧﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ في ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﯠﯡﯢﯣﮊ "ٴمه ن٘ٿ خڀٵ٥ُش ٬ځً خڀًَٚه ٸدپ ڄ٭ىدي: ٖ ظسًَٿ ڀًَه خلله، وٌى وّّ نّ٭نى خڀىهٍ، ؤٌ : ٖ ظسًڀىخ يَه خلله، ٸدپ ن٠دًٌ (4)، وبزُخٌُڃ(5) :ڄ٭نى خَِص : خڀّڄىخ ٴ٥ُ ش خلله، ؤٌ : يَه خلله، وخظٖس٭ىي، وٖ ظُسًَٚڀىخ خڀعىلًُ زدڀُٙٺ"(6). (1) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(171.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/195.) (3) ٔىَش خڀُوڂ، آَص(41.) (4) َى٩ُ: ظٵٕنً ن٠دًٌ ْبي خنٜفدؾ ن٠دًٌ زه ـّّ خڀٹٍُ٘ خنٞىّوڄٍ، ٠س٣ وًٝٓ ووُٖ ؾ ؤلديَؽً: ؤزى ن١مً خُْٔى٤ٍ، يخَ خڀٽعر خڀ٭ځمُص، زنًوض، خڀ٥س٭ص خْولذ، (1316ٌـ/1115ڂ)، ٚ (117.) (5) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀ٥ٌّّ، (18/396 .)خڀعٵٕنً خڀٝمُك ڄىٔى٬ص خڀٝمُك خنٕٞسىَ ڄه خڀعٵٕنً زدنٞإؼىَ، ب٬ًخي خْٔعدٌ خڀًټعىَ: لٽمط زه زٙنً َدٔنٌ، يخَ خنٞأؼُ، خنًَٞىص خڀىسىَص، خڀ٥س٭ص خْولذ، (1311ٌـ/1999ڂ)، (3/83 .)آَخء بزُخٌُڃ خڀىى٭ٍ في خڀعٵٕنً، نٗ٭دً ويَخٔصً، وظ٭ځُٹدً، ڄه ٔىَش خڀىٕدء بلذ آوُ خڀٹُآن، يَخٔص لًَؽُص ظٵٕنًَص، َٔدڀص ڄٹًڄص بلذ ټځُص خڀً٬ىش وؤٜىپ خڀًَه ڀىُٿ يَـص خنٞدـٕعنً، في ـدڄ٭ص ؤڂ خڀٹُي، ب٬ًخي: ٬سً خڀُن٘ه ؤنً٘ ٬سً خڀُن٘ه خنٍَُٝٝ، بُ٘خٲ خڀًټعىَ: خڀَُٙٳ ڄىٝىَ زه ٬ىن خڀ٭سًلر، (1311ٌـ)، ٚ (376.) وبزُخٌُڃ خنٍٞټىَ ٌى: بزُخٌُڃ زه ًََّ زه ٸُٓ زه خْٔىي زه ٬مُ زه َزُ٭ص خڀىى٭ٍ، َٽنى زإبي ٬مُخن، وٙإ في خڀٽىٴص في زُط ٴٹً و٬ځڃ ٴإٜسك ڄٵتي ؤٌٿ خڀٽىٴص وٴٹُههڃ، ٸدپ ٬ىً ؤنً٘ زه لىسٿ: ټدن ٌټُدً لدٴ٩دً ٜدلر ٔىص، ظىفي ٔىص ٔط وظٕ٭نٌ ڄه خنٟفُش وڀً ظٕ٫ وؤَز٭ىن ٔىص. َى٩ُ ظُنٗعً في: خڀ٥سٹدض خڀٽسنً ٖزه ٔ٭ً (8/488 .)وٴُدض خْ٬ُدن وؤوسدء ؤزىدء خڀّڄدن، (1/15 .)ٔنً ؤ٬ٗڂ خڀىسٗء،(3/511). (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ، (4/395.)

