المأثور عن الإمام الشافعي في تفسير آيات الأحكام من كتبه المطبوعة من سورة الأنعام إلى نهاية سورة الناس

672 عىسة اٌمّش لبي رؼبلى :        ِغإٌخ: ِب َمبي ػٕذ ٘جىة اٌشَر ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : " ؤوّّني ڄه ڀَد ؤَظٖهِڃُ ، ٸدپ : لًؼىد خڀْ٭َځَدءُ زه ََخًٕ٘ٔ ، ٬ه ٬ٔٽُِْڄَصَ ، ٬ه خزه ٬َسٖدٍْ ، ٸدپ : ڄد ٌَسٖطِ ََِكْ بڀَّد ـَؽَد خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ٬ځدً َُټْسَعَُِدًٔ ، وٸددپ : (( خڀځَّهُڃٖ خـِ٭َځْهَد ََلِ دمَصً ، وَڀَد ظَفِ٭َځْهَد ٬ٍََخزدً ، خڀځَّهُڃٖ خـِ٭َځْهَد َََِدلّدد وَڀَدد ظَفِ٭َځْهَد َِن٪ّد )) ٕ ٸددپ خڀٙدٴ٭ٍ ٸدپ خزه ٬َسٖدٍْ : بُ ټٔعَدذِ خڀځًَّٔ ٬ّ وـٿ :        وَ        ولــــ ـبي :      ،         ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : ؤوّّني ڄه ڀَد ؤَظٖهِڃُ ٸدپ : ؤوّّود َٜٵْىَخنُ زه ُٔځَُِڃٍ ، ٸدپ : ٸدپ َٔىپ خڀځًَّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ : (( ڀَد ظَُٕسٗىخ خڀَُٚكَ وَ٬ُىٌُوخ زِدَڀځًَّٔ ڄه ٌََُ٘ٚد )) ٚ ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وَڀَد ََىِسَٱٍٔ ڀٔإَلًَٕ ؤَنْ ََُٕرٖ خڀَُٚكَ ؛ ٴَةِوٖهَد وَځْٷُ خڀځًَّٔ ٬ّ وـٿ ، ڄُ٥ُٔ٫ْ وَـُىًِْ ڄه ؤَـِىَدئئ ََفِ٭َځُهَد َنً٘ وَوِٹْمَصً بٌَخ َ٘دءَ . ٔ - خڀٹمُ : ٜٔ ٕ - ٔسٷ نُٔن٩ً ويَخٔص بٔىديي . ٖ - خڀٹمُ : ٜٔ . ٗ - خڀٍخََدض : ٔٗ . ٘ - ـّء ڄه آَص بُ ٔىَش خنٜفُ : ٕٕ . ٙ - ـّء ڄه آَص بُ ٔىَش خڀُوڂ : ٙٗ . ٚ - ٔسٷ نُٔن٩ً

673 عىسة اٌمّش ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : ؤوّّود ن١مً زه ٬َسٖدٍْ ، ٸدپ : َ٘ٽَد ََـُٿٌ بڀًَ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځُدً ؤځڃ خڀْٵَٹَُْ ، ٴٹدپ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ : (( ڀَ٭َځَّٻ ظَُٕرٗ خڀَُٚكَ ؟ )) ٔ ؤوّّود خڀؽِّٹَصُ ، ٬ه خڀٌٌُِِّٗٚ ، ٬ه ؼَدزِطٔ زه ٸٍَُِٓ ، ٬ه ؤبي ٌَََُُُِشَ ، ٸددپ : ؤَوَدٍَضِ خڀىدْ ََِكْ زِ٥ََُِٷِ ڄَٽَّصَ ، وَ٬ُمَُُ لَدؾٙ ٴَدِ٘عًَٖضِ ، ٴٹدپ ٬ُمَ ُُ َ٠ٍ خڀځًَُّ ٬ىً ڀٔمَهِ لَىِڀًَُ : ڄد زَځَٱَٽُڃِ بُ خڀَُٚكِ ؟ ٴځڃ َُُِـِ٭ُىخ بڀًَُِٔ ُ٘حدً ، ٴَسَځَٱَىٍِ خڀٌٍ َٔإَپَ ٬ىً ٬ُمَُُ ڄده ؤَڄِدُِ خڀَُٚكِ ٴَدِٔعَمِؽَؽْط ََخلٔځَعٍٔ لّٖ ؤَيََِټْط ٬ُمََُ ، وَټُىِط بُ ڄُاَوُِٖ خڀىدْ ٴَٹُځْط : َد ؤَڄٔنًَ خڀْمُاِڄٔ ىِنٌَ : ؤُوِسُِِض ؤَوٖٻ َٔ دإَڀْط ٬ه خڀَُٚكِ ، وَبِوٍٚ َٔمٔ٭ِط ََُٔىپَ خڀځًَّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ َٹىپ : (( خڀَُٚكُ ڄه َُوقِ خڀځًَّٔ ظَإْظٍٔ زِدڀُٖلِمَصٔ ، وَظَإْظٍٔ زِدڀْ٭ٍََخذِ ، ٴَځَدد ظَُٕدسٗىٌَد وَخِٔإَڀُىخ خڀځًََّ ڄه وٌََُُِِد وَ٬ُىٌُوخ زِدَڀځَّ ًٔ ڄه ٌََُ٘ٚد )) ٕ " ٖ ٔ - ٔسٷ نُٔن٩ً ٕ - ٔسٷ نُٔن٩ً ٖ - خْڂ : ٖ : ٖٔٔ – ٖٖٔ .

674 عىسة اٌىالعت عىسح اٌىالؼخ

675 عىسة اٌىالعت لبي رؼبلى :                ٸدپ خڀٙدٴ٭ٍ– َنً٘ خلله - : " وٸىپ خڀځًَّ - ٬ّ وـٿ - :      خَِص ، ؤَخي- وخڀځًَّ ؤ٬ځڃ - وٌوخض ٴُٖ ڄُٴى٬ص ، وخڀًڀُٿ ٬ځً ٌڀٻ ٸىپ خڀځًَّ - ٬ّ وـٿ - :                ؤَخي بود ؤوٙإود ٌوخض خڀٵُٖ خنُٞٴى٬ص خڀّٗ ظٹًڂ ٌټٌُد "ٕ. ٔ - خڀىخٸ٭ص : ٖٗ – ٖٚ . ٕ - خڀّخٌُ بُ َُٰر ؤڀٵد٦ خڀٙدٴ٭ٍ ڀٌٌُِٓ ، ٚ : ٛٗٗ .

