مجلة الدراسات القرآنية تبيان 5

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٙٙ - ر٬يځ حٿز٬غ ٕڅ ؿِڃيڂ هڀِ ٫ع حٿيٿْپ حٿٌُ ّٸظ٠ْوا ًريخطْع (حٿٴٌٿټظْع) يًڅ رخةظيخء حٿټٚځ ٳټخڅ ڃع رَح٫ش حٿوظخځ" . ٳخٿي٫ٌس حٿټَّڄش رخٿن٨َ ًحٿظيٷْٶ ٳِ حّٓخص حٿڄٌٻٌٍس ٳِ حٓٳخٵ ًٳِ حٕةٴْ ٿڀٌٌٛٽ اٿَ ةظْـش ڃيڄش ًىِ حؿظؼخع حٿ٘ٺ ڃع حٿنٴٌّا ٳظظٌؿو اٿَ حّٗڄخڅ رخر ط٬خٿَا حٿٌُ أةِ ٽ ىٌح حٿټظخد ڃٴٜٚا ًىٌح ڃع أ٫٨ڂ حٗ٫ـخُ ٳِ حٿظٴخٱ حٿڄ٬خةِ ر٬٠يخ ڃ٪ ر٬ٞا أڃخ اًح ٿڂ ّظڄټنٌح ڃع طڀزْش ىٌه حٿي٫ٌس رخٿن٨َ ٳِ حٕةٴْ ًحٓٳخٵا ًٍإّش ٷيٍس حر ٫ِ ًؿپ ٫ڀْيڂا ٳْٔزٸٌڅ ٳِ ٗټيڂ ًحٍطْخريڂ ًا٫َحٟيڂ ًٻٴَىڂ. بُثب: أُ٘بؼجخ ث٤ٖ كبرحخ ؼٞضح اُشٞضٟ ٝذبرٔزٜب ﭽ                            ﭼ [ ٌٍٓس حٿٌٍٍ٘:ٔ-ٗ] حرظيأص ىٌه حٿٌٍٔس ٳِ أَٓس يٽ كڂ رخٿلَٳْع كڂا ًهٜض ىٌه حٿٌٍٔس رخٿلًَٱ حٿڄٸ٤٬ش ٫ٔٶا ٫ڀَ حٳظظخكْش حٿلٌحڃْڂ ىًڅ ٯَْىخا ًٌّؿو حٿ٤خىَ رع ٫خٌٍٗ ىٌح حٿڄٌٟ٪ رٸٌٿو :" ًهٜض رِّخىس {٫ٔٶ}٫ڀَ أًحثپ حٿٌٍٔ ڃع يٽ كڂا ًٿ٬پ ًٿٺ ٿلخٽ ٻخةٌح ٫ڀْو ڃع ٗيس حٿ٤٬ع ٳِ حٿٸَيڅ ًٷض ةًِٽ حٿٌٍٔسا ٳټخڅ حٿظليُ ٿيڂ رخٿڄ٬خٍٟش أٗيا ٳِّي ٳِ طليّيڂ ڃع كًَٱ حٿظيـِ" . ٷةخٽ ط٬ةةخٿَ ﭽ           ﭼ ا ٳٸةةي ًٻةةَ ٳةةِ ىةةٌه حٙٳظظخكْةةش حٿټَّڄةةش حٗٗةةخٍس اٿةةَ أڃةةَ ٫٨ةةْڂ ًىةةٌ حٿٌكِا ًًٻَ ًؿو حٿ٘ةزو رةْع ًكةِ حر اٿةَ ٍٓةٌٿو حٕڃةْع ةزْنةخ ڃلڄةي × ًحٿَٓپ حٿٔخرٸْع حٿٌّع حٛ٤ٴخىڂ حر ط٬ةخٿَ ٿَٓةخٿظو ًحهظٜةيڂ رٌكْةوا ػةڂ ًٻَ حٙٓةڄْع حٿټةَّڄْع (حٿ٬ِّةِ حٿلټةْڂ ) ٿزْةخڅ حٿٰةَٝ ڃةع ىةٌه حٿٔةٌٍس (ٔ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا(ٕ٘/ٕٕ) (رظَٜٱ) . (ٕ) ًٻَ حٿٌْٔ٣ِ ٳِ ڃَحٛي حٿڄ٤خٿ٪احٿٌٍٍ٘ ٳِ أًٿيخ{ٻٌٿٺ ٌّكِ اٿْٺ ًاٿَ حٿٌّع ڃع ٷزڀٺ}[ٖ]اًٳِ يهَىخ {ًٻٌٿٺ أًكْنخ اٿْٺ ًٍكخ ڃع أڃَةخ }[ٕ٘]اًىٌ حٙهظْخٍ حٿٌُ طز٬ظو ٳْو . (ٖ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا(ٕ٘/ٕٙ).

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - 7 - حٿټَّڄش ًىٌ: " حٗٗخٍس اٿَ طليُ حٿڄ٬خةيّع رؤڅ ّةؤطٌح رٔةٌ ٍس ڃؼةپ ٓةٌٍ حٿٸَيڅ حٿټَّڂ" . ًحهظظڄض حٿٌٍٔس رڄٸ٤٪ ٫٨ْڂ ٷخٽ ط٬خٿَ                                                                           [حٿٌٍٍ٘:ٕ٘-ٗ٘] {  }(حٿٌحً ًحً حٿ٬٤ٲ) ٳټؤةڄخ ٫٤ٲ ٫ڀَ ڃخ ٓزٶ ڃع كټخّش أٷٌحٿيڂ حٿزخ٣ڀشا ًىٌ ٫ٌى اٿَ ار٤خٽ ٗزو حٿڄَ٘ٻْع حٿظِ أٗخٍ حر ط٬خٿَ اٿْيخ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ ﭽ           ﭼ . ٷخٽ ط٬خٿَ ﭽ                          ﭼ ًحّٓش َّٛلش ٳِ أڅ ىٌه حٕةٌح٩ حٿؼٚػش أةٌح٩ ٿټٚځ حر ط٬خٿَ حٿٌُ ّوخ٣ذ رو ٫زخىه. ٷخٽ حٿيٻظٌٍ حٿِكْڀِ:" ًٳِ ىٌه حّٓش طٌْٟق أڅ حٿٌكِ اٿَ حٿنزِ × رخٿٸَيڅ حٿڄ٘ظڄپ ٫ڀَ حٿَ٘حث٪ حٿظِ طٜڀق حٿزَ٘ا ًطييّيڂ اٿَ حٿلٶا ىٌ ڃؼپ حٿٌكِ اٿَ حٕةزْخء حٿٔخرٸْعا ًىٌح حٿوظخځ ٿڀٌٍٔس ڃ٘خرو ٿڄخ ريثض رو ٿْنٔـڂ حٿزيء ًحٿوظخځ" . رپ ٳِ حٿوخطڄش حٿټَّڄش طٴْٜپ ٿڄخ أؿڄپ ٳِ ٳخطلش حٿٌٍٔس ڃع ٻْٴْش حٿٌكِ اٿَ حٕةزْخء حٿٔخرٸْع رخٿظ٬َّٲ رؤةٌح٫و ًأٷٔخڃوا ٳٌٻَص حّٓش حٕةٌح٩ حٿؼٚػش ٿڀٌكِ ًىِ: (ٔ) حٿڄَؿ٪ حٿٔخرٶ . (ٕ) حٿِكْڀِا حٿظٴَْٔ حٿڄنَْا(ٕ٘/ٙٓٔ) .

