المكتبة الأمبوابة البحث والمعرفة
زائر للمكتبة—
← العودة إلى المكتبةقراءة أو تحميل الكتاب

البلاغة النبوية في كتاب التوحيد من صحيح البخاري

بدر بن عبد الرحمن النفيسة

صفحة ١٨ من ٢١

- ٕٔٚ - الفصل السادس: السمات العامة فً أحادٌث كتاب التوحٌد: المبحث الثانً: الشكل وؤڄد يٖڀعً خْيزُص، ٴهٍ بزُخِ خنٛمدي، وخُٛي ڄه خنُٜدش بُ ٘ٽٿ ټدجه لٍ، َعمُّ زدڀٙ٭ىَ وخنُٜټص وخنُٜدش(ٔ). و٬ىً لًَػ ٬سًخڀٹدٌُ ٬ه خٖٔع٭دَش ؤ٘دَ بلى خڀعٙىُٛ، لُػ ٸدپ: ((ٴةوٻ ڀعُي خنٛمدي ٜد لُ٘د ود٤ٹًد، وخْ٬فڃ ٴُٝمّد، وخْـٕدڂ خنُْٝ ڄسُٚىص، وخنٞ٭دني خنٝٵُص زديَص ـځُص))(ٕ). ڄه ٌڀٻ ٸىڀً " :خوِعََٝمَط خڀْفَىٖصُ وَخڀىٖدَُ بِڀًَ ََزٓهِمَد ، ٴَٹَدڀَط خڀْفَىٖصُ : ََد ََذٚ ڄَد ڀَهَد ٖ ًََِوُځُهَد بِٖ ٠ُ٭َٵَدءُ خڀىٖدِْ ؤََٹَ٥ُهُڃِ ، وَٸَدڀَط خڀىٖدَُ : -ََ٭ِىٍِ - ؤُوؼُِٔضُ زِدڀْمُعَٽَسَُِٚهَ ، ٴَٹَدپَ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ ڀٔځْفَىٖصٔ : ؤَوِطٔ ََلِمَعٍٔ ، وَٸَدپَ ڀٔځىٖدَِ : ؤَوِطٔ ٬ٍََخزٍِ ، ؤُُٜٔرُ زِٻٔ ڄَهِ ؤََ٘دءُ ، وَڀٔ ٽُٿِّ وَخلًَٔشٕ ڄٔىِٽُمَد ڄٔځْاٌَُد ، ٸَدپَ : ٴَإَڄٖد خڀْفَىٖصُ ٴَةِنَّ خڀځًََّ ٖ ََ٩ْځٔڃُ ڄٔهِ وَځْٹًٔٔ ؤَلًَّخ ، وَبِوًُٖ َُىِٙٔثُ ڀٔځىٖدَِ ڄَهِ َََٙدءُ ٴَُُځْٹَىِنَ ٴُٔهَد ٴعَٹُىپُ : ٌَٿْ ڄٔهِ ڄًََِّٕ ؟ ؼَٗ ؼًد ، لَعًٖ ََ١َ٫َ ٴُٔهَد ٸًََڄًَُ ، ٴَعَمِعَځٔ ثُ وَََُُيٗ زَ٭ِ١ُهَد بِڀًَ زَ٭ٍِٟ وَظَٹُىپُ ٸَ٣ْ ٸَ٣ْ ٸَ٣ْ "(ٖ). ٸُٿ بنّ خٖوعٝدڂ خڀىخَي بُ خنٜ ًَػ ـدء ٬ځً ٔسُٿ خنٜٹُٹص، وٸُٿ بوً ٬ځً خٛدِ، ڀٽه ((خڀىخـر ن٘ٿ خڀٽٗڂ ٬ځً خنٜٹُٹص ڄد لم ن٬ى٫ ڄه ٌڀٻ ڄدو٫، وٖ ڄدو٫ ٌىد، وٖ يڀُٿ ًَپ ٬ځً ُٜٲ خڀٽٗڂ ٬ه ٨دٌُي))(ٗ). وڄ٫ خٔٸُخَ زدڀٝسٱص خنٜٹُٹُص ڀځممدـص، ٴٗ ڄىًولص ٬ه خٔ٘٭د٪ خڀىٵٍٕ خڀٌٍ ن٫ځٵً خڀعٝىَُ لٹُٹصً ټدن ؤڂ ن٠دِّخ، ٴدنٞٱدَُش بُ خڀ٥سدج٫ ظًٙ خٖوعسدي، وظأٓ َِديش بُ خڀعُُٰر وخڀعٌُُر؛ نُٝوؾ ٌٍي خنٞىځىٸدض ٬ه خنٞإڀىٲ. وظإڄٿ ٸىڀً ظ٭دلى، وٌى ـدٍَ ٬ځً خنٜٹُٹص ﭽ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭼ {ٴٝځط: ٕٓ – ٕٔ}. وټُٳ ظىىځ٫ ٸځىذ خنٞاڄىنٌ وُٙص وٌَسص (ٔ) َى٩ُ: خنٞ٭فڃ خٖيبي: ٚٙ. (ٕ) ؤُٔخَ خڀسٰٗص: ٖٗ. (ٖ) زدذ ٸىڀً ظ٭دلى: ﭽ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﭼ : 7447. (ٗ) َى٩ُ لدُ٘ص ٴعك خڀسدٌَ، ظ٭ځُٷ خڀُٙه: ٬سًخڀُن٘ه خڀّّخٺ: ٚٔ/ٔ٘ٗ.