676 عىسة اٌىالعت لبي رؼبلى :       ِغإٌخ: الدمظىد ثمىٌٗ رؼبلى :       ٸدپ خڀٙدٴ٭ٍ: " ٸدپ خلله ظ٭دلذ :       .ٸدپ: ٴدوعځٳ ٴُهد ؤٌٿ خڀعٵٕنً : ٴٹدپ ز٭١هڃ : ٴُٞ ٖ ن٬ًٕ بٖ ڄ٥هُ . َ٭دني ڄع٥هدُ نْدىِ ڀدً خڀٝٗش.وٌٍخ خنٞ٭نى نٓعمځً خَِص . وٌټُ ڄد َٙهً ڀً ڄه خڀٕىص . ٸدپ : وٸً ٌٌر ز٭ٟ ؤٌٿ خڀعٵٕنً بُ ٸىڀً :       َ٭ٖ ن٬ًٕ بُ خڀځىق خاٵى٦ بٖ خنٞ٥هُون ڄه خڀٍوىذ . َ٭ني خنٞٗجٽص " ٕ. ٔ - خڀىخٸ٭ص : ٜٚ . ٕ - ڄىدٸر خڀٙدٴ٭ٍ ڀځسُهٹٍ : ٔ / ٕٙٛ .

677 عىسة المجادٌت عىسح المجبدٌخ

678 عىسة المجادٌت لبي رؼبلى :           ولبي رؼب :                             الدغإٌخ الأو: عجت ٔضوي لىٌٗ رؼبلى :           ٸدپ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ: " وَـَدءَظًُِ  خڄَُِؤَشُ ؤَوِِْ زه خڀٖٝدڄٔطٔ ظَِٙٽُى بڀًَُِٔ ؤَؤِّد ٴځڃ َُفِسِهَد لّٖ ؤَوَِّپَ خڀځًَُّ ٬د دّ وـد دٿ           " ٔ - خٛديڀص : ـّء ڄه آَص ٔ . ٕ - خٛديڀص : ٕ . ٖ - ـدء بُ ؤٔسدذ خڀىّوپ ٬ه َىٔٳ زه ٬سً خلله زه ٔٗڂ ٸدپ : لًؼعني وىَځص زىط ؼ٭ځسص ، وټدوط ٬ىً ؤوْ زه خڀٝدڄط ، ٸدڀط : يوٿ ٬ځٍ ؤوْ ٌخض َىڂ ٴٽځمني زٍٙء وٌى ٴًُ ټدڀ١فُ ، ٴُخييظً ٴٱ١ر ، ٴٹدپ : ؤوط ٬ځٍ ټ٩هُ ؤڄٍ ، بٍ وُؾ بُ وديٌ ٸىڄً ، بٍ َـ٫ بلرَّ ٴُخويني ٬ه وٵٍٕ ٴدڄعى٭ ط ڄىً ، ٴٙديني ٴٙدييظً ، ٴٱځسعً نّد ظٱځر زً خنُٞؤش خڀُـٿ خڀ١٭ُٳ ٴٹځط : ټٗ – وخڀٌٍ وٵٓ وىَځص زًُي – ٖ ظٝٿ بلرَّ لّٖ ن٪ٽڃ خلله بَُّ وٴُٻ نُٽمً ؛ بٍ ؤظُط خڀىّٔ  ؤ٘ٽى ڄد ڀٹُط ، ٴٹدپ: ِوـٻ وخزه ٬مٻ ، خظٹٍ خلله وؤلٕني ٜمسعً . ٴمد زُلط لّٖ وّپ خڀٹُآن :           بلذ ٸىڀً:       زتى أزهً بخڀٽٵدَش ، ٸدپ : ڄًَُ ٴځُ٭عٷ َٸسص ، ٸځط َدؤّ خلله ، وخلله ڄد ٬ىًي َٸسص َ٭عٹهد . ٸدپ : ڄًَُ ٴځُٝڃ ٘هَُه ڄععدز٭نٌ ، ٸځط : َدؤّ خلله وخلله بوً ُ٘ه ټسنً ڄد زً ڄه ُٜدڂ ، ٸدپ ٴځُ٥٭ڃ ٔعنٌ ڄٕٽُىدً ، ٸځط : َدؤّ خلله ، وخلله ڄد ٬ىًي ڄد َ٥٭ڃ ، ٴٹدپ : زځً ٔى٭ُىً ز٭َُِٶ ڄه نُٕ – ڄٽعٿ َٕ٫ ؼٗؼنٌ ٜد٬دً – ٸدڀط : ٸځط : وؤود ؤ٬ُىً ز٭َُِٶ آوُ ، ٸدپ : ٸً ؤلٕىط ، ٴځُعًٝٶ . ؤٔسدذ خڀىّوپ ڀځىخلًٌ : ٚ ٜٕٗ – ٖٓٗ .

679 عىسة المجادٌت الدغإٌخ اٌثبُٔخ : الدمظىد ثمىٌٗ رؼبلى :                  ٸدپ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ ڄسُىدً ڄ٭نى خْڄهدض : " ٸدپ خلله ٬ّ وـٿ :                 َ٬ِىٍِ ؤَنَّ خڀځَّدجٍٔ وَڀًَِوَهُڃِ ؤُڄٖهَدظُهُڃِ زِٽُٿِّ لَدپٍ ، خڀْىَخَِؼَدضُ وَخڀْمَىَُِوؼَدضُ خڀْمُمَُٖڄَدضُ زِإَوِٵُِٕهِهٖ وَخڀْم دُمَُٖڂُ زِهِ دهٖ ٌَُُُُِٰهٖ خڀځَّدجٍٔ لد ََٽُهِ ٸَ٣ُّ بڀَّد ؤُڄٖهَدضٕ ، ڀُٓ خڀځَّددجٍٔ َُمِدًٔؼْهَ ََ٠َد٬ّد ڀٔځْمَىِڀُىئ ، ٴََُٽُهٖ زًِٔ ؤُڄٖهَدضٕ ، وٸً ټُهٖ ٸسٿ بَِ٠َد٬ًٔٔ ٰنً ؤُڄٖهَدضٕ ڀً ، وَڀَدد ؤُڄٖهَدضٔ خڀْمُاِڄٔىِنٌَ ٬َدڄٖصً ََمُُِڄِهَ زِمُُِڄَصٕ ؤَلًَِؼْىَهَد ؤو َُمًِٔؼُهَد خڀُٖـُدٿُ ، ؤو ؤُڄٖهَددضٔ خڀْمُاِڄٔىِنٌَ خڀځَّدجٍٔ لُُٚڄِهَ زِإَوٖهُهٖ ؤَِِوَخؾُ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ، ٴَٽُدٿُّ ٌَاُڀَددءِ ََمُُِڄِهَ زٍَِِٙءٍ َُمًِٔؼًُُ ََـُٿٌ َُمَُٚڄُهُهٖ ؤو َُمًِٔؼْىًَُ ، ؤو لَُٖڄًَُ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځُدً ؤځڃ وَخڀْإُڂٗ ظُمَُٚڂُ وَٵَْٕهَد وَظَُِغُ وَظُىََغُ ٴََُمُُِڂُ ٜد ٌََُُُِٰد ، ٴَإَََخيَ ٜد خڀْإُڂٖ بُ ـَمُٔ٫ِ ڄَ٭َدوُِهَد ڀَد بُ زَ٭ٍِٟ يُونَ زَ٭ٍِٟ ، ټمد وََٜٵْىَد ڄٔمٖهِ ََٹَ٫ُ ٬ځًُ خِٔڃُ خڀْإُڂٚ ٌََُُِِٰد . وَخَڀځًَُّ ؤَ٬ِځَڃُ " ٕ . الدغإٌخ اٌثبٌثخ : ِٓ ََدِتُ ػٍُٗ اٌظِّهَبسُ وََِِٓ ٌَ ب ََدِتُ ػٍُٗ ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ - ََلٔمًَُ خڀځًَُّ : " ٸدپ خڀځًَُّ ظَسَددََٺَ وَظَ٭َددڀًَ :                             ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : ٴَٽُٿُّ َِوِؾٍ ـَدَِ ٤َځَدٸًُُ وَـََُي ٬ځًُ خڀْمُٽْڃُ ڄه زَدڀٔٯٍ َُُِِٰ ڄَٱِځُىذٍ ٬ځً ٬َٹْځًٔٔ ، وَٸَ٫َ ٬ځًُ خڀ٩ِّهَدَُ ، َٔىَخءٌ ټدن لُُ٘خ ؤو ٬َسًِّخ ؤو ڄه لد ظَٽْمُدٿْ ٴُدً ٔ - ټعدذ بز٥دپ خٖٔعمٕدن : ٘ٔ / ٕٓٔ . ٕ - خْڂ : ٓٔ ٕٛٗ – ٖٛٗ .

