المكتبة الأمبوابة البحث والمعرفة
زائر للمكتبة—
← العودة إلى المكتبةقراءة أو تحميل الكتاب

البلاغة في تفسير البغوي دراسة وتقويما

سامي بن سليمان بن زيد اليحيى

صفحة ١٨ من ٢٤

272 ٬ځً خنًٟي؛ ڀًٖڀص خڀٽٗڂ ٬ځًُ، ټٹىڀً: ﮋﭹ ﭺ ﭻ ﮊ(1)، ٴدٸعُٝ ٬ځً ٌټُ خنَُٜٚ، ولد ٍَټُ خڀسَُِي؛ ْوً ًَپ ٬ځًُ "(2). 5- وڄه خنٞىخ٠٫ خڀتي ٌُټُٔ ٴُهد ڄٝ٥ځك خٖټعٵدء : ٸىپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٬ىً ظٵٕنً ٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮊ(3)،"ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﮚ ﮛﮜﮊ ؤٌ: زًُٺ خنٝنً وخڀُٙ، ٴدټعٵً زٍټُ ؤلًهمد، ٸدپ ظ٭دلذ : ﮋﭹﭺ ﭻ ﮊ(4)، ؤٌ : خنَُٜٖ وخڀسَُِي، ٴدټعٵً زٍټُ ؤلًهمد "(5). 6- ون٣د ـدء ڄه ٌټُ ڄٝ٥ځك خڀعىٵُٳ: ٸىپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮊ(6)،"ﮋ ﮥ ﮊ وؤٜځًُ : ٴ٩ځځعڃ، لٍُٔٴطِ بلًي خڀٗڄنٌ خڀٗڄنٌ نٔٵُٵدً "(7). 7- وؤڄد خٖٔعٱىدء وخڀعُٺ: ٴٹً ـدء ٌڀٻ ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ ﮠﮊ(8)،ٴٹدپ: "ٴًُ ڄعُوٺ، خِٔعُٱني ٬ىً ڀًٖڀص خڀ٩دٌُ ٬ځًُ، ن٠دِي : ٴإُـُسىخ ؤن ٖ ٔسُٿ بلذ ٌڀٻ، وٌٍخ خڀ٭ٍخذ (1) ٔىَش خڀىمٿ، آَص (81.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/619.) (3) ٔىَش آپ ٬مُخن، آَص (16.) (4) ٔىَش خڀىمٿ، آَص (81.) (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/448.) (6) ٔىَش خڀىخٸ٭ص، آَص (65.) (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/414.) (8) ٔىَش ٰدٴُ، آَص (11.)

عدد الصفحات ٢٧٣

273 وخنٝځىي في خڀىدَ زإوٽڃ بٌخ يُ٬ٔ ٍ خلله ولًي ټَٵَُتم، بٌخ ٸُٿ ٖ بڀً بٖ خلله ټَٵَُتم، وٸځعڃ : ﮋﭵ ﭶ ﭷ ﭸﮊ(1)"(2). 4- خنٞٙدټځص. خٔعىًڂ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٬ىً زُدوً ڄىخ٤ه خنٞٙدټځص في ټٗڂ خلله ڄد َُخيٴهد ڄه ؤڀٵد٦، ټدنٞٹدزځص، وخِٖيوخؾ، وخنٞٙدٜص، وخٛدِخش، يون ؤن ََُُٝٚق زځٵ٧ خنٞٙدټځ ص. ٴدنٞٹدزځص: ٌىد ظ٭ني: "خنٕٞدوخش زنٌ ُ٘حنٌ"(3)، وٸً ؤ٤ځٹهد ؤزى ٌٗپ خڀ٭ٕٽٌُ ٬ځً خنٞٙدټځص، خنٞٙدټځص، ٬ىًڄد ٌټُ في ټعدزً (خڀٝىد٬عنٌ) نٕٙص وؼٗؼنٌ ٴًٝٗ في ٴىىن خڀسًَ٫، و٬ًَٖ ڄىهد خنٞٹدزځص، وٸدپ ٌٍ : " بَُخي خڀٽٗڂ، ثم ڄٹدزځعً نّؽځً في خنٞ٭نى وخڀځٵ٧ ٬ځً ـهص خنٞىخٴٹص ؤو خنٞىدڀٵص"(4)، وٌټُ ؤڄؽځص ٬ځُهد، ڄىهد ٸىڀً ظ٭د : ﮋﮗ ﮘ ﮙ ﮚﮊ (5)، وٸىڀً: ﮋﯓ ﯔ ﯕﮊ(6). وَ٩هُ ب٤ٗٶ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ خنٞٹدزځص ٬ځً خنٞٙدټځص ٬ىً ظٵٕنًيٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﮊ(7)، ٴٹدپ "ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﯬ ﯭ ﯮﮊ ؤٌ: يجدَِهڃ ـّخء خٔعهّخجهڃ، ُٔمٍَٚ خنّٛخء زدنًٚ؛ ْوً في ڄٹدزځعً "(8). (1) ٔىَش ٚ، آَص (5.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/48.) (3) خڀٵُوٶ خڀځٱىَص، ْبي ٌٗپ خڀ٭ٕٽٌُ، لٹٹً و٬ځَّٷ ٬ځًُ : ن١مً بزُخٌُڃ ٔځُڃ، يخَ خڀ٭ځڃ وخڀؽٹدٴص، خڀٹدٌُش، ٚ (51.) (4) ټعدذ خڀٝىد٬عنٌ، ٚ(447.) (5) ٔىَش خڀىمٿ، آَص(51). (6) ٔىَش خڀعىزص، آَص(67). (7) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (13-15.) (8) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/11.)