عدد الصفحات ٢٧٣

- ٕٕٚ - الفصل السادس: السمات العامة فً أحادٌث كتاب التوحٌد: المبحث الثانً: الشكل ٬ىً نٚد٬هڃ وٸُخءتهڃ نٍٟي خَِدض ؛ وٌڀٻ ْنّ ٌٍي خنٛىخَق ڀُٓ ڄه ٘إنهد خنًَٜػ وخڀٙهديش، وٸً ټدن خٔوٕدن بُ لُدظً خڀًوُىَص بُ ڄإڄه ڄىهد، لتى بٌخ ـدء خڀُىڂ خِوُ ٘هًض ٬ځًُ نّد ټدن َ٭مٿ. وڄىً ڄد َوخي ؤزى ٔ٭ًُ ڄه ؤنّ خڀىٖسٍِٚ  ؤَوًُٖ "ٌَټََُ ََـًُٗ ٴُٔمَهِ َٔځَٳَ ؤَوِ ٴُٔمَهِ ټَدنَ ٸَسِځَٽُڃِ ٸَدپَ ټَځٔمَصً : ََ٭ِىٍِ ؤَ٬ِ٥َديُ خڀځًَُّ ڄَدًٖ وَوَڀًَّخ ٴَځَمٖد لَ١ََُض خڀْىَٴَدشُ ٸَدپَ ڀٔسَىًُِٔ ؤٌَٖ ؤَذٍ ټُىِطُ ڀَٽُڃِ ؟ ٸَدڀُىخ : وََُُِ ؤَذٍ ، ٸَدپَ : ٴَةِوًُٖ ڀَڃِ ََسِعَحُِٔ ؤَوِ ڀَڃِ ََسِعَحِّٔ ٬ٔىًَِ خڀځًَّٔ وَُُِّخ وَبِنْ ََٹًْٔ َ خڀځًَُّ ٬َځًَُِٔ َُ٭ٍَِّزًُِ ...."(ٔ). ٴٵٍ خنًَٜػ ٤دٸص نُُٔځص، ٴٹً ٘ىٛ خڀىٴدش، ووٵه خڀُوق ٴُهد، ٴسدظط ټدجىّد لُ٘د نٓ١ُ وظٱُر. 5) الحىاس: ـدء خنٜىخَ ټإلً خْو٬ُص خڀسُدوُص خڀ ټدن َٹًڂ ٴُهد خڀىبي  َٔدڀعً ڀځىدْ، ؤْځىذ خنٜىخَ وٝىُٜص بُ زػ خنٞٵدٌُڃ خڀٝمُمص، وظٝمُك خڀٕځىټُدض خنٝد٤حص، وخڀعُُٰر وخڀعٌُُر؛ وڀٍڀٻ ڄد َځم٧ ڄه خڀعٵد٬ٿ زنٌ خڀ٥ُٴنٌ، خڀُٔىپ  ڄه ـهص، وخڀٝمدزص ڄه ـهص ؤوُي، ټمد ؤنّ خنٜىخَ ڄه ؤن٤٫ خڀىٔدجٿ ڀعُُٔه خنٞٵدٌُڃ خڀٹىن٬ص (ٕ). وٸً ـدء خنٜىخَ ٬ځً ٜىَ ڄعىى٬ص، ٴمه ٌڀٻ ؤن َسعًؤ خڀىبي  خنٜىخَ نَمځص ن١مځص زٙمىدض ڄه خڀعٙىَٷ؛ خٔعً٬دءً ٖوعسدي خلمحدوََ؛ ڀععُٔه خنٞ٭دني وخ ْٴٽدَ بُ ٸځسً، ٘دًٌ ٌٍخ ٸىڀً " :ََد ڄُ٭َدٌُ : ؤَظًٌََِِ ڄَد لَٷٗ خڀځًَّٔ ٬َځًَ خڀْ٭ٔسَدئ ؟" ٸَدپَ : خڀځًَُّ ؤَََُىڀًُُ ؤَ٬ِځَڃُ . ٸَدپَ : "ؤَنْ ََ٭ِسًُُويُ وَٖ َُُِِٙټُىخ زًِٔ َُِ٘حًد ، ؤَظًٌََِِ ڄَد لَٹُّهُڃِ ٬َځًَُِٔ ؟" ٸَدپَ : خڀځًَُّ ؤَََُىڀًُُ ؤَ٬ِځَڃُ . ٸَدپَ : ؤَنْ ٖ َُ٭ٍَِّزَهُڃِ "(ٖ). (ٔ) زدذ ٸىڀً ظ٭دلى: ﭽ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﭼ: ٚٓ٘ٚ. (ٕ) َى٩ُ: خنٝٝدجٛ خڀسُٰٗص بُ خڀسُدن خڀىسىٌ: ٔٙ. (ٖ) زدذ ڄد ـدء بُ ي٬دء خڀىبي  ؤڄعً بلى ظىلًُ خلله ظسدَٺ وظ٭د: ٖٖٚٚ.

