المكتبة الأمبوابة البحث والمعرفة
زائر للمكتبة—
← العودة إلى المكتبةقراءة أو تحميل الكتاب

الولاء والبراء والعداء في الإسلام

أبو فيصل البدراني

صفحة ٧ من ٨

95 زىُ ِٛدح اٌّؤِٓ ٌٍىبفش :"ىٌح حٿظٴْٜپ ڃُٔظٴخى ڃن ى . ٿ٤ٲ حلله هٌؿش ًٿټن رظَٜٱ". اڅ ٳِ حٿظ٬ڄْڂ ًحٗؿڄخٽ ه٤ؤ ًؿنٌف , ًٳِ حٿظٴْٜپ اٛخرش ًحٓظٸخڃش. ًحطزخ٫خً ٿيٌه حٿٸخ٫يس: ٙ ري ڃن حٿظٴْٜپ ٳِ حٿڄَحى رخٿلذ , ًحٿڄَحى رخٿټخٳَ؛ ٳبڅ حٿلذ أنٌح٩, ًحٿټٴخٍ أٛنخٱ. أنٌح٩ حٿلذ , ًأٛنخٱ حٿټٴخٍ: حٿلذ ّټٌڅ ٕكي حٕٓزخد حٿظخٿْش : حٿيّن, ًحٿوڀٶ, ًحٿٸَحرش, ًحٿـڄخٽ, ًحٿـنْ.. ًنلٌ ىٌح , ٳبڅ ٻخڅ ٿڀيّن, ٳيٌه ڃلزش ىّنْش , ّظَطذ ٫ڀْيخ أكټخځ ىّنْش , ًاڅ ٻخڅ ٿَْٰه ٳڀْٔض رڄلزش ىّنْش , رپ ىنٌّْش. ًحٿټٴخٍ ٫ڀَ أٛنخٱ ٳڄنيڂ حٿڄلخٍد , حٿٌُ ٷي ُّلخٍد : اڃخ رٔٚكو , أً رڀٔخنو , أً رٸڀڄو , ًڃنيڂ ٯَْ حٿڄلخٍد , حٿٌُ ٷي ّټٌڅ: ڃُ٬خىيحً, أً ڃٔظؤڃنخً, أً ًڃْخً . ًحهظٚٳيڂ ىٌح ّظَطذ ٫ڀْو حهظٚٱ أكټخڃيڂ , ً٣َٵ حٿظ٬خڃپ ڃ٬يڂ , ٻڄخ ىٿض ٫ڀْو نٌٜٙ حٿَّ٘٬ش. كټڂ ڃلزش حٿڄٔڀڂ ٿڀټخٳَ: ًرخٿن٨َ اٿَ ىٌح حٿظٴْٜپ ُّٸخٽ : اًح أكذ حٿڄٔڀڂ حٿټخٳَ: - ٳبڃخ أڅ ّټٌڅ ڃُلخٍرخً , أً ٯَْ ڃلخٍد. - ًٳِ ٻڀظخ حٿلخٿظْن: اڃخ أڅ ّټٌڅ ٿڀيّن , أً ٿڀينْخ. ٳيٌه أٍر٬ش أكٌحٽ , ًٻپ كخٽ ٿو كټڂ ّٔظني اٿَ نٌٜٙ حٿَّ٘٬ش. حٿلخٽ حًٕٽ ًحٿؼخنْش : ڃلزش حٿټخٳَ حٿڄلخٍد ًحٿڄُٔخٿڂ ٕؿپ ىّنو . ٙ ٗٺ أڅ ڃلزش حٿټخٳَ حٿڄلخٍد ًحٿڄُٔخٿڂ ٕؿپ ىّنو ڃلَڃش رخٗؿڄخ٩ اٙ أڅ حٿلُذَ حٿٸڀزِ ٿڀټٴخٍ حٿڄلخٍرْن ًحٿڄُٔخٿڄْن ٕؿپ ىّنيڂ ٿْْ ْٗجًخ ًحكيحً , ٳڄنو ڃخ ّنٸٞ حٿٌٙء ًحٿزَحء ڃن أٓخٓو , ًَّټْٴَُُ ٛخكزُو رڄـَّىه ًڃنو ڃخ َّنٸُٚ ڃن حٿٌٙء ًحٿزَحء ًٙ َّنٸ٠ُوُ , ٳْټٌڅ ڃ٬ْٜشً طَنٸُٚ حّٗڄخڅَ ًٙ طنٴْو . أڃّخ حٿلذّ حٿٸڀزُِ حٿٌُ َّنٸُٞ حٿٌٙء ًحٿزَحء ًّنٴِ أٓخَّ حّٗڄخڅ ٳيٌ كُذُ حٿټخٳَ ٿټُٴَه , ًًٿٺ أڅ ىٌه حٿڄلزش ط٬نِ ًطٴْي ڃلزش حٿټٴَ اً ٿْْ ٿيخ ٌٍٓ ىٌح حٿڄ٬نَ؛ ٳبنو ٙ ڃ٬نَ ٕڅ ّلذ حٿڄٔڀڂ حٿټخٳَ ٿټٴَه, اٙ أنو ّلذ حٿټٴَ نٴٔو , ًٳِ ڃلزش حٿټٴَ ڃ٬نَ حٿَٝح رو؛ ٍٙطزخ١ حٿلذ رخٿَٝح, ًڃن أكذ حٿټٴَ ًٍِٟ رو , حنظٴَ أٛپ اّڄخنو ؛ ٙٓظلخٿش حٿـڄ٪ رْن ڃلزش حلله ط٬خٿَ ًحٿَٝح رو, حٿٌُ ىٌ حّٗڄخڅ رو ط٬خٿَ, ًرْن حٿَٝح رخٿټٴَ ًڃلزظو ؛ ٳيڄخ نٸْ٠خڅ, ٙ ّـظڄ٬خڅ , ًٙ َّطٴ٬خڅ. ًىٿْپ أنيڄخ نٸْ٠خڅ : أڅ حلله ط٬خٿَ ََّٟ ٫ن ڃلزظو ً٫زخىطو , ًٙ ََّٟ ٫ن حٿټٴَ , ٷخٽ ط٬خٿَ" اِڅْ طَټْٴًَُُح ٳَبِڅَ حٿڀَوَ ٯَنٌِِ ٫َنْټُڂْ ًَٿَخ ََََّْٟ ٿِ٬ِزَخىِهِ حٿْټُٴََْ ًَاِڅْ طَْ٘ټًَُُح َََّْٟوُ ٿَټُڂْ " . ًٷي ىٿض حٿنٌٜٙ ٫ڀَ ٻٴَ ڃن أكذ حٿټخٳَ ٕؿپ ٻٴَه , ٻڄخ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ "ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآَهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آَرَخءَىُڂْ أًَْ أَرْنَخءَىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ "ٳڄن أكذ حٿټخٳَ ٿټٌنو ڃُلخىحً لله ًٌٍٓٿو ٳيٌح ّٔظلْپ أڅ ّټٌڅ ڃئڃنخً ٻڄخ ّٴْيه طَطْذ حٿنيِ ٫ڀَ ٳ٬ڀيخ ًٷخٽ ط٬خٿَ "َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آَڃَنٌُح ٿَخ طَظَوًٌُِح حٿَْْيٌُىَ ًَحٿنََٜخٍٍَ أًَْٿَِْخءَ رَ٬ْ٠ُيُڂْ أًَْٿَِْخءُ رَ٬ٍْٞ ًَڃَنْ َّظٌََٿَيُڂْ ڃِنْټُڂْ ٳَبِنَوُ ڃِنْيُڂْ اِڅَ حٿڀَوَ ٿَخ َّيْيُِ حٿْٸٌَْځَ حٿ٨َخٿِڄِْنَ ".

عدد الصفحات ٩٥

96 ًأڃّخ حٿلذُ حٿٸڀزِ حٿٌُ ٙ ّٜپ اٿَ كيّ حٿنَٸٞ , ٿټنو ُّنٸُٚ حّٗڄخڅَ , ًّيٽ ٫ڀَ ٟ٬ٲٍ ٳِ ڃ٬ظٸي حٿٌٙء ًحٿزَحء , ٳيٌ ڃلزّش حٿټخٳَ ڃلخٍرخً أً ڃُٔخٿڄخً ٿِٴْٔٸِو أً ٿڄ٬ْٜشٍ ّٸظَٳيخ ٳيٌح اػڂٌ ًٙٗٺ , ًٿټنو ٙ ّٜپ اٿَ ىٍؿش حٿټٴَ ٿټٌنو ٙ ّنخٳِ أٛپ حّٗڄخڅ ؛ ًىٌح حٿلذّ ٷي ّټٌڅ ٻزَْس ڃن ٻزخثَ حٿٌنٌد , ًٷي ٙ ّټٌڅ ٻٌٿٺ , رلٔذ كخٽ حٿڄلزٌد ًڃ٬ْٜظو , ٳڄن أكذّ ڃلزٌرخً ٍٙطټخرو حٿټزخثَ , ٳيٌح حٿلذ ٻزَْس , ًڃن أكزّو ٿَْٰٜس َّطټزيخ , ٳٚ ِّّي اػڄو ٫ڀَ اػڂ ڃن حٍطټزيخ . ڃٚك٨ش ڃيڄش : نلن نظټڀڂ ىنخ ٫ن ڃـَى اٟڄخٍ حٿڄلزش ٿڀټخٳَ ًحٿٴخٓٶ ٙ ا٧يخٍ ڃٸظ٠ْخص ىٌه حٿڄلزش ًآػخٍىخ . حٿلخٽ حٿؼخٿؼش : ڃلزش حٿټخٳَ حٿڄُلخٍد ٕؿپ حٿينْخ : أُ ّلزو ٕؿپ نٌ٩ أً أنٌح٩ ڃن حٿڄلزش حٿينٌّْش : حٿوڀُٶ , ًحٿـڄخٽ, ًحٿٸَحرش.. اٿن. ٳيٌح ٙ ّلذ ىّنو , ًانڄخ ّلذ ٳْو ْٗجخً طڄِْ رو , ً٧خىَ حٿنٌٜٙ طيٽ ٫ڀَ طلَّڂ ىٌح حٿنٌ٩ , ًحٕىٿش ٫ڀَ ًٿٺ أٻؼَ ڃن أڅ طُلَٜ ًأٗيَ ڃن أڅ طٌُٻَ , ٷخٽ ط٬خٿَ" ٷَيْ ٻَخنَضْ ٿَټُڂْ أٌَُْٓسٌ كََٔنَشٌ ٳِِ اِرََْحىِْڂَ ًَحٿٌَِّنَ ڃَ٬َوُ اًِْ ٷَخٿٌُح ٿِٸٌَْڃِيِڂْ اِنَخ رََُآَءُ ڃِنْټُڂْ ًَڃِڄَخ طَ٬ْزُيًُڅَ ڃِنْ ىًُڅِ حٿڀَوِ ٻَٴََْنَخ رِټُڂْ ًَرَيَح رَْْنَنَخ ًَرَْْنَټُڂُ حٿْ٬َيَحًَسُ ًَحٿْزَْٰ٠َخءُ أَرَيًح كَظََ طُئْڃِنٌُح رِخٿڀَوِ ًَكْيَهُ ". ٳٴِ ىٌح حٿنٚ رْخڅ ٷ٤٪ حٿڄٌىس رْن حٿڄئڃنْن ًحٿټخٳَّن ٷ٤٬خً ٻخڃًٚ , ٿڄخ طزْنض ٫يحًطيڂ لله ط٬خٿَ ًٌٍٓٿو , ًكڀٌٽ حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء رْنيڂ , ٳٚ طًِٽ اٙ رَ٘١ حّٗڄخڅ رخلله ًكيه , ًٙ ّنٔـڂ ڃ٪ ىٌح حٿلخٽ ڃلزظيڂ ٿِ٘ء ڃن حٿڄلخد حٿينٌّْش ؛ ٳٴِ ىٌه حٿڄلزش حٿينٌّْش ٍؿٌ٩ ٿِ٘ء ڃن حٿڄٌىس , ن٬ڂ ٿْٔض ٻخٿڄلزش ٿڀيّن , ٿټنيخ ٳِ ٻپ كخٽ ىِ ڃلزش , ًٿٌ رخٿٸيٍ حٿٸڀْپ , ًىٌح ُّ٬خٍٝ حٿنٚ ٳظلٸْٶ حّٓش اًڅ ٌّؿذ ٷ٤٪ ؿڄْ٪ أنٌح٩ حٿڄلخد حٿيّنْش , ًحٿينٌّْش ڃ٪ ىٌح حٿٜنٲ حٿڄلخٍد ػڂ انو ٙ كـش ٿڄن ّٸٌٽ أڅ ىٌه حّٓش حٿٔخرٸش ڃنٌٔهش , ن٬ڂ ٷي نٔڀڂ ًنٸٌٽ أنيخ ڃنٌٔهش ؿِثْخً ًاڅ ٗجض ٳٸپ ڃوٌٜٛش رٸٌٿو ط٬خٿَ (ٙ َّنْيَخٻُڂُ حٿڀَوُ ٫َنِ حٿٌَِّنَ ٿَڂْ ُّٸَخطِڀٌُٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ًَٿَڂْ ُّوَِْؿٌُٻُڂ ڃِن ىَِّخٍِٻُڂْ أَڅ طَزًََُىُڂْ ًَطُٸِْٔ٤ٌُح اِٿَْْيِڂْ اِڅَ حٿڀَوَ ُّلِذُ حٿْڄُٸِْٔ٤ِْنَ ) ًىٌح ٳِ كٶ حٿټٴخٍ حٿڄٔخٿڄْن ًحٕ٧يَ أنيخ ٍهٜش ًٿټن ٳِ كٶ حٿټٴخٍ حٿڄلخٍرْن ٳٚ ًىِ ڃُلټڄش . ًڃن حٕىٿش ٻٌٿٺ ٷٌٿو ط٬خٿَ "ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآَهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آَرَخءَىُڂْ أًَْ أَرْنَخءَىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ " ٳٴِ ىٌح حٿنٚ رْخڅ حٕڃَ ًحطو , ٳبنو ّنٴِ حّٗڄخڅ رخلله ًحٿٌْځ حٓهَ ٫ڄن ٌّىّ حٿڄلخىّن لله ًٌٍٓٿو , ًىڂ حٿڄلخٍرٌڅ ٫ڀَ ڃٌىذ ر٬ٞ أىپ حٿ٬ڀڂ ًحٿٌُ ّيٿٺ ٫ڀَ أڅ حّٓش حٿڄَحى ريخ حٿڄلخٍرْن ىٌ ٓزذ نًِٿيخ , ًٙ ٗٺ أڅ حٿڄلخٍرْن ّيهڀٌڅ ىهًٌٙ أًٿْخً ٳِ ڃ٬نَ حٿڄلخىس لله ًٌٍٓٿو , ٷخٽ حٿ٬ڀڄخء ٫ن آّش حٿڄـخىٿش انيخ نِٿض ٳَ أرَ رټَ, ًأرَ ٫زْيس رن حٿـَحف, ًڃٜ٬ذ رن ٫ڄَْ, ًٯَْىڂ ڃن حٿٜلخرش - ٌٍٟحڅ حلله ٫ڀْيڂ -أؿڄ٬ْن, ٳٲُ ڃٌٷ٬ش ريٍ ٻخڅ ٫زي حٿَكڄن رن أرَ رټَ ٿڂ ّٔڀڂ ر٬ي, ًٻخڅ ڃن ٳَّٶ حٿټٴخٍ, ًٍأٍ أرخه ٳَ حٿڄ٬َٻش , ًٿټنو ٿڂ ّٸظڀو, ًر٬ي أڅ أٓڀڂ ًحٿظٸَ رؤرْو, ٷخٽ ٿو: ٿٸي ٍأّظٺ ٌّځ ريٍ ًٿټنَ ٿڂ أٷظڀٺ, ٳَى ٫ڀْو أرٌ رټَ, ًٷخٽ ٿو: ٿٌ أنَ ٍأّظٺ ٿٸظڀظٺ, ًٳَ حٿڄ٬َٻش نٴٔيخ ٷظپ أرٌ ٫زْيس رن حٿـَحف أرخه , ًًؿي ڃٜ٬ذ رن ٫ڄَْ أهخه ٷي أَََٓه أكي حٿڄٔڀڄْن , ٳڀڄخ ٍآه أهٌه حٓظٰخع رو أڅ ّظٌٓ٢ ٿو ٿيٍ حٿڄٔڀڂ ٿْٴٺ أَٓه, ٳټخنض