عدد الصفحات ٢٧٤

274 ټمد ؤ٤ځٷ خڀّن٢ٌُٙ ز٭ًهمد ڄٝ٥ځك خنٞٹدزځص ٬ځً خنٞٙدټځص، ٬ىً ظٵٕنًي ٸىپ خلله ظ٭د : ﮋﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮊ(1)، ٴٹدپ: "ويجىِ ؤن ظٹ٫ ٌٍي خڀ٭سدَش في ټٗڂ خڀٽٵُش ٴٹدڀىخ: ؤڄد َٕعمٍُ َذ ن١مً ؤن َ١ُذ ڄؽًٗ زدڀٍزدذ وخڀ٭ىٽسىض، ٴفدءض ٬ځً ٔسُٿ خنٞٹدزځص، وب٤سدٶ خنٛىخذ ٬ځً خڀٕاخپ، وٌى ٴه ڄه ټٗڄهڃ زًَ٫، و٤ُخِ ٬فُر"(2). وؤڄد خِٖيوخؾ: ٴهى وخنَّٞخوـص وخڀعَّٖخوؾ نّ٭نى وخلً، وٌى : خنٞٙدٜص، ٴُٹدپ: خِِيَوَؾ خڀٽٗڂُ وظََّخوَؾَ ، ؤٌ: ؤَ٘سَ ً ز٭١ً ز٭١دً (3). وظٕمُص خٔڄدڂ خڀسٱىٌ خنٞٙدټځص زدِٖيوخؾ ٸً ٔسٹً بڀًُ خڀُٗڄٖدني، ٬ىًڄد ؤ٤ځٹً ٬ځً ٸٕڃ ڄه خڀعٖفدوُٓ (4)، ٴٹدپ: "وخڀعفدوٓ ٬ځً وـهنٌ: ڄّخوـص، وڄىدٔسص، ٴدنّٞخوـص ظٹ٫ في خنّٛخء، ټٹىڀً ټٹىڀً ظ٭دلذ: ﮋﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒﮊ(5)، ؤٌ: ـدِوي نّد َٕعمٷ ٬ځً ٤َُٷ خڀ٭ًپ، خڀ٭ًپ، بٖ خوً خٔع٭نً ڀځؽدني ڀٵ٧ خٖ٬عًخء ڀعإټًُ خڀًٖڀص ٬ځً خنٕٞدوخش في خنٞٹًخَ، ٴفدء ٬ځً ڄّخوـص خڀٽٗڂ نٜٕه خڀسُدن ..... (1) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(16). (2) ظٵٕنً خڀٽٙدٲ،(1/147). ٸدپ خڀًټعىَ ن١مً ؤزى ڄىًٔ: "وخنٞٙدټځص في ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﮊ ... ٌٔټُْ خڀٍٙء زځٵ٧ ٰنًي خنٞٹًَٖ ٌټُي؛ ْن ٸىنٟڃ ؤڄد َٕعمٍ َذ ن١مً ٰنً ڄٍټىَ في خڀٽٗڂ". خڀسٰٗص خڀٹُآوُص في ظٵٕنً خڀّن٢ٌُٙ، ٚ (386.) (3) َى٩ُ: ڀٕدن خڀ٭ُذ : (1/194 .)ن٢عدَ خڀٝمدق، ٚ (148 .)ظدؾ خڀ٭ُوْ ڄه ـىخٌُ خڀٹدڄىْ، (6/13 .)ڄديش (َِوَؾَ ). (4) خڀُٗڄٖدني َ٥ځٷ ٬ځً خنٞٙدټځص ڄٝ٥ځك خڀعفدوٓ . (5) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (193.)

عدد الصفحات ٢٧٥

275 وڄىًﮋﭺ ﭻ ﭼ ﭽﮊ(1)، ؤٌ : ن٠دَِهڃ ٬ځً وًَ٭عهڃ، ووزدپ خنًَٝ٭ص َخـ٫ ٬ځُهڃ، وخڀ٭ُذ ظٹىپ : خنّٛخء زدنّٛخء، وخْوپ ڀُٓ نَّخء، وبنمد ٌى ٬ځً ڄّخوـص خڀٽٗڂ"(2). ؤڄٖد ٌټُ ڀ ٵ٩ص خِٖيوخؾ في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: ٴع٩هُ ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮊ(3)،"َٔمًٖ خنّٛخء زدٔڃ خٖزعًخء، ٬ځً خِيوخؾ خڀٽٗڂ "(4). و ؤڄدخنٞٙدٜص: ٴةنهد ظٕمُص ؤُؤٍَض ڄه ؤٜٿ ڄديش (َ٘ٽَٿَ ) في خڀځٱص، نّ٭نى: خڀٖٙسًَ وخنٞٔؽْٿُ (5). وٸً وَيض ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮊ (6)،"َٔمًٖ خنٛـّخء ُٔحص وبن لد ظٽه ُٔحص؛ ڀعٙدٜهمد في خڀٝىَش"(7). وؤڄدخٛدِخش(8) :ٴةنهد ظ٭: خنٞٽدٴإش وخنٞٹدزځص(9)، وڄه ڄىخ٠٫ ٌټٌُد ٬ىً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: ٸىڀً ٸىڀً ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮊ(10)،"وٸدپ ؤٌٿ خنٞ٭دني: (1) ٔىَش خڀىٕدء، آَص(131). (2) خڀىٽط في ب٬فدِ خڀٹُآن، ٠مه ؼٗغ َٔدجٿ في ب٬فدِ خڀٹُآن، ٚ(99). (3) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (193.) (4) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/171.) (5) َى٩ُ: خنٞٝسدق خنٞىنً في َُٰر خڀُٙق خڀٽسنً، (1/348 .)ظدؾ خڀ٭ُوْ ڄه ـىخٌُ خڀٹدڄىْ،(19/169 .) (6) ٔىَشخڀٙىَي، آَص (31.) (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/87.) (8) ٌىدٺ ٴُٶ زنٌ خٛدِخش في خڀسٰٗص، و٬ځڃ خڀىمى، ٴدٛدِخش في ٬ځڃ خڀىمى: ٌٍ ټځمص -لُٴدً ټدوط ؤو خنٚدً - ظًوٿ ٬ځً نٗځعنٌ، ظٕمً خْوپ (ٴ٭ٿ خڀُٙ٢) وخڀؽدوُص (ـّخء خڀُٙ٢)، وڄىهد: (بنْ، ڄهمد، بٌڄد، لُؽمد، ؤَه، ڄتى، ڄَه، ڄد، ؤوًٖ ). َى٩ُ: خنٞٹع١ر ڀځمّّي، (1/35 .)ُ٘ق خڀُ٠ٍ ٬ځً خڀٽدٴُص، ظٝمُك وظ٭ځُٷ: َىٔٳ لٕه ٬مُ، ڄىٙىَخض ـدڄ٭ص ٸدَ َىوٓ، زىٱدٌِ، خڀ٥س٭ص خڀؽدوُص، (1996ڂ)، (3/81 .) (9) َى٩ُ: خنٞٵُيخض في َُٰر خڀٹُآن، ْبي خڀٹدٔڃ خنٜٕنٌ زه ن١مً خنٞ٭ُوٲ زدڀُخٰر خْٜٵهدني، نٓٹُٷ و٠س٣: ن١مً ًُٔٚ ټُٗني، ٚ (94.) (10) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(194.)