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - 1 - حًٕٽ- ًىٌ حٗٿيخځ ًحٿٸٌٱ رڄ٬خڅ طڀٸَ ٳِ حٿٸڀذ ّٸ٨ش ٳِ حٿٰخٿذ أً ٳِ حٿڄنخځا ٻَإّخ ارَحىْڂ حٿوڀْپ ٫ڀْو حٿٔٚځ ًرق ًٿيها ًٷي ّ٤ڀٶ حٿٌكِ ٫ڀَ حٗٿيخځ حٿڄـَىا ٻڄخ أًكِ اٿَ أځ ڃٌَٓ. حٿؼخةِ- ٓڄخ٩ ٻٚځ ڃع ًٍحء كـخد: رؤڅ ّٔڄ٬و حٿنزِ ڃع ٯَْ ًحٓ٤ش ڃظْٸنخ أةو ٻٚځ حر ڃع كْغ ٙ ٍَّا ٻڄخ ٻڀڂ ڃٌَٓ ٫ڀْو حٿٔٚځ ٍروا ًٓڄخه ًكْخ . حٿؼخٿغ: آٍخٽ ٌٍٓٽ : ًىٌ آٍخٽ ٌٍٓٽ ڃع حٿڄٚثټش ًىٌ ح ٿڄڀٺ حٿڄٌٻپ رخٿٌكِ ؿزَّپ –٫ڀْو حٿٔٚځ-ا ٳٌْكِ ًٿٺ حٿڄڀٺ اٿَ حٿٌَٓٽ ڃع حٿزَ٘ رؤڃَ حر ًطَْْٔه ڃخ ٗخء أڅ ٌّكِا ٻڄخ ٻخڅ ؿزَّپ ٫ڀْو حٿٔٚځ ّنِٽ ٫ڀَ حٕةزْخء رخٿٌكِ . ٷةةخٽ ط٬ةةخٿَ ﭽ       ﭼ ًّئهةةٌ ڃةةع ىةةٌه حّٓش حٿټَّڄش أڅ حٿنزةِ ڃلڄةي × ٷةي أ٫٤ةِ أةةٌح٩ حٿةٌكِ حٿؼٚػةش حٿڄةٌٻٌٍس ٳِ حّٓش حٿٔخرٸشا "ٳٸي ٻخڅ أىڂ ٯَٝ ٳِ ىٌه حٿٔةٌٍس اػزةخص ٻةٌڅ حٿٸةَيڅ ًكْخ ڃع حر اٿَ ڃلڄي ×ا ٻڄخ أًكِ ڃع ٷزڀو ٿڀَٓپا ٻةخڅ حٿ٬ةٌى اٿةَ ًٿةٺ ڃع ٷزْپ ٍى حٿ٬ـِ ٫ڀَ حٿٜيٍ" . ﭽ        ﭼ ٷخٽ حٗڃخځ حٿ٤زَُ :" ّٸٌٽ ؿپ ػنخإه ٿنزْو ڃلڄي ×ا ڃخٻنض طيٍُ ّخ ڃلڄي أُ ِٗء حٿټظخد ًٙ حّٗڄخڅ حٿٌّع أ٫٤ْنخٻيڄخا {ًٿټع ؿ٬ڀنخه ةٌٍح }ّٸٌٽ:ًٿټع ؿ٬ڀنخ ىٌح حٿٸَيڅ ًىٌ حٿټظخد ةٌٍحا ّ٬نِ:ْٟخء ٿڀنخّا ّٔظ٠ْجٌڅ ر٠ٌثو حٿٌُ رْع حر ٳْوا ًىٌ رْخةو حٿٌُ رْع ٳْوا ڃڄخ ٿيڂ ٳْو ٳِ حٿ٬ڄپ رو حٿَٗخىا ًڃع حٿنخٍ حٿنـخس {ةييُ رو ڃع ة٘خء }ةييُ ريٌح حٿٸَيڅا {ًحٿيخء}ٳِ ٷٌٿو{رو}ڃع ًٻَ حٿټظخدا ًّ٬نِ: ةٔيى اٿَ ٓزْپ حٿٌٜحد" . ﭽ                 ﭼ ٳٴةةِ ىةةٌه حّٓةةخص حٿټَّڄةةش ٓةةڄَ حر حٿٸةةَيڅ ًٍكةةخ ٳزةةو طلْةةخ حٿٸڀةةٌد ًحًٍٕحفا ًرو طٜڀق كخٽ حٿيةْخ ًحٓهَسا ػڂ ٓڄخه ةٌٍح ٿْٔظ٠ِء رةو ڃةع أٍحى أڅ ّٔةةڀٺ ٣َّةةٶ حٿلةةٶا ًىةةٌ ٛةةَح١ حر حٿڄٔةةظٸْڂا ػةةڂ ًٛةةٲ ىةةٌح حٿٜةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةَح١ ٳةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةِ هخطڄةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةش ؿڄْڀةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةةش (ٔ) حة٨َ: حٿزٌُٰا أرٌ ڃلڄي حٿلْٔع رع ڃٔ٬ٌىا طٴَْٔ حٿزٌُٰ(ڃ٬خٿڂ حٿظنِّپ)ا(2/ٕٓٓ). (ٕ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا(ٕ٘/ٓٗٔ). (ٖ) حٿ٤زَُا ؿخڃ٪ حٿزْخڅا(ٕ٘/ٙ٘).

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - 0 - ﭽ                  ﭼ ٷخٽ حٗڃةخځ حٿٔة٬يُ :" أُ: حٿٜةَح١ حٿةٌُ ةٜةزو حر ٿ٬زةخىها ًأهزةةةةَىڂ أةةةةةو ڃٌٛةةةةپ اٿْةةةةو ًاٿةةةةَ ىحٍ ٻَحڃظةةةةوا ﭽ أٙ اٿةةةةَ حر طٜةةةةَْ حٕڃٌٍ}أُ: طَؿ٪ ؿڄْ٪ أڃٌٍ حٿوَْ ًحٿَ٘ ٳْـةخُُ ٻةٚ ر٬ڄڀةوا اڅ هْةَح ٳوَْا ًاڅ َٗح ٳَ٘ ﭼ . ٳخٿَٰٝ ڃع اَّحى ٛٴش حٿَٜح١ ٳِ هخطڄش حٿٌٍٔس رؤةو َٛح١ حر حٿٌُ ٿو ڃخ ٳِ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ٫ٌىح ٫ڀَ ڃخ ًٻَه ٳِ ٳخطلش حٿٔةٌٍس ﭽ             ﭼ ٳٴْيڄةةةةخ اػزةةةةخص حٿٸيٍس حٿنخٳٌس ًحٿلٶ حٿټخڃپ رؤڅ ّ٬زي ًكيه ىًڅ ٌٓحها ًار٤خٽ ٷةٌٽ ڃةع ّ٬زةي ٯْةةَ حرا ًأڅ ٻةةپ ڃةةع ٳةةِ حٿٔةةڄٌحص ً ڃةةع ٳةةِ حٍٕٝ ٳيةةٌ ڃڀةةٺ ر ا ًڃةةع حٿٌحؿةةذ ٫ڀةةْيڂ حطزةةخ٩ ٛةةَح٣و حٿةةٌُ رْنةةو ٿيةةڂا ػةةڂ ٷةةخٽ ﭽ أٙ اٿةةَ حر طٜةةَْ حٕڃٌٍ ﭼ أُ: ىٌ حٿڄڀةٺ حٿ٬ڀةِ حٿ٬٨ةْ ڂ ا حٿةٌُ ّٜةَْ اٿْةو حٿوٚثةٶ ا ًطٜة٬ي اٿْو حٕ٫ڄخٽا ٳْـخُُ ٻٚ ڃنيڂ رڄخ ّٔظلٸو ڃع ػٌحد أً ٫ٸخد. ضاثؼب: أُ٘بؼجخ ث٤ٖ كبرحخ ؼٞضح اُعذطف ٝذبرٔزٜب حٳظظلض ىٌه حٿٌٍٔس حٿټَّڄش رڄـڄٌ٫ش ڃع حّٓةخص حٿ٬٨ْڄةش : ٷةخٽ ط٬ةخٿَ ﭽ                              ﭼ [حٿِهَٱ:ٔ-٘] (ٔ) حٿٔ٬يُا٫زيحٿَكڄع رع ةخَٛا طَْْٔ حٿټَّڂ حٿَكڄع ٳِ طٴَْٔ ٻٚځ حٿڄنخڅاٙ1 . (ٕ) ًٻَ حٿٌْٔ٣ِ ٳِ ڃَحٛي حٿڄ٤خٿ٪ هخطڄظْع ٷخٽ : ٳِ أًٿيخ {ًٿجع ٓؤٿظيڂ ڃع هڀٶ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ٿْٸٌٿع هڀٸيع حٿ٬ِِّ حٿ٬ڀْڂ}[5]اًٳِ يهَىخ{ًٿجع ٓؤٿظيڂ ڃع هڀٶ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ }[12]ا ًٳِ أًٿيخ {ٛٴلخ}[٘]ًٳِ يهَىخ {ٳخٛٴق ٫نيڂ } ًٷي حهظَص حٿوخطڄش حٿؼخةْش ٿڄنخٓزظيخ ٿڀڄنيؾ حٿڄظز٪.

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٓ - ٳيٌه حٙٳظظخكْش حٿټَّڄش ٿٌٍٔس حٿِهَٱ طظ٠ڄع حٗٗخىس ًحٿظڄـْي ٿڀټظخد حٿ٬ِِّ ًحٿؼنخء ٫ڀْوا ً٫٠ي ًٿٺ رخٿٸٔڂ رو رٸٌٿو :{     ﭼ [حٿِهَٱ:ٔ-ٗ]                } ٳٌٛٲ حر ط٬خٿَ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂ رٜٴظو حٿڄ٬ڀٌڃش ٿيٍ ٫ٸٚء حٿٸٌځا ًىٌ ٻٌةو ٫َرْخا ػڂ ًٛٴو رٜٴش ٯَْ ڃ٬ڀٌڃشا ًىِ ڃع حٿْٰذ حٿڄٔظٌٍ ًىِ:{ًاةو ٳِ أځ حٿټظخد ٿيّنخ ٿ٬ڀِ كټْڂ }اًىٌ ًٛٲ ٫٨ْڂ ٿڀٌ ف حٿڄلٴٌ٥. ٷخٽ حٗڃخځ حرع ٻؼَْ ٳِ طٴَْٔ حّٓش:" رْع َٗٳو ٳِ حٿڄٖ حٕ٫ڀَا ٿَْ٘ٳو ًّ٬٨ڄو ًّ٤ْ٬و أىپ حٍٕٝا ٳٸخٽ ط٬خٿَ {ًاةو}أُ حٿٸَيڅا {ٳِ أځ حٿټظخد}أُ حٿڀٌف حٿڄلٴٌ٥ا ٷخٿو حرع ٫زخّ ًڃـخىيا{ٿيّنخ}أُ ٫نيةخا ٷخٿو ٷظخىس ًٯَْها {ٿ٬ڀِ}أُ ًً ڃټخةش ٫٨ْڄش ًَٗٱ ًٳ ٠پ ٷخٿو ٷظخىسا{كټْڂ}أُ ڃلټڂ رَُء ڃع حٿڀزْ ًحٿِّٮا ٳخٿڄٚثټش ّ٬٨ڄٌڅ حٿڄٜخكٲ حٿڄ٘ظڄڀش ٫ڀَ حٿٸَيڅ ٳِ حٿڄٖ حٕ٫ڀَا ٳؤىپ حٍٕٝ رٌٿٺ أًٿَ ًأكٍَا ٕةو ةِٽ ٫ڀْيڂا ًه٤خرو ڃظٌؿو اٿْيڂا ٳيڂ أكٶ أڅ ّٸخرڀٌه رخٗٻَحځ ًحٿظ٬٨ْڂا ًحٙةٸْخى ٿو رخٿٸزٌٽ ًحٿظٔڀْڂ" . ػڂ ٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ حّٓش حٿظِ طڀْيخ:            ٷخٽ حٗڃخځ حرع حٿِرَْ ٳِ ىٌه حّٓش:" ٿڄخ أًٟق حر ٫٨ْڂ كخٽ حٿټظخد ًؿڀْپ ة٬ڄظو روا أٍىٱ ًٿٺ رٌٻَ ٓ٬ش ٫ٴٌها ًؿڄْپ اكٔخةو اٿَ ٫زخىها ًٍكڄظيڂ رټظخروا ڃ٪ آَحٳيڂ ًٷزق ڃَطټزيڂ " . ٳخّٓش حٿټَّڄش طوزَ ٫ع كخٿش ٗنْ٬ش ّ٤خٿذ ريخ ىئٙء حٿٸٌځ حٿڄ٬خةيًڅ حٿـخكيًڅ أُ: "أٳن٠َد ٫نټڂ ًةظَٻټڂ أّيخ حٿڄَ٘ٻٌڅ ٳْڄخ طلٔزٌڅا ٳٚ ةٌٻَٻڂ ر٬ٸخرنخ ڃع أؿپ أةټڂ ٷٌځ ڃَ٘ٻٌڅ" . ًٷي ًٍٍ حٗڃخځ حٿزوخٍُ ٳِ ٛلْلو ٳِ طٴَْٔ حّٓش " {أٳن٠َد ٫نټڂ حٿٌٻَ ٛٴلخ أڅ ٻنظڂ ٷٌڃخ ڃَٔٳْع }:ڃَ٘ٻْعا ًحر ٿٌ أڅ ىٌح (ٔ) حرع ٻؼَْاطٴَْٔ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂا(2/1.) (ٕ) حرع حٿِرَْا حٿزَىخڅ ٳِ طنخٓذ ٌٍٓ حٿٸَيڅإٙٙٔ . (ٖ) حٿ٤زَُا ؿخڃ٪ حٿزْخڅا(ٕ٘/5. )