عدد الصفحات ٩٦

97 حٿنظْـش ٯَْ ڃظٌٷ٬ش , ًًٿٺ أڅ ڃٜ٬زخً ٷخٽ ٿڀڄٔڀڂ : حٗيى ًػخٷو ٳبڅ أڃو ٯنْش طٴيّو رڄخٽ ٻؼَْ, ٳٸخٽ ٿو أهٌه: أىٌه ًْٛظٺ رؤهْٺ؟ ٳَى ٫ڀْو رٸٌٿو: ىٌ أهِ ىًنٺ, أٍ أڅ حٿڄٔڀڂ أهٌ ڃٜ٬ذ, ًٿْْ ىٌ, ٕنو ڃَ٘ٹ. ٷخٽ حٿَحُُ ٳِ طٴَْٔه : ًح٫ڀڂ أڅ حٕٻؼَّن حطٴٸٌح ٫ڀَ أڅ ٷٌٿو : (ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآَهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ) نِٿض ٳِ كخ٣ذ رن أرِ رڀظ٬ش ًاهزخٍه أىپ ڃټش رڄَْٔ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٿڄخ أٍحى ٳظق ڃټش , ًطڀٺ حٿٸٜش ڃ٬ًَٳش . ً٫ڀَ ىٌح ٳڄلزش حٿټخٳَ حٿڄلخٍد ٿڀيّن ًأىڀو ڃنيِ ٫نيخ ًٿٌ ٻخنٌح ٷَحرش , ًٷي نٜض حّٓش حٿټَّڄش ٫ڀَ حٿٸَحرش ىنخ؛ ٕڅ ٓزذ حٿلذ ڃٌؿٌى ٳْيڂ , ًىٌ حٿٜڀش ًحٿٸَحرش , ًحّٓش طؤڃَ رٸ٤٪ ىٌه حٿڄٌىس ٻڀْخً, ٙ ؿِثْخً ؛ أُ ٳِ حٿٸڀْپ ًحٿټؼَْ, كظَ ٕؿپ حٿينْخ , ًّيٽ ٫ڀَ ىٌح أنيڂ ٿٌ أكزٌىڂ ٕؿپ حٿينْخ , ٿلٜڀض رْنيڂ ڃٌىس , ًٿټخنٌح رٌٿٺ ڃُوخٿٴْن ٿيٌح حٿنٚ َٛحكش ًىٌح حٙٓظيٙٽ ٫ڀَ ڃٌىذ ڃن ٍَّ أڅ حٿڄٌحىس حٿٌحٍىس ٳِ حّٓش حٿٔخرٸش ىِ ڃَحىٳش ٿڄ٬نَ حٿڄلزش , ػڂ اڅ حٿ٘خٍ٩ ٷي أڃَ رٸ٤٪ حٿٜڀش رْن حٿڄئڃن ًأٍكخڃو حٿټٴخٍ حٿڄلخٍرْن ٿڀيّن ًأىڀو ًأڃَه دٷ٤٪ أٓزخد حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ٻخٿييّش ًحٿِّخٍس ًنلٌىخ ًرخٿظخٿِ ٳٸ٤٪ حٿٜڀش ًأٓزخد حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ّٔظڀِځ ٫يځ ڃٌىطيڂ ٫ڀَ حٕٷپ. ًأڃخ حٿيٿْپ حٿؼخٿغ ًحٿَحر٪ ىٌ ٷٌٿو ط٬خٿَ" ًَاِڅْ نَټَؼٌُح أَّْڄَخنَيُڂْ ڃِنْ رَ٬ْيِ ٫َيْيِىِڂْ ًَ٣َ٬َنٌُح ٳِِ ىِّنِټُڂْ ٳَٸَخطِڀٌُح أَثِڄَشَ حٿْټُٴَِْ اِنَيُڂْ ٿَخ أَّْڄَخڅَ ٿَيُڂْ ٿَ٬َڀَيُڂْ َّنْظَيٌُڅَ (12) أَٿَخ طُٸَخطِڀٌُڅَ ٷٌَْڃًخ نَټَؼٌُح أَّْڄَخنَيُڂْ ًَىَڄٌُح رِبِهََْحؽِ حٿٌََُٓٽِ ًَىُڂْ رَيَءًُٻُڂْ أًََٽَ ڃَََسٍ أَطَوٌَْْ٘نَيُڂْ ٳَخٿڀَوُ أَكَٶُ أَڅْ طَوٌَْْ٘هُ اِڅْ ٻُنْظُڂْ ڃُئْڃِنِْنَ " . ًٷٌٿو "اِنَڄَخ َّنْيَخٻُڂُ حٿڀَوُ ٫َنِ حٿٌَِّنَ ٷَخطَڀٌُٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ًَأَهََْؿٌُٻُڂْ ڃِنْ ىَِّخٍِٻُڂْ ًَ٧َخىًََُح ٫َڀََ اِهََْحؿِټُڂْ أَڅْ طٌََٿٌَْىُڂْ ًَڃَنْ َّظٌََٿَيُڂْ ٳَؤًُٿَجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ " . ًًؿو حٿيٙٿش ٳِ حّٓش حًٕٿَ أڅ ٣٬ن ىئٙء حٿڄلخٍرْن ٳِ حٿيّن , ًأًحىڂ ٿڀڄئڃنْن ڃٌؿذ ٿٸظخٿيڂ , ًاًح كپ حٿٸظخٽ , ٳخٿٜٚص ًحٿڄ٬خڃٚص ڃنٸ٤٬ش , ٳٚ ًُحؽ رلَرْش , ًٙ اكٔخڅ رزَ أً ٷٔ٢ رلَرِ , كظَ ٿٌ ٻخنٌح آرخءً, أً أرنخءً, أً اهٌحنخً, أً ٫َْ٘س , رلٔذ ڃٴيٌځ حّٓش , ًّٔظؼنَ ڃن ًٿٺ ڃ٤ڀٶ حٗكٔخڅ؛ اً ّـٌُ ٳِ كٶ حٿـَّق ًحَْٕٓ , اًڅ ٳٚ ڃټخڅ ٿڀڄلزش حٿينٌّْش . ًأڃخ ًؿو حٿيٙٿش ٳِ حّٓش حٿؼخنْش ىٌ أڅ حلله ٫ِ ًؿپ كََځ ڃٌحٙس حٿټٴخٍ حٿڄلخٍرْن , ًڃن حٿڄ٬ڀٌځ أڅ ڃن ؿڄڀش حٿڄٌحٙس حٿڄلزش رٰٞ حٿن٨َ ٫ن حٿزخ٫غ ٫ڀْيخ . ًأڃخ حٿيٿْپ حٿوخڃْ ىٌ ٷٌٿو ط٬خٿَ ٳِ كٶ ٻٴخٍ ڃټش حٿڄلخٍرْن ٿڀيّن ًأىڀو " َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آَڃَنٌُح ٿَخ طَظَوًٌُِح ٫َيًُُِ ًَ٫َيًَُٻُڂْ أًَْٿَِْخءَ طُڀْٸٌُڅَ اِٿَْْيِڂْ رِخٿْڄٌََىَسِ ًَٷَيْ ٻَٴًََُح رِڄَخ ؿَخءَٻُڂْ ڃِنَ حٿْلَٶِ ُّوَِْؿٌُڅَ حٿٌََُٓٽَ ًَاَِّخٻُڂْ أَڅْ طُئْڃِنٌُح رِخٿڀَوِ ٍَرِټُڂْ اِڅْ ٻُنْظُڂْ هَََؿْظُڂْ ؿِيَخىًح ٳِِ َٓزِْڀِِ ًَحرْظَِٰخءَ ڃَََْٟخطِِ طًَُُِٔڅَ اِٿَْْيِڂْ رِخٿْڄٌََىَسِ ًَأَنَخ أَ٫ْڀَڂُ رِڄَخ أَهْٴَْْظُڂْ ًَڃَخ أَ٫ْڀَنْظُڂْ ًَڃَنْ َّٴْ٬َڀْوُ ڃِنْټُڂْ ٳَٸَيْ َٟپَ ٌََٓحءَ حٿَٔزِْپِ " . ًٳِ ىٌح حٿنٚ ىٿْپ ٫ڀَ ٫يځ ؿٌحُ اٿٸخء ِٗء ڃن حٿڄٌىس اٿَ ڃن ٻخڅ ٓززخً ٳِ أًٍ حٿڄٔڀڄْن ربهَحؽ ًنلٌه , ًٿٌ ٻخنض حٿڄٌىس ٿڀينْخ , ًٷي نِٿض ٳِ كخ٣ذ ٿڄخ هخرَ حٿڄَ٘ٻْن ر٬ِځ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٫ڀَ ٯًِىڂ , ًح٫ظٌٍ رؤنو أٍحى أڅ ّٜ٤ن٪ ٫نيىڂ ّيحً ّلٴ٦ رو ڃخٿو , ٳټخنض ڃٌىطو ٿيڂ ٿڀينْخ , ٳنُيِ ٫ن ًٿٺ , ًكَځ ٫ڀْو.

عدد الصفحات ٩٧

98 ًأڃخ حٿيٿْپ ڃن حٿٔنش ٳيٌ حٿَؿپ حٿٌُ ٷظپ حڃَأطو , ٿڄخ ٻخنض طٔذ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ , ٳؤىيٍ ىڃيخ .ًٳِ ىٌح حٿنٚ اٗخٍس اٿَ ٷ٤٪ كزخٽ حٿڄٌىس , كظَ رْن حٿًِؿْن, اًح ٛخٍ أكيىڄخ ڃلخٍرخً ٿڀيّن , ٳٚ ِٗء أىٽ ٫ڀَ حٿزٰ٠خء , ًحنظٴخء ؿڄْ٪ أنٌح٩ حٿڄلزش حٿيّنْش , ًحٿينٌّْش ڃن حٿٸظپ ًٓٴٺ حٿيځ , ًٷي أٷَ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٳ٬ڀو ىٌح , ٳيٽ ٫ڀَ ٷ٤٪ ؿڄْ٪ أنٌح٩ حٿڄٌىس ًحٿڄلزش ٫ن حٿٜنٲ حٿڄلخٍد ًڃن حٕىٿش ٻٌٿٺ ڃخ ًٍٍ أرِ ْٗزش رٔنيه ٷخٽ: ٷخٽ ٌٍٓٽ حلله ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ (أًػٶ ٫ٍَ حّٗڄخڅ حٿلذ ٳِ حلله ًحٿزٰٞ ٳِ حلله).ًًٍٍ حٿ٤زَحنِ ٳِ حٿټزَْ ٫ن حرن ٫زخّ ٍِٟ حلله ٫نيڄخ أڅ ٌٍٓٽ حلله ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٷخٽ: (أًػٶ ٫ٍَ حّٗڄخڅ حٿڄٌحٙس ٳِ حلله ًحٿڄ٬خىس ٳِ حلله, ًحٿلذ ٳِ حلله ًحٿزٰٞ ٳِ حلله).ًأهَؽ حرن ؿََّ ًڃلڄي رن نَٜ حٿڄًَُُ ٫ن حرن ٫زخّ ٍِٟ حلله ٫نيڄخ ٷخٽ: (ڃن أكذ ٳِ حلله ًأرٰٞ ٳِ حلله, ًًحٿَ ٳِ حلله, ً٫خىٍ ٳِ حلله ٳبنڄخ طنخٽ ًّٙش حلله رٌٿٺ, ًٿن ّـي ٫زي ٣٬ڂ حّٗڄخڅ ًاڅ ٻؼَص ٛٚطو ًٌٛڃو كظَ ّټٌڅ ٻٌٿٺ, ًٷي ٛخٍص ڃئحهخس حٿنخّ ٫ڀَ أڃَ حٿينْخ ًًٿٺ ٙ ّـيُ ٫ڀَ أىڀو ْٗجخً ) ًٙ ٗٺ أڅ حٿټخٳَ حٿڄلخٍد ٿڀيّن ًأىڀو ّيهپ ىهًٌٙ أًٿْخً ٳِ حٿڄٸٌٜى ڃن حٿزٰٞ ٳِ حلله . ً٫ڀَ ٻپ كخٽ ٳخٿڄلزش حٿڄـَىس رخٿٸڀذ ٿڀڄلخٍد , ٕؿپ حٿينْخ , طُنزت ٫ڄٌڃخً ر٠٬ٲ ًٙء حٿڄٔڀڂ ٿيّنو ؛ اً ٻْٲ ّلزو كظَ ٿٌ ٿڀينْخ , ًىٌ َّحه ّٔ٬َ ٳِ اًٙٿو ًحٿڄٔڀڄْن , ًحٿ٤٬ن ًحٿٔوَّش ڃن ىّنو؟.! اًڅ ٳلټڂ ڃلزش حٿټخٳَ حٿڄلخٍد ٕؿپ حٿينْخ ڃلَڃش ًاڅ ٻخنض ٙ طٜپ اٿَ كي حٿټٴَ. حٿلخٽ حٿَحر٬ش: ڃلزش حٿټخٳَ ٯَْ حٿڄلخٍد ٕؿپ حٿينْخ. أُ ڃلزظو ٕؿپ: هڀُٶ, أً ٷَحرش, أً ؿڄخٽ .. ًنلٌ ىٌح , ًكټڂ ىٌه حٿڄلزش طوظڀٲ رخهظٚٱ حٿڄلزٌد ًٻٌڅ حٿڄٔڀڂ ٷخىٍحً َٗ٫خً أً ٷيٍحً ٫ڀَ ٷ٤٪ أٓزخد ڃلزظو أً ٯَْ ٷخىٍ. ٳ٬ڀَ ىٌح ّڄټن أڅ نـ٬پ ىٌح حٿٸٔڂ ٫ڀَ ٷٔڄْن : حٿٸٔڂ حًٕٽ : ڃلزش ٫ڄٌځ ًڃـڄٌ٩ حٿټٴخٍ ٯَْ حٿڄلخٍرْن ٕؿپ حٿينْخ. ٱىٌح حٿٸٔڂ ّـٌُ ڃلزظيڂ ڃلزش ڃـَىس رڄٸظ٠َ حٿـزڀش حٿزَّ٘ش ًحٿ٤ز٪ حرظيحءً اٙ أنو ّـذ أڅ ّٜخكذ ڃلزظيڂ حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش حٿڄُـَىس حٿزٰٞ ٿيڂ ٳِ حٿيّن أً ٫ڀَ حٕٷپ ٫يځ ڃٌىطيڂ , ًٳِ كخٽ ًٷٌ٩ حٿڄٔڀڂ ٳِ ىٌه حٿڄلزش ٳبڅ ٫ڀْو ڃيحٳ٬ش ىٌه حٿڄلزش ً٫ڀْو أٙ َّٻن اٿْيخ ًأٙ طلڄڀو ىٌه حٿڄلزش اٿَ ڃ٬خَٗطيڂ ڃ٬خَٗس حٕكزخد ًٙ ّنزِٰ حٙنزٔخ١ اٿْيڂ اٙ رڄٌؿذ َٗ٫ِ ٻخٿڄيحٍحس ٿيڂ أً ٿظؤٿْٲ ٷڀٌريڂ ٫ڀَ حٗٓٚځ ًأڃخ حٙنزٔخ١ اٿْيڂ اٿَ كي ّلڄڀيڂ ٫ڀَ ا٧يخٍ ڃخ ىڂ ٳْو ڃن حٿڄنټَحص ٳيٌ ڃلَځ رٚ هٚٱ , ًأڃخ حطوخًىڂ أًٿْخء أً أهٚء أً ر٤خنش ٳيٌ ڃلَځ , ػڂ اڅ حٿڄٔڀڂ اًح ٍأٍ ڃن نٴٔو ڃًْٚ ًڃلزش ٣زْ٬ْش ٿڀټخٳَ رٔزذ ىيّظو أً اكٔخنو أً ٛڀظو ٳبنو ّنزِٰ ٫ڀْو ًٍ٫خً ٳِ ىٌه حٿلخٽ ًحٓظلزخرخً ٷ٤٪ أٓزخد ىٌه حٿڄٌىس ًٿٌ أىٍ ًٿٺ اٿَ ٍى حٿييّش ً٫يځ ٷزٌٿيخ ًحٙڃظنخ٩ ڃن حٿِّخٍس ًىـَىڂ ىـَحً ؿڄًْٚ , ًحٕىٿش ٫ڀَ