680 عىسة المجادٌت خڀْ مَُُٖٚصُ ؤو ٌٔڄُٚ٘د ، ڄه ٸٔسَٿِ ؤَنَّ ؤَِٜٿَ خڀ٩ِّهَدَِ ټدن ٤َ ٗٶَ خڀْفَدٌٔځُٖٔصٔ ، ٴَمَٽَڃَ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ ٴًُ زِدڀْٽَٵَّدََشٔ ، ٴَمَُُڂَ خڀْفِمَد٪ُ ٬ځً خڀْمُعَ٩َدٌُِٔ زِعَمُِِن٬ًٔٔ ڀٔځ٩ِّهَدَِ لّٖ َُٽَٵَُِّ ، وَټُدٿُّ ٌَاُڀَدءِ ڄٔمٖهِ ََځَّْڄًُُ خڀ ٥َّځَدٶُ وَََمُُِڂُ ٬ځًُ خڀْفِمَد٪ُ زِعَمُِِن٬ًٔٔ بٌَخ ټَددوُىخ زَددڀٔٱٔنٌَ ٰدنً ڄَٱِځُىزِنٌَ ٬ځً ٬ُٹُىڀٔهِڃِ . ٸدپ : وَ٨ٔهَدَُ ټٿ وَخلًٕٔ ڄه ٌَاُڀَدءِ ََٹَ٫ُ ٬ځً َِوِـَعًٔٔ ، يوٿ ٜد ؤو لد ًََِوُٿْ ٜد ، َٜٱٔنًَشً ټدوط ؤو ټَسِنًَشً ، ََمٔٿُّ ـِمَد٬ُهَ د وَََٹًَُْٔ ٬ځًُ ، ؤو ڀَد ََمٔٿُّ وَ ََٹًَُْٔ ٬ځًُ زِإَنْ ظَٽُىنَ لَدجٔ١ّد ؤو ڄُمُِِڄَصً ؤو ََظِٹَدءَ ٔ ، ؤو َٜٱٔنًَشً ڀَد َُفَدڄَ٫ُ ڄٔؽْځُهَد ، ؤو وَدَِـَصً ڄده ٌٍخ ټُځًِّٔ . ٸدپ : وَڀَىِ ظَ٩َدٌََُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ، ؤٌٍََ ؤَڄَصٌ ؼُڃٖ خِ٘عََُخٌَد ، ٴًَََٕ خڀىٚٽَدقُ وَخڀ٩ِّهَ ددَُ زِمَدڀًٔٔ ڀَد ََٹَُْزُهَد لّٖ َُٽَٵَُِّ ؛ ڄه ٸٔسَٿِ ؤَنَّ خڀ٩ِّهَدََ ڀَِّڄًَُ ؤٌٍََ َِوِـَصٌ . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀٕٖٽَُْخنُ ڀَِّڄًَُ خڀ٩ِّهَدَُ . ٴَإَڄٖد خڀْمَٱِځُىذُ ٬ځً ٬َٹْځًٔٔ زِٱَُُِِ ُٔٽٍُْ ٴَځَد ََځَّْڄًُُ . وبٌخ ظَ ٩َدٌََُ خڀْإَوَُُِْ وٌى ََ٭ِٹٔٿُ خڀْةَِ٘دََشَ خو خڀْٽٔعَدزَصَ ، ڀَِّڄًَُ خڀ٩ِّهَدَُ . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ، ؼُڃٖ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَشٕ ڀً ؤُوَُِي : ٸً ؤََُِ٘ټْعُٻ ڄَ٭َهَد . ؤو ٸددپ : ؤَوِطٔ ڄٔؽْځُهَد . ؤو ڄد ؤَِ٘سًََ ٌٍخ ًََُُُِ زًِٔ خڀ٩ِّهَدََ ، ٴةن ٬ځًُ ٴُهد ڄٔؽْٿَ ڄد ٬ځًُ بُ خڀدّٗ ظَ٩َدٌََُ ڄىهد وٌى ٨ٔهَدَْ ٴَةِنْ لد َُُِيِ زًِٔ ٨ٔهَدَّخ وَڀَد ظَمُِِن٬ّد ، ٴَځََُِٓ زِ٩ٔهَدٍَ وَڀَد َ٘دٍِءَ ٬ځًُ . وبٌخ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَشٕ ڀً : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ بنْ َ٘دءَ خڀځًَُّ . ٴَځََُِٓ زِ٩ٔهَدٍَ . وَڀَىِ ٸد پ : بنْ َ٘دءَ ٴُځَدنٌ . ٴَځََُِٓ زِ٩ٔهَدٍَ لّٖ ََ٭ِځَڃَ ؤَنَّ ٴُځَدوّد ٸً َ٘دءَ . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀُٖـُٿُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ، ؼُڃٖ ظََُټَهَد ؤَټْؽََُ ڄه ؤََِزَ٭َصٔ ؤَِ٘هٍُُ ، ٴَهُىَ ڄُعَ٩َدٌُْٔ وَڀَدد بَځَدءَ ٬ځًُ َُىٸَٳُ ڀً ؛ ڀٔإَنَّ خڀځًََّ ظَ٭َدڀًَ ٸً لَ ٽَڃَ بُ خڀ٩ِّهَدَِ ٰنً لُٽْمًٔٔ بُ خڀْةَِځَدءِ ، ٴَځَد ََٽُىنُ خڀْمُعَ٩َدٌُُٔ ڄُىڀُّٔد وَڀَد خڀْمُىڀٍٔ ڄُعَ٩َدٌُّٔخ زِإَلًَٔ خڀْٹَىِڀَُِهِ ، وَٖ ََٽُىنُ ٬ځًُ زِإَلًٌَٔٔمَد بڀَّد ؤََٖهمَد ـُ٭ٔٿَ ٬ځً وَٵًِْٕٔ ؛ ڀٔإَوًُٖ ڄُ٥ُٔ٫ْ ڀٔځًَّٔ ظَ٭َدڀًَ زِعَُِٺٔ خ ڀْفِمَد٪ِ بُ خڀ٩ِّهَدَِ ، ٬َددٍٚ ڀى ـَدڄَ٫َ ٸسٿ ؤَنْ َُٽَٵَُِّ وَ٬َدٍٚ زِدڀْةَِځَدءِ ، ؤََىَخءٌ ټدن ڄُ١َدَ٘خ زِدڀ٩ِّهَدَِ ؤو ٰنً ڄُ١َدٍَّ ، ٔ - َظٹدء :ؤٌ ٖ َٕع٥د٪ نٗد٬هد ؤو ٖ وُٶ نٟد بٖ خنٞسدپ ودٜص . خڀٹدڄىْ خاُ٣ : ٔ / ٖٗٔٔ .