عدد الصفحات ٢٧٦

276 خڀ٭ًوخن خڀ٩ځڃ، ؤٌ: ٴةن ؤٔځمىخ ٴٗ نهر، وٖ ؤُٔ، وٖ ٸعٿ، ﮋ ﮃ ﮄ ﮅﮊ خڀٍَه زَ ٹُىخ ٬ځً خڀُٙٺ، وڄد َُ ٵْ٭َٿُ زإٌٿ خڀُٙٺ ڄه ٌٍي خُْ٘دء ٖ َٽىن ٨ځمدً، ونٚدي ٬ُ ًوخودً ٬ځً ٤َُٷ خٛدِخش، وخنٞٹدزځص"(1). ثانثاً : اسرخذايّ يصطهحاخ تلاغٍح تالدؼنى انهغىي. وَ٩هُ ٌڀٻ في خٔعىًخڄً ټځمتي: خٛدِ، وخٖٔع٭دَش. وظى٠ُك ٌڀٻ وزُدوً في خِتي: 1- خٛدِ. وَيض ټځمص خٛدِ في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ټؽنًخً نّ٭نى : خڀعٵٕنً، وڄد َُ٭َسُُٖ زً ٬ه خَِص، في ؤټؽَُ ڄه نٕٙنٌ ڄى٠٭دً، ڄُعَعسٚ٭دً نٟد زدڀسمػ خڀًٸُٷ، وڄه نمدٌؾ ٌڀٻ ڄد َإتي : ؤ/ ٸدپ خلله ظ٭دلذ: ﮋ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﮊ(2). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ؤٌ: وٸځىد: خ٬مځىخ آپ يخوي ٘ٽُخً، ن٠دِي : خ٬مځىخ َد آپ يخوي ز٥د٬ص خلله، ٘ٽُخً ڀً ٬ځً وِ٭مً "(3). ذ/ ﮋﮕﮖﮊ(4). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " وٸىڀً: ( ٠سمدً ) وٝر ٬ځً خنًَٞٝ، ن٠دِي : وخڀ٭ديَدض ظ١سك ٠سمدً "(5). وٌٍخ ڄد ؤَخيي ؤزى ٬سًُش وخنّّٞي ڄه ب٤ٗٸهمد ټځمص (خٛدِ) في ڄُٝىٖٵدهممد، ٴځڃ َٹًٝخ ٜد ڄد ٌى ٸُٕڃ خنٜٹُٹص، زٿ ؤَخيخ ٜد ٤َُٷ خڀىٜىپ ڀٵهڃ خَِص خڀٽُيدص، ٴٹً ٸدپ ؤزى ٬سًُش ٬ىً ٸىپ (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/171.) (2) ٔىَش ٔسإ، آَص(14). (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/598). (4) ٔىَش خڀ٭ديَدض، آَص(1). (5) ظٵٕ خڀسٱىٌ، (3/669).

عدد الصفحات ٢٧٧

277 خلله ظ٭د: ﮋ ﯡ ﯢﯣﯤ ﯥﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫﮊ (1)، "ن٠دِي: وٖ ََمِمٔځَىٖٽُڃ وٖ ََ٭ًََِٔىٖٽُڃ "(2). وٸدپ في ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛﮜﮊ(3)،"ن٠دِي: ټُٳ خٔعإوٳ خنٝځٷ خْوپ"(4). ون٣د ـدء ٬ىً خنّّٞي ٍٜخ خنٞ٭نى ٸىڀً: "وټٿ ڄد لد وٍټُي ڄه ٌٍخ خڀسدذ ٴهٍخ ن٠دِي"(5)، ؤٌ: ظٵٕنًي، وڄ٭ىدي. وٸدپ في ظإوَٿ ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﮳ ﮴ ﮵ ﮶ﮊ(6) . "ن٠دِي في خڀ٭ُزُص: ٬ځً َـٿ ڄه َـځنٌ ڄه خڀٹَُعنٌ ٬٩ُڃ"(7). 1- خٖٔع٭دَش. ظُي ڀٵ٩ص (خٖٔع٭دَش) في ز٭ٟ خنٞىخ٠٫ في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ڄُخيخً ٜد خنٞ٭نى خڀځٱىٌ، وٌى خڀىٹٿ، وبٸدڄص خڀٍٙء ڄٹدڂ خڀٍٙء (8)، وٌٍخ خنٞ٭نى ؤَيٖي بلذ خڀعىٔ٫ ٴًُ؛ ڀُٙمٿ ټـٿ وٹٿ، ٴًوٿ ٴًُ خٛدِ خنُٞٔٿ، وخڀٽىدَص. ٴمه خْڄؽځص ٬ځً ن٠ٍء ڀٵ٩ص خٖٔع٭دَش نّ٭نى خڀىٹٿ ٴٹ٣ ٬ىً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: ٸىڀً ٬ىً ظٵٕنً ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋﯣ ﯤﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ (1) ٔىَش خنٞدجًش، آَص(1). (2) ن٠دِ خڀٹُآن،(1/137). (3) ٔىَش خڀ٭ىٽسىض، آَص(19). (4) ن٠دِ خڀٹُآن،(1/115). (5) خنٞٹع١ر،(1/147). (6) ٔىَش خڀّوُٲ، آَص(41). (7) خڀٽدڄٿ في خڀځٱص وخْيذ، ْبي خڀ٭سدْ ن١مً زه ًََّ خنّّٞي، لٹٹً، و٬ځَّٷ ٬ځًُ، و و٠٫ ٴهدًَٔ، خڀًټعىَ: ن١مً ؤنً٘ خڀًٖخلر، ڄإٔص خڀُٔدڀص، (1/641). (8) َى٩ُ: ڀٕدن خڀ٭ُذ، (3/618)، ڄديش(٬ىَ).