عدد الصفحات ٩٨

99 ڃخ ًىزنخ اٿْو أٻؼَ ڃن أڅ طُلَٜ ًأٗيَ ڃن أڅ طٌُٻَ , رپ ىٌح ىٌ ٧خىَ ڃخ طيٽ ٫ڀْو نٌٜٙ حٿټظخد ًحٿٔنش ٳِ ىٌح حٿزخد . حٿٸٔڂ حٿؼخنِ : حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ٿڀټخٳَ حٿڄُ٬َْن ٯَْ حٿڄلخٍد حٿٌُ ّ٬َٔ حٿظلَُ ڃن ڃٌىطو ُٕ ٓزذ َٗ٫ِ . ىٌه حٿڄلزش حٿ٨خىَ أڅ كټڄيخ ؿخثِ ًىِ ڃن ٷزْپ حٿَهٜش ًٿټن ىٌه حٿڄلزش ؿخثِس رَ٘١ أٙ طُٸيځ ٫ڀَ ڃلزش حلله ًٌٍٓٿو ًأٙ طلڄپ ٫ڀَ طَٹ ًحؿذ أً ٳ٬پ ڃلَځ ٫ڀڄخً د أڅ حٿڄٔڀڂ ٿٌ أرٰٞ ىٌح حٿټخٳَ ٳِ حلله ٱٙ طؼَّذ ٫ڀْو رَ٘١ أٙ ّلڄپ ىٌح حٿزٰٞ ٫ڀَ ٧ڀڂ ىٌح حٿټخٳَ أً ط٠ْْ٪ كٸٌٷو ًّـذ أڅ ُّٚك٦ أڅ ىٌه حٿڄلزش ّـذ أڅ طزٸَ ٳِ كيًىىخ حٿينٌّْش , ٳٚ ُّزخٿٮ ريخ , ًىټٌح ٻؼَْ ڃن حٿڄزخكخص ٿيخ كيًى ًٌٟحر٢ , ڃن ٿڂ ّ٠ز٤يخ ط٬َٝ ٿڀٌٷٌ٩ ٳِ حٿڄلَځ ًٳ٘پ ر٬ٞ حٿنخّ ٫ن حٿ٠ز٢ ٙ ّلٌٽ حٿِ٘ء حٿڄَحى ٟز٤و ڃلَڃخً , ًحٿيٿْپ ٫ڀَ ؿٌحُ ىٌه حٿڄلزش ڃخ ّڀِ : حٿيٿْپ حًٕٽ : ڃٌىس حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٿ٬ڄو أرِ ٣خٿذ , ىٽ ٫ڀْو كَٛو ًاٿلخكو ٫ڀْو رخٗٓٚځ , ٻڄخ ىٽ ٫ڀْو ٗٴخ٫ظو ٿو ٳِ طوٴْٲ حٿ٬ٌحد ٫نو , ٳڀٌٙ حٿڄلزش ًحٿڄٌىس ٿٸَحرظو , ًنَٜطو , ٿڄخ ٻخڅ ىٌح ڃنو , ٳبنو ٿڂ ّٴ٬پ ًٿٺ ڃ٪ ٯَْه. ًٷي ٷخٽ ط٬خٿَ ٿنزْو  ٳِ ٗؤڅ ٫ڄو أرِ ٣خٿذ حٿټخٳَ(اِنَٺَ ٙ طَيْيُِ ڃَنْ أَكْزَزْضَ ًَٿَټِنَ حٿڀَوَ َّيْيُِ ڃَن ََّ٘خء ) أُ ڃن أكززظو ٿٸَحرظو ٫ڀَ أكي حٿظٴَّْٔن ٿّٔش ًىٌ حٕ٧يَ, ًٷخٽ حٗڃخځ ٓڀْڄخڅ رن ٫زي حلله - ٍكڄو حلله - ٳِ ٻظخرو طَْْٔ حٿ٬ِِّ حٿلڄْي, ًٷي ػزض ٳِ حٿٜلْلْن أنيخ أنِٿض ٳِ أرِ ٣خٿذ , ًٷي ٻخڅ ّلٌ٣و ًّنَٜه , ًّٸٌځ ٳِ كٸو , ًّلزو كزخً ٣ز٬ْخً ٙ كزخً َٗ٫ْخً ح .ىـ ًرنلٌه ٷخٽ حٗڃخځ حرن ٻؼَْ ٳِ طٴَْٔه ٫ني ٷٌٿو ط٬خٿَ ( اِنَّٺَ ٙ طَيْيُِ ڃَنْ أَكْزَزْضَ ) ًٷخٽ حٿْ٘ن ڃلڄي رن ٛخٿق حٿ٬ؼْڄْن ٍكڄو حلله ٳِ ٻظخرو حٿٸٌٽ حٿڄٴْي : ًّـٌُ أڅ ّلزو ڃلزش ٷَحرش , ًٙ ّنخٳِ ىٌه حٿڄلزش حٿَ٘٫ْش ح.ىـ . رپ ٷخٽ حٿْ٘ن حرن ٫ؼْڄْن ٍكڄو حلله ٳِ ط٬ڀْٸو ٫ڀَ طٴَْٔ حٿـٚٿْن ڃخ ّڀِ : (ًٷٌٿو "انٺ ٙ طييُ ڃن أكززض" حٿڄئٿٲ ٷيٍه رٸٌٿو: "ىيحّظو". ڃن أكززض ىيحّظو , ًحٿٌٜحد ڃن أكززظو , انٺ ٙ طييُ ڃن أكززظو. ٿڄخًح ٫يٽ حٿڄئٿٲ اٿَ : أكززض ىيحّظو ؟ ٷخٽ: ٕڅ حٿٌَٓٽ –ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ- ٙ ّڄټن أڅ ُّلذ أرخ ٣خٿذ ًىٌ ٻخٳَ ..ٻْٲ؟ ٳبڅ حٿڄئڃن ٙ ّلذ حٿټخٳَّن ًٿټننخ نٸٌٽ حٿلذ حٿ٤زْ٬ِ ىٌح ٙ ُّنخٳِ حّٗڄخڅ , حٗنٔخڅ ّلذ ڃؼًٚ ٷَّزو ًٿٌ ٻخڅ ٻخٳَحً ٿټنيخ ڃلزش ٣زْ٬ْش ٻڄخ طُلذ حٕځ ًٿيىخ ؛ ن٬ڂ حٿڄلزش حٿيّنْش ىٌه ٙ طـٌُ رْن حٿڄئڃن ًحٿټخٳَ (ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآَهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آَرَخءَىُڂْ أًَْ أَرْنَخءَىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ ) أّ٠خً حٿڄئٿٲ ّٸٌٽ: ڃن أكززض ىيحّظو. ٳِ حٿلٸْٸش ٿٌ أننخ كڄڀنخىخ ٫ڀَ ڃخ ٷخٽ حٿڄئٿٲ ٿټخنض ىٌه ط٬ڂ ٻپ حٿنخّ ٕڅ حٿٌَٓٽ ّلذ أڅ ّييُ ٻپ حٿنخّ ًٿْْ ٳٸ٢ ٫ڄو أرخ ٣خٿذ , ٿټخڅ ڃن أكززظو ىٌح ّوظٚ رؤرِ ٣خٿذ أً ٯَْه ڃن أٷخٍد , أّ٠خً ٿٌ أننخ ٷڀنخ ٻڄخ ٷخٽ حٿڄئٿٲ ٿټخڅ ٳِ حّٓش اٟڄخٍ.

عدد الصفحات ٩٩

100 ڃخ ىٌ حٟٗڄخٍ ٫ڀَ طٸيَّ حٿڄئٿٲ؟ اٟڄخٍ حٿييحّش ؛ ٕڅ حٕٛپ ٳِ ٟڄَْ حٿٜڀش أڅ ّ٬ٌى اٿَ نٴْ حٿٜڀش, ( ًانٺ ٙ طييُ ڃن ) "ڃَن " ىٌح حٓڂ ڃٌٌٛٽ ّ٬ٌى ٫ڀَ ڃن؟ ٫ڀَ أرِ ٣خٿذ , ً٫خثي حٿٜڀش ّ٬ٌى ٫ڀَ نٴْ حٿٜڀش. ًريٌح طزْن أڅ حٿَحؿق "ڃن أكززظو" ڃن ًؿٌه ػٚػش: ًؿو ڃ٬نٌُ ًًؿيخڅ ٿٴ٨ْخڅ. حٿٌؿو حٿڄ٬نٌُ أڅ حّٓش نِٿض ٳِ أرِ ٣خٿذ , ًٿٌ أڅ "ڃن أكززض ىيحّظو" ٿټخنض ٫خڃش. حٿٌؿيخڅ حٿڀٴ٨ْخڅ أننخ اًح ٷيٍنخ "ىيحّظو" ٿِځ أڅ ّټٌڅ ٳِ حّٓش ْٗجخً ڃلًٌٳخً, ًحٕٛپ ٫يځ حٿلٌٱ. حٿٌؿو حٿؼخنِ ڃن حٿٌؿيْن حٿڀٴ٨ْْن أڅ ٫خثي حٿٜڀش ّ٬ٌى اٿَ ڃٌٌٛٽ , ٳبًح ٫خى اٿَ "ڃَن " ٳِ ٷٌٿو: ( ڃن أكززض ) ٛخٍ حٿڄَحى ڃن أكززظو ىٌ. ًأڃخ ڃخ ٙك٦ حٿڄئٿٲ ٳْڄخ ّ٨يَ ٿِ: أڅ حٿڄئٿٲ ٙك٦ أڅ حٿٌَٓٽ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٙ ّڄټن أڅ ّلذ أرخ ٣خٿذ ٳخٿـٌحد ٫ڀْو أڅ حٿڄلزش نٌ٫خڅ : ڃلزش ٣زْ٬ش , ًڃلزش َٗ٫ْش. ٳخٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ٙ طنخٳِ حٿڄلزش حٿَ٘٫ْش , ٳخٿَ٘٫ْش ٷي طـظڄ٪ ڃ٬يخ ًٷي طنٴَى؛ ٳبًح ٻخڅ حٿڄئڃن ٷَّزخً ٿٺ حؿظڄ٪ ٳْو حٿڄلزظخڅ , ًاًح ٻخڅ ر٬ْيحً ڃنٺ ًؿي ٳْو ڃلزش ًحكيس ًىِ حٿَ٘٫ْش , ٳبًح ٻخڅ ٷَّذ ًىٌ ٯَْ ڃئڃن ٳٴْو ڃلزش ًحكيس ًىِ حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش. حىـ). حٿيٿْپ حٿؼخنِ : ارخكش حٿَ٘٩ ًُحؽ حٿ٬ٴخثٲ حٿلَحثَ ڃن نٔخء أىپ حٿټظخد ٳبًح أؿخُ حٿ٘خٍ٩ نټخف حٿټظخرْش ًىِ ٻخٳَس , ٳٌٿٺ ّٴْي ؿٌحُ ڃٌىطيخ ؛ اً حٿًِحؽ ڃظ٠ڄن ٿڀڄٌىس ٳڄخ ٻخڅ ٿڀ٘خٍ٩ أڅ ّؤًڅ رخٿًِحؽ ڃنيخ , ػڂ ّڄن٪ ڃن ڃٌىطيخ ًاٙ ٕٛزق ىنخٿٺ طنخٷٞ ًٻْٲ ّټٌڅ ٳِ حٕڃَ طنخٷٌٞ أً كَؽ ًٷي ؿخء ڃن ٫ني حلله ًٳِ ٻظخرو , ًىٌ حٿٸخثپ )ًَٿٌَْ ٻَخڅَ ڃِنْ ٫ِنْيِ ٯََِْْ حٿڀَّوِ ٿٌََؿَيًُح ٳِْوِ حهْظِٚٳخً ٻَؼَِْحً ( أُ أڅ ٻظخرو ٙ طنخٷٞ ٳْو رلخٽ ًٷخٽ ط٬خٿَ (ًَڃَخ ؿَ٬َپَ ٫َڀَْْټُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ڃِنْ كَََؽٍ ڃِڀَشَ أَرِْټُڂْ اِرََْحىِْڂَ ), ٳخٿ٘خٍ٩ ٿڂ ُّلََؽ ٳِ ڃلزش حٿًِؿش حٿټظخرْش ٿـڄخٿيخ ًكذ حٙٓظڄظخ٩ ريخ رپ ٙ ري أڅ طٌؿي حٿڄٌىس ًحٿَكڄش حٿظِ أٗخٍ حلله اٿْيخ -ؿپ ً٫ٚ- ٳِ ٻظخرو (ًَڃِنْ آَّخطِوِ أَڅْ هَڀَٶَ ٿَټُڂ ڃِنْ أَنٴُِٔټُڂْ أًََُْحؿًخ ٿِظَْٔټُنٌُح اِٿَْْيَخ ًَؿَ٬َپَ رَْْنَټُڂ ڃٌََىَسً ًٍََكْڄَشً اِڅَ ٳِِ ًَٿِٺَ َّٓخصٍ ٿِٸٌَْځٍ َّظَٴَټًََُڅَ ) . ًحٿ٘خىي ٷٌٿو ط٬خٿَ: "ًؿ٬پ رْنټڂ ڃٌىس ًٍكڄش" أُ رْن حٿًِؿْن , ًىٌح ٫خځ ٳِ ٻپ حًُٕحؽ ٌٓحءً ٻخنض ڃٔڀڄش , أځ ٻظخرْش , ًّيٽ ٫ڀَ ىٌح أّ٠خً ڃخ ٷخٿو حٿټخٓخنِ ٳِ ريحث٪ حٿٜنخث٪ " ٳٚ ّـٌُ انټخف حٿڄٔڀڄش حٿټظخدُ ٻڄخ ٙ ّـٌُ انټخكيخ حٿٌػنِ ًحٿڄـٌِٓ ٕڅ حٿَ٘٩ ٷ٤٪ ًّٙش حٿټخٳَّن ٫ن حٿڄئڃنْن " ٷڀضُ ًڃٴيٌڃو أڅ ٿڀًِؿش حٿټظخرْش ك٦ ڃن حٿڄٌحٙس حٿـِثْش حٿڄٸْيس ريٿْپ حٿڄٸخرڀش ًؿٌحُ حٿًِحؽ ڃنيخ . حٿيٿْپ حٿؼخٿغ : ٷٌٽ حلله ط٬خٿَ ٳِ كٶ حٿٌحٿيّن حٿڄَ٘ٻْن حٿڀٌّن ُّـخىيح حرنيڄخ ٫ڀَ حٿَ٘ٹ (ًََٛخكِزْيُڄَخ ٳِِ حٿيُنَْْخ ڃَ٬ًَُْٳًخ ) , ًڃن حٿڄ٬ڀٌځ أڅ ڃٸظ٠َ حٿزٰٞ ٳِ حلله أڅ ّز٬ي حٿڄٔڀڂ ٩ځڅ ّزٰ٠و ًّيـَه ًٙ ُّٜخكزو ًٙ ُّيحهڀو ًٙ ُّزخٓ٤و , ًحلله ٫ِ ًؿپ أڃَ رڄٜخكزظيڂ ٳِ حٿينْخ ڃ٬ًَٳخً رپ أًڅ رخٿًِحؽ ڃن حٿټظخرْش , ًرٸخء حٿڄٔڀڂ ڃ٪ ڃن ّـذ رٰ٠و , ٳْو كَؽ ٻڄخ ىٌ ڃ٬ڀٌځ , ًىٌ حٿٸخثپ (ًَڃَخ ؿَ٬َپَ ٫َڀَْْټُڂْ ٳِِ

