أسس تطوير تعليم القراءات القرآنية

آ ا ت را ا و ا ا  ذ و ، أو ، أ و «)١( . ا ط ا نأ نأ ا ه در نأ و ،دة و وا و فا أو تاذ ، ، و ا فو نإو أ و ،م ا ا ؛ ذ أ ا ا ؛ و ا و ا أو ا د ي ا أو؛ما ا ا نأ ، نآ ا ا و ا ، وا ا ، ا ا ي ا ح ا ى ا وا ، ا ا ر ا ن ا ، أ ا . ا ا : وا ا ) إ ل ا ة و ي ا ا ن ا ( ا ا أ ا ه - و ا ا - ؛ لو وا ا ء، و و و نآ ا؛ ل ا ة r ، ا أ نأ وس د ا ا ا، و م اا ت، وا ر ا ا روار ؛س ا ن وة و نآ ا ، ا ر نآ ا و ، أوو ا ن )١( إب أ ب ، ،ير ا ،ير ا ب ، ا د ا س ا ر ،: ٣٧٦٠.

ـ آ ا تاءا ا أ  ، ذ ا ،ت ا ق وا ا و ؛ت نآ ا ت ت ، رو وا ر ا ، ون ا و ف )١( . ا نآ ا ا ه ا د أو أ وا ا س؛ ا ا د ا. ا ن س؛ اا ءا نآ ا ة . رة أ وأ ف نآ ا ن و، إ كدرا ق ع وة ءداأ ن و ت، وا ا نآ ا ا د و ، أ ر ا ه أ وو د و ر ا ا ه و ،ةءا ا ا م ا ،ة وا وا وأ ت، روا ة ءا ا و ، وا ا ا نآ ا ةءا ل r . ن ا ا ا ت و ن ا نآ ا . أ و ا ن ا وا لو ا ي و )١( م ، ا نآ ا ا د ،ير ا ا ا نآ ا لو ا انا : ا د ا ، و ا نآ ا٠١-١٢ لو ا ىد ،٣٤١٢ ،س ،ـ ا،ب ص١٧٣.

آ ا ت را ا و ا ا  ر و ؛ ت،اءا ا ت ك ن نأ و أ )١(. و ا ه سار ا وأ تد و ، وا ا ا تر و ، أ ا و ، آ ا ا ا تر و ء،دا ا وا ا و ، )٢( . تا ا : ا ا : ن ا و ة ت ا -ب ا - وا ا ر إ ا ىدأ و ، ا و ما وا ، رة أ و ا . ا ا: وأ ا أ س ، نآ ا ء ع ؛ ع و ، ا ت ا ل ر ي r. ن س ، و ا نآ ا وا ، ا نآ ا ةءا ف ا وا. ا و ر ا ا. ا و ، ا ه تاءا ا ا أ تاءا ا : ) ت٩ـ٠ ( ن أو ، )ت ـ١٤١ (، و، ا ا ا ة و ة . )١( آل إ تاءا ا ، -هار أ - ، ا م ا ه أ ، و ا ا ،ض ا ، ا ٤١٢١ص ،ـ ٣٠١ . )٢( ، ،ب وا ق ا تاءا ا ر ه، أ و ر ا ص١٦ -١٧ .

ـ آ ا تاءا ا أ  ج ا : ا ا - و أ ب -ج ا ن ا ا ا و ا وا ت ا و ، ا؛ د ن ي ا ا ءا ا جس ا إ رأو ، ا ا ةءا س ا ئر و ،ر ا ه قا أو؛ ا ما ا أ و ا، وا ر رة و ء،ا ا ا . ا أ : ا ا م آ ا ت وا ا ذ ا، و ا أ ء ت، آ إ ل ء ر» أ ن س ت آ ت آ نآ ا «)١( . ا ل ، ا ة ق ت ا "ن تا ن ، وا ا ءا ن ا ة ن و ، اً")٢( و ،ر أ أ )١( ، ا أ دون ،ر وا ت ا ر ا ءا ا ر ، آ ل، ا ،ج ١٤١٦ ،ـ ١/١٥٣ . )٢( ، داآو أو و و ا نآ ا ءا إ ، ا ا د ا ،ة ، ا آ ا ت وا ت را ا ا ، و ا٤١٢٩ص ،ـ ٤١٣ .

