المأثور عن الإمام الشافعي في تفسير آيات الأحكام من كتبه المطبوعة من سورة الأنعام إلى نهاية سورة الناس

624 عىسة اٌفخر ٸٔعَدڀًٔٔ وَبِنْ ؤَََخيُوخ خڀًٗوُىپَ ٬ځُهڃ ، وَٴََُخًَُٰ ڀٔٹٔعَدپِ ٌَُُِِٰٔڃِ وَؤَڄٔهَ خڀىدْ لدّٖ يَوَځُدىخ بُ خڀْةِِٔځَدڂِ " ٔ . وِخي بُ ڄى٠٫ آوُ ٴٹدپ : " ٌَټََُ ٬ًََيْ ڄه ؤٌَِٿِ خڀْ٭ٔځْڃِ زِدڀْمَٱَدٌِِ ؤَنَّ ََُٔىپَ خڀځَّدًٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ٌَديَنَ ٸََُُِّٙد ٬َدڂَ خڀْمًََُِسَُِصٔ ٬ځً ؤَنْ ََإْڄَهَ زَ٭ِ١ُهُڃِ زَ٭ِ١ّد ، وَؤَنَّ ڄه ـدء ٸََُُِّٙد ڄه خڀْمُِٕځٔمٔنٌَ ڄُُِظًَ٘خ لد ََُُيٗويُ ٬ځًُ ، وَڄَهِ ـدء بڀًَ خڀىّٔ ٜځً خڀځَّدًُ ٬ځُدً ؤځڃ زِدڀْمًََٔىَصٔ ڄىهڃ ََيٖيُ ٬ځُهڃ ، ولد َُ٭ِ٥ٔهِڃِ ؤَنْ ََُُيٖ ٬ځُهڃ ڄه وََُؾَ ڄىهڃ ڄُِٕدځٔمّد بڀًَ َُُِِٰ خڀْمًََٔىَصٔ بُ زِځَدئ خڀْةِِٔځَدڂِ وَخڀُِٙٚٺٔ وَبِنْ ټدن ٸَدئَّخ ٬ځًُ ، ولد ٍَټُ ؤَلًَْ ڄىدهڃ ؤَوٖ ًُ ؤَ٬ِ٥َدٌُڃِ بُ ڄُِٕځٔڃٍ َُُِِٰ ؤٌَِٿِ ڄَٽَّصَ ُ٘حد ڄه ٌٍخ خڀُِٖٙ٢ٔ ، وٌََټَُُوخ ؤَوًُٖ ؤُوِِّپَ ٬ځُدً بُ ڄُهَديَوَعٔهِڃِ :        ٴٹدپ زَ٭ُِٟ خڀْمُٵََُِٕٚهَ : ٸَ١َُِىَد ڀَٻ ٸَ١َدءً ڄُسُِىّد ، ٴَعَڃٖ خڀٝٗځْكُ زنٌ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ وَزَُِهَ ؤٌَِٿِ ڄَٽَّصَ ٬ځً ٌٍخ لّٖ ـَدءَظًُِ ؤُڂٗ ټُځْؽُىڂٍ خزىص زه ٬ُٹْسَصَ زده ؤبي ڄُ٭َدُِ٣ٕ ٕ ڄُِٕځٔمَصً ڄُهَدـَُِشً ، ٴَىََٕهَ خڀځًَُّ ٬ّ وـٿ خڀٝٗځْكَ بُ خڀىَٕٚدءِ وَؤَوَِّپَ خڀځًَُّ ظَسَدََٺَ وَظَ٭َدڀًَ :                                                                   ٔ - خْڂ : ٜ / ٚٓٔ – ٛٓٔ . ٕ - ٌٍ ؤڂ ټځؽىڂ زىط ٬ٹسص زه ؤبي ڄُ٭ُِٔ٣ ٜمدزُص ـځُځص ؤٔځمط نّٽص ٸًن٬دً ، وٌدـُض بلذ خنًَٞىص ڄدُ٘ص . خو٩ُ ؤًٔ خڀٱدزص : ٘ / ٛٛٗ ، خڀٝمُك ڄ٫ خڀٵعك : ٚ / ٖ٘ٗ . ٖ - خنٞمعمىص : ٓٔ .