عدد الصفحات ١٠٠

101 حٿيِّنِ ڃِنْ كَََؽٍ ڃِڀَشَ أَرِْټُڂْ اِرََْحىِْڂَ ) , ًاًح طٸٍَ ؿٌحُ ڃٌىس حٿًِؿش حٿټظخرْش رنخءً ٫ڀَ اًڅ حٿ٘خٍ٩ رخٿًِحؽ ڃنيخ ًحٿظِ أٗخٍ حلله اٿْيخ -ؿپ ً٫ٚ- ٳِ ٻظخرو (ًَڃِنْ آَّخطِوِ أَڅْ هَڀَٶَ ٿَټُڂ ڃِنْ أَنٴُِٔټُڂْ أًََُْحؿًخ ٿِظَْٔټُنٌُح اِٿَْْيَخ ًَؿَ٬َپَ رَْْنَټُڂ ڃٌََىَسً ًٍََكْڄَشً اِڅَ ٳِِ ًَٿِٺَ َّٓخصٍ ٿِٸٌَْځٍ َّظَٴَټًََُڅَ ) ٳبًح طٸٍَ ىٌح ٳبڅ ٫يځ ڃئحهٌس حٿڄٔڀڂ ٳِ ڃلزش ًحٿيّو حٿَْٰ ڃٔڀڄْن ڃن رخد أًٿَ ٕڅ حٿڄظًِؽ ڃن حٿټظخرْش ٷي طًِؽ ڃن طڀٸخء نٴٔو ًٿڂ ُّټَىو أكي ٫ڀَ ًٿٺ , أڃخ ڃن حرظُڀِ رٌحٿيّن ٻخٳَّن أً اهٌس ٻٴخٍ ٳيٌ ڃُټَه ٫ڀَ ًٿٺ ًٿڂ ّوظَ ًحٿيّو ًأٷخٍرو ًىٌ أًٿَ رخٗ٫ٌحٍ ڃن حٿڄظًِؽ ٿڀټظخرْش ًّيٿٺ ٫ڀَ ىٌح حٿظٸََّ ىٌح حٿليّغ , ٫ن أرِ ىََّس ٍِٟ حلله ٫نو , ٷخٽ ( ُحٍ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٷزَ أڃو , ٳزټَ ًأرټَ ڃن كٌٿو , ٳٸخٽ " حٓظؤًنض ٍرِ ٳِ أڅ أٓظٰٴَ ٿيخ ٳڀڂ ُّئًڅ ٿِ , ًحٓظؤًنظو ٳِ أڅ أًٍُ ٷزَىخ ٳؤًڅ ٿِ ) ًڃن حٿڄ٬ڀٌځ أڅ حٿزټخء ًحٿ٘ٴٸش ٙ ّټٌنخڅ اٙ ڃن ڃْپ ٷڀزِ ؿزڀِ ٙ ُّئحهٌ ٫ڀْو حٗنٔخڅ . حٿيٿْپ حٿَحر٪ : ٷٌٿو ط٬خٿَ (ٙ َّنْيَخٻُڂُ حٿڀَوُ ٫َنِ حٿٌَِّنَ ٿَڂْ ُّٸَخطِڀٌُٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ًَٿَڂْ ُّوَِْؿٌُٻُڂ ڃِن ىَِّخٍِٻُڂْ أَڅ طَزًََُىُڂْ ًَطُٸِْٔ٤ٌُح اِٿَْْيِڂْ اِڅَ حٿڀَوَ ُّلِذُ حٿْڄُٸِْٔ٤ِْنَ (8) اِنَڄَخ َّنْيَخٻُڂُ حٿڀَوُ ٫َنِ حٿٌَِّنَ ٷَخطَڀٌُٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ًَأَهََْؿٌُٻُڂ ڃِن ىَِّخٍِٻُڂْ ًَ٧َخىًََُح ٫َڀََ اِهََْحؿِټُڂْ أَڅ طٌََٿٌَْىُڂْ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂْ ٳَؤًُْٿَجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ ) ًىٌ حٓظيٙٽ ٟڄنِ رؤڅَ حلله نيَ ٫ن حٗكٔخڅ اٿَ حٿڄلخٍرْن ًأًَِڅَ رخٿٜڀش ًحٗكٔخڅ ٿڄن ٿڂ ّلخٍد ڃن حٿټٴخٍ ٳٸخٽ }ٿَخ َّنْيَخٻُڂْ حٿڀَوُ ....حّٓش {, ًٷٌٿو ىنخ}أَڅ طٌََٿٌَْىُڂْ { ٳِ ًٛٲ حٿڄلخٍرْن ّيٽ ٫ڀَ أڅَ ٯَْ حٿڄلخٍرْن ٿو نٌ٩ ڃٌحٙس ؿخثِس رخٗكٔخڅ ًحٿڄٌىس حٿـِثْش ًنلٌ ًٿٺ , ًىٌح ًحٟق رخٿڄٸخرڀش ػڂ اڅ ٫ڄٌځ حٿزَ ًحٗكٔخڅ ٳْو ٷيٍ ڃن حٿڄٌىس ٙ ّنٴٺ ٫نو , ًّيٿٺ ٫ڀَ ىٌح كيّغ ًٍحه حٿزوخٍُ ٫ن أٓڄخء رنض أرِ رټَ ٍِٟ حلله ٫نيڄخ, ٷخٿض ٷيڃض ٫ڀَ أڃِ ًىِ ڃَ٘ٻش ٳِ ٫يي ٌٍٓٽ حلله ّٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀّڂ, ٳخٓظٴظْض ٌٍٓٽَ حلله ٛڀَّ حلله ٫ڀْو ًٓڀّڂ, ٷڀض :اڅّ أڃِ ٷَيڃض ًىِ ٍحٯزش, أٳؤٛپ أڃِ؟ٷخٽ "ن٬ڂ,ٛڀِ أڃٺ". ًحٿٜڀش حٿڄَحى ريخ ٳِ ىٌح حٿليّغ أنيخ طټَڃيخ اٻَحځ حٿٌٿي ٿٌحٿيه اًح ٷيځ ٫ڀْو , ًىٌح حٗٻَحځ ٙ ّوڀٌ ؛ رپ ٙري ٳْو ڃن ڃٌىس ًحٍطْخف ًحنزٔخ١ ًڃئحنٔش ًٙ ُّٸخٽ ىنخ أڅ ٛڀش حٍٕكخځ ٙ طٔظڀِځ حٿڄٌىس ًًٿٺ أننخ ٷي نٔڀڂ رؤڅ حٿڄ٬خڃڀش حٿ٨خىَس ٿڀټٴخٍ رخٿزْ٪ ًحٿَ٘حء ٙ طٔظڀِځ حٿڄٌىس أڃخ حٿٜڀش ٳيِ ٷيٍ ُحثي ٫ڀَ حٿڄ٬خڃڀش حٿ٨خىَس . حٿيٿْپ حٿوخڃْ : كټڄش حٿ٘خٍ٩ ًأڅ حٿَ٘٩ ُّٜيٵ ر٬٠و ر٬٠خً ًٙ ّظنخٷٞ ًًٿٺ أڅ حٿ٘خٍ٩ ٿڂ ّٸ٤٪ أٓزخد حٿڄٌىس حٿ٤زْ٬ْش ٻڀْخً ٿڀټخٳَ حٿڄٔخٿڂ ٿڀيّن ًأىڀو رپ َٗ٩ ٛڀش حٍٕكخځ ًٿٌ ٻخنٌح ٻٴخٍحً ًٷْپ ٍهٚ ٳْيخ ًٙ ُّڄټن أڅ َُّهٚ ٳِ ٛڀش حٍٕكخځ ػڂ ُّلََؽ حٿ٘خٍ٩ ڃن ڃلزظيڂ حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش حٿـزڀْش اً ڃن حٿڄ٬ڀٌځ أڅََ ا٫٤خء حٿٌْٓڀش كټڂ حٿظٌٓپ اٿْو ىٿْپ ٫ڀَ كټڄش حٿزخٍُ ً٫ڀڄو روٜخثٚ حٿنٴْ حٿزَّ٘ش ٕنو ٿٌ كَځ حٿِ٘ء ًأرخف حٿٌٓخثپ حٿڄٌٛڀش اٿْو ٯخٿزخً ٿٌٷ٪ حٿنخّ ٳِ كَؽ ٫٨ْڂ ٳڄخ رخٿٺ ٿٌ ٻخڅ ط٬خ٣ِ ىٌه حٿٌٓخثپ ًحؿذ ٻٌؿٌد رَ حٿٌحٿيّن حٿڄَ٘ٻْن ًٛلزظيڄخ ٳِ حٿينْخ ڃ٬ًَٳخً , ٷخٽ ط٬خٿَ (أَڅِ حْٗټَُْ ٿِِ ًَٿٌَِحٿِيَّْٺَ اِٿََِ حٿْڄََُِْٜ (14 ) ًَاِڅ ؿَخىَيَحٹَ ٫َڀَ أَڅ طَُِْ٘ٹَ رِِ ڃَخ ٿََْْْ ٿَٺَ رِوِ ٫ِڀْڂٌ ٳَٚ طُ٤ِ٬ْيُڄَخ ًََٛخكِزْيُڄَخ ٳِِ حٿيُنَْْخ ڃَ٬ًَُْٳًخ ًَحطَزِ٪ْ َٓزِْپَ ڃَنْ أَنَخدَ اِٿََِ ػُڂَ اِٿََِ ڃََْؿِ٬ُټُڂْ ٳَؤُنَزِجُټُڂ رِڄَخ ٻُنظُڂْ طَ٬ْڄَڀٌُڅَ ).

عدد الصفحات ١٠١

102 ڃٔؤٿش : ٷي طزْن ٿنخ ڃن ىٌح حٿظٸََّ ًىٌ ؿٌحُ حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ٿڀټخٳَ حٿڄ٬ْن حٿڄٔخٿڂ حٿٌُ ٙ ّـٌُ ىـَه ىـَحً ؿڄًْٚ ًٙ ّـٌُ ٷ٤٪ أٓزخد ڃٌىطو ُٕ ٓزذ َٗ٫ِ ٳڄخًح ٫ن حٿٌّن ُّټَه ىـَىڂ ٻخٍٕكخځ حٿټٴخٍ؟ حٿـٌحد أڅ أىپ حٿ٬ڀڂ حهظڀٴٌح ٳِ ىٌه حٿڄٔؤٿش ٳڄنيڂ ڃن ُّٰڀَذ ؿخنذ رٰٞ حٍٕكخځ حٿټٴخٍ ٳِ حلله أً ٫ڀَ حٕٷپ ٫يځ ڃٌىطيڂ ٳٍَْ ًؿٌد ىـَ حٍٕكخځ حٿټٴخٍ اًح آنْ حٿڄٔڀڂ ڃن نٴٔو ڃًْٚ ٿيڂ ًڃلزش ًٍَّ ًؿٌد ٷ٤٪ أٓزخد ىٌه حٿڄٌىس ًٿٌ أىٍ اٿَ ٫يځ ٷزٌٽ ىيحّخىڂ ً٫يځ ُّخٍطيڂ ًڃٸخ٣٬ظيڂ ًىـَىڂ ىـَحً ؿڄًْٚ ًنلٌ ًٿٺ. ًىنخٹ ڃن أىپ حٿ٬ڀڂ ڃن ُّٰڀذ ؿخنذ ٛڀش حٍٕكخځ ًٿٌ أىٍ اٿَ ڃلزظيڂ رڄٸظ٠َ حٿ٤ز٪ , اٙ أڅ أىپ حٿ٬ڀڂ حطٴٸٌح ؿڄْ٬خً ٫ڀَ أڅ ٻپ رَ ًٛڀش رخٿڄ٬ًَٱ ٧خىَىخ حٿَكڄش ًحٗكٔخڅ ًٙ طٔظڀِځ ڃٌىطيڂ ٳيِ ڃًَ٘٫ش , ًٿْٴ٬پ حٿڄٔڀڂ ڃخ ىٌ أٛڀق ٿٸڀزو. ًىنخ أڃَ ڃيڂ : ٿْْ ٳِ ىٌح حٿظٸََّ ى٫ٌس ٿڄلزش حٿټخٳَ حٿڄ٬ْن ٯَْ حٿڄلخٍد , ٻٚ , رپ طٸََّ أڅ ڃن ًٷ٪ ٳِ ىٌه حٿڄلزش ٿڄن ّ٬َٔ ىـَه ًٷ٤٪ أٓزخد ڃٌىطو ُٕ ٓزذ َٗ٫ِ ڃن حٕٓزخد :( ًُؿش, أرٌّن , أرنخء , اهٌس , ؿخٍ ٳِ حٿ٬ڄپ , ڃٜڀلش هخٛش). ٳڄخ ًٷ٪ ٳِ أڃَ ڃټٴَ؛ ڃخ ىحڃض ڃلزش ٿْٔض ٿټٴَه , ًٙ ٳِ ڃلَځ ىًڅ حٿټٴَ؛ ڃخ ىحځ أنو ٙ ّٔخًُ ٳْيخ حٿټخٳَ رخٿڄٔڀڂ حٿظٸِ حٿٜخٿق ًٙ ّ٬٨ڄو ٫ڀَ حٿٌؿو حٿڄنيِ ٫نو. رپ ٻٴَ ٳِ كخٿش ًحكيس: اًح ٻخنض ٕؿپ ٻٴَه. ًڃلَځ ٳِ كخٿظْن: حًٕٿَ : اًح ٻخنض ٕؿپ ڃ٬ْٜش ىًڅ حٿټٴَ. حٿؼخنْش : اًح ٻخنض ٕؿپ حٿينْخ ڃ٤ڀٸخً أُ رڄ٬نَ أڅ حٿڄٔڀڂ ٿو ٷيٍس ڃن كْغ حٿَ٘٩ ًحٿٸيٍ رٸ٤٪ أٓزخد حٿڄٌىس ًىـَه ػڂ ٙ ّيـَه ىـَحً ؿڄًْٚ . ًڃزخف ٳِ كخٿش ًحكيس : اًح ٻخنض ٕؿپ حٿينْخ , ٳِ كٶ ٯَْ حٿڄلخٍد حٿڄ٬ْن حٿٌُ ّ٬َٔ ىـَه أً ُّټَه ُٕ ٓزذ َٗ٫ِ . ًىنخ ڃٔؤٿش : ڃخ ٟخر٢ ىٌه حٿَهٜش حٿڄٌٻٌٍس؟ ٟخر٢ ىٌه حٿَهٜش ىٌ ڃخ ىٽ حٿيٿْپ ٫ڀَ حٓظؼنخثو ٻخٿًِؿش حٿټظخرْش ًحٿٌحٿيّن ًڃن أكٔن اٿْٺ , ٫ڀڄخً رؤ څ حٕىٿش ًاڅ ٻخنض هخٙس كٶ ىئٙء اٙ أنيخ طضنخًٽ ٻپ ڃن ٻخڅ ٳِ ڃ٬نحىڂ . ًىنخ طنزْو ڃيڂ ًىٌ اًح ڃخص ىٌح حٿټخٳَ حٿڄ٬ْن ّـذ ٫ڀْنخ أڅ نظزَأ ڃنو طزَإحً ڃ٤ڀٸخً ٻڄخ طزَأ ارَحىْڂ ڃن أرْو , ٷخٽ ط٬خٿَ: {ٳَڀَڄَخ طَزََْنَ ٿَوُ أَنَوُ ٫َيًٌُ ٿِڀَوِ طَزَََأَ ڃِنْوُ اِڅَ اِرََْحىِْڂَ ٿَؤًََحهٌ كَڀِْڂ }ٌ[حٿظٌرش:114] أُ: ٿڄخ ڃخص ٫ڀَ حٿټٴَ ًطزْن ٫يحًطو لله ٫ِ ًؿپ طزَأ ڃنو, ًٿٌح ٿڂ ّؤًڅ حلله ٿنزْو ٫ڀْو حٿٜٚس ًحٿٔٚځ أڅ ّٔظٰٴَ ٕڃو, ًٿڂ ّؤًڅ حلله ٿنزْو ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٳِ أڅ ّٔظڄَ ٳِ حٙٓظٰٴخٍ ٿ٬ڄو , رپ ٷي حٓظٰٴَ ٿو ٳڀڂ ّٸزپ حٓظٰٴخٍه, ڃ٪ أنو ٻخڅ ّلٌ٣و ًّلڄْو , ًٿټن ٻڄخ ٷخٽ ٫ِ ًؿپ: {ڃَخ ٻَخڅَ ٿِڀنَزِِِ ًَحٿٌَِّنَ آڃَنٌُح أَڅْ َّْٔظَْٰٴًَُِح ٿِڀْڄَُِْ٘ٻِْنَ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح أًُْٿِِ ٷَُْرََ ڃِنْ رَ٬ْيِ ڃَخ طَزََْنَ ٿَيُڂْ أَنَيُڂْ أَْٛلَخدُ حٿْـَلِْڂِ } [حٿظٌرش:113] , ًحٿٌُ ّيٿٺ ٫ڀَ أڅ ىٌه حٿَهٜش ٙ طٔظڄَ ڃ٤ڀٸخً ٷٌٿو ط٬خٿَ ٫ن ڃٌٷٲ ارَحىْڂ ٫ڀْو حٿٔٚځ ڃن أرْو ٻڄخ طٸيځ , ػڂ اڅ ىٌه حٿَهٜش