عدد الصفحات ٢٧٨

278 ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴﯵﯶﯷ ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾﯿ ﰀ ﰁﮊ(1)،"وٸدپ خڀٹعُ ـبي(2) :ٌى ټٿ ٌٌ ڄٔ ىِځَرٍ ڄه خڀ٥نً، وټٿ ٌٌ لدٴُ، ولٽدي ٬ه ز٭ٟ خنٞٵَُٕه، وٸدپ: نٍٚ خنٜدٴُ ٨ُٵُخً ٬ځً خٖٔع٭دَش "(3). وڄه ؤڄؽځص خٛدِ خنُٞٔٿ خڀتي ؤُ٤ځٷ ٬ځُهد خٔع٭دَش زدنٞ٭نى خڀځٱىٌ، ڄد ؤوَيي خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ڄه ٸىپ خزه ٸعُسص ٬ىً ظٵٕنً ٸىپ خلله ظ٭دلذ : ﮋﭑ ﭒﭓﭔﭕﭖﮊ(4)، لُػ ٸدپ: " ٸدپ خڀٹعُـبي(5) :و٠٫ خڀځٕدن ڄى٠٫ خڀٹىپ ٬ځً خٖٔع٭دَش؛ ْن خڀٹىپَٽىن ٴًُ"(6). ٴأڀص خڀٹىپ ٌى خڀځٕدن، ٴهى ن٠دِ ڄُٔٿ، ٬ٗٸعً خِڀُص. وڄه ؤڄؽځص خڀٽىدَص خڀتي ؤَ٤ځَٷ ٬ځُهد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ڀٵ٧ خٖٔع٭دَش، ٬ځً ڄ٭نى خڀىٹٿ ٴٹ٣، ٸىڀً ٬ىً ظٵٕنً ٸىپ خلله ظسدَٺ وظ٭دلذ: ﮋﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰ ﭱﮊ(7)،"ٸىڀً ظ٭دلذ : ﮋﭗﭘﮊ ؤٌ: ڄد َُ عٖٽإ ٬ځًُ، وٸـدپ خزه ٬سـدْ(8)،ؤ٭ًُ زه ـسنً(9)،وخنٜٕـه(10)،وٸعـديش(11)،ون٠ـدًٌ(12) :ﮋﭘﮊ، ؤٌ: (1) ٔىَش خْو٭دڂ، آَص(136.) (2) َى٩ُ: ظإوَٿ ڄٙٽٿ خڀٹُآن، ٚ (154.) (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/75.) (4) ٔىَش خڀٙ٭ُخء، آَص(83.) (5) َى٩ُ: ظإوَٿ ڄٙٽٿ خڀٹُآن، ٚ (136.) (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/464.) (7) ٔىَش َىٔٳ، آَص(41.) (8) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀ٥ٌّّ، (14/116.) (9) َى٩ُ: خنًَٞٝ خڀٕدزٷ، (14/116.) (10) َى٩ُ: ظٵٕنً خنٜٕه خڀسٌُٝ، (1/45.) (11) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀ٥ٌّّ، (14/118.) (12) َى٩ُ: ظٵٕنً ن٠دًٌ، (116.)

عدد الصفحات ٢٧٩

279 ؤٌ: ٤٭دڄدً ، نٖٚدي ڄُعٖٽَإً ؛ ْن ؤٌٿ خڀ٥٭دڂ بٌخ ـځٕىخ َعٽحىن ٬ځً خڀىٔدجً، ٴَٕمًٖ خڀ٥٭دڂ ڄُعٖٽَإً ٬ځً خٖٔع٭دَش، َٹدپ: خظٖٽَإود ٬ىً ٴٗن ؤٌ : ٤َ٭ٔمِىد "(1). ٴدٖظٽدء ټىدَص ٬ه خٔ٤٭دڂ؛ ْن ڄَه ظًَِ٬ىي ڀ١ُدٴعً ظَعٖىٍٔ ڀً ڄُعٖٽإً ََعٖٽٔثُ ٬ځًُ، ٴُٕعځّڂ ڄه خٔ٤٭دڂ خٖظٽدء(2). وب٤ٗٶ ڀٵ٧ خٖٔع٭دَش نّ٭نى خڀىٹٿ ٴٹ٣ ٌى خڀٌٍ ؤَخيي خڀ٭ځمدء خڀٕدزٹىن، ټدزه ٸعُسص، وخنّّٞي، وؼ٭ځر، وؤوَيوخ ڀً ؤڄؽځص في ڄاڀٵدهمڃ. ٸدپ خزه ٸعُسص: "خڀ٭ُذ ظٕع٭نً خڀٽځمص ٴع١٭هد ڄٽدن خڀٽځمص، بٌخ ټدن خنٕٞمًٖ ٜد زٕسر ڄه خْوُي، ؤو ن٠دوَخً، ؤو ڄَُٙدټًٔٗ "(3). وٸدپ خنّّٞي: "خڀ٭ُذ ظٕع٭نً ڄه ز٭ٟ ڀس٭ٟ"(4). وٸدپ ؼ٭ځر: "خٖٔع٭دَش: وٌى ؤن َُِٕعَ٭دَ ڀځٍٙء خٔڃُ ٰنًي، ؤو ڄ٭نى ٔىخي "(5). راتؼاً : اسرخذايّ الدصطهح انثلاغً يزاداً تّ الدؼنى انُحىي . وَ٩هُ ٌڀٻ في ظُيي ٌټُ ڀٵ٩ص (خڀٽىدَص) ټؽنًخً في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ، نّ٭نى خڀ١منً، ؤو ٬َىيُ خڀ١منً ٬ځً خٔڃ ٰنً ڄٍټىَ في خڀٽٗڂ، وٌٍخ خنٞ٭نى ٌى ڄد ٸََُٖي ٬ځمدء خڀىمى في ڄٝىٵدهمڃ، ٬ىً ٌټٌُڃ ڀٵ٩ص خڀٽىدَص، ٸدپ ؤزى ٬سًُش ٬ىً ٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳﮊ(6)،"(ٴًُٔٔ ) ټىدَصٌ ڀځٙهُ خنُٜخڂ"(7). (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/358.) (2) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀٽٙدٲ، (4/177.) (3) ظإوَٿ ڄٙٽٿ خڀٹُآن، ٚ(145.) (4) خڀٽدڄٿ في خڀځٱص وخْيذ،(1/471.) (5) ٸىخ٬ً خڀٙ٭ُ، ْبي خڀ٭سدْ ؤنً٘ زه يحنٍ ؼ٭ځر، لٹٹً وٸًٖڂ و٬ځَّٷ ٬ ځًُ خڀًټعىَ: َڄ١دن ٬سً خڀعىخذ، ڄٽعسص خنٝدن٤ٍ، خڀٹدٌُش، خڀ٥س٭ص خڀؽدوُص، (1995ڂ)، ٚ (54.) (6) ٔىَش خڀسٹُش، آَص(117). (7) ن٠دِ خڀٹُآن،(1/71).