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - ٔ - حٿٸَيڅ ٍٳ٪ا كْغ ٍىه أًحثپ ىٌه حٕڃش ٿيڀټٌحا {ٳؤىڀټنخ أٗي ڃنيڂ ر٤٘خ ًڃ٠َ ڃؼپ حًٕٿْع}٫ٸٌرش حًٕٿْع" . ػڂ ٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ حٿوخطڄش حٿټَّڄش:                  [حٿِهَٱ:11-15.] ٳٸي ط٠ڄنض ىٌه حٿوخطڄش حٿټَّڄش ٗټخّش حٿنزِ× ڃع ٷٌڃو ًحٓظٰخػظو ڃع ٻٴَىڂ ً٫ظٌىڂا ٳنخٓذ أًٿيخ يهَىخ. ًٷي ؿخء ٳِ حٳظظخكْش حٿٌٍٔس ٷٌٿو ط٬خٿَ            ٿټع حٿٜٴق حٿڄؤڃٌٍ رو ٳِ هظخځ حٿٌٍٔس ٯَْ حٿٜٴق حٿڄنټَ ًٷٌ٫و ٳِ حٿزيحّش ڃ٪ طٌحٳٸيڂ ٳِ حٿڀٴ٦ا ٳٴِ ٷٌٿو ط٬خٿَ {أٳن٠َد ٫نټڂ حٿٌٻَ ٛٴلخ أڅ ٻنظڂ ٷٌڃخ ڃَٔٳْع}اٳخٿٜٴق ىٌ:"حٗ٫َحٝ رٜٴق حٿٌؿو ًىٌ ؿخةزوا ًىٌ أٗي حٗ٫َحٝ ٫ع حٿټٚځا ٕةو ّـڄ٪ طَٹ حٓظڄخ٫وا ًطَٹ حٿن٨َ اٿَ حٿڄظټڀڂ. ٳخّٓش حٓظٴيخځ اةټخٍُ أُ: أطلٔزٌڅ أڅ ا٫َحٟټڂ ٫ڄخ ةِٽ ڃع ىٌح حٿټظخد ّز٬ؼنخ ٫ڀَ أڅ ةٸ٤٪ ٫نټڂ طـيّي حٿظٌٻَْ رب ةِحٽ ِٗء يهَ ڃع حٿٸَيڅا ري٫ٌٍ ٷڀش حٿـيًٍ ڃع طٌٻَْىڂ رٔزذ حٓظڄَحٍ ا٫َحٟيڂا ٳيٌح ٿْْ رٔزذ ٳِ ٷ٤٪ حٍٗٗخى ٫نيڂ ٕڅ حر ڃَّي ٿٜٚكيڂا ٿٌح أةټَ ٫ڀْيڂ ىٌح حٗ٫َحٝ" . {         }ٷخٽ حٗڃخځ حٿ٘نٸْ٤ِ:" ًىٌه حّٓش حٿټَّڄش ط٠ڄنض ػٚػش أڃٌٍ : حًٕٽ: أڃَه × رخٿٜٴق ٫ع حٿټٴخٍا حٿؼخةِ: أڅ ّٸٌٽ ٿيڂ ٓٚځا ً حٿؼخٿغ: طييّي حٿټٴخٍا رؤةيڂ ْٓ٬ڀڄٌڅ كٸْٸش حٕڃَ ًٛلش ڃخ ٌّ٫ي رو حٿټٴخٍ ڃ ع ٫ٌحد حٿنخٍا ًحٿٜٴق ىٌ : حٗ٫َحٝ ٫ع حٿڄئحهٌس رخٿٌةذا ٷخٽ ر٬٠يڂ: ىٌ أرڀٮ ڃع حٿ٬ٴٌا أڃخ ڃ٬نَ حٿٔٚځ ٳِ حّٓش ٳيٌ: اهزخٍىڂ رٔٚڃش حٿټٴخٍ ڃع أًحىڂا ًڃع ڃـخُحطيڂ ٿيڂ رخٿٌٔءا أُ: ٓڀڄظڂ ڃنخ ٙ ةٔخٳيټڂا ًٙ ة٬خڃڀټڂ رڄؼپ ڃخ ط٬خڃڀٌةنخ" . (ٔ) أهَؿو حٿزوخٍُا ٻظخد حٿظٴَْٔا ٖٗ-ٌٍٓس كڂ حٿِهَٱا رخد (ٕ){أٳن٠َد ٫نټڂ حٿٌٻَ ٛٴلخ}ڃ٬ڀٸخا ٷخٽ حرع كـَ: ًًٛڀو حرع أرِ كخطڂ ڃع ٣َّٶ ٓ٬ْي رع أرِ ٫ًَرش ٫ع ٷظخىسا حة٨َ: حٿ٬ٔٸٚةِا ٳظق حٿزخٍُ َٗف ٛلْق حٿزوخٍُا(1/5. ) (ٕ) حرع ٫خٌٍٗ: حٿظلََّ ًحٿظنٌَّ(ٕ٘/ٖٙٔ) (رظَٜٱ). (ٖ) حٿ٘نٸْ٤ِا ڃلڄي حٕڃْع حٿـټنِا أٌٟحء حٿزْخڅ ٳِ اّ٠خف حٿٸَيڅ رخٿٸَيڅا(ٗ/52. )

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٕ - ًٷي ّظزخىٍ اٿَ حًٕىخڅ ٳِ ةيخّش ىٌه حٿٌٍٔس حٕڃَ رخٿڄّٚنش ًحٿڄيحٍحس ٿڀټخٳَّعا ٿټع ْٓخٵ ىٌه حٿٌٍٔس ًڃخ هظڄض رو طيٽ ٫ڀَ حٿڄظخٍٻش ًىٌ حٿٜٴق حٿڄٸًَڅ رخٿٸٌس رخٗ٫َحٝ ٫نيڂا " ٳخٿٴخء ٳْٜلش ا أٳٜلض ٫ع أڃَ ڃٸيٍا أُ اًح ٷْپ ٿٺ ًٿٺ حٿٸٌٽا ًٳٌٟض حٕڃَ اٿْنخا ٳٔؤطٌٿَ حٙةظٜخٱ ڃنيڂا ٳخٛٴق ٫نيڂا أُ أ٫َٝ ٫نيڂ ًٙ طلِڅ ٿيڂا ًٷپ ٿيڂ:اڅ ؿخىٿٌٹ: ٓٚځ أُ ٓڀڄنخ ٳِ حٿڄـخىٿش ًطَٻنخىخا ًأٛپ ٓٚځ ڃٜيٍ ؿخء ريٙ ڃع ٳ٬ڀوا ٳؤٛڀو حٿنٜذا ً٫يٽ اٿَ ٍٳ٬وا ٿٸٜي حٿيٙٿش ٫ڀَ حٿؼزخصا ًٳَ٩ ٫ڀْو(ٳٌٔٱ ط٬ڀڄٌڅ)طييّيح ٿيڂ ًً٫ْيحا ًكٌٱ ڃٴ٬ٌٽ {ط٬ڀڄٌڅ}ٿڀظيٌّپا ٿظٌىذ ةٴٌٓيڂ ٻپ ڃٌىذ ڃڄټع" . ٷخٽ حٗڃخځ حٿزٸخ٫ِ:" ٳٸي ٍؿ٪ يهَ حٿٌٍٔس ٫ڀَ أًٿيخ ًحة٬٤ٲ ڃٴٜڀيخ ٫ڀَ ڃٌٛڀيخا ًحطٜپ ڃع كْغ ٻٌةو ٳِ حٿٌكِ حٿيخىُ ٳِ أًٽ حٿِهَٱ ٫ڀَ أطڂ ٫خىس ٿيٌح حٿټظخد حٿڄنَْ ڃع حطٜخٽ حٿوٌحطڂ ٳْو رخٿزٌحىُ ًحٿًَحثق رخٿٌٰحىُ" . ًڃخ ؿخء ٳِ حٿوخطڄش حٿزيّ٬ش ڃع حٕڃَ رخٗ٫َحٝ ًحٿظٔڀْڂ ٳِ حٿـيحٽ ًحٿٌ٫ْي ڃخ ّئًڅ رخةظيخء حٿټٚځ ٳِ ىٌه حٿٌٍٔس ًىٌ ڃع رَح٫ش حٿڄٸ٤٪. (ٔ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا (ٕ٘/ٖ)(رظَٜٱ) . (ٕ) حٿزٸخ٫ِا ة٨ڂ حٿيٍٍا(ٙ/2.)