عدد الصفحات ٧٢

72 ٸدپ خزه ٬د٘ىَ: "ويجىِ ؤن ظٽىن نٗځص ﮋﯠﯡﯢﯣﮊ ڄ٭عُ٠ص؛ ٔٴديش خڀىهٍ ٬ه ظٱُنً وځٷ خلله، ٴُمد ؤوي٬ً خڀٵ٥ُش، ٴعٽىن ﮋﯠﯡ ﯢﯣﮊ وّّخً ڄٕع٭مًٗ في ڄ٭نى خڀىهٍ ٬ځً وـً خنٞسدڀٱص، ټٹىڀً: ﮋﭹﭺﭻﮊ (1)"(2). ؼدڀؽدً : خڀعهًًَ وخڀى٬ًُ. ٸً َإتي خنّّٝ وَُخي زً خڀعهًًَ وخڀى٬ًُ ٬ځً ٰنً ٨دٌُي، وٸً زُٖه خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ڄىخ٠٫ في ټعدذ خلله ظسدَٺ وظ٭دلذ، وُؾ ٴُهد خنّّٝ بلذ ڄ٭نى خڀعهًًَ وخڀى٬ًُ، ٴمىهد: 1- ٸىپ خلله ظسدَٺ وظ٭د: ﮋﮔ ﮕﮖﮗ ﮘﮊ(3). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ : "ٸدپ خڀٽٕدجٍ (4): ٌٍخ ٬ځً خڀعهًًَ وخڀى٬ًُ، ټمد َٹىپ خڀُـٿ نٞه يخدٜمً: ٤َُٹٻ ٬ځٍٖ، ؤٌ : ٖ ظٵځط ڄني، ټمد ٸدپ  : ﮋﮏﮐﮑﮊ (5)"(6). 1- ٸدپ ظ٭د: ﮋﯜﯝﯞﯟ ﯠﮊ(7). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "و٬ًُ وهمًًَ"(8). (1) ٔىَش خڀىٕدء، آَص(19.) (2) ظٵٕنً خڀعمَُُ وخڀعىىَُ، (11/94.) (3 )ٔىَش خنٜفُ، آَص(31.) (4) َى٩ُ: ڄ٭دني خڀٹُآن، ڀځٽٕدجٍ، ٚ (175.) (5) ٔىَش خڀٵفُ، آَص(13.) (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/587.) (7) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(73.) (8) ظٵٕنً خڀسٱىٌ، (1/67.)

عدد الصفحات ٧٣

73 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﭑﭒﭓ ﭔ ﭕ ﭖﭗ ﭘ ﭙﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞﭟ ﭠﭡﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩﭪ ﭫﭬ ﭭ ﭮﮊ(1). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ﮋﭭﭮﮊ و٬ًُ وهمًًَ، وڄ٭نى ٸىنٟڃ في خڀعهًًَ: (ؤولذ ڀٻ)، ؤٌ: وَڀَُٔٻ وٸدَزٻ ڄد ظَ ٽُي"(2). 3- ٸدپ ظ٭د: ﮋﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ٌٍخ و٬ًُ ٬ځً و٬ًُ ڄه خلله  ْبي ـهٿ، وٌٍ ټځمص ڄى٠ى٬ص ڀځعهًًَ وخڀى٬ًُ"(4). 5- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭫ ﭬ ﭭﭮﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴﭵ ﮊ(5). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ٸدپ خزه ـََُُِؿ (6) :ؤَخي زدُدوص خڀٽٵُ، ؤٌ: بن ټٵُوخ زٻ ٴٹً ټٵُوخ زدلله ڄه ٸسٿ، ٴإڄٽـه ڄىهڃ خنٞاڄىنٌ زسًَ لتى ٸعځىٌڃ وؤُٔوٌڃ، وٌٍخ همًًَ نٟڃ بن ٬ديوخ بلذ ٸعدپ خنٞاڄىنٌ، وڄ٭ديخهمڃ"(7). (1) ٔىَش ن١مً، آَص(11.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/159.) (3) ٔىَش خڀٹُدڄص، آَص(43-45.) (4) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/517.) (5) ٔىَش خْوٵدپ، آَص(71.) (6) َى٩ُ: ظٵٕنً خزه ـَُؿ، ڀ٭ځٍ لٕه ٬سً خڀٱني، ڄٽعسص خڀعُخغ خٔٔٗڄٍ، خڀٹدٌُش ، خڀ٥س٭ص خْولذ ، (1314ٌـ /1991ڂ)، ٚ (139.) وخزه ـَُؿٌى: ؤزى خڀىڀًُ ٬سً خنٞځٻ زه ٬سً خڀ٭َّّ زه ـُ ََُؿ خنٞٽٍ خڀُوڄٍ خْڄىٌ، وڀً ٔىص 81 ڄه خنٟفُش، ټدن بڄدڂ ؤٌٿ خنٜفدِ في ٬ُٝي، ڀّڂ ٬٥دء زه ؤبي َزدق ٔس٫ ٬ُٙش ٔىص، ٴمًٖغ ٬ىً ټؽنًخً ، ټدن نُُخً في خڀ٭ځىڂ، ٸدپ ٬ىً خٔڄدڂ ؤنً٘ زه لىسٿ: ټدن ڄه ؤو٬ُص خڀ٭ځڃ، ظىفي ٔىص 151ٌـ. َى٩ُ: ٔنً ؤ٬ٗڂ خڀىسٗء، (6/415). ظٍټُش خنٜٵد٦ ڀٕڄدڂ ؤزى ٬سً خلله شمٓ خڀًَه ن١مً خڀٌٍبي، يخَ خڀٽعر خڀ٭ځمُص، زنًوض، (1/169). خْ٬ٗڂ ڀځَّټځٍ،(3/161.) (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/131.)