681 عىسة المجادٌت بڀَّد ؤَوًُٖ ََإْؼَڃُ زِدڀ١َُٚخَِ ټمد ََإْؼَڃُ ڀى آڀًَ خٸٿ ڄه ؤََِزَ٭َصٔ ؤَِ٘هٍُُ ًََُُُِ ٠َُٔخَّخ ، وَڀَد َُمِٽَڃُ ٬ځًُ لٽڃ خڀْةَِځَدءِ زِدڀ١َُٚخَِ ، وَََإْؼَڃُ ڀى ظََُټَهَد خڀًٌَُِٖ زِځَد ََمٔنٌ ًََُُُِ ٠َُٔخَّخ وَڀَد َُمِٽَڃُ ٬ځًُ لُٽْڃَ خڀْةَِځَدءِ ، وَڀَد َُمَدپُ لُٽْڃْ ٬َمٖد ؤَوَِّپَ خڀځًَُّ ظَسَدََٺَ وَظَ٭َدڀًَ ٴًُ " ٔ . ٔ - خْڂ : ٔٔ / ٛٙٗ – ٜٙٗ .

682 عىسة المجادٌت لبي رؼبلى :                                             الدغإٌخ الأو: الدمظىد ثمىٌٗ رؼبلى :       ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ - ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظ٭دلذ : " ٸدپ خڀځَّدًُ ظَ٭َددڀًَ :                                            ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : َٔمٔ٭ِط ڄه ؤََِ٠ًَ ڄه ؤٌَِٿِ خڀْ٭ٔځْڃِ زِدڀْٹُُِآنٔ ٍََْټُُُ ؤَنَّ ؤٌَِٿَ خڀْفَدٌٔځُٖٔدصٔ ټَدوُىخ َُ٥َځِّٹُىنَ زِؽَځَدؼَصٕ ؛ خڀ٩ِّهَدَِ ، وَخڀْةَِځَدءِ ، وَخڀ٥َّځَدٶِ ، ٴَإَٸَُٖ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ خڀ٥َّځَدٶَ ٤َځَدٸًدد ، وَلَٽَڃَ بُ خڀْةَِځَدءِ زِإَنْ ؤَڄِهَٿَ خنٞىلذ ؤََِزَ٭َصَ ؤَِ٘هٍُُ ، ؼُڃٖ ـَ٭َٿَ ٬ځًُ ؤَنْ ََٵٍٔءَ ؤو َُ٥َځِّٷَ . وَلَٽَڃَ بُ خڀ٩ِّهَدَِ زِدڀْٽَٵَّدََشٔ ؛ ٴةٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀُٖـُٿُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ًََُُُِ ٤َځَدٸَهَد ، ؤو ََُُِدًُ ظَمُِِن٬َهَد زِځَد ٤َځَدٶٍ ، ٴَځَد ََٹَ٫ُ زًِٔ ٤َځَدٶْ زِمَدپٍ ، وٌى ڄُعَ٩َدٌُْٔ . وَټٍََڀٔٻَ بنْ ظَٽَځَّڃَ زِدڀ٩ِّهَدَِ وَڀَد ََىِىٌِ ُ٘حدً ٴَهُىَ ڄُعَ٩َدٌُْٔ ؛ ڀٔإَوًُٖ ڄُعَٽَځِّڃْ زِدڀ٩ِّهَدَِ . وَََځَّْڂُ خڀ٩ِّهَدَُ ڄ ه ڀَِّڄًَُ خڀ٥َّځَدٶُ ، وَََِٕٹُ٣ُ ٬َمٖهِ َٔٹَ٣َ ٬ىً . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀُٖـُٿُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ٸسٿ ؤَنْ ًََِوُٿَ ٜد ، ؤو زَ٭ًَِ ڄد يوٿ ٜد ٴَهُىَ ڄُعَ٩َدٌُْٔ . وبٌخ ٤َځَّٹَهَد ٴَٽَدنَ ڀَد ََمِځٔٻُ ََـِ٭َعَهَد بُ خڀْ٭ًٖٔشٔ ، ؼُڃٖ ظَ٩َدٌََُ ڄىهد ، لد ََځَّْڄًُِ خڀ٩ِّهَدَُ . ٔ - خاديڀص : ٖ ،وـّء ڄه آَص ٗ .

