طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 49 ِْٝٓٔ (1) .(2) . ٝهي ٣ٔظؼَٝ حُوَ١ز٢ رؼٞ آٍحء حُٔلَٔ٣ٖ ٖٓ حُٜلخرش ٝحُظخرؼ٤ٖ ٝؿ٤َْٛ اُ٠ ؿخٗذ ٓخ ٍٝى ػٖ ٍٍٓٞ الله ، ٝك٢ ٌٛٙ حُلخُش َٟٗ حُوَ١ز٢ ٣َؿق حُٔؤػٍٞ ػٖ حُ٘ز٢ ، ٝ٣وق رـٞحٍٙ، ٝ٣َى ٓخ ٣وخُلٚ ٚ٠زعؼ رٌه فٟ اٌّضبي اٌزبٌٟ: ك٢ طلٔ٤َٙ ُوُٞٚ طؼخُ٠ ك٢ ٍٓٞس حٌُٞػَ: (ﮆ ﮇ ﮈ) [انكوثز:١] . هخٍ حُوَ١ز٢" ٝحهظِق أَٛ حُظؤٝ٣َ ك٢ حٌُٞػَ حٌُ١ أػط٢ حُ٘ز٢ ػِ٠ ٓظش ػَ٘ هٞ٫ : ح٧ٍٝ: أٗٚ َٜٗ ك٢ حُـ٘ش ٍٝحٙ حُزوخٍ١ (3) ػٖأْٗ (4) حُؼخٗ٢: أٗٚ كٞٝ حُ٘ز٢ ك٢ حُٔٞهق؛ هخُٚ ػطخء، ٝك٢ ٛل٤ق ِْٓٔ ػٖ أْٗ هخٍ: " هَخٍَ رَ٤َْ٘خ ٍٍَُُٓٞ اللهِ ًَحصَ ٣ٍَّْٞ رَ٤َْٖ أَظََُِْٜٗخ اًِْ أَؿْلَ٠ اِؿْلَخءَساً ػُْ ٍَكَغَ ٍَأَُْٓٚ ُٓظَزَِّٔٔاًخ ، كَوَُِْ٘خ َٓخ أَْٟلٌََيَ ٣َخ ٍٍََُٓٞ اللهِ ، هَخٍَ أَُُِِْٗضْ ػََِ٢َّ آِٗلاًخ ٍَُٓٞسرٌ كَوَََأَ (ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ) [انكوثز:١- ٣] ػَُّْ هَخٍَ أَطَيٍَُْٕٝ َٓخ حٌَُْْٞػََُ ؟ كَوَُِْ٘خ اللهُ ٍََُُُُٝٓٞٚ أَػَُِْْ هَخٍَ كَبَُِّٗٚ ََْٜٗرٌ َٝػَيَِٗ٤ِٚ ٍَرِّ٢ ػََِ٤ِْٚ هَ٤َْرٌ ًَؼِ٤َرٌ َُٛٞ كَْٞٝرٌ طََِىُ ػََِ٤ِْٚ أَُّٓظِ٢ (1) ٛٞ: ِْٓٔ رٖ حُلـخؽ رٖ ِْٓٔ حُو٘٤َ١ حُ٘٤ٔخرٍٞ١، أرٞ حُلٔ٤ٖ، آخّ أَٛ حُلي٣غ ٛخكذ حُٜل٤ق أٛق ًظخد ك٢ حُلي٣غ رؼي ٛل٤ق حُزوخٍ١ ٝٛٞ ح٩ٓخّ حٌُز٤َ حُلخكع حُٔـٞى حُٜخىم، (204-261ٛـ). ٣٘ظَ: ٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(3/3835)، ٝٝك٤خص ح٧ػ٤خٕ(5/194)، ٝطوَ٣ذ حُظٌٜ٣ذ ٙ(938) ٍهْ6667 . (2) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ(22/162) . (3) أهَؿٚ حُزوخٍ١ ك٢ ٛل٤لٚ ًظخد حُظلٔ٤َ، ٍٓٞس(اٗخ أػط٤٘خى حٌُٞػَ) ٍهْ[4964]. (4) ٙٝ: أْٗ رٖ ٓخُي رٖ حُ٘٠َ حُوٍِؿ٢ ح٧ٜٗخٍ١، أرٞ كِٔس. ٍحٝ٣ش ح٩ٓ٬ّ، ٛخكذ ٍٍٓٞ الله ٝهخىٓٚ: (10م ٛـ-93ٛـ). ٣٘ظَ: أٓي حُـخرش (1/151)، ٝح٩ٛخرش(1/126)، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(1/1164).