عدد الصفحات ٧٤

74 6- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﮊ(1). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ﮋﯫ ﯬﮊ ؤَهد خڀٽدٴُون، يخد٤ر ؤٌٿ ڄٽص، َ٭ني: بن خلله ي٬دټڃ زدڀُٔىپ بلذ ظىلًُي، و٬سديظً، ٴٹً ټٍَّزِعُڃ خڀُٔىپَ ولد نُْسىي، ﮋﯭ ﯮ ﯯ ﮊ، ٌٍخ همًًَي نٟڃ، ؤٌ: َٽىن ظٽٍَسٽڃ ڀّخڄّد "(2). َخز٭دً : خڀعٕځُص وخڀع٭َّص. 1- ٸدپ خ ظ٭دلذ: ﮋ ﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽﮊ(3). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ٸُٿ: ٌٍخ ظٕځُص ڀځماڄىنٌ، َ٭ني : ؤنَّ ؤڄُ خنُٞٙټنٌ ټدڀّزًٔ َُُي في خڀٝىَش ُ٘حدً وڀُٓ ڀً لٹُٹص، وؤڄُُ خنٞاڄىنٌ ټدنٞدءِ خنٕٞعٹُٚ في ڄٽدوً ڀً خڀسٹدءُ وخڀؽسدض "(4). 1- ٸدپ ظ٭د: ﮋﮧﮨ ﮩ ﮪﮫ ﮬ ﮭﮮﮊ(5). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ؤٌ: ټمد ٴ٭ځىخ زٻ، ٌَ ټََُي ظٕځُص ڀځىبي "(6). 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽﭾ ﭿ ﮀ ﮁﮊ(7). (1) ٔىَش خڀٵُٸدن، آَص(77.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/439.) (3 )ٔىَش خڀُ٬ً، آَص(17.) (4 )ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/514.) (5) ٔىَش خنٜفُ، آَص (11.) (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/576.) (7) ٔىَش خْو٭دڂ، آَص(111.)

عدد الصفحات ٧٥

75 ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ في ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﭩﭪﭫﭬﭭﮊ "ؤٌ: ؤ٬ًخء، ٴًُ ظ٭َّص ڀځىبي ، َ٭ني ټمد خزعځُىدٺ ٜاٖء خڀٹىڂ، ٴٽٍڀٻ ـ٭ځىد ڀٽٿوبي ٸسځٻ ؤ٬ًخء، ثم ٴٌُٕٓڃ ٴٹدپ : ﮋﭮﭯﭰﮊ"(1). 3- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭨﭩﭪﭫﭬ ﭭﮊ(2). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ﮋﭨﭩﭪﭫﮊ خڀعىَخش ﮋﭬﭭﮊ ٴمه ڄًَُٝٚٶ زً وڄُٽٍَِّذ، ټمد ٴ٭ٿ ٸىڄٻ زدڀٹُآن، َُ٭ٌّٚ وسًُٖ "(3). 5- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﮊ(4). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وخَِص ڀعٕځُص خنٞ٩ځىڂ، وهمًًَ خڀ٩دلد"(5). خڀعىټًُ و٬ًڄً في خنٛمځص خنَّّٝص: "خڀىخو وخڀٽدٲ وخڀًٖخپ : ټځمص ظًپ ٬ځً ًٍَّ٘ وبلٽدڂ، وؤَوِټًِٔ ٬ٔٹًَْٺ، ؤٌ : ًُٖ٘ي، وخڀىِټدي : لسٿ ظًَُٙٗ زً خڀسٹُش ٬ىً خنٜځر "(6). وخنٞ٭ خڀځٱىٌ ًَپ ٬ځً ؤن ظىټًُ خڀٽٗڂ ظٹىَعً وبلٽدڄً زةلًي ؤيوخض خڀعىټًُ(7). (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/55.) (2 )ٔىَش ٌىي، آَص(111.) (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/317.) (4) ٔىَش بزُخٌُڃ، آَص(31.) (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ، (1/567.) (6 )ڄ٭فڃ ڄٹدَُٓ خڀځٱص، ْبي خنٜٕنٌ ؤنً٘ زه ٴدَْ زه ِټَُد، نٓٹُٷ و٠س٣: ٬سً خڀٕٗڂ ن١مً ٌدَون، يخَ خڀٵٽُ، (1499ٌـ/1979ڂ)، (6/148)، ڄديش (وَټًََ). (7) ڄٝ٥ځكخڀعىټًُ ؤٴٝك ڄه خڀعإټًُ؛ َٙهً ڀٍڀٻ ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮊ ، خڀىمٿ، آَص (91)، ؤٌ: ز٭ً ظًًٌَٙد.

