دور الجهات القرآنية المتخصصة في تطوير خدمة كتب علوم القرآن

ا ا آ ا ت را ا و  ٤- وا ن ا ا ا ا ن و ، )٤٤٤ت .( ٥- آن ا يآ ن ا أ ا ،ً. ٦- ا ا ا ب ا ا ، )٤ت٦١ .( ٧- ا ا ا ا أ ا ء ا ، ر ا)ت٥٦٩ .( ٨- فو ا جر و ف ا ر ا ا ا ، )ت٦٢١ .( ٩- ا و ا ق إ ،فو ا جر و اءة ا )ت٦٥٤ .( ١٠- ا ر إ ج ا أ و ،ً. ١١- وا ا ن ا م أ ا ا ، ا ا ن )٨ت٠١ .( ١٢- ا ا ري ا ا ا ، )٨ت٣٣ .( ر ا د ا د ل ا ب ض ردتأوُ ا ة ا و و اءات، ا ُِّ َ ا ت را ا ت و د آ . ، ي ر أ ر ا ة ا ر ا ن و ، آً ا ح ا ا ا ) ت٧٥٦ـ (، و .

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  اءات، ا ت ر ت ة وز ا وو ا ا م ) ت٥٩٠ـ ( ا رة ا و ، ري ا )٨ت٣٣ـ ( و ، ر ا ا و ، أ ً . ، ا ر ا ذ ا أ وً ا اءات ا ا ا ا و ) ٤٤٤تـ ( وا ، ، أ ا اء ا دات و ، أًً وا اء ا داءأ ح ا يزا ا )٤٤ت٦ـ ( و ، . اءات ا ا د ا د ا ا و ، إ و ء أ أ ُ ن ل اٍ أ ا ت را ا ًُ ه ا ا ا ا نأ د، اٍ ه و ب ا . ر ا ذ ا ه ذ ذ ا و ب ا ا أ نا ا اات )١( و ، ا دور ا ض . ي ا ف ا نإ - أو ً - ا ن ا ، ا ت ا د و د ا د ا )١( ا ا ر وا ا ب ا ُ ا ن دم ا ا . ا] :ص:١١[

ا ا آ ا ت را ا و  ه ت د و ا و أ م إ ة ا و د ا أ ، و ا ا ا ه و ،ب ا ا ا و .

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  اﻟﺜﺎﲏ اﳌﺒﺤﺚ ا اﻟﺘﻨﺴﻴﻖ ﺿﻌﻒ اﻟﻘﺮاءاتﻣﻈﺎﻫﺮ ﻋﻠﻢ ﻛﺘﺐ ﺧﺪﻣﺔ ﰲ ﳌﺸﱰك ا ا ا أ دوار ا ز و ا ً دوار ا ، د و ا ُ م و د، ا عز و و ت، و م ط وأ د ًُ ٍ ُ ا ا ت ا ى أ ت ا وا ت، ا . إ ف ر ءات ة ة ا و ا ت وُِ آ د إُ ، ا آ ا ت ا د ا : اﻟﻌﺎﱂ ﰲ اﻟﻘﺮآﻧﻴﺔ واﳌﺆﺳﺴﺎت اﳌﺮاﻛﺰ راﺑﻄﺔ . ،ض ا دارإ ءات وأ و ا م ، آ ا ت را ٩١ لوأ ر ٤١٣٣ـ . ا ا ا دو را و ل ا آ ب وا د ا ا ا و ، ا و . وﻋﻠﻮﻣﻪ اﻟﻜﺮﻳﻢ اﻟﻘﺮآن ﺧﺪﻣﺔ ﰲ اﻟﻌﺎﻣﻠﺔ ﻟﻠﻤﺆﺳﺴﺎت اﻟﺘﻨﺴﻴﻘﻲ اﳌﻠﺘﻘﻰ ﰲ اﻟﺴﻌﻮدﻳﺔ اﻟﻌﺮﺑﻴﺔ اﳌﻤﻠﻜﺔ . و ا آن د ا ا ا وا )ن (.

