تلخيص كتاب المعرفة في الإسلام مصادرها ومجالاتها للدكتور عبدالله القرني

]  [    ﺍﻹﺳﻼﻡ ﻓﻲ ﺍﻟﻤﻌﺮﻓﺔ    ﺗﺄﻟﯿﻒ :د . ﻋﺒﺪاﷲ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﻧﻲﺑﻦ ﺗﻠﺨﯿﺺ :أ . ﺑﻨﺖ إﻳﻤﺎن اﻟﻌﺴﯿﺮيﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﻳﺾ اﻟﻨﺎﺷﺮ: واﻟﺒﺤﻮث ﻟﻠﺪراﺳﺎت اﻟﺘﺄﺻﯿﻞ ﻣﺮﻛﺰ اﻟﻌﺎم :ھ٢٣٤١ / م١١٠٢ اﻟﺼﻔﺤﺎت ﻋﺪد :ﺻﻔﺤﺔ٨١١ اﻟﺼﻔﺤﺔ ﻣﻘﺎسA٤ 

 ه ب) ا و در ا م (، ا ذ ا أراد ا و ا ب ر .

  ا ع ا ا ٦   ًأو: ا م ٩١ ً: م ا ٤٢  أو: تا ورد ا إ ن ٩٢ ً: ة ا د ا ٩٣  صا ا ٠٥    ه و ا ا سا ٦٣ ة ا ا ٦٥ ا ة ا ن لا ٦٧ ا ة ا ن لا ا ر ا ٦٨ ه و ا ا ٧٠

  أو: ا ا وا ا ت ٧٣ : وا ا ٧٥  ا ئد ا ا ٨٧   أو: ا ا كدرا ا ٨٣ : ر ا ا ٨٤  ت ا ا ا ٢٩ أو: ا ا ا ت ٢٩ د ا ا ا ا ٢٩  ا أ ًأو ٠٠١ ً: اد ا ن ٢٠١ اد ا ن ا ٤٠١ اد ا ن ة ا ٥٠١  أو: ت ا ا ل ا ن إ ٠١٧ : ا د ا د ا ٩٠١ ا د و ا د ٠١١ أو: د وا ا د ٠١١ : ن وا م ا د ١١١

 ا ا و ا د ٢١١ ا ت ا د ٤١١ ءا وا ا ا د ٥١١

 ijk   ا ا ر ا د، و إ ن ا و ا ، و ذ إ نأ ت ا ا إ ، ف ا ه . ل ا سر ) : ا ءا وا ء وا ن أ ن ،ل أ ء ا ً ، وا ن ا وا.. . ل :ف ن ً ً و ا، و أ فو ا، و ل ه إ ،ن أ ً و ()١( . ا و ا ا ، أ ت م ا و ا ، ء ، و ا، و أ ا ا ء ن ا) :ن ا : ا()٢(. نو ا ء ن ا ًأ) : ء ا أ ً : ()٣( . و ق أ ا ا وا ، و ا م ا ا ، و ذ ل أ ل ا ي) :ق ا ا وا نأ ا أ ا ، ء ا ً اه وا ن ً ًو.. . ، و ، وذ نأ ا م ا ه ، و ا ذ إ ب آ ا ذ )١ ( ا . سر )٤/٢٨١ . ( )٢ (ب ا ن . ر ). ٩/٣٢٦ . ( )٣ ( ا ا). ٢١/١٤٧ . (

 م ا ، وا ل أ ا إن ا ى إ ر ا أ إ نأ ن ا()١( . و ا ، وا ، و نأ ن ذ ، إو د ا ا ا م ا ا ا إ ت ا ا وا. و ل م ا ا م : ـ) ا وا ن ا ن وا وا. و د ا ء ا و ع وار ك ا ()٢( . ا و ا ا ا ور ر ن ا و أ نأ ف أو ل ،ن كدراإ أو ت ا ا ً ور ً ا أو ا ، وا إ ن أ وأو اد ، وا أ فر ا أ . ا و ا ا و إنو أ ا فر ا ا ا، و س ا ي ا تر د)٣( ا ا ، ء ده و ، نأ أ ،يأ ،ن أ نأ ، إن ا ت إ )٤( . )١ ( ا قو ا ،ي ا ل ). ص٧٢ - ٧٣ . ( )٢ ( ا ، م )٥/٩٠١ . ( )٣ (تر د). ٩٥١م٦-١٦٠٥م. ( ا ا ا را ، ل ا ر ا ً ، ا ن و. سا ا ن ذ ، أ) و ا ا ت . ( وا: تر د ، أ ن ر ا ، ا و يو ا )١/٤٨٨-٩٩٤. (م ا ا ر و). ٥ص٨-٨٨ . ( )٤( ا: و تر د . د. ا ي ). ٧٧ - ٢٠١ . (