عدد الصفحات ٢٧٤

- ٖٕٚ - الفصل السادس: السمات العامة فً أحادٌث كتاب التوحٌد: المبحث الثانً: الشكل ٴدنًَٜػ َعمًغ ٬ه ؤْ خڀٹ١دَد؛ ٸ١ُص خڀعىلًُ خڀ ٜد َٽىن ٴٗق خٔوٕدن ووُٕخوً، وٸ١ُص ٌٍخ ٘إنهد ٖ زً ؤن َٽىن نٟد خْٔځىذ خْٸىي ؤؼُّخ، وخْټؽُ َٔىوّد، وٸً ٔځٻ بُ خنًَٜػ ٬ه ٌٍي خڀٹ١ُص ٤َُٷ خنٜىخَ، لُػ َ٩ٿ ټٿ ٤ُٲ َ٩ٿ ټٿ ٤ُٲ بُ نُػ يئوذ ٬ه بٜدزص خنٜٹُٹص، ولًٝ خنٞ٭دَٲ، ټُٳ بٌخ ټدن ٌڀٻ ڄ٫ وبي خلله ن١مً  خڀٌٍ ًََٝ ٬ه خڀٕمدء؟ وٸً َٽىن خنٜىخَ ؤلُدود ٬سدَش ٬ه ٔاخپ َسديَ زً ؤلً خڀٝمدزص نُؽًد ٬ه بـدزص ٘دٴُص، ټمد َوٌ ٬ه خزِهِ ڄَِٕ٭ُىيٕ  ؤَنَّ ََـُ ٗ َٔإَپَ خڀىٖسٍِٖ  :ؤٌَٗ خَْ ٬ِمَدپِ ؤَٴْ١َٿُ ؟ ٸَدپَ : "خڀٖٝٗ شُ ڀٔىَٸْعٔهَد وَزُِٗ خڀْىَخڀًََِٔهِ ؼُڃٖ خڀْفِهَديُ ٴٍٔ َٔسُِٿِ خڀځًَّٔ "(ٔ). 6) رصؼُذ الدؼب: وٌى ؤڄُ َعٝٿ زدڀىـًخن وخڀؽُوش خڀىٵُٕص، وَُخي زً ((٤ُي خڀٽٗڂ لؽُؽًد بُ ڄٹًڄدض َٕځِّڃ ز٭١هد بلى ز٭ٟ ټإٸ ُٕص خنٞى٥ٷ، ظىٜٿ بُ ُٔ٬ص ؤٗڄص بلى خڀىعُفص))(ٕ). ون٣د ـدء ٬ځً ٌٍي خڀ٥َُٹص ٸىڀً  نٞ٭دٌ لنٌ ؤَٔځً ڀځُمه: "بِوٖٻَ ظَٹًَْڂُ ٬َځًَ ٸَىِڂٍ ڄٔهِ ؤٌَِٿِ خڀْٽٔعَدذِ ، ٴَځَُْٽُهِ ؤَوٖپَ ڄَد ظًَِ٬ُىٌُڃِ بِڀًَ ؤَنْ َُىَلًُٚوخ خڀځًََّ ظَ٭َدڀًَ ، ٴَةٌَِخ ٬ََُٴُىخ ٌَڀٔٻَ ، ٴَإَوِسٌُُِِڃِ ؤَنَّ خڀځًََّ ٸًَِ ٴَََُٞ ٬َځَُِهِڃِ وَمَِٓ َٜځَىَخضٕ ٴٍٔ ََىِڄٔهِڃِ وَڀَُِځَعٔهِڃِ ، ٴَةٌَِخ َٜځَّىِخ ، ٴَإَوِسٌُُِِڃِ ؤَنَّ خڀځًََّ خٴْعَََُٞ ٬َځَُِهِڃِ َِټَدشً ٴٍٔ ؤَڄِىَخڀٔهِڃِ ، ظُاِوٍَُ ڄٔهِ َٰىُِٚهِڃِ ٴَعَُُيٗ ٬َځًَ ٴَٹٔنًٌِٔڃِ ، ٴَةٌَِ خ ؤَٸَُٗوخ زٍَِڀٔٻَ ، ٴَىٍُْ ڄٔىِهُڃِ وَظَىَٶٖ ټََُخجٔڃَ ؤَڄِىَخپِ خڀىٖدِْ ". ٴٵٍ خنًَٜػ ظٝ٭ًُ زًَ٫، وظًَؾ ٴًَُ، ن٫د٤ر زً ٸىڄّد لم َٕځمىخ ز٭ً، َ٭ُٞ ٬ځُهڃ ٴًُ ُ٘خج٫ خڀًَه، وؤٜىڀً ُ٘حًد ٴُٙحًد . بنّ ٌٍخ خڀعًَؾ وخڀعٝ٭ًُ َٹىي بُ خڀىهدَص بلى ڄاڄه ٸدجڃ زإوخڄُ خلله  ڄىعً ٬ه وىخًٌُ. وبُ ٸىڀً  لنٌ َىدـٍ َزً: "خڀځَّهُڃٖ ڀَٻَ خڀْمَمًُِ ، ؤَوِطَ وُىَُ خڀٕٖمَىَخضٔ وَخََِِْٞ وَڀَٻَ خڀْمَمًُِ ، ؤَوِطَ ٸَُٚڃُ خڀٕٖمَىَخضٔ وَخََِِْٞ وَڀَٻَ خڀْمَمًُِ ، ؤَوِطَ ََذٗ خڀٕٖمَىَخضٔ وَخََِِْٞ (ٔ) زدذ ونًٚٓ خڀىبي  خڀٝٗش ٬مٗ، وٸدپ: "ٖ ٜٗش نٞه لم َٹُؤ زٵدنٓص خڀٽعدذ": ٖٗ٘ٚ. (ٕ) خنًَٜػ خڀىسىٌ ڄه خڀىـهص خڀسُٰٗص: ٕٖ٘.