عدد الصفحات ٧٦

76 وَٹىپ خڀ٭ځىٌ في ڄٵهىڂ خڀعىټًُ : " خ٬ځڃ ؤن خڀعإټًُ نٕٽنٌ خڀٍٙء في خڀىٵٓ، وظٹىَص ؤڄُي"(1). وظىټًُ خنّّٝ ٖ َٽىن بٖ ڀًوخ٪ٍ وؤُٰخٍٞ خٸع١دٌد خنٞٹدڂ، ٴمه ٌڀٻ : " بِخڀص خڀٙٗٽىٺ، وبڄد٤ص خڀٙٗسُهدض ٬مٖد ؤوط زًََٝئ ي"(2). وٌټُ خڀًټعىَ ن١مً ؤزى ڄىًٔ يوخ٬ٍ ټؽنًش ڀځعىټًُ، ٌټٌُد خڀّن٢ٌُٙ في ڄىخ٠٫ ڄعٵُٸص ڄه ظٵٕنًي، ٴمىهد: "ؤن خڀعىټًُ ٸً َٽىن ڀعٹَُُ خنٞ٭نى في وٵٓ خنٞىد٤ر، وظؽسُعً، وٸً َٽىن ڀعمٹُٷ خنٞ٭نى ٬ىً خنٞعٽځڃ، وٌى ًََُ ؤن َى٤ِّه وٵٓ خنٞىد٤ر ڀعَځٹًُ وٸَسىڀً، وڄىهد ڄىخـهص بوٽدَ خنٞىد٤ر، وڄىهد بڄد٤ص خڀٙسهص؛ ڀٱُخزص خنّّٝ، ولدـَعًٔ بلذ خڀعٹَُُ وخڀعمٹُٷ، وٸً َٽىن خڀعىټًُ ڄ٩هُخً ڀع٭ځّٷ خڀىٵٓ زدنّّٝ، وخٌعمدڄهد زً، وؤوً ـًَُ ٬ىًٌد زدڀعٹىَص وخڀعٹَُُ؛ خٌعمدڄدً زً، وًٖ٘خً ڀٌٌٓدن بڀًُ، وٸً َٽىن خڀعىټًُ نٞىخـهص ظ٥ځ٭دض خڀىٵٓ، ولٕڃ آڄدنٟد وؤ٤مد٬هد، وٸً َٽىن ڀعٹَُُ و٬ً خلله وظؽسُعً، لتى ظّيخي خڀىٵىْ خ٤محىدودً بڀًُ، ووُؼُىٸدً ٴًُ، ٴٗ ظځعٵط بلذ ؤڄدني خڀُٙ٥دن وو٬ًي ْوڀُدجً"(3). وڀٍڀٻ ٴعىټًُ خنّّٝ ٖ َٕعٹُڃ بٖ بٌخ ي٬عً ؤلىخڀً، وخٸع١ط لدڀص خنٞىد٤ر ٖٔع٭مدڀً، ټؽُشً، ؤوٸځص . وڀعىټًُ خنّّٝ ؤيوخض ڄع٭ًيش، و٤ُُُٶْ ن٢ عځٵص، ٴمه ؤ٘هُ ؤيوخظً: بنَّ، وؤنَّ، وخڀٹٕڃ، ووىود خڀعىټًُ، وٖڂ خٖزعًخء، وظٽَُُ خڀىٵٍ، وؤڄٓد خڀُٙ٤ُص، ولُٴد خڀعىسًُ (ؤَٖ وؤڄَد )، وخنُٜوٲ خڀّخجًش، ڄؽٿ :(بنْ وؤنْ وڄد وڄَه وخڀسدء وخڀٗڂ )، وخڀٗڂ خنَُّٞلځَٹص، و٠منً خڀٵٝٿ، وخڀٕنٌ ، ؤىٲ، وٸً خڀتي ڀځعمٹُٷ، وټإنَّ ، وڀٽهٖ ، وبوٖمد ، وؤوٖمد ، وڀُط، وڀ٭ٿَّ . (1) خڀ٥ُخِ خنٞع١مه ُْٔخَ خڀسٰٗص و٬ځىڂ لٹدجٷ خٔ٬فدِ، ڀُمنٍ زه نّ٘ش زه ٬ځٍ زه بزُخٌُڃ خڀ٭ځىٌ خڀُمني، يخَ خڀٽعر خڀ٭ځمُص، زنًوض، (1314ٌـ/1981ڂ)، (1/176.) (2) خًَٝ خڀٕدزٷ، (1/176.) (3 )خڀسٰٗص خڀٹُآوُص في ظٵٕنً خڀّن٢ٌُٙ، وؤؼٌُد في خڀًَخٔدض خڀسُٰٗص، ڀځًټعىَ: ن١مً لٕنٌ ؤزى ڄىًٔ، يخَ خڀٵٽُ خڀ٭ُبي، خڀٹدٌُش، ٚ (431-435 .)ونٞ٭ُٴص ظځٻ خنٞىخ٤ه في ظٵٕنً خڀّن٢ٌَُٙى٩ُ: ظٵٕنً خڀٽٙدٲ، (1/183)،(1/151)، (3/69)،(5/171)،(6/184.)

عدد الصفحات ٧٧

77 ؤڄد ٤ُُٸً ٴُٽىن زٱنً ؤيخش ڄه ؤيوخض خڀعىټًُ، ټإن َُٹًَٖ ڂ خڀٵد٬ٿ ٬ځً ٴ٭ځً، ٴٍُُټُ ڄُظنٌ، خنٚدً ٨دٌُخً ؤوًٖ، و٠منًخً ڄٕععُخً ؼدوُدً، ؤو َُ٭َسَُٖ زدنٛمځص خٖنُٚص ٬ه خنٛمځص خڀٵ٭ځُص (1)، ؤو ظُٽَََُٖ خڀٽځمص ؤو خنٛمځص(2). وټعدذ خ  َِخؤُْ زدَِدض خڀتي ٬ُُ٠ط زإٔځىذ خڀعىټًُ، وـدءض ڄٗجمصً نٞٹع١ً خنٜدپ، وٖ ََر في ٌڀٻ ٴهى ڄه ڀًن لٽُڃ ٬ځُڃ. ؤىٲ ؤظىدوپ ن٣د ٌټُي خٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله- في ظٵٕنًي ْيوخض خڀعىټًُ ؤو ٤ُُُٸًٔ في خَِص، ن١دوًٖ خڀٽَِٙٳ ٬ه خڀُٕٚٚ خڀسٍٰٗ ڀ ځعىټًُ ڀس٭ٟ خَِدض خڀتي ظىدونٟد، ؤُٽىن ٌټٌُ ڀځمىخ٠٫ نُٕر وى٪ خْيخش، وٌڀٻ ٬ځً خڀىمى خِتي: خْوپ: خڀٹََٕڃ، ووىن خڀعىټًُ. خڄعٓ خڀٹُآن خڀٽُنً زٽؽنً ڄه ؤٔځىذ خڀٹٕڃ؛ ْن خڀىدْ وٸٵىخ نْدًٌ ڄىخٸٳ ن٢عځٵص، ٴمىهڃ ٜدلر ُ٘سِهص، وڄىهڃ خنُٞىٽُٔ، وخڀٖٙدٺ، وخنٞ٭دوًِ، وخنُٞفدئپ زدڀسد٤ٿ، ٴفدء ؤٔځىذ خڀٹٕڃ في ټعـدذ خلله "ڀَُُّٿَ خڀٙٗٽىٺ، وَُمس٣َ خڀٙٗسُهدض، وَُٹُڃَ خنُٜفٖص، وَُاټًَِّ خْوس ـدَ، وَُٹَََُٚ خنُٜٽْڃَ في ؤټمٿ ٜىَش "(3). وخڀٹََٕڃ ٬ځً وى٬ : خْوپ: ٨دٌُ ؤو َُٜك، وٌى ؤن ََُُٖٝق زٵ٭ٿ خڀٹَٕڃ، وخنُٞٹَْٕڃِ زً، ؤو زإيخش ڄه ؤيوخظً، وٌٍ: خڀىخو وخڀسدء وخڀعدء. (1) ٸدڀىخ في ٔسر ټىن خنٛمځص خٖنُٚص نٓمٿ ظىټًُخً ٖ نٓمځً خنٛمځص خڀٵ٭ځُص: "ؤنّ وّّ خنٛمځص خٖنُٚٓص ََ ممٔ ٿُ في خڀعٹًَُ خڀٌٍ َُٗلَ٧ُ في ٌٌه خڀ٭ُبيٓ ٠منًخً َ٭ىيُ ٬ځً خنٞسعًؤ، ؤو ڄد ؤِٜځًُ خنٞسعًؤ، ٴُٽى ن لدپُ خنٛمځص خٖنُٚٓص يوخڄدً ". خڀسٰٗص خڀ٭ُزُص، ؤٕٔهد و٬ځىڄهد وٴىىنهد، (1/187.) (2) َى٩ُ: ڄ٭فڃ خڀسٰٗص خڀ٭ُزُص، ظإڀُٳ خڀًټعىَ: زًوٌ ٤سدوص، يخَ خنٞىدَش، ـًش، خڀ٥س٭ص خڀُخز٭ص، (1318ٌـ /1997ڂ)، ٚ (31). خڀسٰٗص ٴىىنهد وؤٴىدنهد، ٬ځڃ خنٞ٭دني، ٚ (74). خڀسٰٗص خڀ٭ُزُص، ؤٕٔهد و٬ځىڄهد وٴىىنهد، (1/186-194.) (3 )ڄسدلػ في ٬ځىڂ خڀٹُآن، ڀځًټعىَ: ڄىد٪ زه وځُٿ خڀٹ٥دن، ڄٽعسص خنٞ٭دَٲ، خڀَُدٞ ، خڀ٥س٭ص خڀؽدڀؽص ، (1311ٌـ /1111ڂ)، ٚ (411.)