683 عىسة المجادٌت وبٌخ ٤َځَّٷَ خڄَُِؤَظًَُِٔ ٴَٽَدنَ ََمِځٔٻُ ََـِ٭َصَ بلًَِخٌُمَد وَڀَد ََمِځٔٻُ ََـِ٭َصَ خڀْدإُوَُِي ، ٴَعَ٩َددٌََُ ڄٔىِهُمَد بُ ټَځٔمَ دصٕ وَخلًَٔشٕ ، ڀَِّڄَ دًُ خڀ٩ِّهَدَُ ڄه خڀّٗ ََمِځٔٻُ ََـِ٭َعَهَد ، وَََِٕٹُ٣ُ ٬ىً ڄه خڀّٗ ٖ ََمِځٔٻُ ََـِ٭َعَهَد . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وبٌخ ظَ٩َدٌََُ ڄه ؤَڄَعًٔٔ ، ؤُڂٖ وَڀًَٕ ټدوط ؤو ٰدنً ؤُڂٚ وَڀَدًٕ ، لد ََځَّْڄِدًُ خڀ٩ِّهَدَُ ؛ ڀٔإَنَّ خڀځًََّ ٬ّ وـٿ َٹىپ :       وَڀََُِٕ دطِ ڄه وَِٕدجًٔٔ ، وَڀَد ََځْ َّڄًُُ خڀْةَِځَدءُ وَڀَد خڀ٥َّځَدٶُ ٴُٔمَد ڀَد ََځَّْڄًُُ خڀ٩ِّهَدَُ " ٔ . الدغإٌخ اٌثبُٔخ : ِب ََىُىُْ ظِهَبسّا وِب ٌَب ََىُىُْ ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ - ََلٔمًَُ خڀځًَُّ : وَخڀ٩ِّهَدَُ ؤَنْ ََٹُىپَ خڀُٖـُٿُ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ٴةٌخ ٸدپ نٟد ؤَوِطٔ ڄٔىٍٚ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ، ؤو ؤَوِطٔ ڄَ٭ٍٔ - ؤو ڄد ؤَِ٘سًََ ٌٍخ - ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ٴَهُىَ ٨ٔهَدَْ . وَټَ دٍَڀٔٻَ ڀى ٸدپ نٟد : ٴَُِـُٻ ، ؤو ََؤُْٔٻ ، ؤو زًََوُٻ ، ؤو ٨َهُُِٺ ، ؤو ـِځًُْٺ ، ؤو ًََُٺ ، ؤو َِـِځُٻ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ټدن ٌٍخ ٨ٔهَدَّخ . وَټٍََڀٔٻَ ڀى ٸدپ : ؤَوِطٔ ؤو زًََوُٻ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ، ؤو ټَسًََنٔ ؤُڄٍٚ ، ؤو ټَدَُؤِْْ ؤُڄٍٚ ، ؤو ټًٌَََُٔد ، ؤو ټَُِـِځٔهَد . ټدن ٌٍخ ٨ٔهَدَّخ ؛ ڀٔإَنَّ خڀعٖځٌٍََُّ زِٽُٿِّ ؤُڄًٚٔ ڄُمَدُٖڂْ ٬ځًُ ټَعَمُِِنًِ خڀعٖځٌٍَُّٔ زِ ٩َهٌَُِِد . ٸدلذ : وبٌخ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُوِعٍٔ ، ؤو ټَ٩َهُِِ خڄَُِؤَشٕ ڄُمَُٖڄَصٕ ٬ځًُ ڄه وََٕرٍ ؤو ََ٠َد٪ٍ ، ٸَدڄَطِ بُ ٌڀٻ ڄَٹَدڂَ خڀْإُڂٚ . ؤَڄٖد خڀُٖلٔڃُ ٴةن ڄد ََمُُِڂُ ٬ځًُ ڄه ؤُڄًٚٔ ََمُُِڂُ ٬ځًُ ڄىهد . وَؤَ ڄٖد خڀُٖ٠َد٪ُ ؛ ٴةن خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ٸدپ : (( ََمُُِڂُ ڄه خڀُٖ٠َد٪ِ ڄد د ََمُُِڂُ ڄه خڀىَٖٕرِ )) ٕ ٴَإَٸَدڂَ خڀىّٔ ٜ دځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ خڀُٖ٠َد٪َ ڄَٹَدڂَ خڀىَٖٕرِ ، ٴځڃ ََفُِّ ؤَنْ َُٵَُٖٶَ زَُِىَهُمَد . ٔ - خْڂ : ٔٔ / ٖٚٗ - ٗٗٚ . ٕ - ؤوُـً ڄدڀٻ بُ خنٞى٤إ : زدذ ( ـدڄ٫ ڄد ـدء بُ خڀُ٠د٬ص ) ٕ / ٚٓٙ .