عدد الصفحات ٢٧٥

- ٕٗٚ - الفصل السادس: السمات العامة فً أحادٌث كتاب التوحٌد: المبحث الثانً: الشكل وَڄَهِ ٴُٔهِهٖ ، ؤَوِطَ خڀْمَ ٷٗ، وَوَ٬ًُِٺَ خڀْمَٷٗ ، وَٸَىِڀُٻَ خڀْمَٷٗ ، وَڀٔٹَدئُٺَ خڀْمَٷٗ ، وَخڀْفَىٖصُ لَٷٙ ، وَخڀىٖدَُ لَٷٙ ، وَخڀىٖسُِٗىنَ لَٷٙ ، وَخڀٕٖد٬َصُ لَٷٙ ، خڀځَّهُڃٖ ڀَٻَ ؤَِٔځَمِطُ ، وَزِٻَ آڄَىِطُ ، وَ٬َځَُِٻَ ظَىَټَّځْطُ ، وَبِڀَُِٻَ ؤَوَسِطُ ، وَزِٻَ وَدَٜمِطُ ، وَبِڀَُِٻَ لَدټَمِطُ ، ٴَدْٰٵُِٔ ڀٍٔ ڄَد ٸًَٖڄِطُ وَڄَد ؤَوُِٖضُ ، وَڄَد ؤَََُِِٔضُ وَڄَد ؤَ٬ِځَىِطُ ، ؤَوِطَ بِڀَهٍِ ٖ بِڀًََ بِٖ ؤَوِطَ "(ٔ). ٴدنٞٹًڄص خڀ خڄعٓض زع٭٩ُڃ خلله ، وخٔٸُخَ زإڀىٌُعً، وٸُىڄُعً، ظٹىي خنٞاڄه ب خَٔٹدن زإوً خنٞدڀٻ ڀٽٿ ٍ٘ء، وخڀعٕځُڃ زٽمدپ ٸًَظً، وخڀُٰسص ٴُمد ٬ىًي، وخڀٌُسص ڄه ٬ٹدزً، ز٭ً ؤن َعمٽه ٌڀٻ بُ ٸځر خنٞاڄه َٕإپ خلله ڄه ونًٌ خڀًوُد وخِوُش. ڀٍڀٻ ټدن ڄه آيخذ خڀً٬دء خٖٔعٵعدق زدڀؽىدء ٬ځً خلله (ٕ). (ٔ)زدذ ٸىڀً ظ٭دلى: ﭽ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﭼ: ٜٜٗٚ. (ٕ) َى٩ُ: ظٝمُك خڀً٬دء: ٕٕ.