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - ٖ - ذبٓؽب: أُ٘بؼجخ ث٤ٖ كبرحخ ؼٞضح اُسذبٕ ٝذبرٔزٜب ؿخء ٳِ حٳظظخكْش ٌٍٓس حٿيهخڅ ٷٌٿو ط٬خٿَ                                         [حٿيهخڅ:ٔ-ٙ] ًىٌه حّٓخص ط٘ټپ اٟخٳش ٍحث٬ش ٳِ ط٬٨ْڂ ىٌح حٿټظخد ٳِ ڃـڄٌ٩ ٌٍٓ يٽ كڂا ًحٓظيٚٽ ٍحث٪ ٳِ رْخڅ ُڃخڅ ةًِٽ ىٌح حٿټظخد حٿڄزْع ر٬ي حٿٸٔڂ رو ٳِ ٌٍٓطِ حٿِهَٱ ًحٿيهخڅا ػڂ ًٻَ ؿپ ؿٚٿو حٿڀْڀش حٿظِ ةِٽ ٳْيخ ًىِ ٿْڀش حٿٸيٍ ًىِ ٿْڀش ڃزخٍٻش ٫٨ْڄش ٳْيخ طٸيٍ حٕ ڃٌٍا ًٍؿق ىٌح حٿٸٌٽ حٗڃخځ حرع ؿََّ حٿ٤زَُ ٳِ طٴَْٔه ٿيٌه حّٓش رٸٌٿو:" أڅ حٿڄ٬نِ رٸٌٿو {اةخ أةِٿنخه ٳِ ٿْڀش ڃزخٍٻش}ٿْڀش حٿٸيٍا ًحٿيخء ٳِ ٷٌٿو{ ٳْيخ}ڃع ًٻَ حٿڀْڀش حٿڄزخٍٻشا ً٫نَ رٸٌٿو {ٳْيخ ّٴَٵ ٻپ أڃَ كټْڂ }ٳِ ىٌه حٿڀْڀش ّٸ٠َ ًّٴٜپ ٳِ ٻپ أڃَ أكټڄو حر ط٬خٿَ ٳِ طڀٺ حٿٔنش اٿَ ڃؼڀيخ ڃع حٿٔنش حٕهٍَ" . "ٳزَٻش حٿڀْڀش حٿظِ أةِٽ ٳْيخ حٿٸَيڅ رَٻش ٷيٍىخ حر ٿيخ ٷزپ ةًِٽ حٿٸَيڅ ٿْټٌڅ حٿٸَيڅ رخرظيحء ةًِٿو ٳْيخ ڃٚرٔخ ٿٌٷض ڃزخٍٹ ٳِْىحى رٌٿٺ ٳ٠ٚ ًَٗٳخا ًىٌح ڃع حٿڄنخٓزخص حٗٿيْش حٿيٷْٸش حٿظِ أةزؤةخ حر رز٬٠يخ" . ػڂ ٷخٽ ط٬خٿَ {                                           [حٿيهخڅ:5-ٗٔ] ٷخٽ ٫زيحر رع ڃٔ٬ٌى ٍِٟ حر ٫نو ((ٳبڅ ٌٍٓٽ حر × ٿڄخ ٍأٍ ٷَّ٘خ حٓظ٬ٌٜح ٫ڀْوا ٳٸخٽ : حٿڀيڂ أ٫نِ ٫ڀْيڂ رٔز٪ ٻٔز٪ ٌّٓٲا ٳؤهٌطيڂ حٿٔنش كظَ كٜض ٻپ ِٗءا كظَ أٻڀٌح حٿ٬٨خځ ًحٿـڀٌىا ًٷخٽ (ٔ) ٷخٽ حٿٌْٔ٣ِ ٳِ ڃَحٛي حٿڄ٤خٿ٪ا حٿيهخڅ :ريثض رٌٻَ حٿٸَيڅ ًهظڄض روا ًأًٿيخ {ٳخٍطٸذ ٌّځ طؤطِ حٿٔڄخء ريهخڅ ڃزْع[ٓٔ]ًيهَىخ{ٳخٍطٸذ اةيڂ ڃَطٸزٌڅ}[5 ]ا ًىٌ ڃخ ٻخڅ حٿليّغ ٫نو ٳِ ىٌه حٿوخطڄش. (ٕ) حٿ٤زَُا ؿخڃ٪ حٿزْخڅا(ٕ٘/ٖٓٔ) . (ٖ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا(ٕ٘/21. )

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٗ - أكيىڂ:كظَ أٻڀٌح حٿـڀٌى ًحٿڄْظشا ًؿ٬پ ّوَؽ ڃع حٍٕٝ ٻيْجش حٿيهخڅا ٳؤطخه أرٌ ٓٴْخڅا ٳٸخٽ:أُ ڃلڄيا اڅ ٷٌڃٺ ٷي ىڀټٌحا ٳخى٩ حر أڅ ّټ٘ٲ ٫نيڂا ٳي٫خا ػڂ ٷخٽ : ط٬ٌىًح ر٬ي ىٌحا ػڂ ٷخٽ {ٳخٍطٸذ ٌّځ طؤطِ حٿٔڄخء ريهخڅ ڃزْع }اٿَ{٫خثيًڅ}ّټ٘ٲ ٫نيڂ ٫ٌحد حٓهَسا ٳٸي ڃ٠َ حٿيهخڅ ًحٿز٤٘ش ًحٿڀِحځا ًٷخٽ أكيىڂ:حٿٸڄَا ًٷخٽ حٓهَ حٿًَځ)) . ًًٍٍ حٿزوخٍُ ٳِ ٛلْلو ٫ع ڃًَٔٵ ٳِ طٴَْٔ ٌٍٓس حٿًَځ ٷخٽ: ((رْنڄخ ٍؿپ ّليع ٳِ ٻنيس ٳٸخٽ: ّـِء ىهخڅ ٌّځ حٿٸْخڃش ٳْؤهٌ رؤٓڄخ٩ حٿڄنخٳٸْع ًأرٜخٍىڂ ًّؤهٌ حٿڄئڃع ٻي ْجش حٿِٻخځاٳٴِ٫نخا ٳؤطْض حرع ڃٔ٬ٌى ٍِٟ حر ٫نو ًٻخڅ ڃظټجخا ٳٰ٠ذ ٳـڀْا ٳٸخٽ: ڃع ٫ڀڂ ٳڀْٸپا ًڃع ٿڂ ّ٬ڀڂ ٳڀْٸپ: حر أ٫ڀڂ)) اػڂ ًٻَ حٿليّغ حٿٔخرٶ. ٷخٽ حٗڃخځ حرع كـَ ٳِ َٗف حٿليّغ :" ًىٌح حٿٌُ أةټَه حرع ڃٔ٬ٌى[أُ: حٿيهخڅ]ٷي ؿخء ٫ع ٫ڀِ ٍِٟ حر ٫نوا ٳؤهَؽ ح رع أرِ كخطڂ ڃع ٣َّٶ حٿلخٍع رع ٫ڀِ ٷخٽ : يّش حٿيهخڅ ٿڂ طڄٞ ر٬يا ّؤهٌ حٿڄئڃع ٻيْجش حٿِٻخځا ًّنٴن حٿټخٳَ كظَ ّنٴياػڂ ٷخٽ : ًّئّي ٻٌڅ يّش حٿيهخڅ ٿڂ طڄٞ ر٬ي ڃخ أهَؿو ڃٔڀڂ ڃع كيّغ أرِ َّٗلش ٍٳ٬و: )) ٙ طٸٌځ حٿٔخ٫ش كظَ طًَح ٫َ٘ يّخص: ٣ڀٌ٩ حٿ٘ڄْ ڃع ڃَٰريخا ًحٿيهخڅ ًحٿيحرش)) حٿليّغ" . ًٌٓحء ٻخڅ حٿيهخڅ حٿٌُ ٍيه ٻٴخٍ ٷَّٖ ڃع حٿـٌ٩ ًحٿٸل٢ أځ اةو ڃع حّٓخص حٿڄَطٸزش ٷزپ ٷْخځ حٿٔخ٫شا ٳٸي ؿٍَ حٿٌ٫ْي ًحٿظييّي ٿڀڄټٌرْع رخةظ٨خٍ ىٌح حٿيهخڅا ڃع أؿپ ىٌح هظڄض ىٌه حٿٌٍٔس حٿټَّڄش رٸٌٿو ط٬خٿَ             [حٿيهخڅ:ٖ٘-ٗ٘] ً ٌّؿو حٗڃخځ حرع ٻؼَْ حٿڄنخٓزش رْع ٳخطلش حٿٌٍٔس رٌٻَ حٿټظخد حٿڄزْع ًىٌه حٿوخطڄش رٸٌٿو :" أُ : اةڄخ َّٔةخه ىٌح حٿٸَيڅ حٿٌُ أةِٿنخه ٓيٚ ًحٟلخ رْنخ ؿڀْخ رڀٔخةٺ حٿٌُ ىٌ أٳ ٜق حٿڀٰخص ًأؿٚىخ ًأكٚىخ ًأ٫ٚىخا{ٿ٬ڀيڂ ّظٌٻًَڅ}أُ: ّظٴيڄٌڅ ًّ٬ڄڀٌڅا ػڂ ٿڄخ ٻخڅ ًٷ٪ ىٌح حٿزْخڅ ًحٿٌٌٟف ڃع حٿنخّ ڃع ٻٴَ ً٫خةي ًهخٿٲا ٷخٽ حر ط٬خٿَ ٿٌَٓٿو ڃٔڀْخ ٿو ًًح٫يح ٿو رخٿنَٜا ًڃظٌ٫يح ٿڄع ٻٌد رخٿ٬٤ذ ًحٿيٚٹا {ٳخٍطٸذ}أُ: حةظ٨َا{اةيڂ ڃَطٸزٌڅ}أُ: ٳْٔ٬ڀڄٌڅا ٿڄع ّټٌڅ حٿنَٜ (ٔ) أهَؿو حٿزوخٍُا ٻظخد حٿظٴَْٔا ٗٗ-ٌٍٓس كڂ حٿيهخڅا رخد(٘){ػڂ طٌٿٌح ٫نو ًٷخٿٌح ڃ٬ڀڂ ڃـنٌڅ}ا ف(ٕٗ). (ٕ) أهَؿو حٿزوخٍُا ٻظخد حٿظٴَْٔا ٖٓ-ٌٍٓس حٿًَځا ف(ٗ)ا ًٛلْق ڃٔڀڂ اٻظخد ٛٴخص حٿڄنخٳٸْعا رخد حٿيهخڅاف(251. ) (ٖ) أهَؿو ڃٔڀڂ ڃع كيّغ أرِ حٿ٤ٴْپا ٫ع كٌّٴش رع أْٓي حٿٰٴخٍُ : روا ٻظخد حٿٴظعا رخد(ٖٔ) ٳِ حّٓخص حٿظِ طټٌڅ ٷزپ حٿٔخ٫شاف(ٔٓ). (ٗ) حٿ٬ٔٸٚةِا ٳظق حٿزخٍُا(1/ٖ-ٗ) (رظَٜٱ) .

