49 ؿ٬ٴَ1 رخٕٿٲ ً ٻَٔ حٿيّحٽ ظِكََبع ، ً ٷَأ ر٬٠يڂ رَْٰ أٿٲ ً ٳظق حٿيح ظَكْغُ . ٳڄن ٷَأ ظِكَبعُ ٳ٬ڀَ أنّو ڃٜيٍ " ىَٳَ٪َ " حٿؼٚػِ؛ نلٌ: ٻَظذَ ٻظخرخً ، ٻٸٌٿو ط٬خٿَ : ًِزبَةَ اُِّوِ َػٌَُِْْْْ [ حٿنٔخء/24] ، ً ّـٌُ أنَو ڃٜيٍ " ىَحٳَ٪َ " حٿڄِّي ، ٻٸخطپ ٷظخٙ ٕڅَ حٿڄٴخ٫ڀش ٷي طؤطِ ڃن ًحكي ، ٻ٬خٷزض حٿڀّٚ ، ً ڃن ٷَأ رٴظق حٿيحٽّ ً ٓټٌڅ حٿٴخء ظَكْغُ ٳ٬ڀَ أنَو ڃٜيٍ" ىَٳَ٪َ " ػٚػْخ ،ٕڅَ حٿڄٴخ٫ڀش حٿّظِ ڃن حػنْن ٙ ڃ٬نَ ٿيخ ىنخ ، ٕڅَ حلله ىٌ حٿيّحٳ٪ ٫ن حٿڄئڃنْن ، ًٙ ّيحٳ٬و أكي ٳْڄخ ّيٳ٪ ، ٳـَ٬ْڀُوُ ٫ڀَ " ىَٳْ٪ُ " أًٿَ ٕنَو ڃٜيٍه حٿٌُّ ٙ َّٜٱ ٫نو اٿَ ٯَْه اّٙ ريٿْپ . ً ٷْپ أڅّ : " َىٳْ٪ " ىٌ حٙهظْخٍ ٕڅّ حٿڀّو ىٌ حٿڄنٴَى رخٿيّٳ٪ 2. 3 -ً ڃڄّخ ًٍى ٳِ ًٿٺ أّ٠خ ، ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَ بِْٕ َّإْرًٌُُْْ ؤُقَبؼٍَ رُلَبظًُىُْْ [ حٿزٸَس/ 85] ، كْغ ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ3 ر٠ڂ حٿظّخء ً ٳظق حٿٴخء ر٬يىخ أٿٲ رُلَبظًُىُْْ ڃن " ٳَخىٍَ " حٿؼٚػِ حٿڄِّي ، ً ٷَأ حٿزخٷٌڅ رٴظق حٿظخء ً ٓټٌڅ حٿٴخء ً كٌٱ حٕٿٲ رَلْعًُىُْْ . ٳڄن ٷَأ ربٟخٳش حٕٿٲ حٿيَحٿش ٫ڀَ حٿؼٚػِ حٿڄِّي ، ٳخٿڄٴخ٫ڀش اڃَخ ٫ڀَ رخريخ ٿٚػنْن ٕڅَ ٳخ٫پ ڃن حػنْن ٫ڀَ ڃ٬نَ أڅ ّ٬٤ِ حَْٕٓ حٿڄخٽ ، ً ّ٬٤ْو حَٓٓ حٗ٣ٚٵ ، ًاڃَخ ٫ڀَ ٯَْ رخريخ ، ٳـ " ٳَخ٫َپَ " رڄ٬نَ " ٳَ٬َپَ " حٿڄـَّى ، ڃؼپ ٷٌٽ أرِ حٿ٬زخّ : " ٳَخىَّْضُ نَٴِِْٔ " ، ٳيِ اًڅ ڃن ؿخنذ ًحكي . أڃَخ ٷَحءس حٿزخٷْن رَلْعًُىُْْ رلٌٱ حٕٿٲ ( ح ) ٳ٬ڀَ أنّيخ ڃن " ٳَيٍَ " حٿڄـَّى . ً ٯَْ هخٱ ڃڄّخ ٓزٶ أڅّ ڃ٬نَ " طٴْيًُىُڂْ " ط٬٤ٌح ٳيّظيڂ ، ً ٻٚىڄخ ّظ٬يٍّ اٿَ ڃٴ٬ٌٿْن حٿؼخنِ رلَٱ ؿَّ ، ً طٸيَّه ٳِ حّٓش رو ڃلًٌٱ 4 . 1 1 1982 1 193 308 2 1 204 205 47 2 1982 477 478 3 70 291 4 1 252
عدد الصفحات ٤٩50 4 -ً نـي حٿظّٰخَّ رْن أًُحڅ حٕٳ٬خٽ ٳِ ٷَحءس أرِ ؿ٬ـٴَ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَ بِغْ ًَاػَعَْٗب ٌُٓقَـَ [ حٿزٸَس/ 51 ] . كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ1 ًَػَعَْٗب ىًڅ أٿٲ ىنخ ً ٳِ حٕ٫ـَحٱ حّٓش 103: ًًََاػَعَْٗب ٌُٓقََ ثََِبثِينَ ََُِْْخً ً ٣و حّٓش 80 : هعْ ؤَْٗدَْْنَبًُْْ ِْٖٓ ػَعًًُُِْْ ًَ ًَاػَعَْٗبًُْْ . ٳؤڃّخ حٿٸَحءس رلٌٱ حٕٿٲ ، ٳ٬ڀَ أڅَ حٿٌ٫ي ڃن حلله ط٬خٿَ ٳلٔذ ، ً ٷَأ ر٬٠يڂ رؤٿٲ ر٬ي حٿٌحً، ً ىِ ڃٌٍٳْڂ ّيٽّ ٫ڀَ حٿڄِّي ، ٳ٬ڀَ حكظڄخٽ أڅّ " ًَح٫َيَ " رڄـ٬نَ " ًَ٫َيَ " ٳٸي طؤطِ حٿڄٴخ٫ڀش ٫ڀَ ًحكي : ٻيحًّض حٿ٬ڀْپ ً ٣خٍٷض حٿنّ٬پ ، ً ٫نيثٌ ّټٌڅ حٿٴ٬پ ٛـخىٍََح ڃن ًحكي ، ٕڅّ حلله ٫ًِؿپّ ىٌ حٿڄنٴَى رخٿٌ٫ْي ً حٿٌ٫ي ، ٻڄخ ّلظڄپ أڅ ّټٌڅ ٫ڀَ أٛپ حٿڄٴخ٫ـڀش ، ً حٿٴ٬پ ٛخىٍ ڃن حػنْن ، ٱحلله ً٫ي ڃٌَٓ حٿٌكِ ، ً ڃٌَٓ ً٫ي حلله حٿڄـِء ٿڀڄْٸخص ، أً حٿٌ٫ي ڃن حلله ً حٿٸزٌٽ ڃن ڃٌَٓ ، ً أنَو ّ٘زو حٿٌ٫ي ، أً حٿٌ٫ي ىٌ ً٫ي ڃٌَٓ ؛ ىٌ ڃ٬خىيطو حلله 2. 5 - ًڃن حٕكَٱ حٿّظِ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ ٫ڀَ ًُڅ " ٳَخ٫َپَ " ٷٌٿو ط٬خٿَ : ً اَُػَّّْٖ ػَبهَعَدْ ؤََّْٔبٌُُْْٗ [حٿنٔخء/33 ] ، كْغ ٷَأىخ3 ػَبهَعَدْ ، ًٷَأ ر٬٠يڂ ػَوَعَدْ رلٌٱ حٕٿٲ ( ح ) حٿيّحٿش ٫ڀَ حٿڄِّي، ٕڅّ " ٳخ٫پ " طيٽّ ٫ڀَ أڅّ حٿٴ٬پ ڃن حػنْن ، ٳٸَحءس أرِ ؿ٬ٴَ رخٕٿٲ ڃن رخد حٿڄٴخ٫ڀش أُ ًًًح أّڄخنټڂ ًًًًح أّڄخنيڂ ، أً طـ٬پ حّٕڄخڅ ڃُ٬َخٷِيَس ًڃُ٬َخَٷَيَس ، ًحٿڄ٬نَ ٫خٷيطڂ ًطَػنِ ًأٍػٺ ٳټخڅ َّع حٿّٔيّ ڃن ڃخٽ كڀْٴو ، ٳنٔن رٸٌٿو ط٬خٿَ ًَ ؤًٌُُُا اَلأَؼْزَبِّ ثَؼْؼُيُْْ ؤًَََُْ ثِجَؼْغٍ 74 ً ىٌح ڃڄّخ ؿٍَ ٳْو حٿټٚځ ٫ڀَ ٯَْ ڃخ ىٌ ٿو ، ٳـ٬پ حّٕڄخڅ ىِ حٿ٬خٷيس ، ًحٿلٸْٸش أڅّ حٿ٬خٷي ىٌ حٿلخٿٲ ، ٳټپّ ًحكي ڃن حٿٴَّٸْن ٫ٸي كڀٴخ ٿٔهَ، أڃّخ طٌؿْو حٿٸَحءس رلٌٱ حٕٿٲ ( ح ) ٳ٬ڀَ أڅّ حٿٴ٬پ ڃٔني اٿَ حّٕڄخڅ، ً كٌُِٱَ حٿڄٴ٬ٌٽ ، أُ : ٫يٌىىڂ ، ً حٿظّٸيَّ : ً حٿٌّّن ٫ٸيص أّڄخنټڂ ٫يٌىىڂ 1 68 2 1 239 240 1 2001 1 356 357 141 96 3 102