ا ا آ ا ت را ا و  د م ا ات ا ا و ء ر ا م ،ض ١ا٢ و ا ىد ٤١٣٣ـ . آن ا و ا د ا إ ف ، و د ا ا ا دا آ ا ت ا و ا . ﺑﺠﺎﻣاﻟﻠﻘﺎء اﻟﻜﺮﻳﻢ ﻟﻠﻘﺮآن ﻋﺒﺪاﻟﻌﺰﻳﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪاﷲ اﳌﻠﻚ ﻟﻜﺮﳼ اﻟﺘﻌﺮﻳﻔﻲ ﻌﺔ اﳌﻜﺮﻣﺔ ﺑﻤﻜﺔ اﻟﻘﺮى أم ة ا ر ا ا ا ء ا و ء ا م ، ا ى ا مأ١٧ ة ا ىد ٤١٣٣ـ . ك ا ا وأ ء ا ل و ا ا ا د ا ا ا و ا آن ا . ت ا ءات ا ذج د ه نأ إ رة ا ر وُ ء إ ردتأ إو ء، ا و ا، ُُ ً ت ا ا ر ا د ا ة ِ آ ا ا ا ا ، ا و د د اًًً آ ا ت را ا ا د . ا ا أ ء ا ، ذ وًُ ا آ ا ت ا ك ا ا ً ا وً و ، د ا ز أ ل ذ ن و ، : لو ا ا: ا ا ب ا و ا د ا ار . ا ا: رة ا جا إ .

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  اﻷول اﳌﻄﻠﺐ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻜﺘﺎب ﻟﺘﺤﻘﻴﻖ اﳌﺒﺬوﻟﺔ اﳉﻬﻮد ﺗﻜﺮار ا ص ى نإ ا آ ا ت نأ إ ، ا وا را ا اءات ا ن وا د، ا ار إ دي ت ا ه ا ك آ د إ ل ن . ا ب ذ ا ز أ و ا إ ، وي ا ا )ت٦٤٣ھ (، ،نا ا ا د : ١- د . ا ر ي، ا در ا ي م ط ا ١١٤١ھ ،ض ا . ٢- أ.د. إ ا ر ي، ا ا م ز ا ا ل أ آن ا م و ا ١٤١٢ھ. ٣- د . اءات ا ا ر ، د أ ل ا ا ت را وا ا آن ا م رة ١٤١ا٥ھ . ٤- د . ا ا ا ر ،س ي قا .

ا ا آ ا ت را ا و  ٥- د .د ا ، ا دار و. ٦- وي ، ا د وأ و . ت ا ه وا ر ا ن ن ٍ ا ات رة ا ى أ إ ى ا د ا ف ،ب ٍ و و لا ً . ه ؛ لا ا رة ا د ا ا و ، ا ت ا و ا ت ا ى أو ل د ُ ب ا اءات ا ا ا ا أ م )٤ت٦٥ـ (، ب ء إ ، ة ب ا ا ه ل أ ة ٍ: ١- د. ي ر أ . ا ا ذ )١( فو ا ش أ اءات ا ا ب ل و ، ا ق ز ا هرا ا ٤١در٢٠ ز ا و ا ف ا . ٢- أ.د . أ أ ا ذو ،نا ا و ، ا دور و ات، ُ . ٣- د. ا أ ذ دو، ا أ ر و ، ُ . )١( ا: ا ا] :ص:٢٧[

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  ٤- د. و ات، ث أو د، ا أ ُ. ٥- د. ي ا ر ا . ا ا ر ذ ِّ : و ا م اَُ ، ب ا د أ ، ا اءات ا اً ، نأ وُ. ٦- ا ،ه زو ا و ، ا آن ا ا ت را ا ُ. ٧- د. و ، م أ ذ ، ِ. ٨- د. و ، م أ أ ذ ، ا با ًِ . ٩- ه ا ا و ، ا ر ا ل ، ج و ر ا أىر ي ا ة ا ر ا ل اً ، ز وا و ، ب ا ُِ م ٢٠٠٦م . ء أ ، ا ب ا نأ ٍ ا ِّ ة ا ا اد و ، آ ا ت وا ِّ وا ذ ا ا ة ا نأ ا ،ب ا ا ً و ه ب ا ن ، ا ً ا ت ا ه ء نو ً ه و وريز ح ا ل ا و ، ا ة ا اُ. ا ط ا د ا ار ب أ أ ل إ و :