عدد الصفحات ٢٧٦

- ٕٙٚ - الخاتمة ؤنً٘ خلله  ٬ځً ظىٴُٹً وظُٕنًي بنٕدڂ ٌٍي خڀًَخٔص، وؤ٘ٽُي ٘ٽُخ ټؽنًخ ټسنًخ، ٴځً خڀٵ١ٿ وخنٞىص. وز٭ً ؤن ٬دٖ خڀسدلػ ؤَدڄد نُٗځص، وڀُدلي ڄدظ٭ص، ٸ١دٌد ڄعىٹًٗ زنٌ ََدٞ خنًَٜػ خڀىسىٌ خڀَُٙٳ، َٹٳ بُ ڄىعهً خنٞ٥دٲ ڄىـّّخ ڄد بً، وڄٙنًّخ بلى ؤٌڃ خڀىعدجؿ وخڀعىُٜدض. ٴٹً ٬ُٓٴط بُ خڀعمهًُ زٝمُك خٔڄدڂ خڀسىدٌَ، ٴهى ڄًَٝ خنٞديش خنًَٞؤص، وټٍخ ؤُ٘ض بلى ٍ٘ء ڄه ٔنًش خٔڄدڂ خڀسىدٌَ. وزُىط خنٞى٠ى٬دض خڀ ظ١مىعهد خْلديَػ خڀىسىَص بُ ټعدذ خڀعىلًُ. وبُ خڀٵٝٿ خْوپ زًؤ خڀى٩ُ خڀسُدني بُ خْلديَػ ڄى٥ځٹًد ڄه خڀځٵ٩ص، ٴٍټُض يٸص خوعُدَ خڀځٵ٧ خڀىسىٌ وڄٗءڄعً ڀځُٕدٶ، بٍ ؤؼُ خڀًٖڀص خڀٝىظُص بُ خْڀٵد٦، بٍ خوعٹځط نُٟحص خڀځٵ٩ص، ٴعىدوڀط خڀعىٽنً وخڀع٭َُٳ، وخٔٴُخي وخڀعؽىُص وخنٛم٫، ويٖڀص خٖٔڃ وخڀٵ٭ٿ، ټد٘ٵًد ٬ه خُْٔخَ خڀسُٰٗص بُ ظځٻ خٖٔع٭مدٖض. و٬ني خڀٵٝٿ خڀؽدني زدنٛمځص، وڀ٥دجٳ خڀع٭سنً ٜد، وزُدن نٗدڀُدض خڀعُټُر خڀسُدني خڀىسىٌ، ٴدزعًؤض زدنّّٝ وخٔوٙدء، ونًٓؼط ٴًُ ٬ه ؤُٰخٞ خنّّٝ وؤ٠ُزً، بٍ ؼىُط زدڀعٹًنً وخڀعإونً، ٴدٔ٤ٗٶ وخڀعٹًُُ، ٴدڀٹُٝ. وخڄعً خنًَٜػ بُ خڀٵٝٿ خڀؽدڀػ، وزدض ؤټؽُ خظٕد٬ّد، لُػ ټدن خنًَٜػ ٬ه خنٛمٿ، ٴدزعًؤض نُِوؾ خڀٽٗڂ ٬ځً وٗٲ ڄٹع١ً خڀ٩دٌُ، بٍ و٩ُض بُ خنٞىدٔسدض زنٌ خنٞ٭دني، وخڀٝٗض زنٌ خنٛمٿ وؤوىختهد، بُ ڄسمػ خڀٵٝٿ وخڀىٜٿ، بٍ نًٓؼط ٬ه وُٝٝص ڄه وٝدجٛ خڀسُدن خڀىسىٌ وٌٍ خٔن٩دِ وڄ٩دٌُي، بٍ خوعٹځط ڀسُدن زٰٗص خٔ٤ىدذ، وټُٳ َٽىن خنٛم٫ زنٌ خٔن٩دِ وخٔ٤ىدذ زٰٗص وزُدوّد . وټدن خنًَٜػ بُ خڀٵٝٿ خڀُخز ٫ لىپ زُخ٬ص خڀسٰٗص خڀىسىَص بُ خڀعٝىَُ خڀسُدني، وټُٳ ٔځٻ خڀسُدن خڀىسىٌ ؤدجٿ خڀعٝىَُ: خڀعٙسًُ، وخٛدِ زإوىخ٬ً، وخڀٽىدَص وخڀع٭َُٟ؛ ڀعسځُٯ خڀُٔدڀص زٝىَش ڄٹى٭ص. وخ٘عمٿ خڀٵٝٿ خنٝدڄٓ ٬ځً ڄسمؽنٌ، زُىط ٴُهمد ٬ىدَص خڀسُدن خڀىسىٌ زدڀسًَ٫، لُػ خلعىض خْلديَػ ٜىَّخ ڄعىى٬ص ڄه خڀسًَ٫، ڄٙنًّخ بلى خڀًٖڀص خنٞ٭ىىَص ڀً، وؤوً ڀُٓ