عدد الصفحات ٥٠51 أً كڀٴيڂ ، ػڂ كٌٱ حٿڄٴ٬ٌٽ ، ً أٓني حٿٴ٬پ اٿَ ٿٴ٦ حّٕڄخڅ ىًڅ أٛلخد حّٕڄخڅ ، ٳڀڄّخ أٓني حٿٴ٬پ اٿَ حّٕڄخڅ ، ٿڂ ّلظؾ اٿَ حٿڄٴخ٫ڀش 1. ً ىنخٹ أكَٱ أهٍَ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ رِّخىس حٕٿٲ( ح ) حٿيحٿّش ٫ڀَ حٿڄِّي ، ً ٷَأ ٯَْه رلٌٱ حٕٿٲ ٿڀيٙٿش ٫ڀَ حٿؼٚػِ حٿڄـَى ، ً ىٌه حٕكَٱ ىِ : 6 -ٷٌٿو ط٬خٿَ: ؤًَََْ ََُٔكْزُْْ اَُنِكَبء [ حٿنٔخء/43 ] ، كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ـٴَ2 لآََكْزُْْ ً ٷَأىخ ر٬ٞ حٿٸَّحء ٍََََٓكْزُْْ . ٳڄن ٷَأ لآََكْزُْْ ٳ٬ڀَ أڅّ حٿٴ٬پ ڃن حػنْن ً ؿ٬ڀٌه ڃن حٿـڄخ٩ ، ٳـٍَ ٫ڀَ حٿڄٴخ٫ڀش ، أُ : حٿڄٚڃٔش ، ٕڅّ حٿـڄخ٩ ٙ ّټٌڅ اّٙ ڃن حػنْن . أڃّخ ڃن ٷَأ ََُٔفَ ٳ٬ڀَ أڅّ حٿڀّڄْ ٷي ّټٌڅ رَْٰ ؿڄخ٩ ٻخٗٳ٠خء رخٿْي اٿَ حٿـٔي ، ًٷي أُْٓنِيَ حٿٴ٬پ اٿَ حٿَّؿخٽ ىًڅ حٿنّٔخء ، ٫ڀَ ڃ٬نَ ڃّْ ر٬ٞ حٿـٔي 3 . 7 -ً ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَُْْـَوٌٌُُُا ظَاؼَقْذَ [ حٕن٬خځ/105 ] ، كْغ ٷَثض4 ظَؼَقَذْ رلٌٱ حٕٿٲ حٿيحٿّش ٫ڀَ حٿڄِّي رِنش ََٟرَضْ ، أُ : ٷَيُڃْضَ ً رُڀِْضَ ، ًطټٍَََصْ ٫ڀَ حٕٓڄخ٩ ، ًٷَثض رَْٰ أٿٲ ً ٓټٌڅ حٿّْٔن ً ٳظق حٿظّخء ظَؼَقْذَ ، أُ : كٴ٨ض ًأطٸنض رخٿيٍّّ أهزخٍ حًّٕٿْن ً ٻظزيـڂ . ً ٷَثض رخٕٿٲ ً ىِ أٿٲ حٿڄِّي ظَاؼَقْذَ ٫ڀَ ًُڅ " ٳخ٫ڀض " كڄڀو ٫ڀَ ڃ٬نَ : ّٸٌٿٌڅ ىحٍٓض أىپ حٿټظخد ً ىحٌٍٓٹ ، أُ : ًحٻَطيڂ ً ًحٻًَٹ 5. ثبَيب: فَبػَمَ و فَؼّمَ : ط٬ظزَ أٿٲ (ح) ٳَخ٫َپَ ڃٌٍٳْڄخ ٿڀيٙٿش ٫ڀَ حٿؼٚػِ حٿڄِّي ، ًىِ ڃن حٿيًّحهـپ (INfiXES) ، ًڃن حٿيًحهپ أّ٠خ حٿظّ٠٬ْٲ ٳِ " ٳَ٬َپَ " ، ً ٿټپ ڃٌٍٳْڂ ڃن ىٌه حٿڄٌٍٳْڄخص ً٧ْٴش َٛٳْش طظ٬يّى رظ٬يى حٿلخٙص حٿّظِ طٸزپ ٳْيخ حٿڄٌٍٳْڄخص حٿڄـَىس ـ ً ىِ حٿڄٌٍٳْڄخص حٿلَّس ـ ڃٌٍٳْڄخص حٿِّخىس ، " ٳٴَ٬َپ " ىحٿّش ٳِ حٿٰخٿذ ٫ڀَ حٿظّـټؼَْ، نلٌ ٷٌٿٺ : 1 277 278 2 06 102 3 1 390 4 ، 116 7 423 1 1998 8 357 358 5 7 58 59
عدد الصفحات ٥١52 ٷظّڀض حٿٸٌځ ً ٯڀّٸض حٕرٌحد ...ً طيٽّ أّ٠خ ٫ڀَ حٿظّ٬يّش ، نلٌ : ٳَََكْظُوُ ، ًڃنو ٳََٔٸْظُوُ . ًٿڀّٔڀْذِ . نلٌ: ؿَڀّيْصُ حٿز٬َْ . ً رڄ٬نَ : " ٳَ٬َپَ " ، نلٌ : ُِٿْظُوُ ً ََُّڀْظُوُ ، ًىِ ڃ٠ـ٬ّٴش ً ٷي طؤطِ " ٳَ٬َپَ " ً ٙ َّحى حٿظّټؼَْ ، نلٌ ٷٌٿٺ : ٻڀّڄظو ً ٌّّٓظو ... ًىٌح حٿظنخًد رْن ْٰٛظِ " ٳَخ٫َپَ " ً " ٳَ٬َپَ " ٻؼَْ حٿًٌٍى ٳِ حٿنَــٚ حٿٸَآنِ ، اً نـي ٷخٍثخ ّٸَأ حٿلَٱ رْٰٜش " ٳَخ٫َپَ " ، ً آهَ ّٸَأ حٿلَٱ نٴٔو رْٰٜش " ٳَ٬َپَ " أً حٿ٬ټْ . ً ڃن حٿڄٌحٟ٪ حٿّظِ ٷَأ ٳْيخ أرٌ ؿ٬ٴَ رٌٿٺ : 1ـ ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَلاَ َّسُؼٌََُٕ ػَََِ ؿَؼَبِّ أَُِْكٌِْينِ [ حٿٴـَ/18] . ٳٸي ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ1 ًَلاَ رَسَبػٌَُٕ ، ً ٷَأىخ ر٬ٞ حٿٸَّحء ًلا رَسُؼٌَُُٕ ًَلاَ َّسُؼٌَُٕ . ًًؿو ڃن ٷَأ رؤٿٲ ر٬ي حٿلخء ٫ڀَ أنّيخ ڃن حٿڄُلَخَٟشِ ، أُ َّلُُٞ ر٬٠ټڂ ر٬٠خ ، ً حٕٛپ " طَظَلَخٌُٟڅَ " كٌٳض حٿظّخء حٿؼخنْش ، ً ڃن ٷَأ رلٌٱ حٕٿٲ ؿ٬ڀٌه ڃن " كَّٞ َّلُُٞ " ، ً ىٌ ٳِ حٿڄ٬نَ ٻـ " طَلَخٌُٟڅَ " ، ً ڃن ٷَأ رلٌٱ حٕٿٲ ٳزڄ٬نَ ، أُ :ٙ َّلُ٠ٌُّڅ أكـيح ، أُ ٙ ّل٠ٌُڅ أنٴٔـيڂ ، ٳخٿٴ٬پ ڃظ٬ـيُ ، أڃـّخ لا رَسَبػٌَُٕ ٳيٌ ٳ٬پ ُٙځ رڄ٬نَ طَظَلَخٌُُٟڅَ 2 2 ً ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ3 رخٿظّ٠٬ْٲ " ٳ٬َپ " ً ّټٌڅ رڄ٬نَ حٿظّټؼَْ، ًىٌ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ كَُْؼَبػِلُوُ 245 ڃ٘يّىس ٳِ ٻپّ حٿٸَآڅ ، ٳخٿظّ٘يّي ٿڀظّټؼَْ ،ً حٿلـّش ٿڄن ٗيّى حٿظّټََّ ً ڃيحًڃش حٿٴ٬پ ، أڃّخ حٿظّوٴْٲ ً حٿڄيّ ٳ٬ڀَ أنّو ڃن " َٟخ٫َٲَ " حٿٌُّ ىٌ أرڀٮ ٳِ حٿټؼَس ، ً ىٌ ڃن رخد حٿڄٴخ٫ڀش حٿٌحٷ٬ش ڃن ًحكي ، ً حٿلـّش ٿڄن هٴّٲ أڅّ " َٟخ٫َٲَ " أٻؼَ ڃن " َٟ٬َٲَ " ، ٿٸٌٿو ٳِ حّٓش نٴٔيخ : ؤَػْؼَبكًب ًَثِيرَحً ، ً ىٿْڀو ٷٌٿو ط٬خٿَ : ػَشْؽُ ؤَْٓثَبُِيبَ 160 ، ً حٿڄ٬نَ ٳْيڄخ ًحكي ، ً ىڄخ ٿٰظخڅ4 . 1 1 1998 584 612 2 4 253 2 286 3 2 188 2 347 370 371 4 2 102 46 98 206