آ ا ت را ا و ا ا  ءردا اس ا ل ، ذ ل نآ » ا أ ل ءردا س : أ د ؟نآ ا ي أ د أ ن ءردا ا أو ،ئ ة ن و ، و و ا أ اذإو ، – نآ ا – أ إ ل ءردا ا«)١( . ن و أ ا ةءا رادأ اذ ، وأ رواى أ، أ ة و ، آ وأ ا ةءا ا اد . ت و ا ى أ رة ا ، ا ن وأ أ ب، أو ، ا ا و . أ ا : ، ا ت ا إ إ ن ا ت نأ ر ا در ا ت ،ن ا نآ ا ب ا س أ أو ، ا ن ا لوأ إ ا ة ن ا مز نأ ا ا ا و ، ا ة إ ا ، ا ا أ د و ،ر اا ا ن ا ن و ، ا ل ا و ،ح ا نأ ه ، وا)٢(. )١( ،ر وا ت ا ر ا ءا ا ، ا أ ، ١/١٢٥ . )٢( ص ، ، ا نآ ا ا د ،ير ا ا ١٧٥.

ـ آ ا تاءا ا أ  ةءا ا ر ا ر : ا ، ا ر ،ةءا ا ر ا م ، ا ا ن ، و و أ أ ، ا ر و ه، ر، ا ر ل ، ئ و » تأ و ، ن ا ا إ ت ء، ةءا ا ه أ ، وا«)١( . أ ةءا ا ر ن و تاءا ا ر وا. ا ر ر اتءا ا : ر ا ن ة وا ء ا ن ا ه ا ؛ ، ا نآ ا د ا ا إ ا ر ت ا . ن ، و وا ، ا ان ر ا ن و ا ةءا وا ه، و د ا ، ذ ن و ، ا .و أ ا ض ،ة ا أو ز ا أ ةءا ا أ أ ي ا ، أ ض و ه، و ، ض و ه، و ة و ، ه )٢( . )١( ،ر وا ت ا ر ا ءا ا ، ا أ ، ١/ ٢٤٤ . )٢( ا ا ، ١/٢٢٥.

آ ا ت را ا و ا ا  ا : ا نآ ا و ء ا و و ، ا ر ا ة ا و ن و ، د ا د نآ ا م ا ار إ ، و ة ذ وا ،د ا: ن أ – أ و أو م ا ا ا شا دة - إ ب اس م أ: » م ا أ نإ ، و إ ا ا و نآ ا ، ل : أ ، ج أو ،ذ ء،ردا ا دة و")١( . ن نأ وس ،نآ ن أ أو ، و ا ا ف ا س ا ا ل ا و ، ا . و ا ل ا . ا اءا ت،ا ةءا أ م ا ل ، : م إ ةءا ا س ا) ٢(. و أ ا ه ثا أ ً و ً ت،اءا ا ت،اءا ا از د و ون ا ، ا ة ا ان سل : ا ل r » ، ا ،ان ل ، ا : ا ذأ يدرأ )١( ر ، و ا ر ا ء، ا م أ ، ا أ : ن ،ن ا ٢٤٠٠ ،م٢/٣٩١. )٢( ،ر وا ت ا ر ا ءا ا ، ا أ ، /٢٤٢ .

ـ آ ا تاءا ا أ  r وأ ... « )١( نآ ا ا ه ث ، ، ا ن و أ و ، ا ا ثا إو ، ا از د ا و ت، ذ ا ر ا ه و ، ا ء و تدواأو ت ثا ا؛ ا ، و ا نآ ا لو . نأ ،ة أ ا ه ا ة ا نأ ر ا ، ل M n m l k j i h gL ] ا:٩[؛ ا و ا ا ث نآ ا ث .و ا ا ه - ا ز ا r - ا و ،نآ ا ت ز ا ا . اﻟﺜﺎﻟﺜﺔ اﳌﺮﺣﻠﺔ : واﻟﺘﻜﻤﻴﻞ اﻟﺘﺪوﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﺔ)اﻟﺜﺎ اﻟﻘﺮن ﻟﺚﻣﻦ إﱃ ﳖﺎﻳﺔ اﳍﺠﺮي ﻋﴩ اﻟﺜﺎﻟﺚ اﻟﻘﺮن ( ر ا ا ا نأ ر ا ى آ ا تاءا ا ) وا و ا(، ةءا ا ء ا و ف ا ا ن و ، ر وا و ت وا ا تاءا ا د وا وا . ا ا ا و) وا ن ا ( ت وا تاءا ا ا ة دا ر. ) وا ا ( تاءا )١( إ ا ،ير ا ت،دا ا ب ، ،ير ا ر ، أ اذإ ر دة ب : ٦٢٥١ .