684 عىسة المجادٌت ٸدپ خڀُزُ٫ : ڄَ٭ِىًَ ٸَىِپِ خ ڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٚ : بنَّ خڀځًََّ ٬ّ وـٿ وََٕ درَ خڀ٩ِّ دهَدََ بڀًَ خ ْڂ ، ٴٹدپ ٬ّ ڄه ٸَدجٔٿٍ :             ٴَٽُٿُّ ڄد ټدن ڄُمَُٖڄّد ٬ځً خنُٞء ټمد ظَمُُِڂُ خڀْإُڂٗ ، ٴَ٩َدٌََُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ٴَىََٕسًُُ بڀًَ ڄه ظَمُُِڂُ ٬ځًُ ټَمُُِڄَصٔ خڀْإُڂٚ ، ڀَِّڄًَُ خڀ٩ِّهَدَُ ، وَڀَٻ ڄَؽَٿٌ ؛ ؤن ََٹُد دىپَ ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َ دهُِِ ؤُوِعٍٔ . ولد ظََّپْ ؤُوِعًُُ ڄُمَُٖڄَصً ٬ځًُ ، لد ظَمٔٿَّ ڀً ٸَ٣ُّ ، ٴَٽَددنَ زٍَِڀٔٻَ ڄُعَ٩َدٌُّٔخ . ٸدپ خڀُٖزُِ٫ُ : ٴَةِ نْ ٸدپ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤَـِىَسُِٖصٕ . لد ََٽُهِ ڄُ٩َدٌُّٔخ ڄه ٸٔسَدٿِ ؤَنَّ خڀْإَـِىَسُِٖصَ وَبِنْ ټدوط بُ ٌٍخ خڀْىَٸْطٔ ڄُمَُٖڄَصً ٴَهٍَِ ظَمٔٿُّ ڀً ڀى ظََّوٖـَهَد ، وَخڀْإُڂٗ لد ظَٽُهِ لَځَدڀًد ٸَ٣ُّ ڀً وَڀَد ظَٽُىنُ لَځَدڀًد ؤَزًَّخ . ٴَةِنْ ٸدپ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُوِعٍٔ ڄه خڀُٖ٠َد٬َصٔ ٴَةِنْ ټدوط ٸً وُڀًَٔضِ ٸسٿ ٸسٿ ؤَنْ ظُُِ٠ٔ٭ًَُ ؤُڄٗهَد ، ٴَٹًَِ ټدوط ٸسٿ ؤَنْ ََٽُىنَ خڀُٖ٠َد٪ُ لَځَدڀًد ڀً ، وَڀَد ََٽُىنُ ڄُ٩َدٌُّٔخ ٜد ، وَڀََُِٕطِ ڄٔؽْٿَ خڀْإُوِطٔ ڄه خڀىَٖٕرِ خڀّٗ لد ظَ ٽُهِ لَځَدڀًد ٸَ٣ُّ ڀً ، ؤٌٍََئ ٸً ټدوط لَځَدڀًد ڀً ٸسٿ ؤَنْ ظُُِ٠ٔ٭ًَُ ؤُڄٗهَد . ٴَةِنْ ټدوط ؤُڄٗهَد ٸً ؤََِ٠َ٭َعًُِ ٸسٿ ؤَنْ ظَځًٌََٔد ، ٴَهَ دٍٔئ لد ظَٽُهِ ٸَ٣ُّ لَځَدڀًد ڀً بُ لٔنٌٍ ؛ ڀٔإَوٖهَد وَڀًََظِهَد زَ٭ًَِ ؤَنْ َٜدََ خزِىَهَد ڄه خڀُٖ٠َد٬َ صٔ . ٸدپ خڀُٖزُِ٫ُ : وَټٍََڀٔٻَ خڄَُِؤَشُ ؤزًُ ، ٴةٌخ ٸدپ خڀُٖـُٿُ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهِدُِ خڄَُِؤَشٔ ؤبي . ٴَةِنْ ټدن ؤَزُىيُ ٸً ظََّوٖـَهَد ٸسٿ ؤَنْ َُىڀًََ ٴَهُىَ ڄُ٩َدٌُْٔ ؛ ڄه ٸٔسَٿِ ؤنهدد لد ظَٽُهِ ڀً لَځَدڀًد ٸَ٣ُّ ، ولد َُىڀًَِ بڀَّد ؤٌٍََ لََُخڂْ ٬ځًُ . وَبِنْ ټدن ٸً وُڀًَٔ ٸسٿ ؤَنْ ََعََّوٖـَهَد ؤَزُىيُ ٴَٹًَِ ټدوط بُ لٔنٌٍ لَځَدڀًد ڀً ٴَځَد ََٽُىنُ ٜد ڄُعَ٩َدٌُّٔخ . وؤزى يخوي بُ ٔىىً زدذ ( ن٪ُڂ ڄه خڀُ٠د٬ص ڄد ن٪ُڂ ڄه خڀىٕر ) ٕ / ٕٕٔ ،وخڀعُڄٌٍ بُ ٔىىً: بُ ټعدذ خڀُ٠د٪ ، ( زدذ ڄد ـدء َُمَُٖڂُ ڄه خڀُ٠د٪ ڄد َُمَُٖڂُ ڄه خڀىٕر ) ، وٸدپ خڀعُڄٌٍ : ٌٍخ لًَػ لٕه ٜمُك. ٖ / ٕ٘ٗ وخڀًخَڄٍ بُ ٔىىً زدذ ( ڄد ن٪ُڂ ڄه خڀُ٠د٬ص ) ٕ / ٕٛٓ . وخڀسُهٹٍ بُ ٔىىً ، زدذ (ڄد ن٪ُڂ ڄه وٽدق خڀٹُخزص وخڀُ٠د٪ وٰنًن٨د ) ٚ / ٛ٘ٔ .

685 عىسة المجادٌت ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظ٭دلذ : وَبِنْ ٸدپ ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ خڄَُِؤَشٔ ؤبي ، ؤو ؤڄُؤش خزِىٍِ ؤو خڄَُِؤَشٔ ََـُٿٍ َٔمٖديُ ، ؤو خڄَُِؤَشٕ ڀَد٬َىَهَد ، ؤو خڄَُِؤَشٕ ٤َځَّٹَهَد ؼَځَدؼًد ،لد ََٽُهِ ٨ٔهَدَّخ ؛ ڄه ٸٔسَٿِ ؤَنَّ ٌَاُڀَدءِ ٸً ټُهٖ وٌَُهٖ ََمِځٔځْهَ ڀً . وَبِنْ ٸدپ ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤبي ؤو خزِىٍِ . لد ََٽُهِ ٨ٔهَدَّخ ؛ ڄه ٸٔسَٿِ ؤَنَّ ڄد ََٹَ٫ُ ٬ځً خڀىَٕٚدءِ ڄه ظَمُِِنًٍ وَظَمِځُٔٿٍ ڀَد ََٹَ٫ُ ٬ځً خڀُٚـَدپِ . ٸددپ : وَبِنْ ٸدڀط خڄَُِؤَشُ ََـُٿٍ ڀً : ؤوط ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤبي ؤو ؤُڄٍٚ لد ََٽُهِ ٨ٔهَدَخً ، وَڀَد ٬ځُهد ټَٵَّدََشٌ ؛ ڄه ٸٔسَٿِ ؤَوًُٖ ڀُٓ نٟد ؤَنْ ظُىٸٔ٫َ خڀعٖمُِِنًَ ٬ځً ََـُٿٍ ، بوٖمَد ڀٔځُٖـُٿِ ؤَنْ َُىٸٔ٭ًَُ ٬ځُهد . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وَََځَّْڂُ خڀ٩ِّهَدَُ ڄه خڀْإَِِوَخؾِ ڄه ڀَِّڄًَُ خڀ٥َّځَدٶُ ، وَََځَّْڂُ زِمَد ََځَّْڂُ زِدًٔ خڀ٥َّځَدٶُ ڄه خڀْمٔىِػٔ ؛ ڀٔإَنَّ ٴًُ ظَمُِِن٬ّد ڀٔځْمَُِؤَشٔ لّٖ َُٽَٵِّ َُ . ٴةٌخ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : بنْ يَوَځْط خڀًٖخََ ٴَإَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ٴًََوَځَطِ خڀًٖخََ ، ټدن ڄُعَ٩َدٌُّٔخ لنٌ يَوَځَطِ . وَټٍََڀٔٻَ بنْ ٸدپ : بنْ ٸًَٔڂَ ٴُځَدنٌ ، ؤو وُٽٔمَطِ ٴُځَدوَصُ . وَڀَىِ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَشٕ لد ََىِٽٔمِهَد : بٌَخ وَٽَمِعُٻ ٴَإَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ٴَىَٽَمَهَد لد ََٽُهِ ڄُعَ٩َدٌُّٔخ ؛ ڀٔإَوًُٖ ڀى ٸدپ بُ ظٔځْٻَ خڀْمَدپِ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . لد ََٽُهِ ڄُعَ٩َدٌُّٔخ ؛ ڀٔإَوًُٖ بوٖمَد ََٹَ٫ُ خڀعٖمُِِنًُ ڄه خڀىَٕٚدءِ ٬ځً ڄه لَٿَّ ؼُڃٖ لَُُڂَ ٴَ إَڄٖد ڄه لد ََمٔٿَّ ٴَځَدد ََٹَد٫ُ ٬ځًُ ظَمُِِنًْ وَڀَد لُٽْڃُ ظَمُِِنًٍ ؛ ڀٔإَوًُٖ ڄُمَُٖڂْ ٴَځَد ڄَ٭ِىًَ ڀٔځعٖمُِِنًِ بُ خڀعٖمُِِنًِ ؛ ڀٔإَوٖدًُ بُ خڀْمَدڀَُِهِ ٸسٿ خڀعٖمُِِنًِ وَزَ٭ًَِيُ ڄُمَُٖڂْ زِعَمُِِنًٍ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وََُُِوَي ڄٔؽْ ٿُ ڄَ٭ِىًَ ڄد ٸُځْط ٬ه خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ، ؼُدڃٖ ٬ه ٬َځٍٍّٔ ، وخزه ٬َسٖدٍْ َ٠ٍ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ ٬ىهمد ؤٌََُُِِٰڃِ وٌى خڀْٹَُٔدُْ . وبٌخ ٸدپ ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ًََُُُِ ٤ٗٸدً وَخلًّٔخ ؤو ؼَځَدؼًد ، ؤو ٤َځَدٸًد زِځَد وُِٖصٔ ٬ًََيٕ ، لد ََٽُهِ ٤َځَدٸًد ڀٔمَد وََٜٵْط ڄه لُٽْڃِ خڀځًَّٔ ٬ّ وـٿ بُ خڀ٩ِّهَدَِ ، وَؤَنْ زَُٖىٖد بُ لُٽْڃِ خڀځًَّٔ ظَ٭َدڀًَ ؤَنَّ ڀُٓ خڀ٩ِّهَدَُ خِٔڃَ خڀ٥َّځَدٶِ ، وَڀَد ڄد َُِٙسًُِ خڀ٥َّځَدٶَ ڄٔمٖد ڀُٓ ڀٔځًَّٔ ظَسَددََٺَ وَظَ٭َدڀًَ ٴًُ وَٛٗ لُٽْڃٍ وَڀَد ڀٔ َُُٔىپِ خڀځًَّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ، وڄد ټدن وَدَِـّد ڄه ٌٍخ ڄٔمٖد َُِٙسًُِ خڀ٥َّځَدٶَ ٴَةِوٖمَد ََٽُىنُ ٸَُٔدّٔد ٬ځً خڀ٥َّځَدٶِ .