625 عىسة اٌفخر ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : وَََفُىُِ ڀٔځْةِڄَدڂِ ڄه ٌٍخ ڄد َوي ؤَنَّ ََُٔىپَ خڀځًَّٔ ٜدځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ٴَ٭َٿَ بُ خڀُٚـَدپِ يُونَ خڀىَٕٚدءِ ؛ ڀٔإَنَّ خڀځًََّ ٬ّ وـٿ وََٕهَ ََيٖ خڀىَٕٚددءِ بنْ ټُهٖ بُ خڀٝٗځْكِ ، وَڄَىَ٫َ ؤَنْ َُُِيَيِنَ زِٽُٿِّ لَدپٍ " ٔ. ٔ - خْڂ : ٜ / ٖٔٔ .

626 عىسة اٌفخر لبي رؼبلى :            الدمظىد ثمىٌٗ رؼب:            ٸدپ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ : " ؤوّپ خلله ٬ّ وـٿ ٬ځً وسًُ ٜځً خلله ٬ځًُ ؤځڃ ؤن ٰٵدُ خلله ڀً ڄد ظٹًڂ ڄه ٌوسً وڄد ظإوُ َ٭ني وخلله ؤ٬ځڃ ڄد ظٹًڂ ڄه ٌوسً ٸسٿ خڀدىلٍ وڄدد ظإوُ ؤن َ٭ٝمً ٴٗ ٍَور َ٭ځڃ خلله ڄد َٵ٭ٿ زً ڄه َ٠دي ٬ىً وؤوً ؤوپ ٘ددٴ٫ وؤوپ ڄٙٵ٫ َىڂ خڀٹُدڄص ؤًُ خنٝٗجٷ ؤحٿ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ ٬ه ٸىپ خلله ٬دّ وـدٿ :                  ٸدپ : ڄ٭ىدي ڄد ظٹًڂ ڄه ٌودر ؤزُٻ آيڂ وٌسعً ڀٻ وڄد ظإوُ ڄه ٌوىذ ؤڄعٻ ؤيوځهڃ خنٛىص زٙٵد٬عٻ " ٕ 1 - الفرح: خز هي يٗح 2 . ٕ - ؤلٽدڂ خڀٹُآن ڀځٙدٴ٭ٍ : ٔ / ٖٚ ، ٖٛ .

627 عىسة اٌفخر لبي رؼبلى :                              ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔ َنً٘ خ : " ٸدپ خلله ـدٿ ؼىددئي :                             . ٴإ٬ځمهڃ ؤن زُ٭عهڃ َٔىڀً زُ٭عً ، وټدٍڀٻ ؤ٬ځمهدڃ ؤن ٤د٬عدهڃ ٤د٬عدً " ٕ. ٔ - خڀٵعك : ٓٔ . ٕ - خڀُٔدڀص : ٚ ٕٛ .

628 عىسة اٌفخر لبي رؼبلى :            ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔ َنً٘ خ : وخنًَٜسُص : ڄى٠٫ ڄه خَْٞ ڄىدً ڄدد ٌدى بُ خنٜدٿ . وڄىً ڄد ٌى بُ خنُٜڂ ، ٴةن٧د ن٥ُ خنًٟي ٬ىًود بُ خنٜٿ ، وٴًُ ڄٕفً َٔىپ خلله - ٜځً خلله ٬ځًُ ؤځڃ – خڀٌٍ زىَ٫ ٴًُ نٓط خڀٙفُش ، ٴدإوّپ خلله ٬دّٖ وـدٿَّ :            خَِص. ٴسهٍخ ټځً وٹىپ : ٴىٹىپ ڄه ؤلُٝ ز٭ًو لٿ لُػ َُمسٓ ، بُ لٿ ټدن ؤو لُڂ ، ون٥ُ ؤو ٌزك ًٌَدً ، وؤٸٿ ڄد ٍَزك ٘دش " ٕ. ٔ - خڀٵعك : ـّء ڄه آَص ٛٔ . ٕ - خْڂ : ٕ / ٜ٘ٔ .