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - ٘ - ًحٿ٨ٴَا ً٫ڀٌ حٿټڀڄش ٳِ حٿيةْخ ًحٓهَسا ٳبةيخ ٿٺ ّخ ڃلڄي ًٗهٌحةٺ ڃع حٿنزْْع ًحٿڄَٓڀْع ًڃع حطز٬ټڂ ڃع حٿڄئڃنْع" . ًحٿ٠ڄَْ ٳِ {َّٔةخه}ط٬ٌى اٿَ حٿټظخد حٿڄٌٻٌٍ ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ { ًحٿټظخد حٿڄزْع }ا" ًحٿٌُ ٻخڅ ؿپ ٯَٝ حٿٌٍٔس ٳِ اػزخص اةِحٿ و ڃع حراٻڄخ أٗخٍ اٿْو حٳظظخكيخ رخٿلًَٱ حٿڄٸ٤٬شا ًٷٌٿو {ًحٿټظخد حٿڄزْع } ٳيٌح حٿظٴَّ٪ ڃَطز٢ رٌٿٺ حٙٳظظخفا ًىٌ ڃع ٍى حٿ٬ـِ ٫ڀَ حٿٜيٍا ٳيٌح حٿظٴَّ٪ طٴَّ٪ ٿڄ٬نَ حٿلَٜ حٿٌُ ٳِ ٷٌٿو {ٳبةڄخ َّٔةخه رڀٔخةٺ }ٿزْخڅ حٿلټڄش ٳِ اةِحٽ حٿٸَيڅ رخٿڀٔخڅ حٿ٬َرِ حٿڄزْعا ٳْټٌڅ طٴَّ٬خ ٫ڀَ ڃخ طٸيځ ٳِ حٿٌٍٔسا ًڃخ طوڀڀوا ًطز٬و ڃع حٿڄٌح٫٦" . ًىٌه حٿوخطڄش حٿزيّ٬ش ط٠ڄنض ًٛٴخ ٫٨ْڄخ ٿيٌح حٿټظخد حٿڄزْع ڃظ٬ڀٸش رخٗةٔخڅا ٳڄ٪ رْخةو ًًٌٟكو ٿڀٸخٍةا ٳٸي َّٔه حر ربةِحٿو رڀٔخڅ ٫َرِا ّٸَأه ٫ڀْيڂ حٿنزِ حٿ٬َرِ ڃلڄي ×ا ًىٌ حٿ٬َرِ حٿٌُ ّظټڀڂ حٿڀٰش حٿ٬َرْش حٿٴْٜلش حٿٌحٟلش حٿظِ ٙ اٗټخٽ ٳْيخ ًٙ ط٬ٸْي ًٙ ٯڄٌٝا ٻڄخ ٳِ ريحّش حٿٌٍٔس رٌٛٴو {ًحٿټظخد حٿڄزْع}. ٳيٌح حٿوظخځ ط٠ڄع حٿڄنش ٫ڀَ حٿڄئڃنْع رظَْْٔ ىٌح حٿټظخد حٿڄزْع ٕٳيخڃيڂ ًأٿٔنظيڂ ً٫ٸٌٿيڂ ٿټِ َّطي٫ٌح ٫ع حٿظټٌّذ روا ًحطيخځ ٌٍٓٿو رخٿـنٌڅا ًرظَْْٔه ٿ ڀٸَحءس ًحٿٴيڂ ًحٿظيرَ ًحٿ٬ڄپ ٕةو رڀٔخڅ ٫َرِ ٳْٜقا ًطييّي حٿڄټٌرْع حٿڄ٬خةيّع ٿلـؾ ىٌح حٿټظخد ًرْنخطو ًىٙثڀو رخٿظَٛي ٿيڂ ًحٿظَٷذ {ٳخٍطٸذ اةيڂ ڃَطٸزٌڅ }رخةظ٨خٍ ڃخ ّلپ ريڂ ڃع حٿ٬ٌحد ًحٿنټخٽا ڃؼپ ڃخ كپ ريڂ ڃع حٿ٬ٌحدا ًىٌح ىٌ حٿـِحء حٿ٬خىٽ ٿڄع أ٫َٝ ًةټٚ ٫ع حٿزْخڅ حٿڄَْٔا ًحر أ٫ڀڂ. ؼبزؼب: أُ٘بؼجخ ث٤ٖ كبرحخ ؼٞضح اُجب ٤خ ٝذبرٔزٜب ٷخٽ ط٬خٿَ ٳِ حٳظظخكْش ٌٍٓس حٿـخػْش                                                            (ٔ) حرع ٻؼَْا طٴَْٔ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂ ا(2/ٖٕٙ) . (ٕ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا (ٕ٘/ٕٖٔ) . (ٖ) ٷخٽ حٿٌْٔ٣ِ ٳِ ڃَحٛي حٿڄ٤خٿ٪:حٿـخػْش ٳِ ٛيٍىخ{ًاًح ٫ڀڂ ڃع يّخطنخ ْٗجخ حطوٌىخ ىًِح}[5]ا ًٳِ يهَىخ{ًٿټڂ رؤةټڂ حطوٌطڂ يّخص حر ىًِح}[ٖ٘]

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٙ -     [حٿـخػْش:ٔ-ٙ] ىٌه حٙٳظظخكْش ٻخٿيٍس حٿڄٌٜةش رڄخ ط٠ڄنظو ڃع حٿڄ٬خةِ حٿ٬٨ْڄش ًحٿيٙثپ حٿـڀْڀشا ٳيِ طؤطِ ڃظنخٓٸش ڃظَحر٤ش ٳِ طڄـْي حر ًط٬٨ْڄو حٿٌُ أةِٽ ىٌح حٿټظخد حٿټَّڂا ًطٌؿْو حٿن٨َ اٿَ حّٓخص حٿ٬٨ْڄش حٿڄنٌٍ٘س ٳِ حٿټٌڅ حٿټزَْا ًىنخ طؤطِ حٿ٬ٚٷش حٿٌػْٸش رْع ط٬٨ْڂ ٻظخد حر حٿڄٔ٤ٌٍ ًٻظخرو حٿټٌةِ حٿڄنٌٍ٘ ٳٌٻَ ٳِ حّٓخص حٿټَّڄش ٫يس أىٿش ٿڀيٙٿش ٫ڀَ ًكيحةْظو ً٫ِطو ًكټڄظو ڃنيخ: - طنِّپ حٿټظخد هخطڂ حٿټظذ ًحٿڄيْڄع ٫ڀْيخ. - حٿيٙثپ حٿټٌةْش حٿ٬٨ْڄش ٳِ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ. - هڀٶ حٗةٔخڅ. - رغ أةٌح٩ حٿيًحد ڃع ٻپ ةٌ٩ . - حهظٚٱ حٿڀْپ ًحٿنيخٍ . - اةِحٽ حٿڄ٤َ ًحٿَُٵ ڃع حٿٔڄخء. -اكْخء حٍٕٝ ر٬ي ڃٌطيخ. - طَّٜٲ حٿَّخف. ٷخٽ حٗڃخځ حرع ٻؼَْ –ٍكڄو حر-:" َّٗي ط٬خٿَ هڀٸو اٿَ حٿظٴټَ ٳِ يٙثو ًة٬ڄوا ًٷيٍطو حٿ٬٨ْڄش حٿظِ هڀٶ ريخ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ًڃخ ٳْيڄخ ڃع حٿڄوڀٌٷخص حٿڄوظڀٴش حٕؿنخّ ًحٕةٌح٩ ا ڃع حٿڄٚثټش ًحٿـع ًحٗةْا ًحٿيًحد ًحٿ٤ٌٍْ ًحٿٌكٌٕ ًحٿٔزخ٩ ًحٿلَ٘حصا ًڃخ ٳِ حٿزلَ ڃع حٕٛنخٱ حٿڄظنٌ٫شا ًحهظٚٱ حٿڀْپ ًحٿنيخٍا ٳِ ط٬خٷزيڄخ ىحثزْع ٙ ّٴظَحڅا ىٌح ر٨ٚڃوا ًىٌح ر٠ْخثوا ًڃخ أةِٽ حر ط٬خٿَ ڃع حٿٔلخد ڃع حٿڄ٤َ ٳِ ًٷض حٿلخؿش اٿْوا ًٓڄخه ٍُٷخا ٕڅ رو ّلٜپ حٿَُٵا ًطَّٜٲ حٿَّخف ؿنٌرخ ًٗخڃخا ًىرٌٍح ًٛزخا رلَّش ًرَّشا ٿْڀْش ًةيخٍّشا ًڃنيخ ڃخ ىٌ ٿڀڄ٤َا ًڃنيخ ڃخىٌ ٿڀٸخفا ًڃنيخ ڃخ ىٌ ٯٌحء ٿًٍٖحفا ًڃنيخ ڃخ ىٌ ٫ٸْڂ ا ًڃنيخ ڃخ ىٌ ّنظؾا ًٷخٽ أًٙ {ّٓخص ٿڀڄئڃ نْع}ػڂ{ٌّٷنٌڅ}ػڂ{ ّ٬ٸڀٌڅ}ًىٌ طَٵ ڃع كخٽ َّٗٲ اٿَ ڃخ ىٌ أَٗٱ ًأ٫ڀَ" . ًٌّؿو حٗڃخځ حٿَحُُ ىٌح حٿظَطْذ حٿٸَيةِ ٿيٌه حٿڄٸخڃخص حٿ٬٨ْڄش رٸٌٿو:" أةو ط٬خٿَ ًٻَ ٳِ ىٌح حٿڄٌٟ٪ ػٚػش ڃٸ خ٣٪ا أًٿيخ : ّئڃنٌڅا ًػخةْيخ: ٌّٷنٌڅا ًػخٿؼيخ: ّ٬ٸڀٌڅا ًأ٧ع أڅ ٓزذ ىٌح حٿظَطْذ أةو ٷْپ اڅ ٻنظڂ ڃع حٿڄئڃنْع ٳخٳيڄٌح ىٌه حٿيٙثپا ًاڅ ٻنظڂ ڃع ٿٔظڂ ڃع حٿڄئڃنْع ًٙ ڃع حٿڄٌٷنْع ٳٚ أٷپ ڃع أڅ طټٌةٌح ڃع ُڃَس حٿ٬ٸٚء حٿڄـظييّعا ٳخؿظييًح ٳِ ڃ٬َٳش ىٌه حٿيٙثپ " . (ٔ) حرع ٻؼَْا طٴَْٔ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂا (2/ٕٗٙ) . (ٕ) حٿَحُُا ٳوَ حٿيّع ڃلڄي رع ٫ڄَ حٿ٘خٳ٬ِا حٿظٴَْٔ حٿټزَْا (2/ٖٕٕ) .