عدد الصفحات ١٠٢

103 ڃَرٌ٣ش رٔزذ ڃن حٕٓزخد ًىٌ حٿظوٴْٲ حٿٌُ ّظز٪ حٿظَّ٘٪ ًٻڄخ طٸٍَ ٳِ حٿٸٌح٫ي حٿٴٸيْش أڅ ڃخ ٙ ّظلَُ ٫نو ٳيٌ ٫ٴٌ , ًٙ ّنخٳِ ىٌح ًُحٽ حٽٍهٜش رًِحٽ ٓززوح . حٿَىًى : حٗٗټخٽ حًٕٽ : رخٿنٔزش ٿڄن ٷخٽ : أڅ حٙٓظيٙٽ رڄٴيٌځ ٷٌٿو ط٬خٿَِ }:اِنَڄَخ َّنْيَخٻُڂُ حٿڀَوُ ٫َنِ حٿٌَِّنَ ٷَخطَڀٌُٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ًَأَهََْؿٌُٻُڂ ڃِن ىَِّخٍِٻُڂْ ًَ٧َخىًََُح ٫َڀََ اِهََْحؿِټُڂْ أَڅ طٌََٿٌَْىُڂْ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂْ ٳَؤًُْٿَجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ {٫ڀَ ؿٌحُ حٿڄٌحٙس , أڅ ػڄّش ڃن٤ٌٵ ُّ٬خٍٝ ىٌح حٿڄٴيٌځ ٳِ آّخص ٫يّيس , ًڃنيخ ٷٌٿو ط٬خٿَ : (َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ آرَخءٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخء اَڅِ حْٓظَلَزٌُحْ حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حِّٗڄَخڅِ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂ ڃِنټُڂْ ٳَؤًُْٿَـجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ ) . ًٻٌٿٺ ٷٌٿو ط٬خٿَ} َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ حٿَْْيٌُىَ ًَحٿنََٜخٍٍَ أًَْٿَِْخء رَ٬ْ٠ُيُڂْ أًَْٿَِْخء رَ٬ٍْٞ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂ ڃِنټُڂْ ٳَبِنَوُ ڃِنْيُڂْ اِڅَ حٿڀَوَ َٙ َّيْيُِ حٿْٸٌَْځَ حٿ٨َخٿِڄِْنَ {. ٳٴِ ىٌه حّٓش نيَ حلله ٫ِ ًؿپ ٫ن حطوخً حٿْيٌى ًحٿنٜخٍٍ أًٿْخء , ًىٌح ٫خځ ٳِ ٻپ ّيٌىُ ًنَٜحنِ ٿْْ ٿو ڃوٜٚ , ًٯَْ حٿْيٌى ًحٿنٜخٍٍ أًٿَ رٌٿٺ , ٌٓحء ٷخطڀنخ أًٿڂ ّٸخطڀنخ ٳٚ طـٌُ ڃٌحٙطيڂ , ًڃڄخ ّيٽ ٫ڀَ ىٌح حٿ٬ڄٌځ أنو ٿڄّخ ٫ْن أرٌ ڃٌَٓ حٕٗ٬َُ ٍِٟ حلله ٫نو- ٻخطزخً نَٜحنْخً أنټَ ٫ڀْو ٫ڄَ ٍِٟ حلله ٫نو, ًطٚ ىٌه حّٓش حٿٔخرٸش . ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ (َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ آرَخءٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخء اَڅِ حْٓظَلَزٌُحْ حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حِّٗڄَخڅِ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂ ڃِنټُڂْ ٳَؤًُْٿَـجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ ) ىٌ ىٿْپ ٫ڀَ ٷ٤٪ حٿٌّٙش حٿ٘خڃڀش ٿـڄْ٪ ڃٴَىحص حٿٌّٙش ڃن ط٬٨ْڂ ًاٍع ًهُڀَش ًڃظخر٬ش رْن حٿڄئڃنْن ًحٿټخٳَّن ًٿٌ ٻخنٌح أٷَرخء , ًٷْپ انيخ نِٿض ٳِ حٿلٞ ٫ڀَ حٿيـَس ًٍٳٞ رٚى حٿټٴَ ٳْټٌڅ حٿو٤خد ٿڄن ٻخڅ ڃن حٿڄئڃنْن رڄټش ًٯَْىخ ڃن رٚى حٿ٬َد نيٌح أڅ ٌّحٿٌح حٓرخء ًحٗهٌس ٳْټٌنٌڅ ٿيڂ طز٬خً ٳِ ٓټن حٿزٚى ًحٿټٴَ ًّيٽ ٫ڀَ ًٿٺ ٓزذ حٿنًِٽ ًىٌ حٕ٧يَ ًڃڄخ ّيٽ أّ٠خً ٫ڀَ أڅ حٿڄَحى ٿْْ ڃُ٤ڀٶ حٿٌّٙش ىٌ ٷٌٿو ط٬خٿَ ر٬ي حّٓش حٿٔخرٸش }ٷُپْ اِڅ ٻَخڅَ آرَخإُٻُڂْ ًَأَرْنَآإُٻُڂْ ًَاِهٌَْحنُټُڂْ ًَأًََُْحؿُټُڂْ ًَ٫َََِْ٘طُټُڂْ ًَأَڃٌَْحٽٌ حٷْظَََٳْظُڄٌُىَخ ًَطِـَخٍَسٌ طَوٌَْْ٘څَ ٻََٔخىَىَخ ًَڃََٔخٻِنُ طٌَََْْٟنَيَخ أَكَذَ اِٿَْْټُڂ ڃِنَ حٿڀَوِ ًٌٍََُٓٿِوِ ًَؿِيَخىٍ ٳِِ َٓزِْڀِوِ ٳَظَََرٌَُٜحْ كَظََ َّؤْطَِِ حٿڀَوُ رِؤَڃَِْهِ ًَحٿڀَوُ َٙ َّيْيُِ حٿْٸٌَْځَ حٿْٴَخِٓٸِْنَ { ٳ٬يځ ًٻَ حٕرنخء ًحًُٕحؽ ٳِ آّش حٿنيِ ٫ن حٿٌّٙش ؛ ٕڅ ڃن ٗؤڅ حٗنٔخڅ أڅ ّظخر٪ ٳِ حٿٔټن ًّظٌٿَ ٳِ حٿلَد ڃن ٳٌٷو ٻخٕد ًڃن ىٌ ڃؼڀو ٻخٕم ىًڅ ڃن ىٌ ىًنو ٻخرنو ًًُؿو . ًڃڄخ ُّٔظيٽ رو أّ٠خً ٿٜخٿق ىٌح حٿڄٌىذ ىٌ ٷٌٿو ط٬خٿَ ٳِ حٿٌحٿيّن حٿڄَ٘ٻْن:( أَڅِ حْٗټَُْ ٿِِ ًَٿٌَِحٿِيَّْٺَ اِٿََِ حٿْڄََُِْٜ (14) ًَاِڅْ ؿَخىَيَحٹَ ٫َڀَ أَڅْ طَُِْ٘ٹَ رِِ ڃَخ ٿََْْْ ٿَٺَ رِوِ ٫ِڀْڂٌ ٳَڀَخ طُ٤ِ٬ْيُڄَخ ًََٛخكِزْيُڄَخ ٳِِ حٿيُنَْْخ ڃَ٬ًَُْٳًخ ًَحطَزِ٪ْ َٓزِْپَ ڃَنْ أَنَخدَ اِٿََِ ػُڂَ اِٿََِ ڃََْؿِ٬ُټُڂْ ٳَؤُنَزِجُټُڂْ رِڄَخ ٻُنْظُڂْ طَ٬ْڄَڀٌُڅَ ). ػڂ ٷخٽ أّ٠خً ٳِ ڃٌٟ٪ آهَ ٫ن حٿٌحٿيّن :( َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آَڃَنٌُح ٿَخ طَظَوًٌُِح آَرَخءَٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخءَ اِڅِ حْٓظَلَزٌُح حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حٿْبِّڄَخڅِ ًَڃَنْ َّظٌََٿَيُڂْ ڃِنْټُڂْ ٳَؤًُٿَجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ ), ٳټؤڅ حٿڄٌحٙس ٳِ حّٓش حٿٔخرٸش ىِ حٿڄظخر٬ش ًحٿڄٌحٳٸش ًحٿڄنخَٛس ٫ڀَ حٿزخ٣پ ًٿْٔض ڃـَى حٿڄلزش ريٿْپ ٷٌٿو ط٬خٿَ ٳِ حّٓش حٿظِ ٷزڀيخ:( ًَحطَزِ٪ْ َٓزِْپَ ڃَنْ أَنَخدَ اِٿََِ ) ٳټؤڅ ٫يځ حطزخ٩ ٓزْپ ڃن أنخد اٿَ حلله

عدد الصفحات ١٠٣

104 ًحطزخ٩ ٓزْپ ڃن أ٫َٝ ٫ن ح, ىٌ ڃ٬نَ حٿٌّٙش حٿٌحٍىس ٳِ ٷٌٿو (ٿَخ طَظَوًٌُِح آَرَخءَٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخءَ ). ً٫ڀَ ىٌح ّټٌڅ حٿڄَحى رخٿٌّٙش ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ (َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ آرَخءٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخء اَڅِ حْٓظَلَزٌُحْ حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حِّٗڄَخڅِ .... حّٓش ) . حٿڄَحى ريخ ًحلله أ٫ڀڂ ىِ حٿڄظخر٬ش ٳِ ٓټن رٚى حٿټٴَ ڃ٪ ًؿٌد حٿيـَس حٿڄظ٬ْنش أً حٿٌّٙش حٿ٘خڃڀش ٿـڄْ٪ ڃٴَىحطيخ ڃن نَٜس ٫ڀَ حٿزخ٣پ ًنلٌىخ , ًىٌح ّټٌڅ ڃن ا٣ٚٵ حٿټپ ًاٍحىس حٿز٬ٞ ًڃؼپ ىٌح ڃخ ٷخٿو حٿٌ٘ٻخنِ ٳِ نْپ حًٕ٣خٍ " ًٷخٽ حٿو٤خرِ أّ٠ًخ اڅ حٿيـَس حٳظَٟض ٿڄخ ىخؿَ حٿنزِ ٛڀَ حٿڀّو ٫ڀْو ًآٿو ًٓڀڂ اٿَ حٿڄيّنش اٿَ ك٠َطو ٿڀٸظخٽ ڃ٬و ًط٬ڀڂ َٗحث٪ حٿيّن ًٷي أٻي حٿڀّو ًٿٺ ٳِ ٫يس آّخص كظَ ٷ٤٪ حٿڄٌحٙس رْن ڃن ىخؿَ ًڃن ٿڂ ّيخؿَ ٳٸخٽ " ًَحٿٌَِّنَ آَڃَنٌُح ًَٿَڂْ ُّيَخؿًَُِح ڃَخ ٿَټُڂْ ڃِنْ ًَٿَخَّظِيِڂْ ڃِنْ َِْٗءٍ كَظََ ُّيَخؿًَُِح " ...حنظيَ). ٷڀضُ حٿڄَحى ىنخ رنٴِ حٿٌّٙش ىِ نٴِ ًّٙش حٿڄَْحع ًحٿنَٜس ٳٸ٢ ًٿْْ نٴِ حٿڄٌحٙس رْنيڂ ڃُ٤ڀٸخً ٻڄخ ٷٍَ ًٿٺ أىپ حٿ٬ڀڂ , ًريٿْپ ٷٌٿو ٓزلخنو ر٬يىخ "ًَاِڅِ حْٓظَنًََُْٜٻُڂْ ٳِِ حٿيِّنِ ٳَ٬َڀَْْټُڂُ حٿنََُْٜ اِٿَخ ٫َڀََ ٷٌَْځٍ رَْْنَټُڂْ ًَرَْْنَيُڂْ ڃِْؼَخٵٌ ًَحٿڀَوُ رِڄَخ طَ٬ْڄَڀٌُڅَ رٌََِْٜ " . ػڂ اڅ حٿڄٌحٙس ًاڅ ٻخنض ٳَ٩ ٫ن حٿڄلزش ًىِ ڃن ٿٌحُڃيخ , اٙ أڅ حٿڄٌٙس أٗڄپ ڃن حٿلذ ٳڀْْ ٻپ ڃن طلزو ّ٬نِ أنٺ طٌحٿْو رپ حٿڄٌحٙس ىِ ٷيٍ ُحثي ٫ڀَ حٿڄلزش ٳخٿٌٙء ًحٿڄٌحٙس ّ٬نِ حٿڄلزش حٿڂٳ٠ْش اٿَ حٿڄٌحٳٸش ًحٿنَٜس ًحٿڄظخر٬ش ٫ڀَ حٿيّن , ًٙ ٗٺ أڅ حٿڄٌحٙس طوظڀٲ ڃ٬خنْيخ كٔذ حٿْٔخٵ , اً أڅ حٿْٔخٵ أكْخنخً ّزْن حٿڄ٬نَ ًّ٬ْنو , ًأنض طٍَ أكْخنخً ٻڀڄش ًحكيس ٿيخ ڃ٬نْخڅ ڃظ٠خىحڅ ّظ٬ْن حٿڄَحى ڃنيڄخ رٌحٓ٤ش حٿْٔخٵ ٻڄخ ىٌ ڃ٬ًَٱ ٳِ ٻڀڄخص حٕٟيحى ٳِ حٿڀٰش , ً٫ڀْو ٱحٿـڄَُحى رخٿٌٙء ٳِ حّٓش حٿنِ ّلظؾ ريخ حٿڄُوخٿٲ ىٌ حٿٌٙء حٿظخځ حٿڄ٤ڀٶ , ٙ ڃُ٤ڀٶ حٿٌٙء . ًأڃخ رخٿنٔزش ٿٸٌٿو ط٬خٿَ } َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ حٿَْْيٌُىَ ًَحٿنََٜخٍٍَ أًَْٿَِْخء رَ٬ْ٠ُيُڂْ أًَْٿَِْخء رَ٬ٍْٞ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂ ڃِنټُڂْ ٳَبِنَوُ ڃِنْيُڂْ اِڅَ حٿڀَوَ َٙ َّيْيُِ حٿْٸٌَْځَ حٿ٨َخٿِڄِْنَ { حٿڄَحى رخٿٌّٙش ىنخ ًّٙش حٿلَد ًحٿنَٜس ًّيٽ ٫ڀَ ًٿٺ ٓزذ نًِٽ حّٓش. ػڂ انو ٫ڀَ ٳَٝ أڅ حّٓش حٿڄَحى ريخ حٿنيِ ٫ن حطوخً حٿْيٌى ًحٿنٜخٍٍ أًٿْخء ًڃلزٌرْن ًىٌح ٷي نُٔڀڂ رو ٫ڀَ ًؿو حٿ٬ڄٌځ اٙ أڅ ىٌه حّٓش ٙ ُّڄټن أڅ طټٌڅ ٫ڀَ ا٣ٚٷيخ ًأڅ طټٌڅ ٫خڃش رٚ حٓظؼنخءحص رپ أٯڀذ حٿنٌٜٙ حٿ٬خڃش ٳِ ٻظخد حلله ًٓنش نزْو ٫ڀْو حٿٜٚس ًحٿٔٚځ ٙ طٔڀڂ ڃن طوْٜٚ ًحٓظؼنخء كظَ ٷخٽ ر٬ٞ ٫ڀڄخء أٌٛٽ حٿٴٸو انو ٿڂ ّټن ىنخٹ ڃن نٚ ٫خځ ٳِ حٿټظخد ًحٿٔنش اٙ ًٷي هُٜٚ اٙ ٷٌٿو ط٬خٿَ "ًحلله رټپ ِٗء ٫ڀْڂ" ًىٌح ٫ڀَ ٓزْپ حٿڄزخٿٰش ڃنيڂ , ػڂ اڅ ڃڄخ ّيٽ ٫ڀَ أڅ ىٌه حّٓش ٿْٔض ٫ڀَ ا٣ٚٷيخ ىٌ أڅ حلله ط٬خٿَ حٿٌُ نيَ حٿڄٔڀڄْن ٫ن حطوخً حٿْيٌى ًحٿنٜخٍٍ أًٿْخء , ىٌ حٿٌُ أكپ نٔخء أىپ حٿټظخد ٿڀڄٔڀڄْن , ًىٌ ّ٬ڀڂ ط٬خٿَ ڃخ ّظَطذ ٫ڀَ ًٿٺ ڃن ڃٌىس ًُؿْش ًٷي أٗخٍ اٿْيخ ٳِ ٻظخرو (ًَڃِنْ آَّخطِوِ أَڅْ هَڀَٶَ ٿَټُڂ ڃِنْ أَنٴُِٔټُڂْ أًََُْحؿًخ ٿِظَْٔټُنٌُح اِٿَْْيَخ ًَؿَ٬َپَ رَْْنَټُڂ ڃٌََىَسً ًٍََكْڄَشً اِڅَ ٳِِ ًَٿِٺَ َّٓخصٍ ٿِٸٌَْځٍ َّظَٴَټًََُڅَ ) , ًىٌح حٿټظخد حٿ٬ِِّ ڃخ أُنِٽ ٿُْ٠َد ر٬٠و ر٬٠خً , ًٿټن أنِٽ ٿْٜيٵ ر٬٠و ر٬٠خً .