عدد الصفحات ٥٢53 3 ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَ لا رُظَؼِؽْ ضَعَىَ ُِِنَبـِ [ ٿٸڄخڅ/18 ] . كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ1 رَْٰ أٿٲ ً حٿظّ٘يّي ٫ڀَ أنَيخ ڃن " َٛ٬َََ " حٿڄــِّي رخٿظّ٠٬ْٲ . ً ڃن ٷَأ رؤٿٲ ر٬ي حٿّٜخى ً طوٴْٲ حٿ٬ْن ر٬يىخ ، ٳ٬ڀَ أنّيخ ڃن " َٛخ٫َََ " ٫ڀـَ ًُڅ " ٳخَ٫َپَ " حٿؼٚػِ حٿڄِّي . ً حٿڄ٬نَ ٙ طڄپ هيّٹ ٫ن حٿنَخّ طټزَّح ، ً أٛڀو ڃن حٿَٜ٬ََِ حٿٌُّ ّٜــْذ حٗرپ ً حٿزٸَ ٳْڀٌُ ٍٷخريخ ، ٳؤ٣ڀٶ ٫ڀَ ٻپّ ڃظټزَّ ، ً ٷْپ لاَ رُظَبػِؽْ رخٕٿٲ ٿٰش أىپ حٿلـخُ، ً رٰـَْ أٿٲ ڃ٘يّىس ٿٰش رنِ طڄْڂ . ً ٷْپ انّيڄخ رڄ٬نَ ًحكي ، ٳْٸخٽ ٳٚڅ َُّٜ٬َُِ هيّه أً َُّٜخ٫َُِهُ 2. 4 -ً ط٬خٷزض ْٰٛظخ" ٳَخ٫َپَ ً ٳََ٬َپَ " ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ : بَِٕ اَُػَِّٖ كَؽَهٌُا [ حٕن٬خځ/15] ، كْغ ٷَثض3 كَبؼَهٌُا ٫ڀَ ًُڅ " ٳَخ٫َپَ " حٿڄِّي ، ً ٻٌٿٺ ٳِ ٌٍٓس حٿًَځ : َِٖٓ اَُػَِّٖ كَبؼَهُـٌا ظِّنَيُْْ 33 ٳخٿٸَحءس رخٕٿٲ ڃن حٿڄٴخٍٷش ً حٿڄظخٍٻش ، ً ىِ حٿظَّٹ ، ٕڅّ ڃن آڃن رخٿز٬ٞ ً ٻٴَ رخٿز٬ٞ ، ٳٸي طَٹ حٿيّّن حٿٸّْڂ ، أً " ٳَخ٫َپَ " رڄ٬نَ " َٳ٬َپَََ " ڃن حٿظّٴَٷش ً حٿظّـِثش ، أُ : آڃنٌح رز٬٠و . أڃّخ ٷَحءس حٿظّ٘يّي " ٳَ٬َپَ " ، أُ : ٳَََٵَ ، ٳَحؿ٪ اٿَ حٿڄ٬نَ حًٕٽ ، ً ىٌ ڃن حٿظّٴَّٶ ٫ڀَ ڃ٬نَ أنّيڂ ٳَََٷٌُهُ ، ٳآڃنٌح رز٬ٞ ً ٻٴًَح رز٬ٞ ، ً ىٿْڀو ٷٌٿو ط٬خٿَ ٳِ حّٓش نٴٔيخ ًًََبٌُٗا شٍَْؼبً أُ : أكِحرخ4 ثبنثب: فَؼَمَ و أَفؼْمَ حٿيڄِس ٳِ " أََٳْ٬َپَ " ٫زخٍس ٫ن ًكيس َٛٳْش أٿٜٸض رزيحّش حٿٴ٬پ " ٳَ٬َپَ " ٳيٿّض ٫ڀَ ٫يّس ڃ٬خڅ ، ڃنيخ : ط٬يّش حٿٴ٬پ ، نلٌ : أؿڀٔظو ، ًٿڀظّ٬َّٞ ٿڀِّ٘ء ً أڅ ّـ٬پ رٔزذ ڃنو ، نلٌ : أٷظڀظو ً أر٬ظو ، اًح ٫َّٟظو ٿڀٸظپ ً حٿزْ٪ . ً ٿًٍَْٜس ًح ٻٌح ، 1 2 347 2 3 286 3 120 4 7 149 152 278
عدد الصفحات ٥٣54 نلٌ: أكَْٜيَ حٿٍِ٩ُ ، ً ٿٌؿٌىه ٫ڀْيخ ، نلٌ : أروڀظو . ً ٿڀّٔڀذ ، نلٌ : أٗټْظو . ً ّـِء رڄ٬نَ " ٳَ٬َڀْضُ " ، طٸٌٽ : ٰٗڀظو ً أٰٗڀظو 1 . ً ڃن حٿڄٌحٟ٪ حٿّظِ ط٬خٷزض ٫ڀْيخ ْٰٛظخ " ٳَ٬َپَ " ً " أََٳْ٬َپَ " : 1 -ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَبَِٕ ٌَُُْْ كِِ اْلأَْٗؼَبِّ َُؼِْجَؽح َٗكْوٌُِْْْ َِٓٔب كِِ ثُـٌُِٗو [ حٿنلپ/ 66 . ٷَثض َٗكْوٌُِْْْ ڃ٠خٍ٩ " َٓٸََ " حٿؼٚػِ ، ً حٿٴ٬پ ٳْيخ ڃٔني اٿَ ٟڄَْ حٿ٬٨ڄش ٻڄخ ٷخٽ طـ٬خٿَ : ًَقَوَبىُْْ ؼَثُيُْْ [ حٗنٔخڅ/ 21] ، ً ٷخٽ ٻٌٿٺ ُّـْؼُِٔنِِ ًَ َّكْوِْنِِ [ حٿ٘٬َحء/79 ] ، ٻڀّو ڃن " َٓٸََ َّْٔٸِِ " ، ًٓٸْظو اًح نخًٿظو ڃخء َّ٘ريخ ً ٷَثض ُٗكْوٌُِْْْ ر٠ڂ كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش ڃن " أَْٓٸَََ " رڄ٬نَ ؿ٬پ ٿو َٗرخ َّ٘رو ، أُ : ؿ٬ڀض ٿو ٓٸْخ ، ٳخٿڄ٬نَ ٳِ حٿ٠ڂّ ، ٳـ٬پ ٿټڂ َٗرخ ڃڄّخ ٳِ ر٤ٌڅ حٕن٬خځ ، ً ڃن ًٿٺ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَ ؤقْوَْْنَبًُْْ َٓبءً كُؽَاربً 26 .ً حٿٴ٬پ ٳْيخ ڃٔني اٿَ ٟڄَْ حٿ٬٨ڄش ، ً ٷْپ اڅّ " ٓٸَ ً أٓٸَ " رڄ٬نَ ًحكي ، ٿٸٌٽ حٿ٘خ٫َ : ٓٸَ ٷٌڃِ رنِ ڃـي ً أٓٸَ ... نڄَْح ً حٿٸزخثپ ڃن ىٚٽ ٳخٿڄٌٍٳْڄخڅ حٿڄٸّْيحڅ ( حٿٴظلش ًحٿ٠ڄش ) حٿڀٌّحڅ ط٬خٷزخ ٫ڀَ كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش ، ىڄخ حٿڀٌّحڅ ڃِّْح رْن ًُنِ حٿٴ٬ڀْن ، ًڃن طڂّ رْن حٿٸَحءطْن 2. 2 ٷٌٿو ط٬خٿَ0 كَلاَ رَػْىَتْ َٗلْكُيَ ػََِْْيِْْ زََكَؽَادٍ [ ٳخ٣َ/ 8] . كْغ حنٴَى أرٌ ؿ٬ٴَ رٸَحءس رُػْىِتْ ڃ٠ڄٌڃش حٿظخء ً ڃټٌٍٔس حٿيخء ڃن " أًََْىَذَ " حٿڄ٬يٍّ رخٿيڄِس ، 1 538 1 1993 53 686 1979 1 17 49 911 3 302 303 355 357 2 2 38 39 391