ا ا آ ا ت را ا و  أ- اﻟ اﻷﻗﺴﺎم ﺑﲔ اﻟﺘﻨﺴﻴﻖ اﳌﺘﺨﺼﺼﺔﺿﻌﻒ اﻟﻘﺮآﻧﻴﺔ واﳉﻬﺎت ﻌﻠﻤﻴﺔ . ا ورد و ، ا ا ذ إ ت أ وُُ ء إ عو ح ا ا ا ا اءات ا )١( لو ا م ا ا ،ُ ا آ ا ت ا ك ا ا. ب- ا ا ةدر ا م . ا ا ا وِِ - أ ا - ا م -يء و - ا ا ا ا دأ ة ا ندو ، و . أ و ب ذ ا ز ا اءات ا ا ة ا ا ا ،)٤ت٠٨ ـ(د ا ، . ا اءات ا هرا ا ر ر م رة ا ١٤١٥ و ا، اد إ و إ ُ ا . ب ا ج ًد أو ، ا ا . دا ا ة ا ه نأ ا أ ا اًً د . ا نأ و ، ر ا ا ه ا ا . ب ه ذ واُ ايد وا ا ن )١٤ت٥ ـ ( ا ا و ن ا و ،)٤٤٤ت ( ،ان وا )١( ا] :ص:٢٠[ ا ا ،.

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  ري ا ا)٤ت٥٥ ( و ، ا ا ) ٤ت٧٦ ( ، وريز ا م ا ح وا)ت٥٥٠ ـ ( ا و ، ري ا)٨ت٣٣ ـ( ا ا ا و ،ِّ ذ ن ، و نأ ندو ر ا ، ُُ ا ر ت ر . ج -ت را ا ب اد ا ا ا ، ا ا ا ا . ا ه ا و ءات ا إ ل ا ت را ا ب ا ا شوور ا ا ا ا د إ ا . اءات ا ور أ نأ م ا ا وُ د ا ، ر ا ا ءات ا ه إ ا ا ت را ا ا ، آ ا ت را ا ا و ا . ءات ا ه و ز أ و : • ا ت ا : ل وا ت ا . • ا ث ا و ر أ. • ل ا و ط ا ر ا ا . • و ا ، ع ر اق . • ت ا ح و ا ا. • ا ت را ا ا ا ة ق .

ا ا آ ا ت را ا و  د-ﺣﺪﻳﺜﺎ وﺟﻮدﻫﺎ اﻛﺘﺸﺎف ﻳﺘﻢ اﻟﺘﻲ اﳌﺨﻄﻮﻃﺎت إﱃ اﳌﺒﺎدرة ً . اءات ا د ر ا ب ذ ا ز أ و ن ا ا ا ، ا ا)ت٣٩٨ ـ ( أ عاذو ة، ا ات ا ل ا ُِ ا و ا ا ا ا . ، ت ث ب ا ٍُّ ُِّ ، ا ي ا ،قا وا و رة ا اُِ ا ا و ا أ ة ا ذو ، نأ قا ا نأُُ . اﻟﺜﺎﲏ اﳌﻄﻠﺐ ﻣﻜﺘﻤﻠﺔ ﲑﻏ ﻣﺒﺘﻮرة اﻟﻜﺘﺐ إﺧﺮاج أ اد ا ب ا ا ا نإ وأ ا نأ ا ر اِِ ُ ا ا ا ا وا ت ، ب ا ا . ا ا ا د و ا ا و ى أ ل إ وا ، ا اُ . ة هد أ ذج ا وا ب وًًٍ ً و ،هرا ا ر اد إ ء أ ل ا ا و و ادة، اُ