عدد الصفحات ٢٧٧

- ٕٚٚ - الخاتمة لځُص وَِىص ٘ٽځُص ٴمٕر، وبن٧د َٕعً٬ُهد خنٞٹدڂ، ٴٽدن خنًَٜػ ٬ه ٜىَ خڀسًَ٫ خڀځٵ٩ٍ وخنٞ٭ىىٌ. وټدن وعدڂ خڀٵٝىپ : خڀٕمدض خڀ٭دڄص خڀ نُّٕض ٜد ؤلديَػ ټعدذ خڀعىلًُ، ٌټُض ٴًُ وٝدجٛ خنٞ١مىن، وټٍڀٻ وٝدجٛ خڀٙٽٿ. وٸً ؤٔٵُ خڀسمػ ٬ه نٗځص ڄه خڀىعدجؿ وخڀعىُٜدض: ٔ) خ٘عمځط ؤلديَػ ټعدذ خڀعىلًُ ٬ځً ڄى٠ى٬دض ټؽنًش ڄعٵُٸص، ڀٽه ظځٻ خنٞى٠ى٬دض ظى١ىٌ نٓط ڄى٠ى٪ وخلً، وٌى بؼسدض ؤنٚدء خلله خنٜٕنى، وٜٵدظً خڀ٭ځً. ٕ) ټٙٳ خڀسمػ ٬ه وٴُش خڀٙدًٌ خڀسٍٰٗ ڀٽؽنً ڄ ه خڀٵىىن خڀسُٰٗص بُ خْلديَػ خڀىسىَص. ٖ) ظسنٌ ڀځسدلػ ٸځّص ٬ىدَص خڀ٭ځمدء زدنٛدور خڀسٍٰٗ ڀځمًَػ خڀىسىٌ، ٴٵٍ ټعر خڀُٙوق خنًَٜؽُص ٖ ن٤ً ٔىي ب٘دَخض َٕنًش ٔىي ڄد ټعسً خڀ٥ُبي بُ خڀٽد٘ٳ ٬ه لٹدجٷ خڀٕىه. وبُ ټعر خڀسٰٗص ظُي ٴٹُّخ ًًَّ٘خ بُ خنٞاڀٵدض خڀسُٰٗص ٸًن٬هد ولًَؽهد. ٗ) ؤ٨هُ خڀسمػ خنُٜٚ خڀًًَٙ ڄه خڀىبي  ٬ځً ًٌخَص ؤڄعً، وَ٩هُ ٌڀٻ ڄه وٗپ ٔځىټً خْٔدڀُر خڀسُدوُص خنٞىعځٵص، وخڀٵىىن خڀسُٰٗص خنٞعىى٬ص؛ زٱُص خڀىٜىپ بلى ٸځىذ خنٞىد٤سنٌ ڀځعإؼنً ٴُهڃ، وڄُخ٬دش ڀع٭ًي ڄٙدَذ خنٞعځٹنٌ وظسدَه ظٵٽنًٌڃ. وًٜٶ خلله، وڄه ؤًٜٶ ڄه خلله ٸًُٗ؟ ﭽ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﮳ ﮴ ﮵ ﮶ ﮷ ﮸ ﮹ ﭼ {خڀعىزص: ٕٛٔ}. ٘) ٘دَٺ خڀسمػ ڄه ٔسٹً بُ بڄًخي خنٞٽعسص خڀسُٰٗص زٙىخًٌ وسىَص ڀٽؽنً ڄه خڀٵىىن خڀسُٰٗص، بُ خنٞ٭دني وخڀسُدن وخڀسًَ٫. ٙ) ؤټًّ خڀسمػ خڀعُخز٣ خڀىؼُٷ زنٌ ٬ځڃ خڀسٰٗص ڄه ـهص، وخڀ٭ځىڂ خڀ٭ُزُص وخڀُٙ٬ُص ڄه ـهص ؤوُي، ٴٹً ؤٴدي خڀسدلػ بُ خڀعمځُٿ خڀسٍٰٗ، وبيَخٺ خڀًٸدجٷ