686 عىسة المجادٌت وبٌخ ٸدپ خڀُٖـُٿُ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : ؤَوِطٔ ٤َدڀٔٷْ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ًََُُُِ خڀ٩ِّهَدََ ، ٴَهٍَِ ٤َدڀٔٷْ ، وَڀَد ٨ٔهَدََ ٬ځًُ ؛ ڀٔإَوًُٖ َُٜٖقَ زِدڀ٥َّځَدٶِ ، ولد ََٽُهِ ڀٔٽَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ڄَ٭ِىًّ بڀَّد ؤَوٖدٻ لَدَُخڂْ زِدڀ٥َّځَدٶِ ، وَټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ ڄُمَدپٌ ڀَد ڄَ٭ِىًَ ڀً ، ٴَځَِّڄًَُ خڀ٥َّځَدٶُ ؤََٹَ٣َ خڀ٩ِّهَدَُ . وٌََٽٍََخ بنْ ٸدپ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ لََُخڂْ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٚ ٍ . ًََُُُِ خڀ٥َّځَدٶَ ٴَهُىَ ٤َځَدٶْ ، وَبِنْ لد َُُِيِ خڀ٥َّځَدٶَ ٴَهُىَ ڄُعَ٩َدٌُْٔ . وَبِنْ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَظًٔ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ لََُخڂْ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ؼُڃٖ ٸدپ ڀٔإُوَُِي ڄه وَِٕدجًٔٔ : ٸً ؤََُِ٘ټْعُٻ ڄَ٭َهَد ، ؤو ؤوط ڄؽځهد ، ؤو ؤَوِطٔ ټَهٍَِ ، ؤن ؤَوِطٔ ََُِ٘ٽَعُهَد . ؤو ڄد ؤَِ٘دسًََ ٌٍخ ، ڀَد ًََُُُِ زًِٔ ٨ٔهَدَّخ ،لد ََځَّْڄًُِ ٨ٔهَدَْ ؛ ڀٔإَوٖهَد ظَٽُىنُ ََُِ٘ٽَعَهَد وَڄَ٭َهَد وَڄٔؽْځَهَدد بُ ؤنهد َِوِـَصٌ ڀً ټَهٍَِ وَ٬َدَُٜٔصٌ ڀً ټَهٍَِ ، وَڄُ٥ُٔ٭َصٌ ڀً ټَهٍَِ وڄد ؤَِ٘سًََ ٌٍخ ڄٔمٖد ڀدُٓ زِ٩ٔهَ دٍَ . ٸدپ : وبٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀُٖـُٿُ ڄه ؤََِزَ٫ِ وِِٕىَشٕ ڀً زِٽَځٔمَصٕ وَخلٔدًَشٕ ؤو زِٽَځَددڂٍ ڄُعَٵَدُٚٶٍ ٴََٕىَخءٌ ، وَ٬َځًَُِٔ بُ ټٿ وَخلًَٔشٕ ڄٔىِهُهٖ ټَٵَّدََشٌ ؛ ڀٔإَنَّ خڀعٖ٩َدٌَُُ ظَمُِِنًْ ڀٔٽُٿِّ وَخلًَٔشٕ ڄٔىِهُهٖ ڀَد ظَمٔٿُّ ڀً زَ٭ًُِ لّٖ َُ ٽَٵَُِّ ، ټمد َُ٥َځِّٹُهُهٖ ڄَ٭ّد بُ ټَځٔمَصٕ وَخلًَٔشٕ ؤو ټَځَدڂٍ ڄُعَٵَدُٚٶٍ ، ٴَعَٽُىنُ ټُٿُّ وَخلًَٔشٕ ڄٔىِهُهٖ ٤َدڀٔٹًد . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ خڀُٖـُٿُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ڄَُٖظَُِهِ ؤو ؼَځَدؼًد ؤو ؤَټْؽََُ ، ًََُُُِ زِٽُٿِّ وَخلٔدًَشٕ ڄٔدىِهُهٖ ٨ٔهَدَّخ ٰنً َٜدلٔسًِٔ ٸسٿ َُٽَٵَُِّ ، ٴَ٭َځًَُِٔ بُ ټٿ ظَ٩َدٌٍُُ ټَٵَّدََشٌ ، ټمد ََٽُىنُ ٬ځُدً بُ ټٿ ظَ٥ْځُٔٹَصٕ ظَ٥ْځُٔٹَصٌ ؛ ڀٔإَنَّ خڀعٖ٩َدٌَُُ ٤َځَدٶْ ـُ٭ٔٿَ خڀْمَىَُِؾُ ڄىً ټَٵَّدََشً . وَڀَىِ ٸَدڀَهَد ڄُعَعَدزِ٭َصً ؛ ٴٹدپ ؤَََيِض ٨ٔهَدَّخ وَخلًّٔخ . ټدن وَخلٔ ًّخ ټمد ََٽُىنُ ڀدى ؤَََخيَ ٤َځَدٸًد وَخلًّٔخ وَبِزَدوَصً زِٽَځٔمَصٕ وَخلًَٔشٕ . وبٌخ ظَ٩َدٌََُ ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ ، ؼُڃٖ ټَٵََُّ ، ؼُڃٖ ظَ٩َدٌََُ ڄىهد ڄَُٖشً ؤُوَُِي ، ټَٵََُّ ڄَُٖشً ؤُوَُِي . وَڀَىِ ٸدپ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : بٌَخ ظَ٩َدٌَُِض ڄه ٴُځَدوَصَ - خڄِ َُؤَشٕ ڀً ؤُوَُِي - ٴَإَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهِدُِ ؤُڄٍٚ . ٴَعَ٩َدٌََُ ڄىهد ، ټدن ڄه خڄَُِؤَظًٔٔ خڀّٗ ٸدپ نٟد ٌڀٻ ڄُعَ٩َدٌُٔخً . وَڀَىِ ٸ ددپ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ بٌَخ ظَ٩َدٌَُِض ڄه ٴُځَدوَصَ - خڄَُِؤَشٕ ؤَـِىَسُِٖصٕ - ٴَإَوِطٔ ٬َځٍَٖ ټَ٩َهُِِ ؤُڄٍٚ . ٴَعَ٩َدٌََُ ڄه خڀْإَـِىَسُِٖصٔ ،لد ََٽُهِ ٬ځًُ ٨ٔهَدَْ ڀٔإَنَّ ٌڀٻ ڀُٓ زِ٩ٔهَدٍَ . وَټٍََڀٔٻَ ڀى ٸدپ نٟد : بٌَخ ٤َځَّٹْعهَد ٴَإَوِطٔ ٤َدڀٔٷْ . ٴَ٥َځَّٹَهَد ،لد ظَٽُهِ خڄَُِؤَظًُُ ٤َدڀٔٹًد ؛ ڀٔإَوًُٖ ٤َځَّٷَ ٰنً َِوِـَعًٔٔ .