آ ا ت را ا و ا ا  و وا ا ا ، ا إ ا و ا أ دة ير ا ا ت وا، روا د إ ا، ا ق ا )١( . و ا ا ه نأ ر ا ذ ا ج و وو أ ا ر ت ، د تاءا ةاذ وا ا ، ،و را وا و؛ را ا ا ر ة وا ا . ا ه و ، آ ا تاءا ا ، أ وأ ة وا ةءا وأ ف ا نآ ا وة و و و ، تاءا ا أ ا و، نآ ا أ ةءا . ا را وا ا ر دار ،ةءا أ ي ا ا ة وا روا . تا ا : ا ا : إ ا ا : )١( ص ، ،ب وا ق ا تاءا ا ر ه، أ و ر ا ١٧ -١٨ .

ـ آ ا تاءا ا أ  و ا:ما ا : ب ا ا وو ا ا ه ، ة وا وا نآ ا . ا : ا ب : ذ ا م ا ا، آ ا تاءا ا أ ، و ق و،و تاءا ة ن . ا ا : ز ، ا م ا ث ي ا ا ر ا ءا ا آ ا م ا آ تا، ا أ تاءا ا ا أ و ، ا ا و و و رة ت،اءا ا عو ت و ، ا ا ى أو ؛ ا و ، وا ا دة إو و ، ا ت ات وا . ت ر ت،اءا ا: وا ، وا ، وا ، وا وا ،ةءا ا و ،. ج ا : ج ا ا ؛تاءا ا وا ا ل ا ع ا ا ج ا ن نأ ، ا ب ا روا نأ و ، ا ر ة وا ه وأ ا روا وأ ةءا أ - ا - أ تاءا ا أ ، ةءا ر ت وا ا ت وا و ، ا ا ةءا أ ا .

آ ا ت را ا و ا ا  ءا إ ا ن ر ما ا ب ا أا نآ ة وا وا . ا أ : ا تاءا ا ب أ ن ا ا ة وا روا اد إ - ا ا -، ب أ تاءا ا ء ه ا ي ا ، آ ا تاءا ا . ت أو" ا ت ا ا ، ا ا ر ،رة ا دون رة ا دا ا ت ا ءا ا ذ ً ا ر ا م ")١(. ا أو ما ت،اءا ا ا ا ب أ ا ا تاءا ا. ا ب ا ح ا ما ا و. ا أ : ،نآ ا ا سار ا ر ا ا ه ،ي ا ا ا ن ا ك ا و وأ ا وأ و ، وا ء وا ءا اوا لا ا ر ة ا ب وا خا و ، تاءا ا سار ، )١( م ، آ ا تاءا ا ا د ،ي ا ا ا ا نآ ا لو، ان : ا د ا ، و ا نآ ا٠١-١٢ لو ا ىد ،٣٤١٢ ،س ،ـ ص ،ب ا١٧٢ .

ـ آ ا تاءا ا أ  ، وا ا سار ة و أ ل د ا ا ا سار اتاءا. اةءا ا ر : ، ا ا ووا رة ةءا ا ر ا إ ا إ ، ا وا ا وأ ةءا ا ن ا ا وا ا و ، وروا ةءا ا "ل ا ر ا رل ؟ : ، أ أ نأ إ ج أج أ إ أ ف ر ا")١( . ا ر ذ ورا ا أو ل ا ودرا وا ت،اءا ا. ا : ن ت،اءا ا و ت )ئ ا بداآ ( ن و ،)ئر ا بداآ (، ةذ وا ا ةءا ن و ) ا ةءا ا طو ةءا ا وا(. و ، ا تدا ا ت أ زة ا ت،اءا ا وء،ا ا ز ا دة و ق ا ا نأ و ، ءا دة و داأ ئر ا ن زة ا تاءا ا ا ا أ ا ن ا ي )١( ،ر وا ت ا ر ا ءا ا ، ا أ ، ١/٢١٧.