عدد الصفحات ٧٨

78 خڀؽد: ڄُ١ِمَُ، وٌى خڀٌٍ لد ٍَُټَُ ٴًُ ٴٔ٭ٿ خڀٹََٕڃ، وخنُٞٹَٕڃ زً، ويپَّ ٬ځًُ ٖڂ ڄاټًِّش، ظًوٿ ٬ځً ـىخذ خڀٹٕڃ(1). وٌٍي خڀٗڂ خنٞاټًِّش بٌخ ـدءض ٴةنهد ظٽىن ڄُعٖٝٔځص زدڀٵ٭ٿ خنٞ١دَ٪، خنٞٝ٥مٔر ڄ٭هد ڀىىن خڀعىټًُ، وڄىخ٤ه ٌڀٻ في ټعدذ خلله ظ٭دلذ ټؽنًش. ؤإٸعُٝ في ٬ُٞ ڄىخ٠٫ خڀٹٕڃ ٬ىً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٬ځً خڀىى٪ خڀؽدني؛ ڀى٠ىق خْوپ، و٬ًڂ وٵدجً، ٴممد ـدء ٬ىًي ڄه خڀىى٪ خڀؽدني: 1- ٸىڀً ظ٭د: ﮋﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵﮊ(2). ٸـدپ خڀسٱىٌ: "خڀٗڂ ٖڂ خڀٹٕڃ، وخڀىىن ظإټًُ ڀځٹٕڃ، ظٹًَُي: وخلله ڀعفًنهڃ َد ن١مً"(3). 1- ٸدپ ظ٭د : ﮋﭠ ﭡ ﭢ ﭣﭤ ﭥ ﭦ ﭧﭨ ﭩﭪﭫ ﭬﮊ(4). ٸدپ خڀسٱىٌ: "ؤٌ: وڀَىَىِعَسَُِوٖٽڃ َد ؤڄص ن١مً، وخ ڀٗڂ نٛىخذ خڀٹٕڃ، ظٹًَُي: وخلله ڀىسځىوٖٽڃ "(5). 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋﯛﯜﯝ ﯞﮊ(6). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ﮋﯛﮊ ڀعىّّنَّ، خڀٗڂ ڀځعإټ ًُ، وٴًُ ڄ٭نى خڀٹٕڃ، وخڀىىن ڀعإټًُ خڀٹٕڃ"(7). (1) َى٩ُ: خنُٞـ٫ خڀٕدزٷ، ٚ (414.) (2 )ٔىَش خڀسٹُش، آَص(96.) (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/78.) (4) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(155.) (5 )ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/113.) (6 )ٔىَشآپ ٬مُخن، آَص (186.) (7 )ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/361.)