عدد الصفحات ٢٨٠

280 وٸدپ خڀٵُخء ٬ىًٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﮊ(1)،"ٴـ (ٌى) ټىدَص ٬ه خڀسىٿ"(2). وٸدپ ؤزى لُدن خْوًڀٍٕ: "زدذ خنٞ١مَُ، ٌٍي ظٕمُص خڀسَُٝنٌ، وَٕمًُ خڀٽىٴُىن خڀٽىدَص، وخنٞٽىًٖ "(3). وڄه نمدٌؾ ڄد ـدء ٬ىً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ في ظٵٕنًي زٍڀٻ خنٞ٭: ؤ/ ٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮊ(4). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "(ٌد) ظىسًُ، و(ؤوعڃ) ټىدَص ڀځمىد٤سنٌ ڄه خڀٍټىَ"(5). ذ/ ٸدپ ظ٭دلذ: ﮋﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴﭵ ﭶ ﭷ ﭸﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆﮇ ﮈﮉﮊ ﮋﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐﮑ ﮒ ﮓ ﮔﮊ(6). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "وخنٟدء في ﮋﭹ ﭺﮊ ټىدَص ٬ه ٬ًُٕ "(7). ؾ/ ٸدپ ظ٭دلذ: ﮋ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﮊ(8). ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "َ٭ني: خڀٹُآن، ټىدَص ٬ه ٰنً ڄٍټىَ"(9). (1) ٔىَش آپ ٬مُخن، آَص(181). (2) ڄ٭دني خڀٹُآن، ڀځٵُخء،(1/138.) (3) خَظٙدٲ خڀ١ُذ ڄه ڀٕدن خڀ٭ُذ، ْبي لُدن خْوًڀٍٕ، نٓٹُٷ وُ٘ق ويَخٔص : خڀًټعىَ: َـر ٬ؽمدن ن١مً، وڄُخـ٭ص: خڀًټعىَ: َڄ١دن ٬سً خڀعىخذ، ڄٽعسص خنٝدن٤ٍ، خڀٹدٌُش، خڀ٥س٭ص خْولذ، (1318ٌـ/1998ڂ)، (5/911). (4) ٔىَش آپ ٬مُخن، آَص(119). (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/319). (6) ٔىَش خڀىٕدء، آَص(157). (7) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/619). (8) ٔىَش خڀٹًَ، آَص(1). (9) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/654).

عدد الصفحات ٢٨١

281 وز٭ً ظځٻ خڀىٸٵص ڄ٫ ؤٌڃ خنٞٝ٥ځمدض خڀسُٰٗص خڀتي ٌُټَُٔض في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ، وخڀ ؤلٕر ؤنهد نٓعدؾ بلذ زُدن وو٩ُ، َٗل٧ ً٘ش ظإؼُي زإبي ٬سًُش، وخڀٵُخء، وخنّّٞي، ؤُسىًَ، وٰنًٌڃ؛ ٖٸعٵدجً ڄىهفهڃ، وب٘دَخهمڃ خڀسُٰٗص.