عدد الصفحات ٥٤55 ً ٷَأ ٯَْه رٴظق حٿــظّخء ً حٿيخء ڃن " ًَىَذَ " حٿؼٚػِ ، ٳ٠ڄش حٿظّخء ً ٻَٔس حٿيخء كَٻظخ رنْش ڃَِْطخ رْن ًُڅ حٿٴ٬ڀْن حٿّڀٌّــن ّ٘ظَٻخڅ ٳِ حٿـٌٍ نٴٔو ڃوظڀٴْن ٳِ حٿڄ٬نَ 1 3 ً نـي حٿلَٱ نٴٔو ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ ٌََّبظُ قَنَب ثَؽْهِوِ َّػْىَتُ ثِبْلأَثْظَبؼِ 43 .كْـغ ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ ًكيه ٌُّْىِذُ ر٠ڂّ حٿزخء ً ٻَٔ حٿيخء ڃن " أًَْىَذَ " حٿڄ٬يٍّ رخٿيڄِ ً حٿزخء ڃِّيس ٿظؤٻْي حٿڀٌّٜٵ ، ڃؼپ : ًَآْكَسٌُا ثِؽُئًُقٌُِْْ [ حٿڄخثيس/ 6] ً ٷَأ ٯَْه َّػْىَتُ رٴظق حٿْخء ً حٿيخء ڃن " ًَىَذَ " حٿؼٚػِ حٿُّٚځ ً حٿزخء ٿڀظّ٬يّش ، أُ : ٌُّْىِذُ حٕرَٜخٍَ 2 4 ؤًْ َؤْٕ َّظْيَؽَ كِِ الأَؼِْعِ اُْلََكَبظُ 62 كْغ ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ3 حٿٴ٬ـپ ُّظْيِؽَ ر٠ڂّ حٿْخء ً ٻَٔ حٿيخء ڃن " أ٧ْيَََ " حٿڄ٬يٍّ رخٿيڄِس ، أُ : ُّ٨ْيََِ ڃٌَٓ ٳِ حٍٕٝ حٿٴٔخىَ ، ً كـّظيڂ أنّو أٗزو رڄخ ٷزڀو ٕڅّ ٷزڀو " ُّزَيِٽّ " ٳؤٓنيًح حٿٴ٬پ اٿَ ڃٌَٓ ربؿڄخ٩ حٿـڄْ٪ . ً ٷَأ ر٬٠يڂ َّظْيَؽ َ رٴظق كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش حٿْخء ً ٳظق حٿيخء ٫ڀَ أنّو ڃن " ٧َيَََ " حٿؼٚػِ حٿُّٚځ حٿڄـټظٴِ رٴخ٫ڀو ً ىٌ " حٿٴٔخى " ، أُ أنّو اًح ريّٽ حٿيّّن ّ٨يَ حٿٴٔخىُ رخٿظزيّپ ، أً أڅ ّټٌڅ أٍحى ، ً أڅ ّ٨يَ ٳِ حٍٕٝ حٿٴٔخى ٿڄټخنو . ٳخٿڄٌٍٳْڄخڅ حٿڄٸّْيحڅ ( حٿٴظلش ً حٿټَٔس ) حٿّڀٌحڅ ط٬خٷزخ ٫ڀَ كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش ىڄخ حٿّڀــٌحڅ ڃِّْح رْن حٿٸَحءطْن 4. 1 2 351 225 1997 7 573 462 463 2 102 195 12 290 18 263 3 239 240 4 15 305 1 243 629 630 4 76 207 3 1983 3
عدد الصفحات ٥٥56 5 ً ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ1 ٷٌٿو ط٬خٿَ ً اَُِِّْْ بغاَ ؤظْثَؽَ [ حٿڄيػَ/33 ] . رَْٰ أٿٲ ٳِ َظثـَؽْ ؤَظْثَؽَ رخٕٿٲ ، ً ىَرَََ ٫ڀَ ًُڅ َََٟدَ ، ً أَىْرَََ ٫ڀَ ًُڅ أَٻََْځَ ، ًىڄخ ٿٰظخڅ ، ّٸخٽ ىَرَََ حٿّڀْپ ًأَىْرَََ ، ً ٷْپ أَىْرَََ طٌٿَّ ، ً ىَرَََ حنٸ٠َ ً ٷخٽ ٷ٤َد : ڃن ٷَأ " ىرَ" ٳْ٬نِ أٷزپ ، ڃن ٷٌٽ حٿ٬َد ىرَ ٳٚڅ : اًح ؿخء ڃنهڀٴِ . ٷخٽ أرٌ ٫ڄًَ: ً ىِ ٿٰش ٷَّٖ . ً ٷخٽ حرن ٫زخّ ٳِ ًٍحّش ٫نو : حٿٌّٜحد : أَىْرَََ، انّڄخ ّيرَ ٧يَ حٿز٬َْ2. 6 -ٷٌٿو ط٬خٿَ0 ًََُب َّسْؿُْٗيَ اَُػَِّٖ ُّكَبؼِػٌَُٕ كِِ اٌُُْلْؽِ [ آٽ ٫ڄَحڅ/ 176] ٷَأىخ أرٌؿ٬ٴَ ًََُب َّسْؿَُٗيَ ڃن " كََِنو " ػٚػْخً ٳِ ٻپّ حٿٸَآڅ اّٙ حٿّظِ ٳِ حٕنزْخء ُّلِِْنْٺ ر٠ڂّ كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش ڃن " أكِڅ " ٍرخ٫ِح ٳِ ٓخثَ حٿٸَآڅ اّٙ حٿّظِ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ : { لاَ َّسْؿُُٗيُُْ اُلؿَعُ الأًَْجَؽُ } [ حٕنزْخء / 103 ] ٳبنّو ٻخٿـڄخ٫ش . راثؼب: فَؼّم و أفْؼَمَ : ٿٸي ط٬خٷزض حٿٸَحءحص ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ ً أٳْ٬َپَ " . ٻڄخ ط٬خٷزض ٫ڀَ ٯَْىخ ڃن حٿّْٜٮ . ٳزِّخىس ىٌه حٿڄٌٍٳْڄخص حٿڄٸّْيس حٿيحٿّش ٫ڀَ حٿظّ٬يّش ، ّټٌڅ ىنخٹ طنٌّ٩ ٳِ حٿيٙٿش كٔذ حٿّْٔخٵ حٿٌُّ طَى ٳْو حٿټڀڄش ً ڃن أڃؼڀش ڃخ ًٍى ڃن ًٿٺ ٳِ ٷَحءس أرِ ؿ٬ٴَ: 1 ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَ ؤًَْطََ ثِيَب بثْؽَاىُِْْ ثَنِْوِ ً َّؼْوٌُةُ 132 كْغ ٷَأىخ3 رخٕٿٲ ٳِ ريحّش حٿٴ٬پ" ٳَ٬َپَ " ، ً" أًَْٛ " ً" ًََََٛ " رڄ٬نَ ًحكي ، ٻٸٌٿٺ : أٻَڃض ًٻَّڃض ، ٳـ ؤًَْطََ ڃظ٬يّ رخٿيڄِس ًَطّـََ ڃ٘يّى ڃ٬ـيٍّ رخٿظّ٠٬ْٲ ، ً٫ڀْيخ ڃٜلٲ أىپ حٿ٬َحٵ ، ً حٿظّ٘يّي ٳْو ڃ٬نَ طټََّ حٿٴ٬پ ، ٳټؤنّو أرڀٮ ٳِ حٿڄ٬نَ ، ً ٫ڀْو أٻؼَ حٿٸَّحء . ً ٷخٽ حٿټٔخثِ : ىڄخ ٿٰظخڅ ڃ٬ًَٳظخڅ ، طٸٌٽ : ًََْْٛظُٺَ ً أًََْْْٛظُٺَ ، ٻڄخ طٸٌٽ : ٻَََڃْظُٺَ ً أَٻََْڃْظُٺَ . ً حٿٸَآڅ ّن٤ٶ رخٿٌؿيْن ، ٷخٽ حلله ط٬خٿَ ًَ َُوَعْ ًطَْْنبَ اَُػَِّٖ ؤًُرٌُا اٌُِْزبَةَ ِْٖٓ هَجٌُِِْْْ 131 َٓب ًَطََ ثِوِ ٌُٗزًب 1 274 569 2 433 2 19 84 562 733 355 3 1 116
عدد الصفحات ٥٦57 13 ً ٷخٽ ط٬خٿَ: ٌُّطٌُِْْْ اَُِوُ [ حٿنٔخء/ 11 ] ، ً ٷٌٿو أّ٠خ: ِْٖٓ ثَؼْعِ ًَطَِْخٍ رٌُطٌَُٕ [ حٿنٔخء/ 12] ، ً حٿظّ٘ـيّي أٻؼَ 1 2 -ً نـي ًٿٺ أّ٠خ ، ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ كََْٖٔ ضَبفَ ِْٖٓ ٌُٓصٍ خَنَلَب 132 ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ ٌُٓصٍ رخٿظّوٴْٲ ، ً ىِ ڃن " أًَََْٛ " ، ً ٷَثض ٌَُٓصٍ ڃن " ًَََٛ " ڃِّي رخٿظّ٠٬ْٲ ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " ، ّٸٌٽ حٿ٬ټزَُ : ً ٙ َّحى رخٿظ٘يّي ىنخ حٿظټؼَْ ، ٕڅّ ًٿٺ انّڄخ ّټٌڅ ٳِ حٿٴ٬پ حٿؼٚػِ اًح ُٗيِىَ ، أڃّخ اًح ٻخڅ حٿظّ٘يّي ن٨َْ حٿيڄِس ، ٳٚ ّيٽّ ٫ڀَ حٿظّټؼَْ، ً ڃؼڀو : " نََِٽَ ً أنَِْٽَ " ً ىڄخ ٿٰظخڅ2 . 3- كَإَؼَظَْٗب ؤَْٕ ُّجْعُِْيُْْ ؼَثُئَُب ضَْْؽًا ِٓنْوُ [ حٿټيٲ/81 كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ3رٴظق حٿزخء ً ط٘يّي حٿيحٽّ ٫ڀَ أنّيخ ڃ٠خٍ٩ ڃن " رَيَٽَ " ڃظ٬يّ رخٿظّ٠٬ْٲ ًڃٜيٍه حٿظّزيّپ ، ً " رَيَٽَ " رخٿظّ٘يّي ىٌ حٿٌىخد رخٿِّ٘ء ، ً حٗطْخڅ رَْٰه ، أڃّخ " أَرْيَٽَ " ٳظټٌڅ ٿ٘طْخڅ رخٿِ٘ء ، ً رٸخء حٿڄزيٽ ڃنو ، ً ٻٌح ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ؤْٕ ُّجَعَُِوُ ؤؾًَْاخًب 5 ً ٷٌٿو ٻٌٿٺ ػَكََ ؼَثُنَب ؤَْٕ ُّجَعَُِنَب 32 ً ٷَأ ر٬٠يڂ حٿزخء ٓخٻنش ڃ٪ طوٴْٲ حٿيّحٽ ُّجْعُِْئُب ڃ٠خٍ٩ " أَرْيَٽَ " ڃظ٬يّ رخٿيڄِس ، ً ٻٌٿٺ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ ًََُُْجْعَُِنَيُْْ ِْٖٓ ثَؼْعِ ضٌَْكِيِْْ ؤْٓنًب 55 4 4 ً ڃؼخٽ ًٿٺ أّ٠خ ٷٌٿو ط٬خٿَ بَِٗب ُٓنَدٌُىَ ًَؤَىَِْيَ 33 .كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ5 ُٓنَدٌُىَ ڃ٘يّىس ڃن " نَـََ ّنـِّ " ، ًكـّظو ًَٗدَْْنَب اَُػَِّٖ آٓنٌا 18 ً ٷٌٿو َٗدَْْنَبىُْ ثِكَسَؽٍ [ حٿٸڄَ/34 ] ، ً ٳِ حٿظّ٘يّي ڃ٬نَ حٿظّټََّ، ً ٷَأ ر٬٠يڂ ُٓنْدٌَُى هٴْٴش ڃن " أَنْـََ ّنْـِ " ڃؼپ : أٷخځ ّٸْڂ ، ًكـّظو ٷٌٿو ط٬خٿَ 1 171 607 88 115 2 176 1 156 1 78 3 8 4 168 4 2 72 150 5 212
عدد الصفحات ٥٧58 : كَإَْٗدَْْنَبهُ ًَؤَطْسَبةَ اُكَلْْنَخِ [ حٿ٬نټزٌص/ 15] ، ً ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًَُئِْٖ ؤَْٗدَْْزَنَب [ ٌّنْ / 22. ]ً ىڄخ ٿٰظخڅ ؿخءطخ ٳِ حٿٸَآڅ ربؿڄخ٩ ، ٷخٽ ط٬خٿَ كَنَدَْْنَبهُ ًَ ؤَىَِْوُ 76 بغْ ؤْٗدَْْنَبًُْْ 141 1 خبيسب: فَؼَمَ و فََؼَمَ : ٿٸي ٻؼَص حٿڄٌحٟ٪ حٿٸَحثْش حٿّظِ ط٬خٷزض ٳْيخ ٫ڀَ حٿلَٱ ْٰٛظخڅ أً أٻؼَ . ًڃخ طَىّى ڃن ىٌه حٿّْٜٮ ، ْٰٛظخ " ٳَ٬َپَ " ً " ٳَ٬َپَ ". " ٳٴَ٬َپَ " ّيٽّ ٫ڀَ حٕٛپ ، أڃّخ " ٳَ٬َّپَ " ٳيٌ ڃ٠ّ٬ٲ ، ً ّؤطِ ٯخٿزخ ٿڀيٙٿش ٫ڀَ حٿڄزخٿٰش ًحٿټؼَس ، ً ٷي ٙ ّؤطِ ٿٌٿٺ 2 .