عدد الصفحات ٢٧٨

- ٕٛٚ - الخاتمة وخڀځ٥دجٳ خڀسُدوُص ڄه ظٵدٔنً ن٢عځٵص ڀځٹُآن خڀٽُنً، وټٍڀٻ خڀُٙوق خنًَٜؽُص وٌٍ خڀ٭مًش بُ ٌٍي خڀًَخٔص، زدٔ٠دٴص بلى ټعر ٬ ځڃ خڀىمى، وخڀُٝٲ، وڄ٭دـڃ خڀځٱص، وټٍڀٻ ټعر خْٜىخض بُ ٬ځڃ خڀعفىًَ؛ ٔ٭ُّد ڀځىٸىٲ ٬ځً ؤُٔخَ خڀع٭سنً خڀىسىٌ. ٚ) ظسنٌ ڀځسدلػ ؤنّ خڀًَخٔص خنٞٵٝځص خّٛؤش ڀځىٛ ظٌٍر ڄه زَُٹً، ونٔٵٳ ڄه ٸىش ظإؼنًي، لُػ نًْ خڀىٛ خڀىخلً خڀٌٍ َاڂ ڄٹًّٝخ ؤو ڄٹدًٜ ن١ًيش، وظٕهڃ خْٔدڀُر خڀسُدوُص خنٞىعځٵص بُ ظإټًُي، ٴةٌخ زدڀًَخٔص ظٵُٸً ٍَ٘ ڄٍَ، ڀًَُْ خڀىٛ بُ ڄىخ٤ه ڄعٵُٸص ڄه خڀُٔدڀص، ٴُ١٭ٳ ٌڀٻ ڄه ٸىظً. وٸسٿ خنٝعدڂ، ٌىدٺ خٸعُخق، وظىُٜص: ٔ) َٹعُق خڀسدلػ ٬ځً خْٸٕدڂ خڀ٭ځمُص خڀسُٰٗص خڀٹُدڂ نُّٙو٪ ڀًَخٔص خْلديَػ خڀىسىَص ڄه ـدوسهد خڀسٍٰٗ وخڀسُدني، و ٸً َٽىن ٌڀٻ لٕر خنٞٝىٵدض، ؤو ڄه وٗپ خنٞى٠ى٬دض خنًٞووص بُ خڀٽعر وخْزىخذ خنًَٜؽُص. ؤو ڄه وٗپ خڀٵىىن خڀسُٰٗص، ټدڀسمػ بُ خنٜىخَ خڀىسىٌ، ؤو نٗدڀُدض خنّّٝ وخٔوٙدء، وٌٽٍخ. ٕ) َىٍٜ خڀسدلػ خْٔدظٍش خٔٴديش ڄه خڀُٔدجٿ خڀسُٰٗص بُ خنًَٜػ خڀىسىٌ، ڀعّوًَ ڄديتهڃ زدڀٙى خًٌ خڀىسىَص؛ ڀُٹٳ خڀ٥ٗذ ٬ځً ٬ځى ټ٭ر خڀسٰٗص خڀىسىَص، وـٗڀص ٘إنهد. وز٭ً، ٴةني ؤنً٘ خلله ٬ځً ظىٴُٹً وب٬دوعً، وؤَـى ڄىً ٔسمدوً ؤن َعٹسٿ ٌٍخ خڀ٭مٿ، وَعفدوِ ٬مد ٴًُ ڄه خڀّڀٿ، وؤن َسدَٺ ٴًُ، وَىٵ٫ زً. وٜځًّ خلله ؤځّڃ وزدَٺ ٬ځً وسُىد ن١مً، و٬ځً آڀً وٜمسً ؤنٗ٭نٌ .

عدد الصفحات ٢٧٩

-ٜٕٚ- الفهارس انفٓــــــبرس  أو: فهشط اَِبد انمشآَُخ.  صبًَُب : فهشط الأؽبدَش انُجىَخ.  صبنضًب : صجذ الدصبدس والدشاعغ.  ساثؼً ب: فهشط الدىظىػبد.

عدد الصفحات ٢٨٠

-ٕٓٛ- الفهارس فٓرس اٌَبث انقرآٍَت الآيت ركههب الضفحت شـورة البلرة ﭽ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﭼ 22 22 ﭽﭑ ﭒ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭼ 22 202 ﭽﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭼ 00 722 ﭽﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭼ 69 200 ﭽﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﭼ 702 292 ﭽﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﭼ 772 200 ﭽﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﭼ 702 702 ﭽﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭼ 709 00،701 ﭽﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭼ 202 222 ﭽﮢ ﮣ ﮤ ﭼ 227 01 ﭽﮨ ﮩ ﮪ ﭼ 227 29 ﭽﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﭼ 222 22 شـورةآل عهراو ﭽ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﭼ 29 21، 766 222 290