عدد الصفحات ٢٨٢

282 الدثحث انزاتغ: انقًٍح انؼهًٍح لجهذِ انثلاغً ٴمه وٗپ خڀى٩ُ في لُدش خٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله-، ويَخٔص ظٵٕنًي، َٗل٧ ؤوً ٸً ودَپَ لَ٩َّدً وخٴُخً ڄه خڀ٭ځڃ، وؤٴدي ڄه ٬ځمدء ٬ُٝي، ؤو ڄَه ٔسٹهڃ، ٬ځً خوعٗٲ ڄٙدَٜڃ، ونٔٝٝدهمڃ، ٴإٜسك ٌخ ؼٹدٴص وخٔ٭ص، وبلد٤ص نّىعځٳ ٬ځىڂ خڀَُٙ٭ص، وڄد ظَىَىٗ٪ ڄاڀٵدظً وآؼدَي، وؼىدء خڀ٭ځمدء ٬ځُهد، و٬ځً ڄاڀِّٵهد، بٖ يَٖڀص ٬ځً ٔ٭ص ٬ځمً، خڀتي ـ٭ځط ظٵٕنًي يح٩ً نّٽدوص َٴُ٭ص، وٸُمص زنٌ ټعر خڀعٵٕنً؛ ڀٔمَد نٗ٫ ٴًُ ڄاڀِّٵًُ ڄٔه ٬ځىڂ ڄعىى٬ص في خڀعٵٕنً، وخنًَٜػ، وخڀٹُخءخض، وخڀ٭ٹًُش، وخڀٵٹً، وخڀع إََه وخڀٕنًش، وخڀځٱص، وخڀىمى، وخڀُٝٲ، وخڀسٰٗص، وخڀتي ټدن وـىيٌد زنٌ يَٴَّتي خنٞٝىٖٳ يوَخً في ب٬دوص خڀٹدَت وخنٞعًزُٚ ڀٵهڃ ټٗڂ خلله  ٬ځً خڀىـً خْڄؽٿ. ظځٻ ظُ٭ًٗ ٸُمص ٬ځمُص في ظٵٕنًي ٬مىڄدً، ؤڄد ٸُمعً ڄه لُػ ـهًي خڀسٍٰٗ زٙٽٿ ودٚ ٴُمٽه ظځىُٝهد في وٹ٥عنٌ: الأولى: الإفادج يٍ ػهىو انثلاغح في فهى كلاو الله ذؼالى. ڄه وٗپ ڄد ٔسٷ َُځم٧ ؤن ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ َٕنً ٬ځً ڄىهؿ ظٵٕنً ټٗڂ خلله  زدنٞإؼىَ، ٴةيودپ خڀسٰٗص في ٌڀٻ زدٔعىُخؾ ڄد في خَِص خڀٽُيدص ڄه ڀ٥دجٳ وؤُٔخَ زُٰٗص يڀُٿ ٬ځً ؤهمُعهد ٬ىً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله-، وؤن نٟد ؤؼُخً في ٴهڃ ټٗڂ خلله -ظ٭دلذ-، وخڀٽٙٳ ٬ه ٬ُځُىٚ ؤٔځىزً، وئٸَّص ظ٭سنًي، ون٣د َُآًَٚ ٌڀٻ وَُسَُٚىً ڄد ٸدڀً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ في ڄٹًڄص ظٵٕنًي زٹىڀً: "ثم ٌى ټٗڂ ڄُ٭فِّ، ونُُ ٬مُٷ، ٖ نهدَص ُْٔخَ ٬ځىڄً، وٖ يَََٺَ نٜٹدجٷ ڄ٭دوًُ "(1). وٸدپ ڄُ ٹَُٚخً ٬ُځُىٖ زٰٗص ټعدذ خلله -ظ٭دلذ-، وٴٝدلعً، وزُدوً، ولُٕه و٩مً، وظإڀُٵً ، ز٭ً ظٵٕنًي ٸىپ خلله ظ٭دلذ: ﮋ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﮊ(2)، "ٴدڀٹُآن ڄُ٭ِفِّ في خڀى٩ڃ وخڀعإڀُٳ، وخٔوسدَ ٬ه (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/44.) (2) ٔىَش خُٔٔخء، آَص(88.)

عدد الصفحات ٢٨٣

283 خڀٱُىذ، وٌى ټٗڂ في ؤ٬ځً ٤سٹدض خڀسٰٗص، ٖ َٙسً ټٗڂ خنٝځٷ؛ ْوً ٰنًُ ن٢ځىٶ، وڀى ټدن ن٢ځىٸدً َْظَىخ نّؽځً "(1). ٴٍَٔټُ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ڀځمٕدجٿ خڀسُٰٗص في ظٵٕنًي ـ٭ٿ نٟد ٸُمص، ُٖٔمد وؤوً ڄه خڀعٵدٔ خنٞعٹًڄص؛ ْن ٜدلسً ڄه ٬ځمدء خڀٹُن خڀٕديْ خنٟفٌُ. انثاٍَح: الإظافاخ انكثنًج ػهى ذفسنً انثؼهبي. ٸدپ ُ٘ه خٔٔٗڂ خزه ظُمُص -َنً٘ خلله- في ڄٹًڄص ؤٜىپ خڀعٵٕنً: "وخٔڄدڂ خڀسٱىٌ ظٵٕنًي ن٢عُٝ ڄه خڀؽ٭ځبي، ڀٽىً ٜدن ظٵٕنًي ٬ه خْلديَػ خنٞى٠ى٬ص، وخَِخء خنٞسعً٬ص"(2). ٸً َُٵْهَڃ ڄه ٌٍخ خڀٹىپ ؤن ٖ ـًًَ في ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ، زٿ ټٿ ڄد ٴًُ وَٹْٿٌ ڀٔمَد ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن ڀځؽ٭ځبي، ڀٽه وز٭ً ظإڄٗٿٍ، و٬مٿ ڄىخِوص زنٌ خڀعٵٕنًَه، ظَسَُٖه ؤن خٔڄدڂ خڀسٱىٌ -َنً٘ خلله- لد َٽه ٬َدڀصً في ټعدزص ظٵٕنًي ٬ځً ظٵٕنً خڀؽ٭ځبي خڀٽٙٳ وخڀسُدن، وبنمد خٔعٵدي ڄىً، وؤ٠دٲ ٬ځًُ ُ٘حد ټؽنًخً، زٿ بن ظٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ؤټؽُُ ظُظُسد وظىُٕٹد ڄه ظٵٕنً خڀؽ٭ځبي، زٿ و٬ىدَص زدْلديَػ خڀىسىَص، وظٝمُك ز٭ٟ َوخَدظً، وٌٍخ ڄد ٸَََُٖي ُ٘ه خٔٔٗڂ خزه ظُمُص َنً٘ خلله(3). وًَوٿ في ظځٻ خنٞىخِوص خنٕٞدجٿُ وخنٞىخ٠٫ُ خڀسُٰٗص خڀتي ٌُټَُٔض وزُُٚىَط في ټٗ خڀعٵٕنًَه، ٴُؤَط ؤنهمد بنٔ خظٵٹد في ز٭ٟ خنٞىخ٠٫ خڀسُٰٗص ٴةنهمد يخعځ ٵدن في ٤َُٹص خڀ٭ُٞ وخڀسُدن وخْٔځىذ، ٴٽدن خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ََٵُىٶ خڀؽ٭ځبي في خڀسُدن وخَٔ١دق، وڀً ب٠دٴدض ڄٵًُش ٬ځً ڄد َٹىڀً خڀؽ٭ځبي، وټؽنًخً ڄد ٍَټُ ڄىخ٠٫ زُٰٗص ٖ َع٥ُٶ بڀُهد خڀؽ٭ځبي ؤڀسعص، وٌٍ ټؽنًش، ؤإٌټُ ز٭ٟ خنٞىخ٠٫ ڄٔه ټٗ خڀعٵٕنًَه ڀٔعُسَُٚهَ وظُىِنًَ ڀځٹدَت ٜمص ظځٻ خنٞىخِوص. (1) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/713.) (2) ڄٹًڄص في ؤٜىپ خڀعٵٕ، ٖزه ظُمُص، ٚ (76.) (3) ونًَّٞ ڄه خڀسُدن وخَٔ١دق، َى٩ُ: خڀسٱىٌ وڄىهفً في خڀعٵٕنً، ڀ٭ٵدٲ ٬سً خڀٱٵىَ نًُ٘، َٔدڀص ڄٹًڄص ڀىُٿ يَـص خنٞدـٕعنً في خڀَُٙ٭ص خٔٔٗڄُص، بُ٘خٲ خڀًټعىَ: ؤنً٘ ٬مُ ٌد٘ڃ، (1311ٌـ/1981ڂ)، ٚ (161-168).