687 عىسة المجادٌت ٸدپ : وبٌخ ٸدپ خڀُٖـُٿُ ڀٔدڄَُِؤَظًٔٔ : ؤَوِطٔ ٬َځٍَٖ ؤو ٬ٔىًٌِٔ ټَإُڄٍٚ ، ؤو ؤَوِطٔ ڄٔؽْٿُ ؤُڄٍٚ ، ؤو ؤَوِطٔ ٬ًَِپُ ؤُڄٍٚ . وَؤَََخيَ بُ خڀْٽََُخڄَصٔ ، ٴَځَد ٨ٔهَدََ وَبِنْ ؤَََخيَ ٨ٔهَدَّخ ٴَهُىَ ٨ٔهَدَْ ، وَبِنْ ٸدپ : ڀَد وُِٖصَ لر . ٴَځََُِٓ زِ٩ٔهَدٍَ " ٔ . الدغإٌخ اٌثبٌثخ : الدمظىد ثمىٌٗ رؼبلى :       ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ : " ٸدپ خڀځًَُّ ظَسَدََٺَ وَظَ٭َدڀًَ :           خڀْأََصَ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : خڀٌٍ ٬َ ٹٔځْ ط ڄٔمٖد َٔ مٔ٭ِط بُ :      ؤَنَّ خڀْمُعَ٩َدٌَُٔ لَُُڂَ ڄَٓٗ خڄَُِؤَظًٔٔ زِدڀ٩ِّهَدَِ ، ٴةٌخ ؤَظَطِ ٬ځًُ ڄًُٖشٌ زَ٭ًَِ خڀْٹَىِپِ زِدڀ٩ِّهَدَِ لد ََمُُِڄِهَد زِدڀ٥َّځَددٶِ خڀٌٍ ََمُُِڂُ زًِٔ ، وَڀَد ٍَِ٘ءَ َٽىن ڀً ڄَىَُِؾْ ڄه ؤَنْ ظَمُُِڂَ ٬ځًُ زًِٔ ، ٴَٹًَِ وَـَرَ ٬ځُدً ټَٵَّدََشُ خڀ٩ِّهَدَِ . ټَإَوٖهُڃِ ٌٍَََْسُىنَ بڀًَ ؤَوًُٖ بٌَخ ؤَڄَِٕٻَ ڄد لَُٖڂَ ٬ځً وَٵًِْٕٔ ؛ ؤَوًُٖ لَځَدپٌ ٴَٹًَِ ٬َديَ ڀٔمَد ٸددپ ٴَىَدڀَٵًَُ ٴَإَلَٿَّ ڄد لَُٖڂَ . وَڀَد ؤَ٬ِځَڃُ ڀً ڄَ٭ِىًّ ؤَوِڀًَ زًِٔ ڄه ٌٍخ . ولد ؤَ٬ِځَڃِ ڄُىَدڀٔٵًد بُ ؤَنَّ ٬ځًُ ټَٵَّدََشَ خڀ٩ِّهَدَِ وَبِنْ لد ََ٭ًُِ زِعَ٩َدٌٍُُ آوََُ ، ٴځڃ ََفُدِّ ؤَنْ َُٹَدپَ ڀٔمَد لد ؤَ٬ِځَڃِ ڄُىَدڀٔٵًد بُ ؤَوًُٖ ڀُٓ زِمَ٭ِىًَ خڀْأََصٔ . وبٌخ لَسََٓ خڀْمُعَ٩َدٌُُٔ خڄَُِؤَظًَُ زَ٭ًَِ خڀ٩ِّهَدَِ ٸًَََِ ڄد َُمِٽٔىًُُ ؤَنْ َُ٥َځِّٹَهَد ولد َُ٥َځِّٹْهَد ، ٴَٽَٵَّدََشُ خڀ٩ِّهَدَِ ڀً ڀَدِِڄَصٌ . وَڀَىِ ٤َځَّٹَهَد زَ٭ًَِ ٌڀٻ ؤو ڀَد٬َىَهَد ٴَمَُُڄَطِ ٬ځًُ ٬ځً خڀْإَزًَٔ ، ڀَِّڄَعًُِ ټَٵَّددََشُ خڀ٩ِّهَددَِ . وَټٍََڀٔٻَ ڀى ڄَدظَطِ ؤو خَِظًَٖضِ ٴَٹُعٔځَطِ ٬ځً خڀُٚ يٖشٔ " ٕ . ٔ - خْڂ : ٔٔ / ٙٚٗ – ٔٛٗ . ٕ - خْڂ : ٔٔ / ٕٛٗ - ٖٛٗ .