عدد الصفحات ١٠٤

105 ػڂ ح٫ڀڂ أهِ أڅحٕٛپ كڄپُ حٕٿٴخ٥ حٿٌحٍىس ٳِ حٿټظخد ًحٿٔنش ٫ڀَ حٿٌٙء حٿڄ٤ڀٶ , ًىٌ حٿٌٙءُ حٿظخځ حٿټخڃپ , ٙ ٫ڀَ ڃُ٤ڀٶ حٿٌٙء ڃخ ٿڂ ّٸظَڅ رو ڃخ ّيٽّ ٫ڀَ هٚٱ ًٿٺ . حٗٗټخٽ حٿؼخنِ : رخٿنٔزش ٿڄن ٷخٽ : أڅ ٵًٿو ط٬خٿَ}: اِنَڄَخ ًَٿُِْټُڂُ حٿڀَوُ ًٌٍََُٓٿُوُ ًَحٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ حٿٌَِّنَ ُّٸِْڄٌُڅَ حٿََٜٚسَ ًَُّئْطٌُڅَ حٿَِٻَخسَ ًَىُڂْ ٍَحٻِ٬ٌُڅَ {ٳْو كَٜ حٿڄٌحٙس ٳِ حلله ًٌٍٓٿو ًحٿڄئڃنْن, ًٯَْ حٿڄئڃنْن هخٍؿٌڅ ٫ن ىٌح حٿلَٜ ٷ٤٬خً, ٳٚ طـٌُ ڃٌحٙطيڂ رؤُ كخٽ. ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أڅ حٿڄَحى رخٿٌّٙش ىنخ ىِ حٿٌّٙش حٿڄ٤ڀٸش ًىِ ًحؿزش ٿڄن طـذ ڃٌحٙطو ڃ٤ڀٸخً ًىٌ حٿڄئڃن حٿڄٸْڂ ٿڀٜٚس حٿڄئطِ ٿڀِٻخس ًأڃخ ڃخ ٷٍَنخه ٳيٌ ڃٌحٙس ؿِثْش ًٿْٔض ڃ٤ڀٸش. حٗٗټخٽ حٿؼخٿغ : رخٿنٔزش ٿڄن ٷخٽ : أڅّ ٷٌٽٻڂ ڃوخٿٲ ٿ٨خىَ حّٓخص حٿظِ ٳْيخ حٿزَحءس ڃن حٿټخٳَّن , ًڃنيخ ٷٌٿو ط٬خٿَ: }ٷَيْ ٻَخنَضْ ٿَټُڂْ أٌَُْٓسٌ كََٔنَشٌ ٳِِ اِرََْحىِْڂَ ًَحٿٌَِّنَ ڃَ٬َوُ اًِْ ٷَخٿٌُح ٿِٸٌَْڃِيِڂْ اِنَخ رََُآءُ ڃِنټُڂْ ًَڃِڄَخ طَ٬ْزُيًُڅَ ڃِن ىًُڅِ حٿڀَوِ ٻَٴََْنَخ رِټُڂْ ًَرَيَح رَْْنَنَخ ًَرَْْنَټُڂُ حٿْ٬َيَحًَسُ ًَحٿْزَْٰ٠َخء أَرَيًح كَظََ طُئْڃِنٌُح رِخٿڀَوِ ًَكْيَهُ {. ًٿٌ ٻخڅ ڃٌىزټڂ ٛلْق ٽٷخٽ ط٬خٿَ "ًريح رْننخ ًرْنټڂ حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء أريحً كظَ طټٴٌح ٫ن كَرنخ" ريٽ ٷٌٿو " ًريح رْننخ ًرْنټڂ حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء أريح كظَ طئڃنٌح رخلله ًكيه " ٳخن٨َ ؿ٬پ حّٗڄخڅ رخلله ًكيه ٯخّش ّنٸ٤٪ ٫نيىخ ًؿٌد حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء , ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أڅ حّٓش حٿؼخنْش ( ٙ ّنيخٻڂ .. ) رْنض حّٓش حًٕٿَ حٿڄُـڄڀش ( ٷي ٻخنض ٿټڂ أٌٓس ) ًىِ أنيخ ٳِ حٿټخٳَ حٿلَرِ. رڄ٬نَ أڅ حّٓش حًٕٿَ ( ٷي ٻخنض ٿټڂ أٌٓس .. ) ًٍىص ٳِ ٛنٲ حٿټٴخٍ حٿڄلخٍرْن ٿڀَٓپ حٿٌّن ؿخىًَح رخٿ٬يحًس ًىٌ كخٽ ٷٌځ ارَحىْڂ رپ حن٨َ اٿَ كخٽ أرْو ڃ٬و ٻْٲ ٣َىه ٳټْٲ رلخٽ حٓهَّن ڃ٬و ؟ ًحٷَأ ريحّش حٿٌٍٔس ّظ٠ق ٿٺ أڅ حّٓش ًٍىص ٳِ ىٌح حٿْٔخٵ. ٳيئٙء ڃلخٍرٌڅ أ٧يًَح حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء .. ٳـخءص حّٓش ٳِ ىٌح حٿْٔخٵ ًرخٿظخٿِ ٳبڅ حٿټٴخٍ حٿڄٔخٿڂُڅ ٿڂ ّټٌنٌح ىحهڀْن ٳِ ڃ٬نَ حّٓش ( ٷي ٻخنض ٿټڂ أٌٓس كٔنش ) أًٛٚ , رڄ٬نَ أڅ حّٓش حٿټَّڄش ( ٷي ٻخنض ٿټڂ أٌٓس ... ) ٿْٔض ٫خڃش ٳِ ؿڄْ٪ أٛنخٱ حٿټٴخٍ رب٣ٚٵ .. ًحٿْٔخٵ ّيٽ ٫ڀَ ًٿٺ ًًحٷ٪ ٷٌځ ارَحىْڂ ّيٽ ٫ڀَ ًٿٺ .. ًٿٌ ٓڀڄنخ ؿيًٙ أڅ حّٓش ڃُ٤ڀٸش ًحٿڄٸٌٜى ريخ ؿڄْ٪ حٿټٴخٍ حٿڄلخٍد ڃنيڂ ًحٿڄٔخٿڂ ٳبڅ حّٓش حٿظِ ر٬يىخ ًىِ ( ٙ ّنيخٻڂ .. ) ًٯَْىخ ڃن حٕىٿش حٿيحٿش ٫ڀَ رَ حٿټٴخٍ حٿڄٔخٿڄْن طټٌڅ ڃوٜٜش ّٓش ( ٷي ٻخنض ٿټڂ أٌٓس ... ) أً نخٓوش ٿيخ ؿِثْخً . ًريٌح حٿظٸََّ نَى ٫ڀَ ڃن ّٸٌٽ أڅ ىٌه حّٓش ڃ٤ڀٸش ٳِ كٶ ؿڄْ٪ حٿټٴخٍ رٚ حٓظؼنخء , ُّ٠خٱ اٿَ ڃخ طٸيځ : ڃخ ًٻَه حٿزٌُٰ ٍكڄو حلله (ٷخٽ ڃٸخطپ : ٳڀڄخ أڃَ حلله حٿڄئڃنْن ر٬يحًس حٿټٴخٍ ٫خىٍ حٿڄئڃنٌڅ أٷَرخءىڂ حٿڄَ٘ٻْن ًأ٧يًَح ٿيڂ حٿ٬يحًس ًحٿزَحءس . ًّ٬ڀڂ حلله ٗيس ًؿي حٿڄئڃنْن رٌٿٺ ٳؤنِٽ حلله ( ٫َٔ حلله أڅ ّـ٬پ رْنټڂ ًرْن حٿٌّن ٫خىّظڂ ڃنيڂ ) أُ ڃن ٻٴخٍ ڃټش ( ڃٌىس ) ٳٴ٬پ حلله ًٿٺ رؤڅ أٓڀڂ ٻؼَْ ڃنيڂ ٳٜخًٍح ٿيڂ أًٿْخء ًاهٌحنخ ًهخٿ٤ٌىڂ ًنخٻلٌىڂ ( ًحلله ٷيَّ ًحلله ٯٴٌٍ ٍكْڂ ) ػڂ ٍهٚ حلله ط٬خٿَ ٳِ ٛڀش حٿٌّن ٿڂ ّ٬خىًح حٿڄئڃنْن ًٿڂ ّٸخطڀٌىڂ ٳٸخٽ : ( ٙ

عدد الصفحات ١٠٥

106 ّنيخٻڂ حلله ٫ن حٿٌّن ٿڂ ّٸخطڀٌٻڂ ٳِ حٿيّن ًٿڂ ّوَؿٌٻڂ ڃن ىّخٍٻڂ أڅ طزًَىڂ )....حنظيَ ) ٷڀضُ ريٌه حٿَهٜش طـظڄ٪ حّٓظْن حٿڀظْن ٳْيڄخ اٗټخٽ آّش حٌٕٓس ًآّش حًٗڅ رزَ ٿټٴخٍ حٿڄٔخٿڄْن , ًرٰٞ حٿن٨َ ٫ن ٻٌڅ حٿَهٜش ًحؿزش أځ ڃٔظلزش أځ ڃزخكش ًٷي طوظڀٲ ڃن كخٽ اٿَ كخٽ ٳخٕهٌ ريخ ڃ٪ حٿٌحٿيّن ًحؿذ ًڃ٪ ڃن َُّؿَ آٚڃو ٻٌٿٺ ًحؿزش رخ٫ظزخٍ حٿٌحؿذ ٿَْٰه ًڃ٪ حٕٷخٍد ڃٔظلذ. ًريٌح ّظزْن أّ٠خً ه٤ؤ ڃن ٷخٽ أڅ حٿـڄ٪ رْن ا٧يخٍ حٿ٬يحًس ًحؿذ ڃ٪ ٻپ ٻخٳَ ًأنو ٙ ّنخٳِ ٛلزش حٿٌحٿيّن رخٿڄ٬ًَٱ رپ ًكظَ حٿًِحؽ ڃن حٿټظخرْش. حٗٗټخٽ حٽٍحر٪ : رخٿنٔزش ٿڄن ٷخٽ : أڅ طٸََّ ڃٌىزټڂ ُطنخٳَ ڃ٪ َّٛق ٷٌٿو ط٬خٿَ (ٙ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٓهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آرَخءىُڂْ أًَْ أَرْنَخءىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ ....حّٓش). ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أًًٙ ٙ ري ٿنخ ڃن رْخڅ ڃ٬نَ حٿڄلخىس لله ًٿٌَٓٿو : ًحٿٌُ ّ٨يَ أڅ حٿ٬ڀڄخء حهظڀٴٌح ٳِڃ٬نَ حٿڄلخىس لله ًٿٌَٓٿو ٫ڀَ ٷٔڄْن: حٿٸٔڂ حًٕٽ : ٍَّ أڅ حٿڄلخىس طټٌڅ رڄـَى حٿڄوخٿٴش رؤڅ ّټٌڅ ٳِ كيٍ ًحٿ٤َٱ حٓهَ ٳِ كيٍ آهَ , ًحٿلي ىٌ حٿ٤َٱ ً٫ڀَ ىٌح ٳټپ حٿټٴخٍ ىحهڀٌڅ ٳْڄن كخى حلله ًٌٍٓٿو ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ , ًحٓظيٽ أٛلخد ىٌح حٿڄٌىذ دأڅ حلله ط٬خٿَ ن٬ض حٿڄنخٳٸْن حٿٌّن ّئًًڅ حٿنزِ ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ رؤنيڂ ُّلخىًڅ حلله ًٌٍٓٿو ٳٚ ّڀِځ ڃن حٿڄلخىس أڅ ّټٌڅ حٿټخٳَ ڃلخٍرخً ٿڀيّن ًأىڀو ٳٸ٢ رپ ّ٘ڄپ ؿڄْ٪ حٿټٴخٍ ٫ڄٌڃخً كْغ ٷخٽ ط٬خٿَ ًٻَه ٫نيڂ: } ًَڃِنْيُڂُ حٿٌَِّنَ ُّئًًُْڅَ حٿنَزَِِ ًَِّٸٌُٿٌُڅَ ىٌَُ أًُُڅٌ ٷُپْ أًُُڅُ هٍََْْ ٿَټُڂْ ُّئْڃِنُ رِخٿڀَوِ ًَُّئْڃِنُ ٿِڀْڄُئْڃِنِْنَ ًٍََكْڄَشٌ ٿِڀٌَِّنَ آڃَنٌُحْ ڃِنټُڂْ ًَحٿٌَِّنَ ُّئًًُْڅَ ٌٍَُٓٽَ حٿڀَوِ ٿَيُڂْ ٫ٌََحدٌ أَٿِْڂٌ (61) َّلْڀِٴٌُڅَ رِخٿڀَوِ ٿَټُڂْ ٿٌَُُِْْٟٻُڂْ ًَحٿڀَوُ ًٌٍََُٓٿُوُ أَكَٶُ أَڅ ٌَُُّْٟهُ اِڅ ٻَخنٌُحْ ڃُئْڃِنِْنَ (62) أَٿَڂْ َّ٬ْڀَڄٌُحْ أَنَوُ ڃَن ُّلَخىِىِ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ٳَؤَڅَ ٿَوُ نَخٍَ ؿَيَنَڂَ هَخٿِيًح ٳِْيَخ ًَٿِٺَ حٿْوُُِِْ حٿْ٬َ٨ِْڂُ { . حٿٸٔڂ حٿؼخنِ: ٍَّ أڅ حٿڄلخىس ٿْْص ٫ڀَ ڃ٬نَ ًحكي , رپ هُ ڃَحطذ ڃظٴخًطش , صطَحًف رْن ڃـَى حٿڄوخٿٴش ٳِ حٿيّن ًرْن حٿڄلخٍرش ٿڀيّن ًأىڀو , ًىٌه حٿڂكخىس ّظ٬ْن حٿڄَحى ڃنيخ ڃن هٚٽ حٿْٔخٵ ًٓزذ حٿنًِٽ ًنلٌ ًٿٺ , ًْٓخٵ آّش حٿڄـخىٿش ّيٽ ٫ڀَ أڅ حٿڄلخىس ىنخ ىِ أڃَ ُحثي ٫ڀَ ڃـَى حٿټٴَ ريٿْپ ٓزذ حٿنًِٽ ًحٿٌُ ًاڅ ٻخڅ ٟ٬ْٲ حٗٓنخى اٙ أڅ أىپ حٿظٴَْٔ حٿڄلٸٸْن طڀٸٌه رخٿٸزٌٽ نخىْٺ ٫ن أڅ حٿْٔخٵ أّ٠خً ّيٽ ٫ڀَ أنيخ ٳِ حٿڄلخٍرْن , ً٫ڀْو ٳخٿڄلخىًڅ لله ًٿٌَٓٿو ٳِ آّش حٿڄـخىٿش رخٿظليّي ىڂ حٿټٴخٍ حٿڄلخٍرٌڅ لله ًٿٌَٓٿو , حٿٜخىًڅ ٫ن ٓزْڀو , حٿڄـخىًَڅ رخٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء روٚٱ حٿڄٔخٿڄْن ٿنخ ڃن أىپ حٿٌڃش ًٯَْىڂ ًٷي َٛف حٿٸخٓڄِ ٳِ طٴَْٔه ڃلخٓن حٿظؤًّپ ريٌح ٳِ طٴَْٔه ّٓش حٿڄـخىٿش. ًرنخءً ٫ڀَ ڃخ طٸيځ ْٓټٌڅ حٿـٌحد ٫ڀَ حٳظَحٝ ٻٚ حٿٌؿيْن : ً٫ڀْو ٳنٸٌٽ ٿٌ ٻخڅ حٿڄَحى رخٿڄُلخى ٳِ آّش حٿڄـخىٿش ىٌ حٿڄلخٍد ٳينخ ٙ اٗټخٽ أڃخ ٿٌ ٓڀڄنخ رؤڅ حٿڄَحى ڃن حٿڄلخىس ٳِ آّش حٿڄـخىٿش ىِ ڃـَى حٿټٴَ ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ىٌح حٗٗټخٽ ڃن ًؿٌه :