عدد الصفحات ٢٨١

-ٕٔٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت ﭽ ﭦ ﭧ ﭨ ﭼ 21 799،720 ﭽﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﭼ 09 16 ﭽﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛﭜ ﭼ 92 701 ﭽﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭼ 60 220 ﭽﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭼ 722 709 شـورةالىشبء ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭼ 62 22 ﭽﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭼ 62 60 ﭽﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭼ 722 702 ﭽﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﭼ 702 90،67،66، 777،722، 717،760، 202،201، 222 ﭽﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭼ 792 07،62،727 710،202، 202 ﭽﮖ ﮗﮘ ﮙ ﮚ ﭼ 799 90، 202 226 292

عدد الصفحات ٢٨٢

-ٕٕٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت شـورة الهبئدة ﭽ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﭼ 0 290 ﭽﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﭼ 22 702 شـورةالأىعبن ﭽ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﭼ 26 709 ﭽﮧ ﮨ ﮩ ﭼ 92 729،712، 206،202، 222،297 ﭽﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﭼ 20 202 ﭽﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﭼ 709 701 ﭽﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﭼ 720 792 ﭽﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭼ 721 222 شـورةالأعراف ﭽ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﭼ 29 790،200، 222،227 ﭽﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭼ 729 722

عدد الصفحات ٢٨٣

-ٖٕٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت ﭽ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭼ 762 90 ﭽﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﭼ 207 91،770 شـورةالجوبت ﭽ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﮳ ﮴ ﮵ ﮶ ﮷ ﮸ ﮹ ﭼ 721 06،727 ﭽ﮷ ﮸ ﮹ ﭼ 721 20 شـورةهود ﭽ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭼ 2 726،722، 767،209، 201،270،229 شـورةالرعد ﭽ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭼ 76 727 شـورةالحجر ﭽ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﭼ 12 29،22 شـورةالىحل ﭽ ﯥ ﯦ ﯧ ﭼ 20 721،272، 222،202،222 ﭽﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﭼ 20 710 شـورةالإشراء ﭽ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﭼ 770 792،796، 712،222

عدد الصفحات ٢٨٤

-ٕٗٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت شـورة هرين ﭽ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭼ 2 60 شـورةطه ﭽ ﭬ ﭭ ﭮ ﭼ 06 62،291 شـورةالأىبيبء ﭽ ﭪ ﭫ ﭬ ﭼ 22 271،226 ﭽﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭼ 22 729،221 ﭽﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭼ 92 727 ﭽﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﭼ 61 97 شـورةالىهل ﭽ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭼ 26 20 شـورةاللضص ﭽ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﭼ 20 227 شـورةالرون ﭽ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﭼ 00 90 شـورةللهبو ﭽ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﭼ 02 22

عدد الصفحات ٢٨٥

-ٕ٘ٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت شـورة شبأ ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ ﭥﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭼ 20 229،206 ﭽﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ ﭥﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭼ 20 206 شـورةفبطر ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭼ 2 92 ﭽﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﭼ 70 22 ﭽﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﭼ 02 92 شـورةيس ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭼ 70 – 79 62 شـورةالضبفبث ﭽ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﭼ 69 722،221 ﭽﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﭼ 727 222،220 ﭽﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﮲ ﭼ 727 792،220

عدد الصفحات ٢٨٦

-ٕٙٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت شـورة ص ﭽ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭼ 71 10 ﭽﯢ ﯣ ﯤ ﭼ 22 722،202، 229 شـورةالزهر ﭽ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﭼ 6 60 ﭽﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﭼ 27 762 شـورةغبفر ﭽ ﯸ ﯹ ﯺ ﭼ 79 720 ﭽﯼ ﯽ ﯾ ﭼ 79 720 شـورةفضمث ﭽ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭼ 20 – 27 227 ﭽﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽﭾ ﭿ ﮀ ﮁﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﭼ 20 702 شـورةالشورى ﭽ ﭡ ﭢ ﭣﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭼ 77 206

عدد الصفحات ٢٨٧

-ٕٚٛ- الفهارس الآيت ركههب الضفحت شـورة هحهد ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﭼ 22 222،222 شـورةالفجح ﭽ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﭼ 72 720،722،792، 799،720،722، 769،272،272، 222،222،226، 292،222،222 ﭽﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭼ 26 202 شـورةق ﭽ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﭼ 00 720 شـورةالذاريبث ﭽ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﭼ 21 726،710 شـورةالىجن ﭽ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭼ 2 222 ﭽﯦ ﯧ ﯨ ﭼ 20 22 شـورةاللهر ﭽ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﭼ 72 726،791، 796،292 شـورةالرحهو ﭽ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﭼ 90 792 ﭽﯺ ﯻ ﯼ ﭼ 99 26 شـورةالهجبدلت ﭽ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﭼ 77 29

عدد الصفحات ٢٨٨