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - 77 - ػڂ ؿخءص حٿوخطڄش حٿزيّ٬ش حٿظِ طنخٓذ ىٌح حٿڄٸخځ حٿَّ٘ٲا ٷخٽ ط٬خٿَ                     [حٿـخػْش:ٖٙ-2.] ٷخٽ حٗڃخځ حٿ٤زَُ ٳِ طٴَْٔ ىٌه حٿوخطڄش:" ّٸٌٽ ط٬خٿَ ًٻَه"{ٳڀڀو حٿلڄي}٫ڀَ ة٬ڄو ًأّخىّو ٫ني هڀٸوا ٳبّخه أكڄيًح أّيخ حٿنخّا ٳبڅ ٻپ ڃخ رټڂ ڃع ة٬ڄش ٳڄنوا ىًڅ ڃخ ط٬زيًڅ ڃع يٿيش ًًػعا ًىًڅ ڃخ طظوًٌةو ڃع ىًةو ٍرخًا ًطَ٘ٻٌڅ رو ڃ٬وا {ٍد حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ }ّٸٌٽ: ڃخٿٺ حٿٔڄٌحص حٿٔز٪ا ًڃخٿٺ حٍْٕٟع حٿٔز٪ا ً {ٍد حٿ٬خٿڄْع }ّٸٌٽ: ڃخٿٺ ؿڄْ٪ ڃخ ٳْيع ڃع أٛنخٱ حٿوڀٶا {ًٿو حٿټزَّخء ٳِ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ}ّٸٌٽ: ًٿو حٿ٬٨ڄش ًحٿٔڀ٤خڅ ٳِ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ىًڅ ڃخ ٌٓحه ڃع حٓٿيش ًحٕةيحىا {ًىٌ حٿ٬ِِّ}ٳِ ةٸڄظو ٫ڀَ أ٫يحثوا حٿٸخىَ ٻپ ڃخ ىًةوا ًٙ ّٸيَه ِٗءا{حٿلټْڂ}ٳِ طيرَْه هڀٸوا ًطَّٜٴو اّخىڂا ٳْڄخ ٗخء ٻْٲ ٗخء" . ٳټؤةڄخ حرظيأص حٿَكڀش حّٗڄخةْش ٳِ طڀٺ حٿٴخطلش حٿټَّڄش حٿظِ هخ٣زض حٿ٬ٸٌٽ حٿٔڀْڄشا ًڃخ طٚىخ ڃع حٿظٸَّ٪ ًحٿظٌرْن ٿڄع أ٫َٝ ٫ع ىٌه حّٓخص حٿظِ طنخًٿظيخ حٿٌٍٔس ٳِ أًٿيخ ًيهَىخا ٷخٽ ط٬خٿَ                               [حٿـخػْش:ٙ- 2 ]ا ٷخٽ حٗڃخځ حرع حٿِرَْ:" ٿڄخ ٷيځ ًٻَ حٿټظخد ً٫٨ْڂ حٿَكڄشا ًؿڀْپ رْخةوا ًأٍىٱ ًٿٺ رڄخ ط٠ڄنظو ٌٍٓس حٿَّ٘٬ش (حٿـخػْش)ڃع طٌرْن ڃع ٻٌد روا ًاةو ٷي ًٻَ ڃع ىٙثپ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ٳِ ٛيٍ حٿٌٍٔس ڃخ ٻپ ٷٔڂ ڃنيخ ٻخٱ ٳِ حٿيٙٿش ًٷخثڂ رخٿلـشا ًڃ٪ ًٿٺ ٳڀڂ ّـي ٫ڀْيڂ اٙ حٿظڄخىُ ٳِ ٟٚٿيڂا ًحٗةيڄخٹ ٳِ ٌٓء كخٿيڂ ًِٓء ڃلخٿيڂ" . ڃع أؿپ ىٌح حٿڄ٬نَ حٿظلڄض حّٓخص ٳِ حٿٌٍٔس طٸَّ٬خ ًطٌرْوخ ًً٫ْيح ًطييّيح اٿَ يهَ حٿٌٍٔسا ٳټخڅ حٿٌحٷ٪ حٿڄنخٓذ ٿيٌح حٿڄ٬نَ طٌؿْو حٿلڄي ٿڄع ٻخڅ ٿو ڃڀٺ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝا ًٿو حٿٌٛٲ حٕٻڄپ ًحٕؿڄپ رؤڅ ٿو حٿټزَ ّخء ٳِ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ {ًىٌ حٿ٬ِِّ حٿلټْڂ } ٫ٌىح ٫ڀَ ريء{طنِّپ حٿټظخد ڃع حر حٿ٬ِِّ حٿلټْڂ}. (ٔ) حٿ٤زَُا ؿخڃ٪ حٿزْخڅا(ٕ٘/٘) . (ٕ) حرع حٿِرَْاحٿزَىخڅاٙ٘ٙٔ (رظَٜٱ).