ًڃؼخٽ ڃخ طَىى ڃن ط٬خٷذ ىخطْن حٿّْٰٜظْن ٳِ ٷَحءس أرِ ؿ٬ٴَ : 1 -ٷٌٿو ط٬خٿَ كَزَسْنَب ػََِْْيِْْ 44 كْغ ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ3 ىنخ ًٳِ ٌٍٓس حٿڄئڃنٌڅ حّٓش 77 زَزََ بغا َكزَسْنَب ػََِْْيِْْ ثَبثًب 14 ًَ ٌَُْ كَزَسْنَب ػََِْْيِْْ ثَبثًب ٻڀَيخ ڃ٘يّىس ڃن " ٳَظَقَ " حٿڄ٠٬َٲ ، أُ : ڃَّس ر٬ي ڃَّس ، ً كـّظو ، ٷٌٿو ط٬خٿَ : ؤَثٌَْاةَ ًَُِ شَِْء [حٕن٬خځ / 44 ] ، ٳٌَٻََ حٕرٌحد ، ًڃ٪ حٕرٌحد طَُ٘يَىُ ، ٻڄخ ٷخٽ : ُٓلَزَسَخٌ َُيُْْ الأَثٌَْاةُ 50 ، ً ٻٌٿٺ ٷَأ ٳِ حٕ٫َحٱ ً حٕنزْخء ً حٿٸڄَ. ً ٷَأ ر٬٠يڂ َ كَزَسْنَب رخٿظّوٴْٲ اّٙ ٳِ ڃٌحٟ٪ حهظڀٴٌح ٳْيخ نٌٻَىخ ٙكٸخ . ٳخٿظّ٠٬ْٲ ٿڀظّټؼَْ، أڃّخ ڃن ٷَأ رخٿظّوٴْٲ ٳ٬ڀَ أنَيخ ڃن " ٳَظَقَ " حٿؼٚػِ ٕنَو حٙهظْخٍ، ً كـّظيڂ أڅّ حٿظّوٴْٲ ّٜڀق ٿڀٸڀْپ ً ٿڀټؼَْ 4 . 2 -ً ٷٌٿو ط٬خٿَ: َ َٗؿٍََ ثِوِ اُؽًُذُ الأَِٓينُ [ حٿ٘٬َحء/193 . ]كْغ ٷَثض ڃوٴّٴش ٫نيه ڃن " نََِٽَ " حٿؼٚػِ ، ً رخٿظّ٘يّي ڃن " نًََِٽَ " حٿڄ٠٬ّٲ ٫ني ٯَْه ، ً كـّش ڃن ٗيّى أنّو ٫يٍّ حٿٴ٬پ رخٿظّ٘يّي ، ًأٟڄَ حٓڂ حٿڀّو ؿپّ ًٻَه ، ً نٜذ رو " حٿًَّف حٕڃْن " ً ىٌ ؿزَّپ ، ٕنّو ٿڂ ّنِٽ رخٿٸَآڅ كظَّ نِّٿو حٿڀّو رو ، ً ىٿْڀو ٷٌٿو ط٬خٿَ : كَةَِٗوُ َٗؿََُوُ ػَََِ هَِْجِيَ 1 2 179 551 - 2 1 19 3 3 143 112 4 82 250 251
عدد الصفحات ٥٨59 ثِةِغِْٕ اَُِوِ [ حٿزٸَس/97] . ً كـّش ڃن هٴّٲ أنّو أٟخٱ حٿٴ٬پ اٿَ حٿًَّف ، ٕنّو ىٌ حٿنخُٽ رو رؤڃَ حٿڀّو ٿو ، ً ٿڂ ُِّ٬َيِّه 1.. 3 -ً ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ بِِّٗ ُٓنْؿُُِيَب ػٌََُِْْْْ 115 ٯَْ أنّو ىنخ ٷَأىخ ُٓنَؿُُِيَب رخٿظّ٘يّي ڃن " نََِٽَ " حٿڄ٠٬ّٲ ٕنّيخ نِٿض ڃَحص ، ًحٿظّٴ٬ْپ ّيٽّ ٫ڀَ حٿظّټََّ ڃَس ر٬ي أهٍَ، ً ٷَأىخ ر٬٠يڂ رخٿظّوٴْٲ ٿٸٌٿو ط٬خٿَ : ؤَْٗؿٍِْ ػََِْْنَب [ حٿڄخثيس/ 114 ] أڃّخ ُٓنْؿُُِيَب هٴْٴش ٳڄن " نََِٽَ " حٿؼٚػِ حٿڄـَى 2.. 4 -ً ٻٌٿٺ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ: ًًََلَِيَب ؾًََؽَِِّب [ آٽ ٫ڄَحڅ/37 ] ،كْغ ٷَثض 3 ڃوٴّٴش ڃن " ٻَٴَپَ " حٿؼٚػِ حٿڄـَى ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " ، ً ٷَثض " ٻَٴَپَ " حٿڄ٬يٍّ رخٿظّ٠٬ْٲ ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " ً حٿٸَحءس رظوٴْٲ حٿٴخء ڃن " ٻٴڀيخ " ، أُ : طٌٿَّ ٻٴخٿظيخ، أڃّخ " ٻٴّڀيخ " رظ٘يّي حٿٴخء ، أُ : أڅّ حلله ؿ٬پ ُٻَّخ ٻخٳٚ ٿيخ ً ٟخڃنخ ٿڄٜخٿليخ . ًٙ ڃوخٿٴش رْن حٿٸَحءطْن ، ٕڅّ حلله ط٬خٿَ ٿڄخ ٻٴّڀيخ اّخه ٻٴڀيخ 4 . 5 كََوَعََؼَْٗب كَنِؼَْْ اُوَََبظِؼًَُٕ [ حٿڄَٓٚص/23] ، كْغ ٷَثض كَوَعَؼَْٗب ڃ٘يّىس حٿيّحٽ ٫ني أرِ ؿ٬ٴَ، ًىِ ڃن حٿظّٸيَّ ڃٜيٍ حٿؼٚػِ " َٷيٍََ " حٿڄِّي رخٿظّ٠٬ْٲ . ً ٷَثض ٫ني ر٬٠يڂ رخٿظّوٴْٲ كَوَعَؼَْٗب ڃن حٿٸيٍس ڃن حٿؼٚػِ حٿڄـَى " ٷَيٍََ " ، ًىڄخ ٿٰظخڅ رڄ٬نَ ، ٷخٿو حٿټٔخثِ ً حٿٴَّحء ً حٿٸظزِ . ٷخٽ حٿٸظزِ : ٷيٍَْنَخ رڄ٬نَ ٷيٍَْنَخ ڃ٘يّىس : ٻڄخ طٸٌٽ : ٷيٍص ٻٌح ًٷيٍّطو ؛ ًڃنو ٷٌٽ حٿنزِّ ٳِ حٿيٚٽ : " اًح ٯڂّ ٫ڀْټڂ ٳخٷيًٍح ٿو " ، أُ : ٷيًٍّح ٿو حٿڄَْٔ ًحٿڄنخُٽ . ً ٷخٽ ڃلڄي رن حٿـيڂ ٫ن حٿٴَّحء : " ٳٸيٍنخ " ٷخٽ : ً ًٻَ ط٘يّيىخ ٫ن ٫ڀِ ٍِٟ حلله ٫نو ً طوٴْٴيخ ، ٷخٽ : ًٙ ّز٬ي أڅ ّټٌڅ 1 336 8 43 2 152 2 5 61 1 2002 4 124 136 3 2 25 4 1 341 342 3 88 222
عدد الصفحات ٥٩60 حٿڄ٬نَ ٳِ حٿظّ٘يّي ًحٿظّوٴْٲ ًحكيح ؛ ٕڅّ حٿ٬َد طٸٌٽ : ٷيٍ ٫ڀْو حٿڄٌص ً ٷيٍّ، ٷخٽ حلله ط٬خٿَ : َٗسُْٖ هَعَؼَْٗب ثَْْنٌَُُْ أٌَُْْدَ [ حٿٌحٷ٬ش/57] ،ٷَة رخٿظّوٴْٲ ً حٿظّ٘يّي ، ً ٷٌٿو ط٬خٿَ : هُعِّؼَ ػََِْْوِ ؼِؾْهُوٌ [ حٿ٤ٚٵ/ 7] ً هُعِؼَ .ٷخٽ: ً حكظؾّ حٿٌّّن هٴّٴٌح ، ٳٸخٿٌح: ٿٌ ٻخنض ٻٌٿٺ ٿټخنض : ٳن٬ڂ حٿڄٸيًٍِڅ . ٷخٽ حٿٴَّحء : ً طـڄ٪ حٿ٬َد رْن حٿڀّٰظْن ، ٷخٽ حلله ط٬خٿَ : كََٔيَِِ اٌَُْبكِؽَِّٖ ؤَْٓيِِْيُْْ ؼًَُّْعاً [ حٿ٤خٍٵ/17 . ] ٷخٽ حٕ٫َ٘: ًأنټَطنِ ًڃخ ٻخڅ حٿٌُّ نټَّص ... ڃن حٿلٌحىع اّٙ حٿّْ٘ذ ًحٿّٜڀ٬خ 1. 