عدد الصفحات ٢٨٤

284 1- ٸدپ خلله ظ٭د: ﮋﭰﭱﭲ ﭳﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﮊ(1). ٸدپ خڀؽ٭ځ: "ثم ٬ََُ٠َهڃ ولد َٹٿ: ٬ََُ٠َهد، وَيٓي بلذ خڀٙىىٚ وخنٕٞمٖ ُدض؛ ْنّ خْ٬ُخٞ ٖ ظُ٭ُٞ "(2). ٸدپ خڀسٱىٌ: "بنمد ٸدپ ٬ََُ٠َهڃ، ولد َٹٿ : ٬ََُ٠َهد؛ ْن خنٕٞم ُدض بٌخ ـَمَ٭َط ڄه َ٭ٹٿ وڄد ٖ َ٭ٹٿ َُٽَىًٖ ٬ىهد زځٵ٧ ڄه َ٭ٹٿ، ټمد َُٽَىًٖ ٬ه خڀٍټىَ وخٔودغ زځٵ٧ خڀٍټىَ "(3). 1- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤﮊ(4). لد َُٙ خڀؽ٭ځبي بلذ وـىي ڀ٥ُٵص زُٰٗص في خَِص(5). ؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴٹدپ: "ٴًُ ظٹًنً وظإونً، ظٹًَُي: وبنَّ ٴَُٹدً ڄه خنٞاڄىنٌ ڀٽدٌَىن، ټإنمد َُٕدٸىن بلذ خنٞىض وٌڃ َى٩ُون، يجديڀىوٻ في خنٜٷ ز٭ًڄد ظسُٖه "(6). 4- ٸدپ ظ٭د: ﮋﯕ ﯖﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﯨﯩ ﯪ ﯫﯬ ﯭ ﯮﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳﮊ(7). ٸدپ خڀؽ٭ځ: "ﮋ ﯣ ﯤﮊ ؤٌ: َؤَعني، ﮋ ﯞ ﯟﮊ َ٭ني: ٬ىسدً زځٱص ٬مدن، وًَپّ ٬ځًُ ٸُخءش خزه ڄٕ٭ىي ؤ٬ُُٝ ٬ىسدً "(8). (1) ٔىَشخڀسٹُش، آَص (41.) (2) ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (1/111.) (3 )ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/43.) (4) ٔىَش خْوٵدپ، آَص(6). (5) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (117). (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/195). (7) ٔىَشَىٔٳ، آَص (46.) (8) ظٵٕ خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (476).

عدد الصفحات ٢٨٥

285 ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ: "ﮋﯜ ﯝ ﯞ ﯟﮊ ؤٌ: ٬ىسّد، ُٔ مٍَٚ خڀ٭ىر نُٙخً زدٔڃ ڄد َاوپ بڀًُ، ټمد َٹدپ: ٴٗن َ٥سه خِـُُ (1)، ؤٌ: َ٥سه خڀځسِهَ ڀّـُُ "(2). 3- ٸدپ ظ٭د : ﮋ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ﮲﮳ ﮴ ﮵ ﮶﮷ ﮸ ﮹ ﮺ ﮻ ﮼ ﮽ ﮾ ﮿ ﮊ(3). لدَُٙ خڀؽ٭ځبي بلذ وـىي ٌڀٻ خنٍٜٲ في خَِص(4). ٸدپخٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " ﮋ﮽ ﮾ ﮿ ﮊ ؤٌ: ڄٔه َِط ٘فُش ڄسدَټص، ٴمٍٲ خنٞ١دٲ، زًڀُٿ ٸىڀً ظ٭دلذ: ﮋ ﯅ ﯆ ﯇ ﮊ"(5). 5- ٸدپ خلله ظ٭د: ﮋﭳ ﭴﭵ ﭶﭷ ﭸﮊ(6). ٸدپ خڀؽ٭ځ: "وڀً خنٛىخَ خڀٕٵه خڀٽٔ سَدَ خنٞىٙأض، ټَََُٕ نّ٘ش ُ٘ٔىهد، وٌٍ َوخَص خنٞٵ١ٖ ٿ ٬ه ٬دٜڃ، وټٍڀٻ ؤزى زٽُ ٬ىً، َ٭ني خنُٞ ٹْسِٗض خنُٞ سِعًَََٔدض خڀٗتي ؤوٙإنَ نََُههٓ ؤَ ٌُُِِٔهٓ، وٸُؤ خِوُون زٵعمً، ؤٌ: خنٞىځىٸدض خنُٞٴى٬دض خنٕٞىُٓخض ﮋﭶﭷ ﭸﮊ"(7). ٴځڃ َُُٙ خڀؽ٭ځبي بلذ خڀعٙسًُ خڀىخَي في خَِص، وڄ٫ ٌڀٻ ٴٹً ؤ٘دَ بڀًُ خٔڄدڂ خڀ سٱىٌ زٹىڀً: "ټدنٛسدپ، نٗ٫ ٬َځَڃ : وٌى خنٛسٿ خڀ٥ىَٿ، ٘سً خڀٕٵه في خڀسمُ زدنٛسدپ في خڀّّ"(8). (1) خِـُِ ُُ: زٽُٕ خنُٛڃ، ؤو ٠مهد ڄ٫ ٠ڃ خڀُخء ٌى ٤َسُِهُ خڀ٥نٌ . َى٩ُ: ڀٕدن خڀ٭ُذ، (3/11.) وظدؾ خڀ٭ُوْ ڄه ـىخٌُ خڀٹدڄىْ، (11/19)، ڄديش (ؤـُ). (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/361.) (3) ٔىَش خڀىىَ، آَص(45). (4) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (481). (5) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/411.) (6) ٔىَشخڀُن٘ه، آَص (17.) (7) ظٵٕ خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (6/53.) (8) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(3/187.)