629 عىسة اٌفخر لبي رؼبلى :               ِغإٌخ: زىُ المحظش ٸدپ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ : " خڀْةِلَِٝدَُ خڀٌٍ ٌَټََُيُ خڀځًَُّ ظَسَددََٺَ وَظَ٭َددڀًَ ٴٹددپ :          ٕ ، وََّڀَطِ َىڂ خڀْمًََُِسَُِصٔ ، وَؤُلَُِٝٔ خڀىّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ زِ٭ًَُوٍّ ، وَوَمََُ ٬ځًُ خڀٖٝځَدشُ وَخڀٕٖځَدڂُ بُ خڀْمٔٿِّ . وٸً ٸُٔٿَ : وَمََُ بُ خڀْمََُڂِ . وَبِوٖمَد ٌٌََسِىَد بڀًَ ؤَوًُٖ وَمََُ بُ خڀْمٔٿِّ ، وَزَ٭ِ١ُهَد بُ خڀْمََُڂِ ڀٔإَنَّ خڀځًََّ ٬ّ وـٿ َٹىپ :            وَخڀْمََُخڂُ ټُځًُُّ ڄَمٔځًُُّ ٬ٔىًَِ ؤٌَِٿِ خڀْ٭ٔځْڃِ ، ٴَمَُِؽُمَد ؤُلَُِٝٔ خڀُٖـُٿُ ، ٸََُِسّد ټدن ؤو زَ٭ًُّٔخ زِ٭ًَُوٍّ لَدجٔٿٍ ، ڄُِٕځٔڃٍ ؤو ټَدٴٍُٔ ، وٸً ؤَلَُِڂَ ، ٌَزَكَ َ٘دشً وَلَٿَّ ، وَڀَد ٸَ١َدءَ ٬ځًُ ، بڀَّد ؤَنْ ََٽُىنَ لَفًُٗ لَفٖصَ خڀْةِ ِٔځَدڂِ ٴََُمُفٖهَد . وٌََٽٍََخ خڀٕٗځْ٥َدنُ بنْ لَسًََُٕ بُ ٔٔفِهٍ ؤو َُُِِٰئ . وٌََٽٍََخ خڀْ٭َسًُِ َُمُِِڂُ زِٱَُُِِ بٌْنٔ ًَُٔٚٔئ . وَټٍََڀٔٻَ خڀْمَُِؤَشُ ظُمُِِڂُ زِٱَُُِِ بٌْنٔ َِوِـِهَد ، ڀٔإَنَّ ڀَهُمَد ؤَنْ ََمِسَِٕدٌُمَد ،وَڀََُِٓ ٌٍخ ڀٔځْىَ خڀٔدًٔ ٬ځً خڀْىَڀًَٔ ، وَڀَد ڀٔځْىَڀٍٔٚ ٬ځً خڀْمَىِڀًَ ٬ځًُ . وَڀَىِ ظَإَوًٖ خڀٌٍ ؤُلَُِٝٔ ََـَدءَ ؤَنْ َُىَځًَّ ، ټدن ؤَلَرٖ بلذ ٴةٌخ َؤٌ ؤَوًُٖ ڀَد َُىَځًَّ لَدٿَّ ، وبٌخ لَٿَّ ؼُڃٖ وځً ، ٴَإَلَرٗ بلذ ڀى ـًَٖيَ بلَُِخڄّد ،وَبِنْ لد ََٵْ٭َٿْ ٴَځَد َ٘ ٍِءَ ٬ځًُ ؛ ڀٔإَوٍٚ بٌَخ ؤٌَٔوِط ڀً ؤَنْ ََمٔٿَّ زِٱَُُِِ ٸَ١َدءٍ ،لد ؤَـِ٭َٿْ ٬ځًُ خڀْ٭َىِيَشَ . ٔ - خڀٵعك : ـّء ڄه آَص ٕ٘ . ٕ - خڀسٹُش : ـّء ڄه آَص : ٜٙٔ .

630 عىسة اٌفخر وبٌخ لد ََفًِِ َ٘دشً ٍََْزَمُهَد ڀٔځْٵُٹََُخءِ ، ٴَځَىِ َٜدڂَ ٬ًَِپَ خڀٖٙدشٔ ٸسٿ ؤَنْ ََمٔٿَّ ، ټدن ؤَلَدرٖ بلذ، وَبِنْ لد ََٵْ٭َٿْ وَلَٿَّ ، ََـَىِض ؤَنْ ڀَد ََٽُىنَ ٬ځًُ ٍَِ٘ءٌ . وَڄَعًَ ؤََٜدزًَُ ؤًٌَي وٌى ََُِـُى ؤَنْ ن٫ځً ، وَمٖديُ ٬ىً ، وَخٴْعًََي بُ ڄَىِ٠ٔ٭ًٔٔ ټمد َٵعدًي خڀْمُمَُُِٝ بٌَخ وځً ٬ىً بُ َُُِِٰ خڀْمََُڂِ ، وټدن ڄُىَدڀٔٵًد ڀٔمَد ٔٔىَخيُ ڀٔمَهِ ٸًََََ ٬ځً خڀْمََُڂِ ، ٌڀٻ ڀَد َُفًَِِّٔ بڀَّد ؤَنْ ََسِځُٯَ ًًٌََُُِ خڀْمََُڂَ " ٔ . ٔ - خْڂ : ٘ / ٗٗٔ – ٕٗٗ ، وخو٩ُ ؤَ١دً خْڂ : ٘ / ٜٙٔ – ٕٓٔ .