6 -ً حٿ٨خىَس نٴٔيخ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ: كَكٌََاىَ كَؼَعََُيَ [ حٗنٴ٤خٍ/7 ]، كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ2 كَؼََعَُيََََ هٴْٴش حٿيّحٽ ، ً ٷَأ ر٬٠يڂ كؼََعَُيَ ڃ٘يّىس حٿيحٽّ ، ٳظٌؿْو ٷَحءس حٿظّوٴْٲ أنّو ٫يّٽ ر٬٠ٺ رز٬ٞ ، ٳټنض ڃ٬ظيٽ حٿوڀٸش ڃظنخٓزش ٳٚ طٴخًص ٳِ هڀٸٺ ، ً ٷْپ ڃ٬نَ ٫يّٿٺ ، أُ : ٗزو أرْٺ أً هخٿٺ أً ٫ڄّٺ ، أُ : َٛٳٺ اٿَ ٗزو ڃن ٗخء ڃن ٷَحرظٺ . ً ٷَة رظ٘يّيىخ ڃزخٿٰش ، أُ : ٌٍّٓ هڀٸٺ ٳِ أكٔن ٌٍٛس ً أؿڄپ طٸٌّڂ ، ٳـ٬ڀٺ ٷخثڄخ ً ٿڂ ّـ٬ڀٺ ٻخٿزيخثڂ ڃ٤ؤ٣ؤ 3. 7 ً ڃڄّخ ٷَة أّ٠خ رخٿظَ٬خٷذ رْن ْٰٛظِ " ٳَ٬َپَ ً ٳَ٬َپَ " ، ٷٌٿو ط٬خٿَ اَُػُِّّ خََٔغَ َٓبلاً ًَ ػَعَظَه 2 كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ4 ڃ٘يّىس حٿڄْڂ ، ً حٿظَ٘يّي ٿڀيٙٿش ٫ڀَ حٿڄزخٿٰش ، ً ٿٌْحٳٶ ٳـ " ٫َيَىَهُ " ٫ڀَ ڃ٬نَ طټؼَْ حٿـڄ٪ ، أُ : ؿڄ٪ ْٗجخ ر٬ي 1 2 397 277 601 567 138 8 397 5 117 10 109 8 305 5 503 2 280 3 2 364 710 2005 4 261 4 286 5 492
عدد الصفحات ٦٠61 ِٗء ، ً ٷَحءس حٿظّوٴْٲ ٫ڀَ حٕٛپ ٳِ حٿٴ٬پ ڃن " ؿَڄَ٪َ " حٿؼٚػِ حٿڄـَّى ، ً ٷْپ : حٿظّوٴْٲ ٿڄخ ُّـْڄَ٪ُ ٳِ ٷَد ً َٓ٫ش ٿٌٷض حٿـڄ٪ 1. . 8 ً ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَ بِغَا اُْجِسَبؼُ قُدِؽَدْ ثِإَُِ غَْٗتٍ هُزَِِذْ بِغَا اُْدَسُِْْ قُؼِؽَدْ ثِإَُِ غَْٗتٍ هُزَِِذْ [ حٿظټٌَّ/ 6 ، ،9 12 ] . ٷَأىخ2 ٻڀّيخ رخٿظّ٘يّي . - ٳٴِ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَ بِغَا اُْجِسَبؼُ قُدِؽَدْ ٫ڀَ اٍحىس حٿظّټؼَْ، ًكـّظيڂ ٷٌٿو : ًَ بِغَا اُْجِسَبؼُ ً ٿٌ ٻخڅ ًحكيح ٿټخڅ طوٴْٴخ ، ٻڄخ ٷخٽ : ًَاُْجَسْؽِ أَُْكْدٌُؼِ [ حٿ٤ٌٍ/ 6 ] ، ً حٿ٬َدطٸٌٽ : َٓـََْصُ حٿظّنٌٍ ٙ طٸٌٽ ٯَْه ، ً َٓـََْصُ حٿظّنخنَْ رخٿظّ٘يّي ، ً ڃ٬نَ ٓـََِصْ أڅّ ىخ طٴظق ، ٳْٴ٠ِ ر٬٠يخ اٿَ ر٬ٞ ، ٳظَْٜ رلَح ًحكيح. ً ٷَأ ر٬٠يڂ رخٿظّوٴْٲ ٫ڀَ ڃ٬نَ اٍحىس ًٷٌ٫و ٿڀظّٸڀْپ ٳِ " ُٓـََِصْ " ، ً ٷَثض رخٿظّوٴْٲ، ً كـّظيڂ أنّو أٍحى ڃُڀِجَض ڃَّس ًحكيس، ً ّٸٌّّو اؿڄخ٫يڂ ٫ڀَ طوٴْٲ حٿزلَ حٿڄٔـٌٍ ، ً ٿڂ ّٸپ حٿڄَُٔـَّ 3 ثِإَُِ غَْٗتٍ هُزَِِذْ ٳٸَأىخ رظ٘يّي حٿظّخءِ ٫ڀَ حٿظّټؼَِْ؛ ٕڅَ حٿڄَحىَ حٓڂُ حٿـنِْ ، ٳنخٓزَو حٿظّټؼَُْ 4 . بِغَا اُْدَسُِْْ قُؼِؽَدْ رخٿظّ٘يّي ، أُ : أًٷيص ڃَّس ر٬ي ڃَّس ، أًٷيص اّٸخىح ٗيّيح ، ًكـّظيڂ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًََُِٔب ضَجَذْ ؾِظَْٗبىُْْ قَؼِيراً [حَٗٓحء / 97] ،ٳيٌح ّيٽّ ٫ڀَ ٻؼَس ، ً ِٗء ر٬ي ِٗء ٳلٸّو حٿظّ٘يّي . ً ٷَأ حٿزخٷٌڅ قُؼِؽَدْ رخٿظّوٴْٲ ، 1 1 1994 4 58 7 59 4 286 4 802 2 279 هُزَِّْذْ 169 3 8 424 363 20 182 4
عدد الصفحات ٦١62 أُ : أًٷيص ، ًكـّظيڂ ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًًََلََ ثِدَيَنََْ قَؼِيراً 55 ٷٌٿو ٓ٬َْح ٳٸْپ ٳِ ڃ٬نَ ڃٔ٬ٌٍ ، ًىٌح انّڄخ ّـِء ڃن ٳَ٬َپَ 1. - ًٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَبِغَا اُظُسُقُ ُٗشِؽَدْ [ حٿظټٌَّ/ 10 ] ٷَثض ُٗشِؽَدْ رخٿظّ٘يّي ً حٿظّوٴْٲ ، ٳخٿلـّش ٿڄن ٗيّى أنّو أٍحى نَ٘ ٻپّ ٛلْٴش ڃنيخ ، ٳٸي ىحځ حٿٴ٬پ ً طټٍَّ ، ً ىٿْڀو ٷٌٿو ط٬خٿَ : ؤَْٕ ُّاْرََ طُسُلًب ُٓنَشَؽَحً [ حٿڄيػَ/ 52 ] ،ً كـّظيڂ اؿڄخ٩ حٿـڄْ٪ ٫ڀَ ٷٌٿو ط٬خٿَ : طُسُلًب ُٓنَشَؽَحً ،ً ٿڂ ّٸپ ڃنٌٍ٘س ، ً اُظُسُقُ ُٗشِؽَدْ رخٿظّوٴْٲ ، ً كـّظيڂ ٷٌٿو ط٬خٿَ : كِِ ؼَمٍ َٓنْشٌُؼٍ [ حٿ٤ٌٍ/ 2 ] ،ٳَىّ ڃخ حهظڀٌح ٳْو اٿَ ځح أؿڄ٬ٌح ٫ڀْو أًٿَ 2. 9-ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَ َُُِِٔئْذَ ِٓنْيُْْ ؼُػْجًب 18 كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ3 ڃ٘يّىس حٿًٚځ َُُِِٔئْذَ ڃن" ڃَڀَؤ َ " حٿڄِّي رخٿظَ٠٬ْٲ ، ًحٿظَ٠٬ْٲ ٿڀڄزخٿٰش ، أُ : ڃُڀِجْضَ ػڂ ڃُڀِجْضَ ، ً ٷَثض رخٿظَوٴْٲ ٫ڀَ أنَو ڃن حٿؼٚػِ حٿڄـَّى " ڃََٖ َ " 4 . 