 و ا ا ن ا ا أر لا أ) :لو ا : ا ا ي ا ل ةر ء ا ا.. . وا : ا ا ي ا ذ ا إ ع ا .. . وا : ن ا لو ا ، ا وا : ن ا ا()١( . وارد ا ، ا ا اد ا ن كدراإ فر ا ا ، ذ كدرا ا فر . ا ن ل ا وأ ، ل ي ا ه ا يد ا ا ا ء ا ةر ، أ إ ا س ا ا إ د و ، د ا ر ا نأ ذ و ا س ا ا. ء ا إ ذ ا ي ا ا ا نأ ا ا ا ، رو ا ع نأ إ ي وا د ، ق ا ع و ر ا تا ا ن ، ً . وا أ ا إ ا ا ا ن ا ةور ل كدرا ا ، وأ ،ن ذ أ . ا و ذ يزا ا إ نأ ا ر ، و ذ ن ) : ف ا ف أ ، ن ا ا ًأ.. . و ا ر () ٢( . › › › ف وا ا ع ) ا م ا ( ل ا م ا ،ن و در ا ود، و ر و وا )١ ( ا ا ، ). ٢/٣٩ . ( ت ا ه و) . ( )٢ ( ا ا. يزا ). ١/٣٥٤ . (

 نأ ا ا ه و ي ا د ا إ در ا ،كدراإو ا ندو . ا و ا ةور ا ا ل ا ، و ذ ءا ا ا ا ت ا ا ا وا ، ل أ ا ا ا ا ا ا ً إً ، وأ ا ا ج إ ت درا ، ا و د ا ا ه را ا . م و ا ا ا س أ ا ل ا م ا ه و ا ا ا ا ، و ذ ا ا م ا ، وا ار اع ا ا ا ا ا. و إ ا : ١- ا و تا ا ر ا ع و ا . ٢- در ا وا . ٣- ود ا و ا . د وا ن ا م ا ا ا ا ةور ل ا م ا . › › › ا م ا م س أ ا د ا ا د وا ر ا ، د دا ا ا ء جر ا إ د ر ل ن ا ، د ر ا ا إ د ًا د ا ا ء جر ا ل ن د ا . س وأ ا ي ا و ب أ ا ا ا ا

 ا ا أ ا و ا ًو إ د ا ، ا ا رد أ د ا إ ا ، ا ا أ ا. ن ا إ نأ د ا ا و وا ا ،نوأ ةد ا ج ذ ، و ن د ا ا إن د ا يد ا ا ،نوأ د ا ا أو س ا د و ا. د ا ا ا نأ وا و ل ا ا ن ل ا ا ا . و ا يرود ) ا د ا ا ( ذ ل ) :إن ا ا ، ار ا يذ أو ةد . ك ا اد و ور و ، ك ر أ و ا ر و ، و إ ة ا. إن ا ة ا و . أ ؟أ ء أ أم ن ا ه ؟ء ا حو ا أو أم، نأ ا ا يذ م ا لو ا ي ا ن ا ره دزا ا ر ؟ .. . إ ت ا ر ا ر، ا أو د ا()١( . وا نأ ل ا ر د ا وا إ ل ا ا أو د ا د ةدر د . نوأ ل أد ب أ ه ا ا ر إ د ا ا ا ء ر اج ، إو ت إ د ا و ا ي ا ه ن د ا. أ ل أد ب أ ه ا يد ا ر إ د ا و ا ، إو ت إ د ا ا ا ء جر ا. ندا ن د يأ إ ا ، ندا و نا . )١( ا د ا ا. يرود ). ٥ص . (

 وا ا ا د ا ر إ ا . ل ا إ ره إ يد ا ه ا س ا ا إ د و ، ا ا وا أ و ، ا ل ا ن إ وا وأ ، ن ا ا ا ده و ده و ل ا . د وا ا ه ا ن ت ن إ ل ا ا ، د ا ا دا، ًا إ أ ا ، ا ةور نأ ن ثد د إنو ده و ا اكدرا ا)١( . وأ ه ا ا ره إ إ ر ا د ا يد ا س ا ًرو ، أ و ا أ ، أ ت إ رو د أ ء ل ا د و ن نأ و ى نأ ، نأ ا و د ا يد ا ل ق و ، إو د و ا س أ ا ت تا ا ت وا ل وا ،نوأ دا ًو ً ، نأ ى نوأ ن ، وأ ا ت ةراد ر وا ةور و . و ذ را ا وا إ د ا ا ً ً ، ا أ نأ ن د و ا، وأ نأ ن د إ ا ت ةرادإ ر وا ، ا يور ا ، ن ا ا ً ت و إ ن ةدر ا ور ا ،ن ا نأ ن ً ةراد ، وأ ا ي ا ا ن ةرادإ إو ن ا )٢( . ذاإو ر نأ س أ ا د ا وا ر إ )١ ( د ا ) ل ا ن تإ ا ( ا ب ا ا ا ا . )٢ ( ا ة و ء لا أ ذ ) ا د و ا د ( ا وا ب ا ا ا ، ة و) ا ا ا( لو ا ب ا ا ا .