عدد الصفحات ٤٩طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 50 ٣ََّْٞ حُْوِ٤َخَٓشِ آِٗ٤َظُُٚ ػَيَىُ حُُّ٘ـُِّٞ فَ ٣ُنْ طََِؾُ (1) حُْؼَزْيُ ُِْْْٜٓ٘ كَؤَهٍُُٞ ٍَدِّ اَُِّٗٚ ِْٖٓ أَُّٓظِ٢ كَ٤َوٍُُٞ َٓخ طَيٍِْ١ َٓخ أَكْيَػَضْ رَؼْيَىَ " (2) ػْ أهٌ حُوَ١ز٢ ٣ًٌَ رو٤ش ح٥ٍحء" ، ٝأٗٚ ه٤َ ك٢ حٌُٞػَ: أٗٚ حُ٘زٞس ٝحٌُظخد، ٝه٤َ: ك٤ٚ ح٩ٓ٬ّ، ٝه٤َ ح٩٣ؼخٍ، ٝه٤َ حُلوٚ ك٢ حُي٣ٖ....حُن". ٝػوذ حُوَ١ز٢ رٔخ ٣ٟٞق ٜٓ٘ـٚ كوخٍ: لٍذ: أصؼ ٘زٖ الألٛاي الأٚي ٚاٌضبٟٔ، لأٔٗ صبثذ ػٓ إٌجٟ ٔصٌ فٟ اٌىٛصش (3) . ٌٌٝٛح ًخٕ ٜٓ٘ؾ ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢ ك٢ حُظلٔ٤َ حُٔؤػٍٞ ػٖ ٍٍٓٞ ٣وق ػ٘يٙ ٝ٫ ٣ظـخُٝٙ أٝ ٣ظوطخٙ اُ٠ ؿ٤َٙ(4) . (1) حُوِؾ: أِٛٚ حُـٌد ٝحُِ٘ع ٝحُٔؼ٘٠ ٣ـظٌرٕٞ ر٘يس .٣٘ظَ: حُٜ٘خ٣ش(2/59)، ُٝٔخٕ حُؼَد ٓخىس (هِؾ) (2/256) . (2) أهَؿٚ ِْٓٔ ك٢ ٛل٤لش ًظخد حُٜ٬س، رخد كـش ٖٓ هخٍ: حُزِٔٔٚ آ٣ش ٖٓ ًَ ٍٓٞس، ٍهْ [400] . (3) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ رظَٜف (22/522) . (4) ٣٘ظَ: حُوَ١ز٢ ٜٝٓ٘ـٚ ك٢ حُظلٔ٤َ (190-194).
عدد الصفحات ٥٠طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 51 اضططضبػاضثاضث:ػتغدغرهػاضػرآنػبأشوالػاضصحابظػ:ػػ إ حػظٔخى هٍٞ حُٜلخر٢ حٌُ١ ػخَٛ حُظِ٘٣َ ، ٝك٠َ حُٔ٘خٛي ٓغ ٍٍٓٞ الله أكي ١َم حُظلٔ٤َ رخُٔؤػٍٞ، ٝٛٞ ٝؿٚ ٖٓ حُظلٔ٤َ ه٤ْ ؛ ٝهي هخٍ حُ٘لخّ : " اًح هخٍ ٍؿَ ٖٓ حُٜلخرش ٗ٤جخاً ُْ ٣ٔٔغ ه٬كٚ ا٫َّ اُ٠ ٛلخر٢ ٓؼِٚ ، ٝ٫ ٓ٤ٔخ ْٝٛ كخَٟٝ حُظِ٘١ٍ ، ٝحُلخَٟ ٣ؼِْ رٔ٘خٛيطٚ حٌُ٬ّ ٓخ ٫ ٣ؼِٔٚ حُـخثذ (1) "هخٍ حُلخًْ : " إ طلٔ٤َ حُٜلخر٢ حٌُ١ ٜٗي حُٞك٢ ٝحُظِ٘٣َ ُٚ كٌْ حَُٔكٞع " (2) ، ٌٝٛح ُ٤ْ ػِ٠ ح٩١٬م رَ٘ٝ١ ٜٓ٘خ: 1 /ٛلش حُٔ٘ي. 2 /٫ ٓـخٍ َُِأ١ ٝح٫ؿظٜخى ك٤ٚ. .. ٝهي حٗظَٜ ك٢ حُظلٔ٤َ ٖٓ حُٜلخدس ػَ٘س ْٛ : (3) حُوِلخء حَُحٗيٕٝ ح٧ٍرؼش ، ٝحرٖ ٓٔؼٞى (4) ، ٝحرٖ ػزخّ(5) ،ٝأر٢ رٖ ًؼذ (6) ُٝ٣ي رٖ ػخرض (7) (1) حُوطغ ٝح٫ثظ٘خف ُِ٘لخّ(60). (2) ٓؼَكش ػِّٞ حُلي٣غ ُِلخًْ (20) ٝحُٔٔظيٍى(1/27). ٝحُلخًْ ٛٞ: ٓلٔي رٖ ػزيالله حُلخًْ حُ٘٤ٔخرٍٞ١ آخّ ٛيٝم ٌُ٘ٚ ٣ظ٘٤غ ٝ١ٛلق ٝحٛ٤خص . ٣٘ظَ : حُٔـ٘٢ ك٢ حُ٠ؼلخء ؽ2ٙ/600 . (3) ٣٘ظَ: ح٩طوخٕ ُِٔ٤ٞ١٢( 854 ). (4) ٛٞ ػزيالله رٖ ٓٔؼٞى رٖ ؿخكَ رٖ كز٤ذ حٌُُٜ٢، أرٞ ػزيحَُكٖٔ ٖٓ ًزخٍ ػِٔخء حُٜلخرش طُٞ٠ آخٍس حٌُٞكش ك٢ ػٜي ػَٔـ ٍٟ٢ الله ػ٘ٚ ـ ٝطٞك٢ ٓ٘ش: (32ٛـ). ٣٘ظَ: ٓؼَكش حُٜلخرش: (4/1765) ٝأٓي حُـخرش: (3/384)، ٝح٩ٛخرش: (4/223). (5) ٛٞ: ػزيالله رٖ ػزخّ رٖ ػزيحُٔطِذ حُوَٗ٢ حُٜخٗٔ٢ أرٞ حُؼزخّ حرٖ ػْ ٍٍٓٞ الله - كزَ ح٧ٓش ٝطَؿٔخٕ حُوَإٓ (3م ٛـ- 68ٛـ). ٣٘ظَ: كِ٤ش ح٧ُٝ٤خء (1/314)، ٝٓؼَكش حُٜلخرش (3/1699)، ٝأٓي حُـخرش(3/300)، ٝح٩ٛخرش(4/1414). (6) ٛٞ: أر٢ رٖ ًؼذ رٖ ه٤ْ رٖ ػز٤ي، ٖٓ ر٘٢ حُ٘ـخٍ، أرٞ حٌٍُٔ٘، ٛلخر٢ أٜٗخٍ١، ٓ٤ي حُوَحء، ًخٕ هزَ ح٩ٓ٬ّ كزَح ٖٓ أكزخٍ حُ٤ٜٞى، ُٝٔخ أِْٓ ًخٕ ٖٓ ًظخد حُٞك٢، طٞك٢ ٓ٘ش (21ٛـ).٣٘ظَ: ٓؼَكش حُٜلخرش (1/214)، ٝأٓي حُـخرش(1/78)، ٝح٩ٛخرش (1/180). (7) ٛٞ: ُ٣ي رٖ ػخرض رٖ حُ٠لخى ح٧ٜٗخٍ١ حُ٘ـخٍ١ أرٞ ٓؼ٤ي ، أكي ًظخد حُٞك٢ ٖٝٓ حَُحٓو٤ٖ ك٢ حُؼِْ ٖٓ حُٜلخرش، طٞك٢ ٓ٘ش (48ٛـ). ٣٘ظَ: ح٩ٛخرش(4/41)، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/1738)، ١زوخص حرٖ ٓؼي(2/358).