631 عىسة اٌفخر لــبي رؼــبلى :                    ٸدپ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ : " وََُمِٽًَ ؤَنَّ خڀىٖسُِٚنٌَ ټَدوُىخ ََمُفٗىنَ ، ٴةٌخ ؤَظَىِخ خڀْمَدَُڂَ ڄََٙدىِخ ب٬ِ٩َدڄّد ڀً وَڄََٙىِخ لُٵَدشً ، ولد ََمِٻٔ ڀىد ٬ه ؤَلًَٕ ڄه خڀىٖسُِٚنٌَ وَڀَد خڀْإُڄَڃِ خڀْىَدڀَُٔصٔ ؤَوًُٖ ـددء ؤَلًَْ خڀْسَُِطَ ٸَ٣ُّ بڀَّد لََُخڄّد . ولد ًََِوُ ٿْ َٔىپ خڀځًَّٔ ٜځً خڀځًَُّ ٬ځًُ ؤځڃ ڄَٽَّصَ ٬َځٔمِىَديُ بڀَّد لََُخڄّد ، بڀَّدد بُ لَدُِذِ خڀْٵَعِكِ . ٴَسِهٍََخ ٸُځْىَد : بنَّ ُٔىٖصَ خڀځًَّٔ ظَ٭َدڀًَ بُ ٬ٔسَدئئ ؤَنْ ڀَد ًََِوُٿَ خڀْمََُڂُ بڀَّد لََُخڄّد ، وَزِدإَنَّ ڄده َٔمٔ٭ِىَديُ ڄه ٬ُځَمَدجٔىَد ٸدڀ ىخ : ٴَمَهِ وٍََََ ؤَنْ ََإْظٍَٔ خڀْسَُِطَ ََإْظًُٔ ڄُمُِِڄّد زِمَؿٍّ ؤو ٬ُمَُِشٕ . ٸدپ : وَڀَد ؤَلَِٕسُهُڃِ ٸَدڀُىيُ بڀَّد زِمَد وََٜٵْط ، وَؤَنَّ خڀځًََّ ظَ٭َدڀًَ ٌَټََُ وَـًَِ يُوُىپِ خڀْمَدَُڂِ ٴٹدپ :                    . ٸدپ: ٴًََپَّ ٬ځً وَـًِٔ يُوُىڀًٔٔ ڀٔځىُٕٗٻٔ ، وبُ خڀْإَڄِهِ ، وَ٬َځًَ َُوَِٝصٔ خڀځَّدًٔ بُ خڀْمَدُِذِ وَ٬َٵْىِئ ٴًُ ٬ه خڀىُٕٗٻٔ ، وَؤَنَّ ٴًُ يَڀَدڀَصً ٬ځً خڀْٵَُِٶِ زنٌ ڄه ًََِوُٿُ ڄَٽَّصَ وٌََََُُِٰدد ڄده خڀْسُځًَْخن ؛ وٌََڀٔٻَ ؤَنَّ ـَمُٔ٫َ خڀْسُځًَْخن ظَِٕعَىٌِ ڀٔإَوٖهَد ڀَد ظًُِوَٿُ زِةِلَُِخڂٍ ، وَبِنَّ ڄَٽَّصَ ظَىِٵَُِيُ زِإَنَّ ڄه يَوَځَهَد ڄُىِعَدزّد نٟد لد ًََِوُځْهَد بڀَّد زِةِلَُِ خڂٍ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : بڀَّد ؤَنَّ ڄه ؤَِٜمَدزِىَد ڄه ََوَٖٛ ڀٔځْمَ٥َّدزِنٌَ وَڄٔهِ ڄًَِوَځًٔٔ بَٖدٌَد ڀٔمَىَددٴٔ٫ِ ؤٌَِځٔهَد وَخڀْٽَِٕرِ ڀٔىَٵًِْٕٔ . وَََؤََِط ؤَلَِٕهَ ڄد َُمِمَٿُ ٬ځًُ ٌٍخ خڀْٹَىِپُ بڀًَ ؤَنَّ خوِعَُٔدذَ ٌَاُڀَدءِ ڄَٽَّصَ خوِعَُٔ دذُ ټَِٕرٍ ڀَدد خوِعَُٔدذُ ظَسٍََُٗ ، وَؤَنَّ ٌڀٻ ڄُعَعَدزِ٫ْ ټَؽٔنًْ ڄُعٖٝٔٿٌ ، ٴَٽَدوُىخ َُِٙسِهُىنَ خڀْمُٹُٔمٔنٌَ ٴُهد ، وَڀَ٭َدٿَّ لَ٥َّدزُِهِڃِ ټَدوُىخ ڄَمَدڀُٔٻَ ٰنً ڄَإٌُْونٕ نٟڃ زِدڀعَٖٙدُٰٿِ زِدڀىُٕٗٻٔ ، ٴةٌخ ټدن ٴَدُُِٞ خڀْمَدؿٚ ٔ - خڀٵعك : ـّء ڄه آَص : ٕٚ .