عدد الصفحات ٧٩

79 وځٷ خ  خنٝځٷ، وؤوـًٌڃ ڄه ٬ًََڂ؛ ڀُ٭سًوي وٖ َُٙټىخ زً ُ٘حد، ﮋﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸﮊ(1). وڄه لٽمعً  ؤوً لد َعُٺ ٬سديي ًُٔيّ، زٿ ٸًَٖ ؤوىخ٬دً ڄه خٖزعٗءخض وخٖڄعمدودض؛ ڀُىعٌّّڃ، وڀُُٔ٩هُِ خنٞ٥ُ٫ خڀٝ ـدزُ ڄه خڀ٭دٍٜ خنُٞعََٕىٚ٣ ، ﮋ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮊ (2). وڀٍخ ڀَ مٖد ټدوط ٌٍي ٔىص خلله  في خنُٜدش، وؤن خڀ٭سً َُُٔسِعَځً ٖ ن١دڀص، وڄه ٴ٥ُظً ؤوً َٕى٣ ويجّ٪ ٬ځً ڄد َٝدذ ڄه خڀسَٗد، ودٔر ن٠ٍء خڀسُدن خٔوسدٌَ في خَِعنٌ نّاټًََِّه، خڀٹََٕڃ خڀٌٍ يَڀَّط ٬ځًُ خڀٗڂ، ووىن خڀعىټًُ خڀؽٹُ ځص، ټمد ٌټُي خٔڄدڂ خڀسٱىٌ. وخڀٵدجًش ڄه ظىټًُ بوسدَ خلله ظ٭دلذ ڀ٭سديي نّد ُٔٹ٫ نٟڃ في لُدهمڃ؛ "ڀُُٔىَ٤ِّىىخ ؤوٵٕهڃ ٬ځً خلعمدڀً ٬ىً وٸى٬ً، وَٕع٭ًوخ ڀځٹدجً، وَٹدزځىي نُٕه خڀّّٝ وخڀؽسدض، ٴةن ٌفىڂ خڀسٗء ن٣د ًََّ في خڀْٓ وَخء، وخٖٔع٭ًخيَ ڀځٽُذ ن٣د َُهَىٚن خنَٝ ٥ْر، وڀعمٹُٷ ڄ٭نى خٖزعٗء نٍٟخ خڀعٖ هِىَِه ؤظً زدڀعإټًُ"(3). زدڀعإټًُ"(3). 3- ٸدپ ظ٭د: ﮋﭑ ﭒﭓ ﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﮊ(4). ٸدپ خڀسٱىٌ: "(خڀٗڂ) ٖڂ خڀٹٕڃ، ظٹًَُي: وخلله ڀَُفم٭ىٖٽڃ في خنٞىض وفي خڀٹسىَ "(5). 5- ٸدپخلله ظ٭دلذ: ﮋﭴﭵﭶ ﭷﭸﭹﭺ ﭻ ﭼﭽ ﭾ ﭿﮀﮁﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮉﮊﮋﮌﮍ ﮎﮏ ﮐﮊ(6). (1 )ٔىَش خڀٍخََدض، آَص(56.) (2) ٔىَش خڀ٭ىٽسىض، آَص(1.) (3) َوق خنٞ٭دني،(3/137.) (4) ٔىَش خڀىٕدء، آَص(87.) (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/571.) (6) ٔىَش خْو٭دڂ، آَص(11.)

عدد الصفحات ٨٠