عدد الصفحات ٥١طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 52 ٝأرٞ ٓٞٓ٠ ح٧ٗؼَ١ (1) ، ٝػزي الله رٖ حُِر٤َ (2) ـٍٟ٢ الله ػْٜ٘ ـ أؿٔؼ٤ٖ . ٝهي حػظ٘٠ حُوَ١ز٢ رٌٜح حُ٘ٞع ٖٓ حُظلٔ٤َ حػظ٘خءاً ًز٤َح ، ك٬ ٣ٌخى ٣وِٞ طلٔ٤َٙ ٥٣ش ٖٓ ًًَ هٍٞ ُٜلخر٢ أٝ ٖٓ رؼيٙ ٖٓ ِٓق ح٧ٓش . ٝهي ًخٕ ٖٓ َٗ١ٚ ك٢ ًظخرٚ اٟخكش ح٧هٞحٍ اُ٠ هخثِ٤ٜخ ، ٝح٧كخى٣غ اُ٠ ٜٓ٘ل٤ٜخ ، كبٗٚ ٣وخٍ : ٖٓ رًَش حُؼِْ إٔ ٣٠خف حُوٍٞ اُ٠ هخثِٚ (3) ٝ٫ػظٔخىٙ ك٢ ٜٓخىٍٙ ػِ٠ أْٛ ًظذ حُظلٔ٤َ رخُٔؤػٍٞ ِٚٓ الأِضٍخ ػٍٝ رين ِب ٠ٍٟ : 1- ما ذـره في تػسره فؼوفه تعاػ ﭽ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﭼ انسير: ١٣ ك٤غ هخٍ ـ ٍكٔٚ الله ـ : ( ٣ؼ٘٢ طوخْٛ حٌُخكَ ٝحُٔئٖٓ ٝحُظخُْ ؛ هخُٚ حرٖ ػزخّ ٝؿ٤َٙ ) (4) . 2- ما ذـره في تػسره فؼوفه تعاػ: ﭽ ﮾ ﮿ ﯀ ﭼ انسير: ٦٦ ك٤غ هخٍ ـ ٍكٔٚ الله ـ : ( ... ٝهخٍ حرٖ ػزخّ : " كخػزي " أ١ : كٞكي ) (5) . (1) ٛٞ: ػزي الله رٖ ه٤ْ رٖ ِٓ٤ْ رٖ ٛلخٍ ح٧ٗؼَ١، ٖٓ كوٜخء حُٜلخرش ، ٖٝٓ حُ٘ـؼخٕ حُٞ٫س حُلخطل٤ٖ ، ٝأكي حُلٌٔ٤ٖ حٌُِ٣ٖ ٍٟ٢ رٜٔخ ػِ٢ ٝٓؼخٝ٣ش رؼي كَد ٛل٤ٖ ص44ٛـ. ٣٘ظَ: ح٩ٛخرش (6/194)، ٝأٓي حُـخرش(3/367) ، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/2456) . (2) ٛٞ: ػزي الله رٖ حُِر٤َ رٖ حُؼٞحّ حُوَٗ٢ أرٞ رٌَ كخٍّ هَ٣ٖ ك٢ ٌٓش ، أٍٝ ُٓٞٞى رؼي حُٜـَس ، ٖٓ هطزخء هَ٣ٖ حُٔؼيٝى٣ٖ(1-73ٛـ) . ٣٘ظَ: ح٫ٓظ٤ؼخد(2/950) ، ٝكِ٤ش ح٧ُٝ٤خء(1/329)، ٝأٓي حُـخرش(3/242) . (3) ٣٘ظَ: ٓويٓش حُوَ١ز٢ ك٢ ًظخرٚ حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ(1/8) . (4) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ253.
عدد الصفحات ٥٢طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 53 3- ما ذـره في تػسره فؼوفه تعاػ: ﭽ ﭭ ﭮ ﭼ انسير: ٩٦ ك٤غ هخٍ ـ ٍكٔٚ الله ـ : ( هخٍ حرٖ ػزخّ : ٣َ٣ي حُِٞف حُٔللٞظ ) (1) . 4- ؿوفه تعاػ: ﭽ ﯩ ﯪ ﯫ ﭼ غافر : ٥١ ك٤غ هخٍ حُوَ١ز٢: ( ... هخٍ حرٖ ػزخّ ٝهظخىس (2) ٣ّٞ طِظو٢ أَٛ حُٔٔخء ٝح٧ٍٝ) (3) . 5- ؿوفه تعاػ: ﭽ ﯝ ﯞ ﯟ ﭼ فصهج: ٧١ ك٤غ هخٍ حُوَ١ز٢ : ( أ١ : ر٤٘خ ُْٜ حُٜيٟ ٝحُ٠٬ٍ ؛ ػٖ حرٖ ػزخّ ٝؿ٤َٙ ) (4) . (5) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ307. (1) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ315 . (2) ٛٞ: هظخىس رٖ ىػخٓش رٖ هظخىس حُٔيٝٓ٢ أرٞ حُوطخد، ٓلَٔ كخكع، طخرؼ٢ طٌِْ ك٢ حُويٍ ٍٝرٔخ ىُْ ك٢ حُلي٣غ (61-118ٛـ). ٣٘ظَ: ٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء: (2/3082)، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١: (332) ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١: (14) . (3) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ339. (4) ٣٘ظَ: حَُٔؿغ حُٔخرن ؽ18/ٙ404 .