10 ً ڃڄّخ ٷَة ٫ني أرِ ؿ٬ٴَ ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " ، ً ٫ني ٯَْه ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " ، ٷٌٿو ط٬خٿَ ًَضَؽَهٌُا َُوُ ثَنِينَ [ حٕ٫َحٱ/10 كْغ ٷَأ ىٌ ً نخٳ٪ ضَؽَّهٌُا ضَؽَهٌُا هٴْٴش ؛ ٳڄن ٗيّى ٳيٌ ٿڀظّټؼَْ، ًڃن هٴّٲ ٳيٌ رڄ٬نَ حٙهظٚٵ ، ّٸخٽ : هڀٶ حٗٳٺ ًهَٷو ً حهظڀٸو ً حٳظَحه ً حٳظ٬ڀو ، رڄ٬نَ ٻٌد ، ٕڅّ حٿڄَ٘ٻْن اىّ٫ٌح أڅّ لله رنخص ، ً حٿنّٜخٍٍ اىّ٫ض أڅَ حٿڄْٔق حرن لله ، ً حٿْيٌى اىّ٫ض أڅّ ٫َِّ رن حلله ، ٳټؼَّ ًٿٺ ڃن ٻٴَىڂ ، ٳظ٘يّي حٿٴ٬پ ىنخ ٿڄ٤خرٸش حٿڄ٬نَ 5 . 751 363 1 2 751 363 3 164 4 10 374 5 1 443
عدد الصفحات ٦٢63 11 ً ٿٸي ط٬خٷزض ْٰٛظخ" ٳَ٬َپَ ً ٳَ٬َپَ " ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ زَزََ َِّْٔؿَ اُْطَجِْثَ َِٖٓ اُـَِْتِ 179 كْغ ٷَثض ٫ني أرِ ؿ٬ٴَ1 رٴظق كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش حٿْخء ً ٻَٔ حٿڄْڂ ً حٿظّوٴْٲ ، ً ٻٌح ٳِ حٕنٴخٽ حّٓش 37 َُِِْْٔؿَ اََُِوُ اُْطَجِْثَ َِٖٓ اُـَِْتِ ً ٷَأ ر٬٠يڂ َُِّْٔؿَ ر٠ڂّ كَٱ حٿڄ٠خٍ٫ش ً ٳظق حٿڄْڂ ً حٿظّ٘يّي ، ً ًؿو ٷَحءس أرِ ؿ٬ٴَ أنّيخ ڃن " ڃَخَُ َّڄُِِْ " ٫ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " حٿٌُ ڃخْٟو " ڃخُ" ، ڃؼپ " ٻَخٽَ َّټِْپُ " ، أڃّخ ٷَحءس حٿزخٷْن ُّڄَََِْ ٳ٬ڀَ ًُڅ " ٳَ٬َپَ " حٿٌُ ڃخْٟو " ڃِّْ " ، ً ٷْپ " ڃَََِْ ُّڄَُِِْ " ٻـ" ٷَظَپَ ُّٸَظِپُ " ، ً ٳِ حٿظّ٘يّي ڃ٬نَ حٿظّټؼَْ، ٳيڄخ ٿٰظخڅ ، ً ٿْْ حٿظّ٘يّي ىنخ ٿظ٬يُّ حٿٴ٬پ ، ڃؼپ : ٻََُځَ ً ٻًََڃْض ً ٳََِفَ ً ٳََََف ٕڅّ " ڃَخَُ ً ڃَََِّْ " ّظ٬يّخڅ اٿَ ڃٴ٬ٌٽ ًحكي ، ً ن٨َْ ًٿٺ " ٫َخَٝ ً ٫ٌَََٝ " ، ٕنّٺ طٸٌٽ ڃِِْصُ حٿڄظخ٩ ًڃََِْْصُ حٿڄظخ٩ ، ٳڀڂ ّليع حٿظّ٘يّي ط٬يّخ ٿڂ ّټن ٳِ حٿظّوٴْٲ ، ً٫ن حرن ٻؼَْ أنّو ٷَأ ُِّْٔؿَ ر٠ڂّ أًّٿو ڃ٪ حٿظّوٴْٲ ٫ڀَ أنّو ڃن " أڃخُ" 2. . 12 -ً ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ: هَبٍَ قَنُوَزَُِ ؤَثْنَبءَىُْْ [ حٕ٫َحٱ/127] . ٷَأ أرٌ ؿ٬ٴَ3 قَنَوْْزَُُ رٴظق حٿنٌّڅ ً حٿظّوٴْٲ ، ٳخٿظّوٴْٲ ٫ڀَ أنَيخ ڃن " ٷَظَپَ َّٸْظُپ " ً حٿلـّش ٿڄن هٴّٲ أنّو أٍحى ٳ٬پ حٿٸظپ ڃَّس ًحكيس ، ً ىٿْڀو ٷٌٿو ط٬خٿَ : ًَاهْزٌُُِىُْْ زَْْثُ ثَوِلْزٌُُٔ ىُْْ [ حٿزٸَس / 191 ] ، ً ڃن ٟڂّ حٿنٌّڅ ً ٳظق حٿٸخٱ ً ٻَٔ حٿظّخء ڃ٘يّىس ، ٳ٬ڀَ أنّيخ ڃن " ٷَظَپَ " حٿڄ٠٬ّٲ ، ً حٿظّ٘يّي ٿڀظّټؼَْ ٿظ٬يّى حٿڄلپّ ، أً ٿْيٽّ ٫ڀَ ط٬يّى حٿٸظپ ڃَّس ر٬ي ڃَّس ، أُ : طټََّ حٿٸظپ رؤرنخء ر٬ي أرنخء 4. 1 95 232 233 71 2 2 141 3 287 1983 3 335 3 125 288 4 2 366 1 474 98 162
عدد الصفحات ٦٣64 13 -ً ٷٌٿو ط٬خٿَ: َُيُعَِّٓذْ طٌََآِغ [حٿلؾ/40] ،كْغ ٷَأىخ أرٌ ؿ٬ٴَ ً ٻٌٿٺ حرن ٻؼَْ هٴْٴش حٿيَحٽ ىُعَِٓذ ، ً ٷَأ ر٬٠يڂ ىُعَِٓذْ ڃ٘يَىس حٿيَحٽ ، ٳڄن هٴَٲَ ٳ٬ڀَ أنَو ٳ٬پ ػٚػِ ڃـَى ڃن " ىَيَځَ َّيْيِځُ " ٳيٌ ّٸ٪ ٿڀظّٸڀْپ ً حٿظَټؼَْ، أڃَخ ڃن ٷَأ ربٟخٳش حٿ٬ـِ أً حٿلٌ٘ ( infixe ) ًىٌ حٿظَ٠٬ْٲ ٳ٬ڀَ أنَو ڃن حٿظَييّڂ ڃن " ىَيَځَ " حٿڄ٘يّى حٿيّحٽ ، ًٷٜيه ًٷٌ٩ حٿييځ ، ً طوڀْٚ حٿٴ٬پ ٿڀظَټؼَْ، أُ : ىيّڃض ْٗجخ ر٬ي ِٗء ، ڃؼپ ًرلض ً ًرّلض . ً حٿظَييّڂ ٻؼَْ ٿٌٷٌ٫و ٳِ حٿٌّٜحڃ٪ ً ٿزْ٪ حٿّٜڀٌحص ً حٿڄٔخؿي ، ٳخٿظَ٘يّي ّيٽّ ٫ڀَ حٿظّټؼَْ 1. 14 َٓب ًَػَةَ اُْلُاَاظُ 7 2 3 15 ٌَّْػِثٌَُٕ 10 4 ٌَُّػِّثٌَُٕ آَٓنَب ثِبَُِوِ 8 بََِٗٔب َٗسُْٖ ُٓظِِْسٌَُٕ 11 5 1 187 2 121 179 479 2 2 419 567 3 1399 1979 258 710 2005 4 188 597 3 1404 8 68 4 66 5 1 66 3 96
عدد الصفحات ٦٤