632 عىسة اٌفخر ٬ځً خڀْمَمِځُىٺٔ َٔدٸٔ٥ًد ، َٔٹَ٣َ ٬ىً ڄد ڀُٓ زِٵٍَُِٞ ڄه خڀىُٕٗٻٔ ، ٴَةِنْ ټَدوُىخ ٬َسًُِّخ ٴَٵُٔهِڃِ ٌٍخ خڀْمَ٭ِىًَ خڀٌٍ ڀُٓ بُ ٌَُُِِٰٔڃِ ڄٔؽْځًُُ ، وَبِنْ ټدوط خڀُٗوَِٝصُ نٟڃ ڀٔمَ٭ِىًَ ؤَنَّ ٸًٌََُِٝڃِ بُ يُوُىپِ ڄَٽَّصَ ڀُٓ ٸًََِٝ خڀىُٕٗٻٔ وَڀَد خڀعٖسَََُٗ ، وَؤَ وٖهُڃِ ََفِمَ٭ُىنَ ؤَنَّ يُوُىڀَهُڃِ َ٘سًُِْ زِدڀًٖخجٔڃِ ، ٴَمَهِ ټدن ٌَٽٍََخ ټدوط ڀً خڀُٗوَِٝصُ " ٔ . ٔ - خْڂ : ٘ / ٕٚٔ – ٕٛٔ .

633 عىسة الحدشاث عىسح الحدشاد

634 عىسة الحدشاث لبي رؼبلى :        ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔ َنً٘ خ :" (وَ١٫ َدُٔش خڀَُُٕ خنُٞٹَ ًٚڄَص ) وبن ٘حط خنُٞٹًَٖڄَص ٴمه ٸدپ : خنٞٹًٚڄص ، ڄ٭ىدي : خنٞعٹًڄص. وڄىً ٸىڀً - ٬ّ وـٿ - :        ؤٌ: ٖ ظعٹًڄىخ : َٹدپ : ٸًٖڂ ، وظٹًٖڂ ، وخٔعٹًَڂ : نّ٭نى وخلً . وڄُٹًَٚڄص خنُٛٗ : زٽُٕ خڀًخپ ڄه ٌٍخ. وڄه ٸدپ خنٞٹًٖڄص : ؤَخي خڀّٗ ٸًُٚڄط " ٕ. ٔ - خنٜفُخض : ـّء ڄه آَص ٔ . ٕ - خڀّخٌُ بُ َُٰر ؤڀٵد٦ خڀٙدٴ٭ٍ ڀٌٌُِٓ : ٚ ٕ٘ٔ – ٕٙٔ .

635 عىسة الحدشاث لبي رؼبلى :         ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔ َنً٘ خ : " بن خلله ظسدَٺ وظ٭ددلذ ڀٔمدد ودٛ زدً َٔدىڀً ڄده ولًُ ، وؤزدن ڄه ٴ١ځً ڄه خنٞسدَىص زُىً وزنٌ وځٹً ؛ زدڀٵُٞ ٬ځً وځٹً ز٥د٬عً بُ ٰنً آَص ڄه ټعدزً - وڄىهد - وٸدپ :         خَِص" ٕ. ٔ - خنٜفُخض : ـّء ڄه آَص ٕ . ٕ - خْڂ : ٘ / ٓٗٔ .

636 عىسة الحدشاث لبي رؼبلى :           ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀ ځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : " ٸددپ خڀځَّدًُ ظَ٭َددڀًَ :           خڀْأََصَ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : ٴَإَڄََُ خڀځًَُّ ڄه ن٬١ً ؤَڄَُِيُ ٬ځً ؤَلًَٕ ڄه ٬ٔسَدئئ ؤَنْ ََٽُى نَ ڄُِٕعَسُِىّد ٸسٿ ؤَنْ َُمِ١ًَُُٔ " ٕ ٔ - خنٜفُخض : ـّء ڄه آَص ٙ . ٕ - خْڂ : ٖٔ / ٖٔ٘ .