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - 71 - ٷخٽ حٗڃخځ حرع ٫خٌٍٗ ٳِ طٴَْٔه:           "حٿٴخء ٿظٴَّ٪ حٿلڄي ًحٿؼنخء ٫ڀَ حر طٴَّ٬خ ٫ڀَ ڃخ حكظٌص ٫ڀْو حٿٌٍٔس ڃع أٿ٤خٱ حرا ٳْڄخ هڀٶ ًأٍٗي ًٓوَ ًأٷخځ ڃع ة٨ڂ حٿ٬يحٿشا ًحٗة٬خځ ٫ڀَ حٿڄٔڀڄْع ٳِ حٿيةْخ ًحٓهَسا ًڃع ً٫ْي ٿڀڄ٬َْٟع ًحكظـخؽ ٫ڀْيڂا ٳڀڄخ ٻخڅ ًٿٺ ٻڀو ڃع حر ٻخڅ ىحٙ ٫ڀَ حطٜخٳو رٜٴخص حٿ٬٨ڄش ًحٿـٚٽا ً٫ڀَ اٳ٠خٿو ٫ڀَ حٿنخّ ريّع حرا ٻخڅ كٸْٸخ ربة٘خء ٷَٜ حٿلڄي ٫ڀْوا ًٻپ ڃخ ٓزٸو ڃع يّخص ىٌه حٿٌٍٔس ڃٸظٞ ٿڀٌؿٌه حٿؼٚػشا ػڂ حطز٪ رٌٛٲ{ٍد حٿ٬خٿڄْع}ٳخٿ٬خٿڄْع ىڂ: ٓټخڅ ٫خٿڂ حٿٔڄٌحص ً٫خٿڂ حٍٕٝ طؤٻْيح ٿټٌةيڂ ڃلٸٌٷْع رؤڅ ّلڄيًها ٿ٘ٗخٍس اٿَ أڅ حٓظي٫خء كڄيىڂ ٿنٴ٬يڂ ًطِٻْش ةٴٌٓيڂا ػڂ أطز٪ ًٿٺ رٜٴظِ {حٿ٬ِِّ حٿلټْڂ}ا ًريٌه حٿوخطڄش يًڅ حٿټٚځ رخةظيخء حٿٌٍٔس ٳيٌ ڃع رَح٫ش حٿوظخځ" .           ٳخر حٿ٬ِِّ حٿلټْڂ  حٿٌُ أةِٽ حٿټظخد حٿ٬٨ْڂا ًٿو حٿيٙثپ حٿڄنٌٍ٘س ٳِ حٿټٌڅ حٿ٬٨ْڂا ًىٌ حٿڄن٬ڂ ًحٿڄظٴ٠پ ٫ڀَ ٫زخىها ٳيٌ حٿڄٔظلٶ ًكيه حٿلڄيا ً ٿو حٿټزَّخءا رڄخ ًٛٲ رو ةٴٔو ڃع ٛٴخص حٿـٚٽ ًحٿټڄخٽ حٿظِ ؿڄ٬يخ حر ٳِ ٛٴش (حٿټزَّخء)اػڂ ٫٤ٲ ٫ڀَ طڀٺ حٿٜٴش حٿ٬٨ْڂ حٙٓڄْع حٿټخڃڀْع حٿڄٌٌٛٱ ريڄخ {حٿ٬ِِّ حٿلټْڂ }اكظَ ٙ ّظ٤َٵ ٗٺ ٿڀٸڀٌد ح ٿـخٳْش ًحٕٓڄخ٩ حٿٰخٳڀش ڃع كٌٜٽ ِٗء ٿيڂ ڃع ًٿٺ حٿٌٛٲ حٿ٬٨ْڂا ٳٸخٽ ط٬خٿَ ٳِ ٳخطلش حٿٌٍٔس {ػڂ َّٜ ڃٔظټزَح ٻؤڅ ٿڂ ّٔڄ٬يخ}ا ٿْٜلق ٿيڂ حٿ٤َّٶ ا ًّنزو حٿڄٔظټزَّع ڃنيڂ ٫ڀَ حٿٌحؿذ ٫ڀْيڂ ڃع طلٸْٶ حٿلڄي ًحٿؼنخء ًحٿظڄـْي رخطزخ٩ أًحڃَه حٿظِ أةِٿيخ ٳِ ٻظخروا ًحؿظنخد ةٌحىْوا ًاٙ ٳڀيڂ حٿ٬ٌحد حٿڄيْع حٿٌُ ٌّٽ ٻزَّخإىڂ حٿټخًدا ًٌّىذ رټزَىڂ حٿـخثَ. ًٳِ حٿليّغ ٫ع أرِ رټَ رع ٫زيحر رع ٷْْ ٫ع أرْو ٫ع حٿنزِ × ٷخٽ (( ؿنظخڅ ڃع ٳ٠ش يةْظيڄخ ًڃخ ٳْيڄخا ًؿنظخڅ ڃع ًىذ يةْظيڄخ ًڃخ ٳْيڄخا ًڃخ رْع حٿٸٌځ ًرْع أڅ ّن٨ًَح اٿَ ٍريڂ اٙ ٍىحء حٿټزَّخء ٫ڀَ ًؿيو ٳِ ؿنش ٫يڅ)) . ًريٌح حٿظٴض حٳظظخكْش حٿٌٍٔس حٿټَّڄش رڄخ ط٠ڄنظو ڃع حٿيٙثپ ًحٿٜٴخص رخٿظٴخٱ ريّ٪ رڄخ ؿخء ٳِ هخطڄش حٿٌٍٔس ڃع حٿزْخڅ ًحٿظٌْٟق. (ٔ) حرع ٫خٌٍٗا حٿظلََّ ًحٿظنٌَّا (ٕ٘/21()رظَٜٱ). (ٕ) أهَؿو ڃٔڀڂا ٻظخد حّٗڄخڅا رخد(ٓ)اػزخص ٍإّش حٿڄئڃنْع ٳِ حٓهَس ٍريڂ ٓزلخةو ًط٬خٿَاف(1ٓ).

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - 70 - ؼبثؼب: أُ٘بؼجخ ث٤ٖ كبرحخ ؼٞضح الأحوبف ٝذبرٔزٜب ريأص ىٌه حٿٌٍٔس حٿټَّڄش ريحّش ڃڄخػڀش ٿٌٍٔس حٿـخػْشا           [حٕكٸخٱ:ٔ-ٕ] ػڂ ؿخء ٷٌٿو ط٬خٿَ                                                  [حٕكٸخٱ:ٖ-ٗ] ىٌه حٿٌٍٔس هظخځ ٌٍٓ يٽ كڂ ٳٌٻَ ٳْيخ ڃخ ّـڄ٪ ڃ٬خةِ طڀٺ حٿٌٍٔ حٿټَّڄشا ٳيٌه حٿٌٍٔس حٿټَّڄش ڃع يٽ كڂ حٳظظلض رٌٻَ حٿټظخد ًٛٴخطو حٿ٬٨ْڄشا ًڃٌٷٲ حٿڄټٌرْع حٿڄ٬خةيّع ڃنوا ٳـخءص حٳظظخكْش ٌٍٓس حٕكٸخٱ ؿخڃ٬ش ٿڀڄ٬خةِ حٿ٬٨ْڄش حٿڄَؿٌس ڃع اةِحٽ ىٌح حٿټظخدا ٷخٽ حٗڃخځ حر ع ٻؼَْ –ٍكڄو حر- ٳِ طٴَْٔ ٳخطلش حٕكٸخٱ:" ّوزَ ط٬خٿَ أةو ةِٽ حٿټظخد ٫ڀَ ٫زيه ًٌٍٓٿو ڃلڄي ٛڀٌحص حر ًٓٚڃو ٫ڀْو ىحثڄخ اٿَ ٌّځ حٿيّعا ًًٛٲ ةٴٔو رخٿ٬ِس حٿظِ ٙ طَحځا ًحٿلټڄش ٳِ حٕٷٌحٽ ًحٕٳ٬خٽا ػڂ ٷخٽ{ ڃخ هڀٸنخ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ًڃخ رْنيڄخ اٙ رخٿلٶ}أُ: ٙ ٫ڀَ ًؿو حٿ٬زغ ًحٿزخ٣پا {ًأؿپ ڃٔڄَ }أُ: اٿَ ڃيس ڃ٬ْنش ڃ٠ًَرش ٙ طِّي ً ٙطنٸٚا ًٷٌٿو {ًحٿٌّع ٻٴًَح ٫ڄخ أةًٌٍح ڃ٬ٌَٟڅ }أُ ٙىٌڅ ٫ڄخ َّحى ريڂا ًٷي أةِٽ اٿْيڂ ٻظخرخا ًأٍٓپ اٿْيڂ ٌٍٓٙا ًىڂ ڃ٬ٌَٟڅ ٫ع ًٿٺ ٻڀوا أُ: ًْٓ٬ڀڄٌڅ ٯذ ًٿٺ" . ًٷي طڄِْص ىٌه حٿٌٍٔس حٿټ َّڄش رڄٌٌٟ٫خص ڃظنٌ٫ش ڃع حٿ٬نخّش رڄٌٌٟ٩ حٿظٌكْي ًحٿَٓخٿش ًحٿٌكِ ًحٿز٬غ ًحٿـِحءا ًٷي ًٻَ حر ٳْيخ أڃؼڀش ڃظڄِْس ٿڂ طٌٻَ ڃع ٷزپ ٳِ ٌٍٓ يٽ كڂ ڃؼپ ٷٜش ٷٌځ ٫خى ا ًٷٜش ةٴَ ڃع حٿـعا ٳٴْيخ ًٻَ حٿـِحء ٿڄع ٫خةي ٳِ حّٗڄخڅ رخر ًىٙثڀو ًٍٓڀوا ًىِ ٳِ ٷٜش ٷٌځ ٫خىا ًرْخڅ حٿـِحء حٿلٔع ٿڄع يڃع ًحٓظٔڀڂ ٿيٌه حّٓخص حٿزْنخص ٻڄخ كيع ڃ٪ ةٴَ ڃع حٿـع . ڃع أؿپ ىٌه حٿٌكيس حٿڄٌٌٟ٫ْش حٿَحث٬ش ٳِ ىٌه حٿٌٍٔسا ٳـخءص هخطڄظيخ ڃنخٓزش ٿٴخطلظيخ رڄخ ًٻَ ٳْيخ ڃع حٿظڄنع ًحٿظٴ٠پ ًحٗرٚ٭ رڄخ أ٫يه حر ٿ٬زخىه (ٔ) ٷخٽ حٿٌْٔ٣ِ ٳِ ڃَحٛي حٿڄ٤خٿ٪ :حٕكٸخٱ:ريثض رٌٻَ هڀٶ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝاًهظڄض روا ًىِ حٿوخطڄش حٿظِ ٻخڅ حٿليّغ ٫نيخ. (ٕ) حرع ٻؼَْا طٴَْٔ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂا(2/ٗ).