عدد الصفحات ٢٨٦

286 6- ٸدپ ظ٭د: ﮋ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮊ(1). لد َُٙ خڀؽ٭ځبي بلذ ڀٵعص زُٰٗص في خَِص(2). ؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴٍټُ ؤن في ٌٍي خَِص ظ٭َُ١دً، ٴٹدپ : "ٴةن ٸُٿ: ټُٳ ٸدٖ (زٱً ز٭١ىد ٬ځً ز٭ٟ) وهمد ڄَځٔٽدن ٖ ََسِٱُدن؟ ٸُٿ : ڄ٭ىدي: ؤَؤَط وٝمنٌ زَٱًَ ؤلًهمد ٬ځً خِوُ، وٌٍخ ڄه ڄ٭دََٟ خڀٽٗڂ، ٖ ٬ځً نٓٹُٷ خڀسٱٍ ڄه ؤلًهمد"(3). 7- ٸدپ خلله ظ٭د: ﮋﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶﯷ ﯸﮊ(4). ٸدپ خڀؽ٭ځ: "ﮋﯶﯷ ﯸﮊ ؤن ٖ ظعٹىخ ٔىخي"(5) .ٴَځَڃ َُسَُٚهِ خڀؽ٭ځبي وى٪ خٖٔعٵهدڂ في خَِص. وؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴٹدپ: "ؤٌ: نٔدٴىن، خٔعٵهدڂ ٬ځً ٤َُٷ خٔوٽدَ"(6). 8- ٸدپ خلله ظ٭د: ﮋﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮊ(7). ٸدپ خڀؽ٭ځ: "ﮋﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓﮊ ٴّ٬مىخ ؤنّ لله َُ٘ٽدً، وٸدڀىخ بٌخ ٴ٭ځىخ ٴدلٙص ﮋ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﮳ ﮴ ﮊ(8)،ﮋﮔ ﮕ ﮖﮊ نّممً (1) ٔىَشٚ، آَص (11.) (2) َى٩ُ: ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (5/157). (3) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/695.) (4) ٔىَش خڀىمٿ، آَص(51). (5) ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن، (4/511.) (6) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(1/618). (7) ٔىَش خڀ٭ىٽسىض، آَص(68). (8) ٔىَش خْ٬ُخٲ، آَص(18).

عدد الصفحات ٢٨٧

287 وخڀٹُآن، ﮋ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝﮊ ڄَىِِّپ ﮋ ﮞﮊ"(1)، ٴځڃ َٹٳ خڀؽ٭ځ ٬ځً ڄى٠٫ خٖٔعٵهدڂ في خَِص. ٸدپ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ : " خٔعٵهدڂ نّ٭نى خڀعٹَُُ، ڄ٭ىدي : ؤڄد نٍٟخ خڀٽدٴُ خنٞٽٍِّذ ڄإوي في ـهىڃ"(2). وڀى و٠٭طُ وٕسص زنٌ ظٵٕنًٌ خٔڄدڂ خڀسٱىٌ وخڀؽ٭ځبي في زُدنهمد ڀځمىخ٠٫ خڀتي وُؾ ٴُهد خٖٔعٵهدڂ ڄه ڄ٭ىدي خْٜځٍ بلذ ڄ٭دن ؤوُي زُٰٗص في ټعدذ خلله ُٔع١ك خِتي: ؤ/ لد َُُٙ خڀؽ٭ځبي في ظٵٕنًي بلذ خنٞىخ٠٫ خڀتي وُؾ ٴُهد خٖٔعٵهدڂ بلذ ڄ٭نى خڀعٹَُُ بٖ في ؤَز٭ص ڄىخ٠٫ ٴٹ٣، ؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴةوً ؤ٘دَ بلذ ؤَز٭ص ٬ُٙ ڄى٠٭دً . ذ/ لد ٍَټُ خڀؽ٭ځبي ڄىخ٠٫ وُوؾ خٖٔعٵهدڂ بلذ ڄ٭نى خٔوٽدَ بٖ في ڄى٠٭نٌ ٴٹ٣، ؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴٹً ٌټُ ٔعص ٬ُٙ ڄى٠٭دً . ؾ/ ٬ىً خڀى٩ُ في ڄىخ٠٫ وُوؾ خٖٔعٵهدڂ بلذ ڄ٭نى خڀعىزُه َُځم٧ ؤن خڀؽ٭ځبي ٌټُ ظٕ٭ص ڄىخ٠٫، ؤڄد خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٴٍټُ ٔس٭دً و٬َُٙه ڄى٠٭دً . وؤَيضُ ڄه ٌٍخ ؤن ؤُزُٚه ؤن ڀعٵٕنً خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ٸُمص ٬ځمُص ٬دڄص، وزُٰٗص ودٜص . وڀى َُٕعٹًٝ ڄد ؤوَيي خٔڄدڂ خڀسٱىٌ ولد َىَيي خڀؽ٭ځبي ڄه ٴىىن خڀسٰٗ ص ُُٔٗل٧ ڄىخ٠٫ ټؽنًش، ڄه ڄؽٿ: خڀعٙسًُ، وخڀٽىدَص، وخنٍٜٲ، وخٖڀعٵدض، وخڀعٱځُر، وٰنًٌد. (1) ظٵٕنً خڀٽٙٳ وخڀسُدن،(5/14.) (2) ظٵٕنً خڀسٱىٌ،(4/384).

عدد الصفحات ٢٨٨