637 عىسة الحدشاث لبي رؼـبلى :                                    الدمظىد ثمىٌٗ رؼـب:                                    زنٌ خٔڄدڂ خڀٙدٴ٭ٍ– َُنً٘ خلله ظ٭دلذ – خنٞٹٝىي زٹىڀً ظ٭دلذ :                                    وخْلٽدڂ خنٞع٭ځٹص زً ٴٹدپ: ٔ - خنٜفُخض : ٜ . ٕ - ـدء بُ ٔسر وّونٟد ِب سواٖ خنٞ٭عمُ زه ٔځُمدن ٬ه ؤوٓ زه ڄدڀٻ ٸدپ ٸځط َد ؤّ خلله ڀى ؤظُط ٬سً خلله زه ؤبي . ٴدو٥ځٷ بڀًُ خڀىّٔ ٜځً خلله ٬ځًُ ؤځڃ ٴُټر ن٘دَخ وخو٥ځٷ خنٕٞځمىن ن٬ٙىن ، وٌٍ ؤَٞ ٔسىص ٴځمد ؤظدي خڀىّٔ ٜځً خلله ٬ځًُ ؤځڃ ٸدپ : بڀُٻ ٬ني ، ٴىخلله ڀٹً ؤٌخني وّٕ ن٘دَٺ ! ٴٹدپ َـٿ ڄه خْوٝدَ : وخلله نٜمدَ َٔىپ خلله ٜځً خلله ٬ځًُ ؤځڃ ، ؤ٤ُر َن٪د ڄىٻ . ٴٱ١ر ڀ٭سً خلله َـٿ ڄه ٸىڄً ، وٰ١ر ڀٽٿ وخلً ڄىهمد ؤٜمدزً ، ٴٽدن زُىهڃ لُذ زدنًَُٛ وخًٌَْ وخڀى٭دپ ، ٴسځٱىد ؤوً ؤوّڀط ٴُهڃ :          خَِص. ؤٔسدذ وّوپ خڀٹُآن ڀځىخلًٌ : ٚ ٛٓٗ – ٜٓٗ .