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  ب ا ح ا أ ا ، ر اْ)ت٦٦١ ـ ( ا ز ا حو ا و ، ا وو) ا (. ب ا َِّ ُ )١(دا ا ،ً ت ا سر ذُ )٢( ، ا ر ب ا و ،َِّ ُ ا ا ا د و م ا ً . ت ذ ب ف ا ا ُِِ ّ ت ا سر )٣( ا ، و ، و ، ِّ ز زو ، و و ،هر ِِّّ ُُِ ، ات و و ، و ه ًٍ ُِ د وأ . ى ا ذج ا ه و ل ا ا ن ل ا و ا ورة ، ا آ ا ت ا ك ا ا )١( ب َِّ ُ: ا ا ح ا ر ا ْ و رة، ا ، ا ا آن ا اءات ا ر ا: ي ا ا را، ا ه م ، ٤١٢٦ـ . )٢( ا: طا وا ا ثا ا سا، اءات ا] :ص:٩٨١[، س ، ا ء ا ، ا ا ا ا ت ا آ ا اءات ا] :ص:٨٤١[ )٣( ا: ا ت ا ثا ا ر ا ] :١/٢٣٧٠[.

ا ا آ ا ت را ا و  ة ا د و ت ا سر ا ر أ إ و ن ً اد ا ا .

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  اﻟﺜﺎﻟﺚ اﳌﺒﺤﺚ ﻟﻜﱰوﻧﻴﺔﻻا ﻊاﳌﻮاﻗ دور ﺗﻄﻮﻳﺮ اﻟﻘﺮاءاتﰲ ﻋﻠﻢ ﻛﺘﺐ ﺧﺪﻣﺔ ، و را ة ا ا ًًًٍ ا ا أ ر ا ا ر ر أ و) ا ( ا و أ س ا ا ا . ا ا ا ر ي ا ا ب وا ق ة وا رز أ أ م ا را و أ ًًٍّ . ت ا و ا ورات نأ ا ، ذ ا و ا ات اِ ا ا اء إ دور ا و ا ه و ت ا . ا ا ل ا و و ، آ ا ت را ا ا و ا ا ا ُ : لو ا ا: ا آ ا ت را ا ا . ا ا: و ت وا ت ا ا .

ا ا آ ا ت را ا و  اﻷولا ﳌﻄﻠﺐ اﳌﺘﺨﺼﺼﺔﻣ اﻟﻘﺮآﻧﻴﺔ اﻟﺪراﺳﺎت ﻊﻮاﻗ ا ا ) ا ( و ا ا ا ات ا ، آ ا ت را ا اًً ا ا اري ا و ،ض ا : ا أ ، و ا ا و أ ا و ،ب ا و اءات ا . دة ا رات د ا ا ه نأ ِّ ا ا ن إ و ، ا ندو ، و اءات ا ا وأ ض دة و ة ؛ ا ا ه ا دة . ا آ ا ا ا ل اءات ا نإ ا ا ه ز ا ا نأ ، أ ع و ر د د و أو ا أ ن و ت ا . ا و ك ، ت ا ض د ا ا ل اءات ا ت دة ت درا ء وأ ا ا و ، و اً ت ودرا ت وا ا أِّ اءات ا ت .

آن ا م ا آ ا ت ا دورِِِِِِِِ ُ  ز و ا ء : • ا ا ر ا . • ا ا ا . • ا وري ر ا ذ ا . ا و ا ا و ء رة، د اءات، ا ت فر ا رةو . ا ا ل اءات ا ر نأ ن و ، ا ه ا ت ا ر أ ا و ا ن و ، ا ت را ا ا ِِ ، ا م ا ل ذاءات ا ا رة، ا ا ا و د ا أ ا دة إ ل أ ن و ، و ،ض ً . و ا ا ا ل اءات ا و را ا إ ا ا ا ت، ذ و ، وا آ ا ا ا ، ا ا - ا أ - ن أ ًً و اءات ا ً . آ ا ا ا ر ا د ا ه ن ل ا و ا أ اً نأ اءات، و د ا ه ة إ ا نأو د، ا اتذ د و ر ة، ت ة ُ