عدد الصفحات ١٠٦

107 حٿٌؿو حًٕٽ: أڅ ُّٸخٽ أڅ حٿڄَحى ڃن آّش حٿڄـخىٿش ىٌ حٿ٬ڄٌځ , ًحٿ٬خځ ٙ ّڄن٪ ڃن حٿظوْٜٚ رخٿنٌٜٙ حٕهٍَ ڃؼپ ارخكش حٿًِؿش حٿټظخرْش ًڃلزش حٿنزِ  ٿ٬ڄو أرِ ٣خٿذ . حٿٌؿو حٿؼخنِ : أڅ ُّٸخٽ أڅ حٿڄَحى رخٿڄٌىس حٿٌحٍىس ٳِ آّش حٿڄـخىٿش ٿْٔض ىِ ڃَحىٳش ٿڀڄلزش رپ ىِ ٷيٍ ُحثي ٫ڀَ ڃـَى حٿڄلزش , ٳينخٿٺ ٳَٵ رْن حٿڄلزش ًحٿڄٌىس ٻڄخ ًٻَه ر٬ٞ حٿڀٌّْٰن ٳخٿڄٌىس أهٚ ڃن حٿڄلزش كْغ أڅ حٿڄٌىس ىِ حٿلذ حٿټؼَْ , ًحٿلذ حٿڄـَى ٫ن حٿڄٌىس ّټٌڅ أٷپ ڃن حٿڄٌىس ريٍؿخص ڃظٴخًطش ًڃڄن ًىذ ىٌح حٿڄٌىذ حٿْ٘ن حرن ٫ؼْڄْن ٍكڄو حلله ًاڅ ٻخڅ ٿو ٍأُ آهَ ٳِ ًحص حٿڄٔؤٿش ٳٸخٽ حٿْ٘ن ٍكڄو حلله ٳِ َٗكو ٿټظخد حٿـنخثِ ٳِ رڀٌ٭ حٿڄَحځ ط٬ڀْٸخً ٫ڀَ كيّغ حرن ٫ڄَ -ٍِٟ حلله ٫نيڄخ- ٷخٽ: ٿڄخ طٌٳِ ٫زي حلله رن أرِ ؿخء حرنو اٿَ ٌٍٓٽ حلله - ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ- ٳٸخٽ: "أ٫٤نِ ٷڄْٜٺ أٻٴنو ٳْو" ٳؤ٫٤خه اّخه, ڃظٴٶ ٫ڀْو. ٷخٽ ڃخ نٜو ( } أڅ حٿڄٌىس ٿڀٸَحرش ٙ طُ٬ي ڃن حٿڄٌىس ٳِ حٿيّن ٳبڅ ٷخٽ ٷخثپ ىٌح ُّ٬خٍٝ ٷٌٿو ط٬خٿَ (ٙ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٓهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آرَخءىُڂْ أًَْ أَرْنَخءىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ ....حّٓش ), ٳخٿـٌحد أڅ حٿڄٌحىس ِٗء ًحٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش حٿظِ ڃٸظ٠خىخ حٿٸَحرش ِٗء آهَ ٳخٿڄٌحى ىٌ حٿٌُ ّٔ٬َ ٳِ ٣ڀذ حٿڄٌىس أٻؼَ ڃڄخ طٸظ٠ْو حٿٴ٤َس ًّٔ٬َ اٿَ ٍٟخىڂ رټپ ًْٓڀش ًّيٿٺ ٫ڀَ ىٌح ٷٌٿو ط٬خٿَ (ٷُپْ اِڅ ٻَخڅَ آرَخإُٻُڂْ ًَأَرْنَآإُٻُڂْ ًَاِهٌَْحنُټُڂْ ًَأًََُْحؿُټُڂْ ًَ٫َََِْ٘طُټُڂْ ًَأَڃٌَْحٽٌ حٷْظَََٳْظُڄٌُىَخ ًَطِـَخٍَسٌ طَوٌَْْ٘څَ ٻََٔخىَىَخ ًَڃََٔخٻِنُ طٌَََْْٟنَيَخ أَكَذَ اِٿَْْټُڂ ڃِنَ حٿڀَوِ ًٌٍََُٓٿِوِ ًَؿِيَخىٍ ٳِِ َٓزِْڀِوِ ٳَظَََرٌَُٜحْ كَظََ َّؤْطَِِ حٿڀَوُ رِؤَڃَِْهِ ) ًحٕرنخء ًحٓرخء ٳِ ىٌه حّٓش ٫خځ ّظنخًٽ حٿڄٔڀڄْن ًحٿټٴخٍ ٳڀٌٿٺ طٸيّڂ ڃلزش ٯَْ حلله ٫ڀَ حلله ًٌٍٓٿو ىٌ حٿڄلَځ ً٫ڀَ ىٌح ٳ٠خر٢ حٿڄٌىس حٿڄلَڃش ٿڀټٴخٍ ىٌ طٸيّڂ ڃلزظيڂ ٫ڀَ ڃلزش حلله ًٌٍٓٿو...حنظيَ { حٿڄٜيٍ َٗكو ٿټظخد رڀٌ٭ حٿڄَحځ ٻظخد حٿـنخثِ ريحّش حٿَّ٘٢ حٿؼخٿغ. ًڃڄخ ُٓضىٽ رو ٿڄن ٷخٽ ٫ن ٷٌٿو ط٬خٿَ (ٷُپْ اِڅ ٻَخڅَ آرَخإُٻُڂْ ًَأَرْنَآإُٻُڂْ ًَاِهٌَْحنُټُڂْ ًَأًََُْحؿُټُڂْ ...حّٓش) ٫خځ ّظنخًٽ حٿڄٔڀڄْن ًحٿټٴخٍ ٫ڀَ كي ٌٓحء , ىٌ أڅ ىٌه حّٓش ؿخءص ٫ٸذ ٷٌٿو ط٬خٿَ (َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ آرَخءٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخء اَڅِ حْٓظَلَزٌُحْ حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حِّٗڄَخڅِ ًَڃَن َّظٌََٿَيُڂ ڃِنټُڂْ ٳَؤًُْٿَـجِٺَ ىُڂُ حٿ٨َخٿِڄٌُڅَ ) ٳټؤنيخ ؿخءص آّش (ٷُپْ اِڅ ٻَخڅَ آرَخإُٻُڂْ ..حّٓش) ڃٴَٔس ٿڄ٬نَ حٿٌّٙش حٿڄنيِ ٫نيخ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ (َّخ أَُّيَخ حٿٌَِّنَ آڃَنٌُحْ َٙ طَظَوًٌُِحْ آرَخءٻُڂْ ًَاِهٌَْحنَټُڂْ أًَْٿَِْخء اَڅِ حْٓظَلَزٌُحْ حٿْټُٴََْ ٫َڀََ حِّٗڄَخڅِ ...حّٓش). حٿٌؿو حٿؼخٿغ : أڅ ُّٸخٽ أڅ حٿڄَحى رخٿڄٌىس حٿٌحٍىس ٳِ آّش حٿڄـخىٿش ىِ حٿڄٌىس حٿيّنْش ٻڄخ ىٌ حٿڄَحى ٷٌٽ حٿنَزِِِ َٛڀََ حللهُ ٫َڀَْْوِ ًََٓڀَڂَ : «حٿڄََْءُ ڃَ٪َ ڃَنْ أَكَذَ » أُ حٿڄَء ڃ٪ ڃن أكذ ىّنخً , ًٳِ ًٿٺ ٷخٽ حٿْ٘ن ٛخٿق حٿٴٌُحڅ كٴ٨و حلله ٳِ "ا٫خنش حٿڄٔظٴْي رَ٘ف ٻظخد حٿظٌكْي ".(ًأنِٽ حلله ٳِ أرِ ٣خٿذ ( اِنَٺَ ٿَخ طَيْيُِ ڃَنْ أَكْزَزْضَ ) , ( اِنَٺَ ) أّيخ حٿٌَٓٽ , ( ٿَخ طَيْيُِ ) ٙ طڄڀٺ ىيحّش (ڃَنْ أَكْزَزْضَ ) ڃن أٷخٍرٺ ً٫ڄِٺ , ًحٿڄَحى رخٿڄلزش ىنخ : حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش , ٿْٔض حٿڄلزش حٿيّنْش , ٳخٿڄلزش حٿيّنْش ٙ طـٌُ ٿڀڄَ٘ٹ ًٿٌ ٻخڅ أٷَد حٿنخّ ( ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ًَٿٌَْ ٻَخنٌُح آرَخءَىُڂْ أًَْ أَرْنَخءَىُڂْ أًَْ اِهٌَْحنَيُڂْ أًَْ ٫َََِْ٘طَيُڂْ )

عدد الصفحات ١٠٧

108 ٳخٿڄٌىس حٿيّنْش ٙ طـٌُ أڃخ حٿلذ حٿ٤زْ٬ِ ٳيٌح ٙ ّيهپ ٳِ حٕڃٌٍ حٿيّنْش...حنظيَ). ًٷخٽ ڃلڄي ٍْٗي ٍٟخ ٍكڄو حلله (حلله ٫ِ ًؿپ ٿڂ ّنو حٿڄٔڀڄْن , رپ كٌٍىڂ أڅ ّټٌنٌح أكذ اٿْيڂ ڃن حلله ًٌٍٓٿو , ًؿيخى ڃخ ٳِ ٓزْڀو ؛ ٕڅ ىٌح ٙ ّـظڄ٪ ڃ٪ حّٗڄخڅ حٿٜلْق ٻٌٿٺ نيخىڂ ٳِ ٌٍٓس حٿڄـخىٿش ٫ن ڃٌحىس ڃن كخى حلله ًٌٍٓٿو ًٿٌ ٻخنٌح آرخءىڂ أً اهٌحنيڂ أً ٫َْ٘طيڂ اًح ٻخنض ٕؿپ حٿڄلخىس , ٻڄخ ّٴْيه طَطْذ حٿنيِ ٫ڀَ ٳ٬ڀيخ , ٳبڅ حٿڄٌىس ىِ حٿڄ٬خڃڀش حٿلزْش , ًحٿڄلخىس ٗيس حٿ٬يحًس ًحٿزٰ٠خء , ٳخٗظَحٹ حٿڄئڃن حٿڄلذ لله ًٌٍٓٿو ڃ٪ حٿڄلخى لله ًٿٌَٓٿو ٳِ حٿڄٌىس حٿڄَطزش ٫ڀَ ٛٴظْيڄخ ؿڄ٪ رْن حٿ٠يّن , ٳيٌ ٳِ ڃ٬نَ ڃٌحٙطيڂ رپ أهٚ ڃنيخ...حنظيَ). ًڃَحىه ٍكڄو حلله رټٚڃو أڅ حٿڄٌىس حٿڄنيِ ٫نيخ انيخ ىِ حٿڄٌىس ٕؿپ ڃخ ىڂ ٫ڀْو ڃن حٿڄلخىس لله ًٌٍٓٿو , ٳڄؼپ ىٌه حٿڄٌىس ٙ طـظڄ٪ ڃ٪ حّٗڄخڅ , ٳٚ ّڄټن أڅ ّـظڄ٪ ٳِ ٷڀذ ٍؿپ ًحكي ڃلزش حلله ًٌٍٓٿو, ڃ٪ ڃلزش ڃن ّلخى حلله ًٌٍٓٿو , رلْغ ّټٌڅ حٿزخ٫غ ٫ڀَ ىٌه حٿڄلزش ىٌ ىٌه حٿڄلخىس, ٳيٌحڅ ٟيحڅ ٙ ّـظڄ٬خڅ , روٚٱ حٿـڄ٪ رْن ڃلزش حلله ًٌٍٓٿو ًحٿڄئڃنْن ڃلزش ىّنْش َٗ٫ْش , ًرْن ڃلزش أ٫يحء حلله ًٌٍٓٿو ًحٿڄئڃنْن ڃلزش ؿزڀْش رَّ٘ش. ً٫ڀَ ىٌح ّټٌڅ ڃَحى حّٓش ٻخٿظخٿِ "ٿَخ طَـِيُ ٷٌَْڃًخ ُّئْڃِنٌُڅَ رِخٿڀَوِ ًَحٿٌَْْْځِ حٿْآهَِِ ٌَُّحىًُڅَ ڃَنْ كَخىَ حٿڀَوَ ًٌٍََُٓٿَوُ ٿڄلخىطيڂ لله ًٌٍٓٿو ٻڄخ ّٴْيه طَطْذ حٿنيِ ٫ڀَ ٳ٬ڀيخ , ًحٿلټڂ حٿڄُ٬ڀپ اًح ٷَُڅ رٌٛٲ ّٜڀق ٿڀظ٬ڀْپ ٳيٌ حٿ٬ڀش ڃؼپ ٷٌٿو ط٬خٿَ " اِڅَ حٿْؤَرََْحٍَ ٿَٴِِ نَ٬ِْڂٍ ًَاِڅَ حٿْٴُـَخٍَ ٿَٴِِ ؿَلِْڂٍ " أُ اِڅَ حٿْؤَرََْحٍَ ٿَٴِِ نَ٬ِْڂٍ ٿزَىڂ ًَاِڅَ حٿْٴُـَخٍَ ٿَٴِِ ؿَلِْڂٍ ٿٴـٌٍىڂ . حٗٗټخٽ حٽهخڃْ : رخٿنٔزش ٿڄن ٷخٽ : أڅ ڃخ ٷٍَنخه ّنخٳِ ًُّ٬خٍٝ ڃخ ًٍٍ أرِ ْٗزش رٔنيه ٷخٽ: ٷخٽ ٌٍٓٽ حلله ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ (أًػٶ ٫ٍَ حّٗڄخڅ حٿلذ ٳِ حلله ًحٿزٰٞ ٳِ حلله). ًڃخًٍحه حٿ٤زَحنِ ٳِ حٿټزَْ ٫ن حرن ٫زخّ ٍِٟ حلله ٫نيڄخ أڅ ٌٍٓٽ حلله ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ ٷخٽ: (أًػٶ ٫ٍَ حّٗڄخڅ حٿڄٌحٙس ٳِ حلله ًحٿڄ٬خىس ٳِ حلله, ًحٿلذ ٳِ حلله ًحٿزٰٞ ٳِ حلله) ًڃلزش حٿټخٳَ حٿڄ٬ْن طُ٬خٍٝ ڃخ ًٍى ٫ن أٓڄخء رنض ٫ڄْْ ًىِ ڃڄن ىخؿَ اٿَ حٿلز٘ش طٸٌٽ ٻڄخ ٳِ ٛلْق حٿزوخٍُ (ٻنخ ٳِ أٍٝ حٿز٬يحء حٿزٰ٠خء رخٿلز٘ش) [حٿزوخٍُ4230] ٳؤىپ حٿلز٘ش ڃٔخٿڄٌڅ , رپ نٴ٬ٌح أٛلخد حٿنزِ كْغ ًٳًَح ٿيڂ ٿـٌءحً ْٓخْٓخً ٳِ ًٷض حُٕڃش ڃ٪ ٷَّٖ, ًڃ٪ ًٿٺ طٔڄْيڂ "حٿزَُٰ٠خء ". ًٿڄخ ر٬غ نزِ حلله –ٛڀَ حلله ٫ڀْو ًٓڀڂ- ٫زيحلله رن ًٍحكش اٿَ حٿْيٌى ٿوَٙ حٿؼڄخٍ هخٳٌح أڅ ّ٨ڀڄيڂ ٳٸخٽ ٿيڂ ٻڄخ ٫ني أكڄي رٔني ٛلْق: (ّخ ڃ٬َ٘ حٿْيٌى أنظڂ أرٰٞ حٿوڀٶ اٿِ, ًٿْْ ّلڄڀنِ رٰ٠ِ اّخٻڂ ٫ڀَ أڅ أكْٲ ٫ڀْټڂ)[ أكڄي: 14966] ٳيئٙء ٻٴخٍ ڃٔخٿڄٌڅ ًٿٌْٔ ڃلخٍرْن, ًڃ٪ ًٿٺ ّٔظ٬ڀن ٍِٟ حلله ٫نو رزٰ٠و ٿيڂ. حٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أڅ ڃخ ٷٍَنخه ٙ ّ٬نِ هڀٌ ٷڀذ حٿڄئڃن ڃن حٿزٰٞ ٳِ حلله ٳيٌ ٙ ِّحٽ ّزٰٞ ؿڄْ٪ حٕ٫ڄخٽ حٿڄوخٿٴش ٿڀَ٘٩ ػڂ اڅ ىٌه حٕفحىّغ ىٿْپ ٫ڀَ ًؿٌد رٰٞ ٫ڄٌځ حٿټٴخٍ