638 عىسة الحدشاث "ٸدپ خڀځًَُّ ظَسَدََٺَ وَظَ٭َدڀًَ :                                    ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : ٴٍټُ خڀځًَُّ ٬ّ وـٿ خٸْعٔعَدپَ خڀ٥َّدجٔٵَعَُِهِ ، وَخڀ٥َّدجٔٵَعَددنٔ خڀْمُمِعَىِ٭َعَدنٔ خڀْفَمَد ٬َعَدنٔ ټُٿُّ وَخلًَٔشٕ ظَمِعَىِ٫ُ ؤًََٖ٘ خڀٔدڄِعٔىَد٪ِ ؤو ؤَ٠ِد٭َٳَ ؤٌخ ڀَِّڄَهَدد خِٔدڃُ خڀٔدڄِعٔىَد٪ِ ، ؤََمٖدٌُڃِ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ خڀْمُاِڄٔىِنٌَ ، وَؤَڄََُ زِدڀْةِِٜځَدقِ زَُِىَهُڃِ ، ٴَمَٷٙ ٬ځً ټٿ ؤَلًَٕ يُ٬َدءُ خڀْمُاِڄٔىِنٌَ بٌَخ خٴْعََُٸُىخ وَؤَََ خيُوخ خڀْٹٔعَدپَ ؤَنْ ڀَد َُٹَدظٔځُىخ لّٖ ًََِ٬ُىخ بڀًَ خڀٝٗځْكِ . وَزٍَِڀٔٻَ ٸُځْط : ڀَد ََسُِطُ ؤٌَِٿُ خڀْسَٱٍِِ ٸسٿ يُ٬َدجٔهِڃِ ؛ ْنَّ ٬ځً خڀْةِڄَدڂِ خڀًٗ٬َدءَ ټمد ؤَڄََُ خڀځًَُّ ٬ّ وـٿ ٸسٿ خڀْٹٔعَدپِ وَؤَڄََُ خڀځًَُّ ٬ّ وـٿ زِٹٔعَدپِ خڀْٵٔحَصٔ خڀْسَ دَُٰٔصٔ ، ؤٌٍََ ڄَُٕ دمٖدشٌ زِدِٔڃِ خڀْةِن٬َدنٔ لدّٖ ظَٵٍٔءَ بڀًَ ؤَڄُِِ خڀځًَّٔ ٴَةِنْ ٴَدءَضِ ،لد ََٽُهِ ڀٔإَلًَٕ ٸٔعَدڀُهَد ؛ ْنَّ خڀځًََّ ٬ّ وـٿ بوٖمَدد ؤٌَٔنَ بُ ٸٔعَدڀٔهَد بُ ڄًُٖشٔ خڀٔدڄِعٔىَد٪ِ زِدڀْسَٱٍِِ بڀًَ ؤَنْ ظَٵٍٔءَ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وَخڀْٵٍَِءُ خڀُٖـِ٭َصُ ٬ه خڀْٹٔعَدپِ زِدڀْهَِّن٬َصٔ ؤو خڀعٖىِزَصٔ وٌَََُُِِٰد ، وَؤٌَٗ لَدپٍ ظََُٺَ ٜد خڀْٹٔعَدپَ ٴَٹًَِ ٴَدءَ وَخڀْٵٍَِءُ زِدڀُٗـُى٪ِ ٬ه خڀْٹٔعَدپِ خڀُٗـُى٪ُ ٬ه ڄَ٭َُِٝٔصٔ خڀځًَّٔ ظَ٭َدڀًَ ٌَټََُيُ بڀًَ ٤َد٬َعًٔٔ بُ خڀْٽَٳٚ ٬َمٖ د لَُٖڂَ خڀځًَُّ ٬ّ وـٿ . ٸدپ : وٸددپ ؤزى ٌُئََِرٍ ٔ َُ٭َُُُٚ وَٵَُّخ ڄه ٸَىِڄًٔٔ خوِهََّڄُىخ ٬ه ََـُٿٍ ڄه ؤٌَِځًٔٔ بُ وَٸْ٭َدصٕ ٴَٹُعٔٿَ : ڀَد ََىَِٕإُ خڀځًَُّ ڄٔىٖد ڄَ٭َُِّٙخ َ٘هًُِوخ َىڂ خڀْإُڄَُِځٔكِ ڀَد َٰدزُىخ وَڀَد ـُُِلُىخ ٬َٹُّىخ زَِٕهِڃٍ ٴځڃ ََِٙ٭ُُِ زًِٔ ؤَلًَْ ؼُڃٖ خِٔعَٵَدءُوخ وَٸَدڀُىخ لَسٍَٖخ خڀْىَ٠َكُ ٕ ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : وَؤَڄََُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ بنْ ٴَدءُوخ ؤَنْ َُِٝځٔكَ زَُِىَهُمَد زِدڀْ٭َدًِپِ ، ولد ٍَټُ ظِٔ سَِد٬َصً بُ يَڂٍ وَڀَد ڄَدپٍ ، وَبِوٖمَد ٌَټََُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ خڀٝٗځْكَ آؤُّخ ټمد ٌَټََُ خڀْةِِٜځَدقَ ٔ - ؤزى ٌئَر خنٍٟلر وىَځً زه ودڀً خڀٙد٬ُ خنٞٙهىَ ، ؤيَٺ خنٛدٌځُص وؤٔځڃ بُ وٗٴص خڀًَٝٷ ، وټدن ؤ٘٭ُ ٌٍَٿ ، ظىبُ ٰدَِد زةٴَُٹُد بُ وٗٴص ٬ؽمدن . ظدََه خٔٔٗڂ ڀځٌٍّٔ : ٖ / ٖٛ٘ ، خٖٔعٹٝد ْوسدَ يوپ خنٞٱُذ خْٸًٝ ڀځىدٌُٜ : ٔ / ٘ٗٔ ، خڀىخبُ زدڀىٴُدض ڀځٝٵًٌ : ٖٔ / ٕٗٚ . . ٕ - ٌټُ بُ وّخوص خْيذ ڀ٭سً خڀٹديَ خڀسٱًخيٌ : ٗ / ٓٗٔ .