آ ا ت را ا و ا ا  ي ا)١( . ى و ، ا و و و ا ا. ا ت ا و وا ت تاءا ا ت در ا. و نآ ا ة ا أ ا ء نأ ا ه ا؛ و ا ت وا وا تاءا ا ا ل ر r و ، ةءا ا ر ا ا وأ ذإ ا ا او. ا ت و ا ا و ا تاء و ا . ا و ة ا عو ا جا ا ا ا و ، و ا ة تدواأو و ذ وا وا ت،اءا ا ه و ا ن ا ت،اءا ا ا تزا وا ، . ا و نآ ا ر ا ا ا ا ه : ، ا نآ ا لو ا ا نأ أ ن نأ ، ا نآ ا ن را ا ا م اًء و ً و ًا ف ا نأ ،. ن ا دو لزا تاءا ا ، ر إ و ا، ص ا يوذو ، ا ة وا وا ا ا د ون دة ا ا إ روا ن ، نآ ا ر ، ت وا ا ضا ا ن و ق وا؛ ا ن ذأ ا ، ق ج وا )١( ، ا ا د ، داآو أو و و ا نآ ا ءا إ ص ، ١٥٢ -١٥٤.

ـ آ ا تاءا ا أ  ة ا إ ى ا )١( ة ا ا ا و ، ا ترا ادا وا . اﻟﺮاﺑﻌﺔ اﳌﺮﺣﻠﺔ : واﳋﺪﻣﻲ اﻟﺘﻘﻨﻲ واﻟﺘﻄﻮر اﳌﺮاﺟﻌﺔ)اﻟﻘﺮ ﻣﻦ اﻟﺮاﺑﻊ ن اﳊﺎﱄ اﻟﻌﴫ إﱃ ﻋﴩ ( ل ، و، نآ ا ا و ا ا ن ا إ تأ ،ون ا ، ا ج ا ،حا ا و ،ض ا تا و ،ة ا ادر و ، ر تاءا ا )٢( .ه ا س ا ا ا و ا و ، ا إ ا ا ا وا ا وا ا، إ ، ا ا ا ء ا و ، دار وا ا م وا وا ا دة ا إ ا م ات،اءا ا ، وا ا دة وز . ا ت ا : ا ا : د و ا ا ا ه )١( ص ، ،ب وا ق ا تاءا ا ر ه، أ و ر ا ٤١ . )٢( ا تاءا ا د ،ي أآ م ، ا ن آ ا لو ا ا ا ن، ان : ا د ا ، و ا نآ ا٠١-١٢ لو ا ىد ،٣٤١٢ ،س ،ـ ص ،ب ا١٥٥ .

آ ا ت را ا و ا ا  ى أ ، ا ب و ،ما ا ، ،ما ا سار و ا أو ،م ا ر د جر ا ث و ،نآ ا . ا ا : ه ا ا تدا ا و ، آ ا تاءا ا د ا ، د دا ، وأ ا د ، وأ ا وأ ا ا ا ا كار و ا ت ت وا تاءا ا وا وا ا د و ا، د ا ه إ ىدأ)١(. ج ا : ل د ء ،رز ا ترا ا أ ا نآ -ما ا - تر أ و ،ج ا ناآ ا أ ل ا ا . ا أ : ، وا ا ق و أ ع ا ه ز أ ف ا و ، و ا ا ا و ، ا و را و )١( ا ا ،ص ١٥٩ .

ـ آ ا تاءا ا أ  و ، و ة ق ا ة ا ت ا أ تاءا ا و : أوً: ما ا آ ا ، ا ا فا إ ت و ت . نأ ا ورا نآ ا ا ما وا ،دة ت وا ؛ ا ، ا تاءا ا ف ر أو ،ةءا ا ف د ي وا، ا ا ت ن و ،ة ا تاءا ا ا أ تاءا ا ا ا ء ا ل ر أ ، ا . ً : ا وا ا ا : ا ت ا ن ا و ، ا تاءا ا ء ةءا وا ا وا ، ا، ا وأ يأ ا أو ،ب ا ا وا ا أو ، ا وأ ا ا ع ت،اءا ا ا ت وا ا حو ا ادة ا ر وأ ، ا ر اذإ . : ت ، ا و ا ا ا ما ا ا ا تا ا وا ت وا ،نآ ا ئر و ا ا ت و ، ا آ ا. ا أ : و و ت ح ا سار ، ا د ا د