عدد الصفحات ١٠٨

109 ًىٌح هخٍؽ ڃلپ حٿنِح٩, أً ُّٸخٽ أڅ ىٌه حٿنٚ ٫خځس ًٙ ّڄن٪ ڃن طوْٜٜوح رنٌٜٙ أهٍَ. ًأڃخ حٿَى ٫ڀَ ڃن حٓظيٽ ٫ڀَ ًؿٌد رٰٞ أ٫ْخڅ حٿټٴخٍ ڃ٤ڀٸخً رٚ حٓظؼنخء رليّغ أٓڄخء رنض ٫ڄْْ (( ٻنخ ٳِ أٍٝ حٿز٬يحء حٿزٰ٠خء رخٿلز٘ش) [حٿزوخٍُ4230 ] ًرلخىػش ٫زي حلله رن ًٍحكش ٍِٟ حلله ٫نو ڃ٪ حٿْيٌى كْن أٍحى هَٙ حٿؼڄخٍ, ٳخٿـٌحد ٫ڀْو أڅ ٳِ ىٌح ىٿْپ ٫ڀَ ًؿٌد رٰٞ ٫ڄٌځ حٿټٴخٍ ٳِ حلله ٻڄخ طٸيځ ًىٌه ڃظٴٶ ٫ڀْيخ , أً ُّٸخٽ أڅ ڃخ طٸيځ ٳْو ىٿْپ ٫ڀَ ؿٌحُ رٰٞ حٿټخٳَ حٿڄٔخٿڂ ٳِ حلله ًڃًَ٘٫ْظو ٙ ًؿٌرو . حٗٗټخٽ حٽٓخىّ : رخٿنٔزش ٿڄن كخًٽ حٿظٌٳْٶ رْن ڃلزش حٿټخٳَ ڃلزش ٣زْ٬ْش ًرٰ٠و ٿيّنو ٳِ ًحص حٿٌٷض ٳخٿـٌحد ٫ڀَ ًٿٺ : أڅ ىٌح ڃـَى ؿڄ٪ ن٨َُ ًحٿٌحٷ٪ ّټٌرو , ًأڅ حٿڄ٘ټڀش ٿْٔض ٳِ ڃـَى حٿـڄ٪ حٿن٨َُ رْن حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ًحٿزٰٞ حٿيّنِ ًانڄخ حٿڄ٘ټڀش ىِ ٳِ حٿـڄ٪ رْن ڃٌؿذ حٕڃَّن ٳڄن ڃٌؿزخص حٿزٰٞ حٿيّنِ ٫يځ حٿزيء رخٿٔٚځ ڃؼًٚ ً٫يځ حٿڄوخٿ٤ش اٙ اًح ٣ڄ٪ ٳِ آٚځ حٿټخٳَ ًا٧يخٍ حٿزٰٞ ٿو ًڃٸظ٠َ حٿزٰٞ ٳِ حلله أڅ ّز٬يًح ٫نيڂ ًّيـًَىڂ , ًڃٌؿزخص حٿڄلزش حٿ٤زْ٬ْش ىِ حٿڄوخٿ٤ش ًحٙنـٌحد ًحٿظزٔ٢ ًىِ ڃٌؿزخص طظ٬خٍٝ ڃ٪ ڃٌؿزخص حٿزٰٞ ٳِ حلله ًاڅ ٷڀنخ أڅ حٿزٰٞ ٿڀيّن ًحٿڄلزش ٿَْٰ حٿيّن . ػڂ ح٫ڀڂ أڅ حٿزٰٞ ًحٿڄلزش ٷي ّـظڄ٬خڅ كْنڄخ ّټٌڅ ڃلپ حٿزٰٞ ّوظڀٲ ٫ن ڃلپ حٿڄلزش ٳٸي طلذ أ٫ڄخٽ حٗنٔخڅ حٿڄٌحٳٸش ٿڀَ٘٩ ًٳِ ًحص حٿٌٷض طُزٰٞ أ٫ڄخٿو حٿڄوخٿٴش ٿڀَ٘٩ ًًٿٺ ٙنٴټخٹ حٿـيش ٿټن ڃلزش ًحص حٿ٘وٚ حٿڄ٬ْنش ًرٰ٠يخ ٳِ ًحص حٿٌٷض ّٔظلْپ ٫ٸًٚ ًىٌ ڃڄظن٪ رپ ّـذ أڅ ّټٌڅ حٿٰخٿذ ٫ڀْو حٿڄلزش أً حٿزٰٞ , ً٫ڀْو ٳڄن ٷخٽ انو ّلذ حٿًِؿش حٿټظخرْش كزخً ٣ز٬ْخً ًّزٰ٠يخ ٕؿپ ٻٴَىخ ٳڄلٜپ ٷٌٿو : أڅ حلله ّټڀٲ ٫زخىه رڄخ ٙ ّ٤خٵ , رپ ّټڀٲ ٫زخىس رخٿڄٔظلْپ ؛ ٕڅ حٿلذ ّظَطذ ٫ڀْو حٿٸَد ًحٿظڀًٌ , ًحٿزٰٞ ّظَطذ ٫ڀْو حٿز٬ي ًحٿنٴَس , ًّٔظلْپ حٿـڄ٪ رْن ىٌّن حٿ٬ڄڀْن حٿڄظنخٷ٠ْن ؟! , ًٷي ًٍى ٳِ "كخْٗش حٿ٬يًُ" (1/273 : ) "ٷٌَْٿُوُ : (ًَنَظَُْٹُ ڃَنْ َّټْٴَُُٹ ) أَُْ : نَ٤ََْفُ ڃٌََىَسَ حٿْ٬َخرِيِ ٿََِِْْٰٹ , ًَٙ نُلِذُ ىِّنَوُ ًَٙ نَڄِْپُ اٿَْْوِ . ًَٙ ُّ٬ْظَََُٝ ىٌََح رِبِرَخكَشِ نِټَخفِ حٿْټِظَخرَِْشِ َٕڅَ ٳِِ طًََُِؿِيَخ ڃَْْڀًخ ٿَيَخ َٕڅَ حٿنِټَخفَ ڃِنْ رَخدِ حٿْڄُ٬َخڃَڀَشِ ًَحٿْڄََُحىُ ىٌَُ رُُْٰٞ حٿيِّنِ حىـ . ًحٿو٤ؤ حٿٌُ ّٸ٪ ٳْو ڃن ٷخٽ رڄؼپ ىٌح أنو ٿڂ ّظٌٍٜ أڅ حٿټٴَ ًٛٲ ٷخثڂ رخٿٌحص , ڃؼڀو ڃؼپ ٻپ ًٛٲ ڃټًَه ٻٌٛٲ حٿزوپ , أً حٿټٌد , أً حٿٴٔٶ أً ٯَْه , ٳخٿټَه ڃظٌؿو ٿٌٿٺ حٿٌٛٲ ًٿْْ ٿڀٌحص نٴٔيخ , ٳؤنض طلذ أرخٹ كزخً ٳ٤َّخً ٿټن طټَه ٳْو ٛٴش حٿزوپ , أً ٛٴش حٿٴٔٶ , أً ٛٴش حٿټٴَ , ًطلذ ًُؿظٺ حٿڄٔڀڄش ٿټن طټَه ٳْيخ ٛٴش ٓٚ٣ش حٿڀٔخڅ ڃؼًٚ , ًُّٸخٽ ڃؼپ ىٌح ٳِ حٿًِؿش حٿټخٳَس ٳؤنض طلذ ًُؿظٺ حٿنَٜحنْش ًطټَه ٳْيخ ٛٴش حٿټٴَ ٿټن ّٔظلْپ أڅ ّظٌؿو حٿلذ ًحٿزٰٞ ٿڀٌحص نٴٔيخ ٻڄخ طٸيځ ؛ ٳْٔظلْپ أڅ طلذ أرخٹ ًطزٰ٠و ٳِ حٿٌٷض نٴٔو , ًڃؼڀو أڅ طلذ ًُؿظٺ ًطزٰ٠يخ ًطنٴَ ڃنيخ , ًىنخ ٓئحٽ ٿڀڄ٬ظَٝ : ىپ ّڄټن حٿـڄ٪ رْن حٍٗحىطْن حٿڄظنخٷ٠ظْن ٳِ ٗوٚ ًحكي ؟

عدد الصفحات ١٠٩

110 حٿـٌحد: رخٿ٤ز٪ ٙ ُّڄټن ًىٌ ڃٔظلْپ ٕڅ حٿڄظنخٷ٠ْن َّٳ٪ أكيىڄخ حٓهَ ٳظلٸٶ أكيىڄخ ّنخٳِ طلٸٶ حٓهَ , ًڃؼڀو كذ ًحص حٿڄَأس , ًٻَىيخ ّٔظلْپ حٿـڄ٪ رْنيڄخ , ٕنو اًح طلٸٸض اكيٍ حٍٗحىطْن حٍطٴ٬ض حٕهٍَ ريٿْپ أڅ حٿٸڀذ اًح أرٰٞ أڃَ ڃخ ڃن ًؿو ًأكزو ڃن ًؿو آهَ ٳٚ ري ڃن ٯڀزش أكيىڄخ ٫ڀَ حٓهَ ٳٚ ّڄټن أڅ ّـظڄ٬خ اٙ رلخٿش ڃن حٿَٜح٩ حٿنٴِٔ ًحٿلَؽ ٳڀٌٿٺ اًح ط٬خ٣َ حٿڄَّٞ حٿيًحء ىٽ ًٿٺ ٫ڀَ أنو طَؿق ٿيّو ڃلزظو ًاًح ؿخىي حٿڄٔڀڂ ىٽ ًٿٺ ٫ڀَ طَؿْلو ٿڄلزش حٿـيخى ًڃَٟخس ٍرو ًٿټن حٿڄٔڀڂ حٿڄظًِؽ ٿڀټظخرْش ٻْٲ َّؿق ؟ اڅ ٍؿق رٰ٠يخ ٳٚ ّڄټن أڅ ُّزٸْيخ ٳِ ٫ٜڄظو ًْٓ٤ڀٸيخ ٙ ڃلخٿش ًاڅ أكزيخ ْٓ٬نِ أنو ٿن ّزٰٞ ًحطيخ ًٿٌ ىّنْخً رپ ّزٰٞ أ٫ڄخٿيخ حٿڄوخٿٴش ٿڀَ٘٩ . ًأڃخ ڃن حٓظيٽ ٫ڀَ اڃټخڅ حٿـڄ٪ رْن رٰٞ حٿًِؿش حٿټخٳَس ًكزيخ رٸٌٿو ط٬خٿَ (ٻُظِذَ ٫َڀَْْټُڂُ حٿْٸِظَخٽُ ًَىٌَُ ٻَُْهٌ ٿَټُڂْ ) [حٿزٸَس:216 ]ًٷخٽ (( ًن٨َْ ًٿٺ ٳِ حٿَ٘٫ْخص أڅ حٿٸظخٽ ٳِ ٓزْپ حلله ّـظڄ٪ ٳْو ٻَه ٣زْ٬ِ ٿڄخ ٳْو ڃن اٌّحء حٿنٴٌّ, ًكذ َٗ٫ِ ٿڄخ ٳْو ڃن حٿؼٌحد حٿ٬٨ْڂ, ٻڄخ ٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ حٿټَحىْش حٿ٤زْ٬ْش ٿڀٸظخٽ (ٻُظِذَ ٫َڀَْْټُڂُ حٿْٸِظَخٽُ ًَىٌَُ ٻَُْهٌ ٿَټُڂْ )[ حٿزٸَس:216] ًٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ حٿلذ حٿَ٘٫ِ ٿڀٸظخٽ(ًَٙ ٫َڀََ حٿٌَِّنَ اًَِح ڃَخ أَطٌَْٹَ ٿِظَلْڄِڀَيُڂْ ٷُڀْضَ ٿَخ أَؿِيُ ڃَخ أَكْڄِڀُټُڂْ ٫َڀَْْوِ طٌََٿٌَْح ًَأَ٫ُْْنُيُڂْ طَٴُِْٞ ڃِنَ حٿيَڃْ٪ِ )[ حٿظٌرش:92 .] ٳخن٨َ ٻْٲ أهزَ أنيڂ ّټَىٌڅ حٿٸظخٽ ٣ز٬خً, ػڂ طٴْٞ ٫ٌْنيڂ ڃن حٿلِڅ اًح ٳخطيڂ حٿٸظخٽ ٿلزيڂ اّخه َٗ٫خًَ ًىّخنش ! )) حنظيَ . ٳخٿـٌحد أڅ ىٌه حّٓش ٳْيخ حٿَى ٫پٍ ڃٌىزيڂ , ٳيِ ٫ڀَ ٫ټْ ڃَحى ڃن حٓظ٘يي ريخ طڄخڃخً ؛ ًًٿٺ أڅ ىٌه حّٓش طٸٍَ أڅ أٛپ حٿـيخى ڃلزٌد ٿنٴْ حٿڄئڃن ٿټن ٛٴش حٿڄ٘ٸش ٳْو ڃټًَىش , طڄخڃخً ٻڄخ أڅ حٿًِؿش حٿټخٳَس ٷي طټٌڅ ڃلزٌرش ٿًِؿيخ حٿڄئڃن ٿټن ٛٴش حٿټٴَ ٳْيخ ڃټًَهس , ٳخٿټَه حٿٌحٍى ٳِ آّش حٿـيخى ڃظٌؿو ٿٜٴش حٿڄ٘ٸش ٙ ٿڀـيخى نٴٔو , ًٿيٌح ٿٌ ٷْپ ٿڀڄئڃن : انٺ ٓضؿخىي ڃن ىًڅ ڃ٘ٸش ٿټخڅ ڃلزٌرخً ٿو ڃن ٻپ ًؿو . ًىٌه حّٓش ڃن أٷٌٍ حٕىٿش حٿٸخ٣٬ش ٫ڀَ حٓظلخٿش حٿـڄ٪ رْن حٿلذ ًحٿزٰٞ ٿٌحص حٿِ٘ء رپ حٿلذ ڃظٌؿو ٿڀٌحص , ًحٿزٰٞ ڃظٌؿو ٿٜٴش ڃن ٛٴخص حٿٌحص , ٻڄخ ٷٍَنخ أڅ ڃن ٷخٽ اڅ حٿڄٔڀڂ ّلذ ًُؿظو حٿټخٳَس ڃن ًؿو ًّټَىيخ ڃن ًؿو أنو طټڀْٲ رڄخ ٙ ّ٤خٵ . ًٷٌٽ حٿڄ٬ظَٝ (( اڅ حٿيًحء ّـظڄ٪ ٳْو حٿلذ ًحٿزٰٞ, ٳيٌ ڃلزٌد ڃن ًؿو ڃزٌٰٝ ڃن ًؿو, ًىٌح ڃؼخٽ ّټٍَه أىپ حٿ٬ڀڂ ٻؼَْحً ٿڀظيٿْپ ٫ڀَ ٻْٴْش حؿظڄخ٩ حٿلذ ًحٿزٰٞ ٳِ ٗوٚ ًحكي.)) ٷپنخ : ٙ ّٔڀڂ ٿو ىٌح , رپ ًحص حٿيًحء ڃټًَه ٿڀڄَّٞ أًٛٚ , ًڃلزظو انڄخ ٿٜٴش ڃن ٛٴخص حٿيًحء ًىِ ڃخ ٳْو ڃن ٗٴخء . ًڃؼڀو ٷٌٽ حٿڄ٬ظَٝ ((ًٻٌٿٺ ٳبڅ ٻپ نٴْ طـي ٳِ ىحهڀيخ ٻَحىْش حٿٔـن ٻَحىْش ٣زْ٬ْش, ًٿټن ٿڄخ ٻخڅ ٳْو ڃٜڀلش َٗ٫ْش ٿٌْٓٲ –٫ڀْو حٿٔٚځ- ٛخٍ أكذ اٿْو َٗ٫خً ًاڅ ٻخڅ ّزٰ٠و ٣ز٬خً, ٻڄخ ٷخٽ ط٬خٿَ ٫ن ٌّٓٲ (ٷَخٽَ ٍَدِ حٿِٔـْنُ أَكَذُ اِٿََِ ڃِڄَخ َّيْ٫ٌُنَنِِ اِٿَْْوِ )[ ٌّٓٲ:33] )) ,

عدد الصفحات ١١٠