639 عىسة الحدشاث زَُِىَهُڃِ ؤَوٖڀًد ٸسٿ خڀْةٌِْنٔ زِٹٔعَدڀٔهِڃِ ، ٴَإَِ٘سًََ ٌٍخ وَخَڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ ؤَ٬ِځَڃُ ؤَنْ ظَٽُدىنَ خڀعٚسَد٬َددضُ بُ خڀْفَُِخقِ وَخڀًٚڄَدءِ وڄد ٴَدضَ ڄه خڀْإَڄِىَخپِ َٔدٸٔ٥َصً زَُِىَهُڃِ . ٸدپ : وٸً ََمِعَمٔٿُ ٸَىِپُ خڀځًَّٔ ٬ّ وـٿ :        ؤَنْ َُِٝځٔكَ زَُِىَهُڃِ زِدڀْمُٽْڃِ بٌَخ ټَدوُىخ ٸً ٴَ٭َځُىخ ڄد ٴًُ لُٽْڃْ ٴَُُ٭ِ٥ٍٔ زَ٭ِ١َهُڃِ ڄه زَ٭ٍِٟ ڄدد وَـَرَ ڀً ؛ ڀٔٹَىِپِ خڀځًَّٔ ٬ّ وـٿ :    وخڀ٭ًپ ؤَوٍََ خڀْمَٷٖ ڀٔسَ٭ِِٟ خڀىدْ ڄده زَ٭ٍِٟ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وَبِوٖمَد ٌٌََسِىَد بڀًَ ؤَنَّ خڀْٹَىَيَ َٔدٸٔ٣ٌ ، وَخڀْأََصُ ظَمِعَمٔٿُ خڀْمَ٭ِىََُُِهِ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ ََلٔمًَُ خڀځًَُّ ظَ٭َدڀًَ : ؤوّّود ڄُ٥َُٚٲُ زه ڄَدِِنٕ ٔ ، ٬ه ڄَ٭ِمَُِ زه ََخ٘ٔدًٕ ، ٬ه خڀٌٌُِِّٗٚ ، ٸدپ : ( ؤَيََِټَطِ خڀْٵٔعِىَصَ خڀْإُوڀًَ ؤَِٜمَدذُ َٔىپ خڀځًَّ ٜځً خڀځَّدًُ ٬ځُدً ؤځڃ ، ٴَٽَدوَطِ ٴُهد ئڄَدءٌ وَؤَڄِىَخپٌ ، ٴځڃ َُٹْعَٖٛ ٴُهد ڄه يَڂٍ وَڀَد ڄَدپٍ وَڀَ د ٸُُِقٍ ؤُٜٔدُرَ زِىَـًِٔ خڀعٖإْوَِٿِ بڀَّد ؤَنْ َُىـًََ ڄَدپُ ََـُٿٍ زِ٭َُِىًِٔ ٴًَُُِٴَ٫َ بڀًَ َٜدلٔسًِٔ ) ٕ . ٸدپ خڀٖٙدٴٔ٭ٍٔٗ : وٌٍَََخ ټمد ٸدپ خڀٌٌُِِّٗٗ ٬ٔىًَِوَد ؛ ٸً ټدوط بُ ظٔځْٻَ خڀْٵٔعِىَصٔ ئڄَدءٌ َُ٭َُِٲُ بُ زَ٭ِ١ٔهَد خڀْٹَدظٔٿُ وَخڀْ مَٹْعُىپُ ، وَؤُظِځٔٵَطِ ٴُهد ؤَڄِىَخپٌ ، ؼُڃٖ َٜدََ خڀىدْ بڀَدً ؤَنْ َٔدٽَىَطِ خڀْمَُِذُ زَُِىَهُڃِ ، وَـََُي خڀْمُٽْڃُ ٬ځُهڃ ، ٴمد ٬َځٔمِعً خٸْعَٖٛ ؤَلًَْ ڄه ؤَلًَٕ ، وَڀَد َُِٰڂَ ڀً ڄَد ٖ ؤَظِځَٵًَُ وَ ٖ ٬َځٔمِطُ خڀىدْ خوِعَځَٵُىخ بُ ؤَنْ ڄد لَىَوِخ بُ خڀْسَٱٍِِ ڄه ڄَدپٍ ٴَىُـًَِ زِ٭َُِىِدًٔ ، ٴََٝدلٔسًُُ ؤَلَٷٗ زًِٔ . ٔ - ڄ٥ُٲ زه ڄدِن خڀٽىدني ڄىٌٖڃ ؤزى ؤَىذ خڀٝى٭دني ٸد٠ً خڀُمه َوي ٬ه ڄ٭مُ زه َخً٘ وخزه ـَُؿ وَ٭ځً زه ڄٹٕڃ وٰنًٌڃ و٬ىً خڀٙدٴ٭ٍ وزٹُص زه خڀىڀًُ ويخوي زه ًَُ٘ ونٗد٬ص وٸدپ خڀىٕدجٍ وٰنًي : ڀُٓ زؽٹص . ظ٭فُٿ خنٞىٵ٭ص ٔ/ٗٓٗ ٕ - ؤوُـً خٔڄدڂ خڀسُهٹٍ بُ خنٞ٭ُٴص : ٕٔ / ٓٚٗٙٔ