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز(٘) ٖٗٔٓٛـ - ٓ - حٿڄئڃنْع حٿٜخرَّع ًڃع ٓڀٺ ڃٔڀټيڂا ًڃخ أ٫يه ٿڀټخٳَّع حٿٴخٓٸْع ٷخٽ ط٬خٿَ {                                . ٷخٽ حٗڃخځ حٿٔ٬يُ-ٍكڄو حر- ٳِ طٴَْٔ ىٌه حٿوخطڄش حٿزيّ٬ش:"ػڂ أڃَ ط٬خٿَ ٌٍٓٿو × أڅ ّٜزَ ٫ڀَ أًّش حٿڄټٌرْع حٿڄ٬خىّع ٿوا ًأڅ ٙ ِّحٽ ىح٫ْخ ٿيڂ اٿَ حرا ًأڅ ّٸظيُ رٜزَ أًٿِ حٿ٬ِځ ڃع حٿڄَٓڀْعا ٓخىحص حٿوڀٶا أًٿِ حٿ٬ِحثڂ ًحٿيڄڂ حٿ٬خٿْشا حٿٌّع ٫٨ڂ ٛزَىڂا ًطڂ ّٸْنيڂا ٳيڂ أكٶ حٿوڀٶ رخٌٕٓس ريڂا ًحٿٸٴٌ ٓػخٍىڂا ًحٙىظيحء رڄنخٍىڂا ٳخڃظؼپ × ٕڃَ ٍروا ٳٜزَ ٛزَح ٿڂ ّٜزَه ةزِ ٷزڀوا كظَ ٍڃخه حٿڄ٬خىًڅ ٿو ٫ع ٷٌّ ًحكيسا ٷخڃٌح ؿڄْ٬خ رٜيه ٫ع حٿي٫ٌس اٿَ حرا ًٳ٬ڀٌح ڃخ ّڄټنيڂ ڃع حٿڄ٬خىحس ًحٿڄلخٍرشا ًىٌ × ٿڂ ِّٽ ٛخى٫خ رؤڃَ حرا ڃٸْڄخ ٫ڀَ ؿيخى أ٫يحء حرا ٛخرَح ٫ڀَ ڃخ ّنخٿو ڃع حًٍٕا كظَ ڃټع حر ٿو ٳِ حٍٕٝا ًأ٧يَ ىّنو ٫ڀَ ٓخثَ حٕىّخڅا ًأڃظو ٫ڀَ ٓخثَ حٕڃڂا ٱ× طٔڀْڄخ. {ًٙ طٔظ٬ـپ ٿيڂ }أُ حٿڄټٌرْع حٿڄٔظ٬ـڀْع ٿڀ٬ٌحداٳبڅ ىٌح ڃع ؿيڀيڂ ًكڄٸيڂ{ٻؤةيڂ كْع ًَّڅ ڃخ ٌّ٫يًڅ ٿڂ ّڀزؼٌح}ٳِ حٿيةْخا{اٙ ٓخ٫ش ڃع ةيخٍ}ٳٚ ّلِةٺ طڄظ٬يڂ رخٿٸڀْپا ًىڂ ٛخثًَڅ اٿَ حٿ٬ٌحد حٿٌرْپا{رٚ٭}أُ ىٌه حٿيةْخا ڃظخ٫يخ ًٗيٌحطيخا ًٿٌحثٌىخ رڀٰش ڃنٰٜشا ًىٳ٪ ًٷض كخَٟ ٷڀْپا ًىٌح حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂ حٿٌُ رْنخ ٿټڂ ٳْو حٿزْخڅ حٿظخځا رٚ٭ ٿټڂا ًُحى اٿَ حٓهَساٳيٌ أ٫٨ڂ ُحى ّظًِى رو حٿوٚثٶا{ٳيپ ّيڀٺ} رخٿ٬ٸٌرخصا{اٙ حٿٸٌځ حٿٴخٓٸٌڅ }أُ حٿٌّع ٙ هَْ ٳْيڂا ًٷي هَؿٌح ٫ع ٣خ٫ش ٍريڂا ًٿڂ ّٸزڀٌح حٿلٶ حٿٌُ ؿخءطيڂ رو حٿَٓپ" . ٳيٌه حٿٌْٛش حٿټَّڄش ڃع ٍد حٿ٬زخى اٿَ هَْ حٿ٬زخى رخٿٜزَ هخطڄش ؿخڃ٬ش ٿڄخ ط٠ڄنظو ڃع حٿڄ٬خةِ حٿ٬٨ْڄشا ٳخٿظڄنع ٕڅ ٌٍٓٽ حر ڃلڄي × ڃع أًٿِ حٿ٬ِځ ڃع حٿَٓپ حٿٜخرَّعا ًىٌح ڃع أ٫٨ڂ حٿڄنش ًحٿٴ٠پ ر٬ي طټٌّذ ىئٙء حٿڄټٌرْع حٿـخكيّع ڃع هٚٽ ًٻَ أهزخٍىڂ ًحٳظَحثيڂ ٫ڀَ ىّع حر ٫ِ ًؿپ ًٗيس ٫يحًطيڂ ٿٌَٓٿو × . ٷخٽ حٿ٤خىَ رع ٫خٌٍٗ ٳِ طٴَْٔه:"ًىٌه حّٓش حٷظ٠ض أڅ ڃلڄيح × ڃع أًٿِ حٿ٬ِځ ٕڅ ط٘زْو حٿٜزَ حٿٌُ أڃَ رو رٜزَ أًٿِ حٿ٬ِځ ڃع حٿَٓپا ّٸظ٠ِ أةو ڃؼڀيڂا ٕةو ڃڄظؼپ ٕڃَ ٍروا ًڃع ٛزَ ٛزَىڂ ٻخڅ ڃنيڂ ٙ ڃلخٿش" . (ٔ) حٿٔ٬يُا طَْْٔ حٿټَّڂ حٿَكڄع ٳِ طٴَْٔ ٻٚځ حٿڄنخڅاٙ5 (رظَٜٱ). (ٕ) حرع ٫خٌٍٗاحٿظلََّ ًحٿظنٌَّا (ٕٙ/2.)

ٓجِخ اُسضاؼبد اُوطآٗ٤خ اُؼسز (٘) ٖٗٔٓٛـ - ٔ - ًٷي حهظڀٲ حٿ٬ڀڄخء ٳِ ط٬يحى أًٿِ حٿ٬ِځ ڃع حٿَٓپ ٫ڀَ أٷٌحٽا ٷخٽ حٗڃخځ حرع ٻؼَْ :"ًأٗيَىخ أةيڂ :ةٌف ًارَحىْڂ ًڃٌَٓ ً٫َْٔ ًهخطڂ حٿنزْْع ٻڀيڂ ڃلڄي ×ا ًٷي ةٚ حر ٫ڀَ أٓڄخثيڂ ڃع رْع حٕةزْخء ٳِ يّظْع ڃع ٌٍٓطِ حٕكِحد ًحٿٌٍٍ٘ا ًٷي ّلظڄپ أڅ ّټٌڅ حٿڄَحى رؤًٿِ حٿ٬ِځ ؿڄْ٪ حٿَٓپ ا ًطټٌڅ {ڃع حٿَٓپ}ٿزْخڅ حٿـنْا ًحر أ٫ڀڂ" . ًٷي ًٛٲ حٗڃخځ حٿٍِٻِ٘ ىٌه حٿوخطڄش حٿزڀْٰش :"ڃ٪ اٌّحڅ حٿٔخڃ٪ رخةظيخء حٿټٚځا كظَ َّطٴ٪ ڃ٬و طٌ٘ٱ حٿنٴْ اٿَ ڃخ ٌّٻَ ر٬ي ا ًڃع أًٟلو هخطڄش ٌٍٓس ارَحىْڂ{                [ارَحىْڂ:ٕ٘]ا ًهخطڄش ٌٍٓس حٕكٸخٱ{رٚ٭ ٳيپ ّيڀٺ اٙ حٿٸٌځ حٿٴخٓٸٌڅ}" . ػڂ أڃَه حر ٫ِ ًؿپ رؤڅ ٙ ّٔظ٬ـپ رخٿي٫خء ٫ڀَ ٷٌڃو حٿټٴخٍا ٿلټڄش ٫٨ْڄش ٳِ ٫ڀڂ حر حٿ٬ِِّ حٿلټْڂا ٳيٌه حٿيةْخ ٷَْٜس ًأؿڀيخ ڃليًىا ًٷٌٿو ط٬خٿَ {ٻؤةيڂ ٌّځ ًَّڅ ڃخ ٌّ٫يًڅ ٿڂ ّڀزؼٌح اٙ ٓخ٫ش ڃع ةيخٍ} ٍى اٿَ ٛيٍ حٿٌٍٔس ٳِ ٷٌٿو ط٬خٿَ {ڃخ هڀٸنخ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ًڃخ رْنيڄخ اٙ رخٿلٶ ًأؿپ ڃٔڄَ }ا ٳيٌح حٕؿپ حٿڄٔڄَ ٿوڀٶ حٿٔڄٌحص ًحٍٕٝ ٫ڀَ ٫٨ڄظو ًڃخ ٳْو ڃع حٿيٷش ًحٗريح٩ ًحٗكټخځ ّڄَ ٫ڀَ حٿټخٳَّع ٌّځ حٿٸْخڃش ٻؤةڄخ ىٌ ٓخ٫ش ڃع ةيخٍ . " ًحٿڄ٬نَ: أةيڂ اًح ٫خّنٌح حٿ٬ٌحد ٛخٍ ٿ٤ٌٽ ٿزؼيڂ ٳِ حٿيةْخ ًحٿزَُما ٻؤةو ٓخ٫ش ڃع ةيخٍا أً ٻؤڅ ٿڂ ّټع ٿيٌٽ ڃخ ٫خّنٌح" . ًريٌح حٿزْخڅ حٿ٬٨ْڂ طوظڂ ٌٍٓ يٽ كڂ روظخځ ٌٍٓس حٕكٸخٱ حٿڄظ٠ڄع حٿظييّي ًحٿٌ٫ْي ًحٿَؿخء ًحٿٴ٠پا ٳټؤةڄخ حٗ٫ـخُ ٳِ حٿڄنخٓزش حٿٸَيةْش ٳِ ىٌه حٿٌٍٔس ّن٠ڂ ر٬٠و اٿَ ر٬ٞ ٳِ ىٌه حٿټڀڄخص حٿ٤ْزشا حٿظِ ّوظظڂ ٳْيخ حٿ٬ڄپ ًحٿـِحء ًحٕڃَ ًحٿنيِا ًحر أ٫ڀڂ. (ٔ) حرع ٻؼَْا طٴَْٔ حٿٸَيڅ حٿ٬٨ْڂا(2/ٖ٘ٓ). (ٕ) حٿٍِٻِ٘ا حٿزَىخڅا(ٔ/ٕ). (ٖ) حٿَحُُا حٿظٴَْٔ حٿټزَْ ا (1/ٖٔ) .