 د ا ،ن ا و ل إ اب وا إ ن ار د ه ، ن د ا يد ا و وا ن د و أ ده إ ا ، إو د و ً ، و ا س ا ا وا د و ً ا و مزا ، و ا ،ن د يد ا د ةد جر ا ،ن و د ا و ا ا ً د ا يد ا د س ا . ورد ا ه و ا إ د ا ا م ا ل : ) ا ا ر ةد ا ن ا ، وا ر ا ا ن ا.. . ا ت ا ا تدا ا أ ، تدا ر ا ت آ د ذا،إو ر ن ذ ا أو ا ا ر ا ذا،إ ر ا ا ًأ آ ا د ()١( . و ا ا ت أ م ا ا و ا ا ر ا ، ه ر ا ن ر ا ا ا ا ً ا ر ا ، ا ر ا ر ا و ا ا ، و ت إ ر ا ا ي ا ر ا ا ا ، و ا ، و ترا ا د و جر ا. و ا ا ا ي ا ض ر ا ق و ن د ا ، نأ ا ي ا ض د و ا ا ن ء ا دا ً إ كر ل ن ا. ا ر وا ، ا ندو )٢( . › › › )١ ( ا د ا. ). ٣٥١ص . ( )٢ ( ذ )ت ا ا( ا ب ا .

 ا در وأ ن ا م ا ا وا در . د وا ا م ضر ا در ا ا ك ا ت ا. د وا ت إ نأ ر وده و ا ، ن ت د در ا ا ر . س وأ م ن إ ضر ا در ا أ ذاإ ا أ در ا ر نأ ر ر آ ،ن ا ا ر ا د د ن نأ ا ر، و ا إ ن ا ً ود ن ر ً . ا و ا در ا . وأ ذاإ ا ر ، أ نأ ه و نأ ضر د در ا ، نأ ن ا ن ر ا ر ا ا إ م س أ نأ لد نأ ن ً ، ا ا أو، أ نأ ل ا را ً ، وا ي ا د در ا إ ن ا ًوا ، نأ ل ر ل ر ا ا ،ن ذ م ن د أ ر ا ا، و را ً ،إنو د ر ا م ا ،ن ا نأ ن د أ ندو ا . ل و نأ ا ل ل ا ، و ا ل ا ، ا ا و ا ه م، و ن ا ن ا م ا ، لد نأ ن ً ، و ن ً نأ ل ا ا م و إ ، إ نأ ن ً ن ً و ر م إ ،

 إو نأ ن ً ن ً. ا و ورود ضر ا ا وا ا . وأ أ ل ا ورود ا نأ ل ا لد ا ، ا ا . ن ا م ا نأ ن د ً ، ود ا نأ ضر د ا ،ن ا ا ضر ، إو ضر ، م ا ن نأ ل ا ف لد ا نأ ن ا ً ، إ د ا ، ا و م ل ن ضر ا ا وا . د وا ن ةور ا ا وا د ا ود ا . وأ ا ل آ)١( . و أ ا م و ضر ا در ا م ا أ ا ا ا و د كدرا ا ا ،ندو نأ ن ضر . ن ا ا ور ا ة ا ا نأ ن ً ، ة ا ، ا ا ت ا ا كدرا ا د ن و ن نأ ، أ ة ا ذ ن ً. ت ور ا ر ر ن ا نأ ًأ ر كدراإ ا ا ر ا ا ا ا . ت إ ا م ا م ر إ نأ و ا ضر ا ا ،سا إ كر ا ا جر ا ، و نأ ل م ا ا ور ا ، أ كدراإ ا ا جر ا د ة ا ا و م ا ا ور ا ا، و ن ا أ ً ا . )١ ( ا ه ا ) وا ا ا( لو ا ب ا .

 ا و ا ا ا م وا ا)١( ، و ا ن سا ا ا)٢( ، وأ ا ا ا و سا ا ،ندو نأ ذ ضر ا . › › › و ا ود وأ ن ص ا م ا م ا نأ ن م ا ت ذ،إ د ا إ ا ا ع ا ، أ زو ود ا ا ، وذ نأ ب أ ا ا ا ّ ن نأ ا ا زو س ا ، نأ ب أ ا ا إنو ا ن ل ا ا ت ا نأ ا ا ا ،ن افر ا دراإ إ د ا . و ا ذ،إ نأ ا ، ا ى وا ، إو ذ ا ، ت ا ، ا وا ات ا م ا ن د ا ا وا ا)٣( . و: ر ا ز ا و ص ا ا م ا )١ ( ا د ا ا ) ا ئد ا ( ا ب ا . و )ت ا ا ( و)ءا ا س ا( ا ب ا . )٢ ( س ا ن ا د ا ا ) ا كدرا ا ( ب ا ا . )٣ ( ذ )فر ا ا ( لو ا ب ا .

 ا ا ا د، وا ه را ا ا ه ا و وا ، وا ا وا . › › ›