عدد الصفحات ٥٣طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 54 اضططضبػاضرابدػ:ػتغدغرهػاضػرآنػبأشوالػػاضتابطغنػرحطؼمػاضضهػ:ػػ ٣ؼي طلٔ٤َ حُظخرؼ٤ٖ حٌُ٣ٖ ٗخٛيٝح حُٜلخرش ، ٝٗوِٞح ػْٜ٘ أكي ١َم حُظلٔ٤َ رخُٔؤػٍٞ، ًٝٔخ حٗظَٜ رؼٞ أػ٬ّ حُٜلخرش رخُظلٔ٤َ ، ٝحَُؿٞع اُ٤ْٜ ُلْٜ رؼٞ ٓخ هل٢ ٖٓ ًظخد الله طؼخُ٠ ، ًٌُي كوي حٗظَٜ أػ٬ّ ٖٓ حُظخرؼ٤ٖ رظلٔ٤َ ً٬ّ الله ، كٟٞلٞح ٓخ هل٢ ٖٓ ٓؼخٗ٤ٚ ، ٖٝٓٔ حػظٔي ٖٓ حُؼِٔخء ك٢ طلٔ٤َٙ ػِ٠ طلٔ٤َ حُظخرؼ٤ٖ ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢ ، ٝٗٚ ك٢ ٓويٓظٚ " إٔ ٣٠٤ق ح٧هٞحٍ اُ٠ هخثِ٤ٜخ ..." (1) ،ُِٝؼِٔخء ك٢ أهٌ طلٔ٤َ حُظخرؼ٢ هٞ٫ٕ كْٜٔ٘ ٖٓ ٓ٘غ أهٌ هٍٞ حُظخرؼ٢ رلـش أْٜٗ ُْ ٣ٔٔؼٞح ًُي ٖٓ حُ٘ز٢ ُْٝ ٣٘خٛيٝح حُٞك٢ ٝحُظِ٘٣َ كؼي ٖٓ حُظلٔ٤َ رخَُأ١ . ًٝٛذ ًؼ٤َ ٖٓ حُٔلَٔ٣ٖ اُ٠ أٗٚ ٣ئهٌ روٍٞ حُظخرؼ٤ٖ ٧هٌْٛ ًُي ٖٓ حُٜلخرش ـ ؿخُزخ ـ ٌُٖٝ حَُحؿق أْٜٗ اًح أؿٔؼٞح كبؿٔخػْٜ كـش ٝاًح حهظِلٞح ك٬ ٣ٌٕٞ هٍٞ رؼ٠ْٜ كـش ػِ٠ رؼٞ ، َٝٗؿغ ك٢ ًُي اُ٠ ُـش حُوَإٓ حٌَُ٣ْ ٝحُٔ٘ش حُ٘زٞ٣ش حُٔطَٜس ، أٝ ػّٔٞ ُـش حُؼَد ، أٝ هٍٞ حُٜلخر٢ ٝ٣ؼي ػ٘ي حُزؼٞ ٖٓ حُظلٔ٤َ حُٔؤػٍٞ اًح ُْ ٣ٌٖ َُِأ١ ك٤ٚ ٓـخٍ . ٖٝٓ أَٜٗ ٖٓ ًًَْٛ حُوَ١ز٢ ك٢ طلٔ٤َٙ ٝٗوَ ػْٜ٘ ٖٓ حُظخرؼ٤ٖ ْٛ : ٓـخٛي رٖ ؿزَ ، ٝحُلٖٔ حُزَٜ١ (2) ،ٝهظخىس ، ٝٓؼ٤ي رٖ ؿز٤َ (3) ، ٝػزي حَُكٖٔ رٖ ُ٣ي(4) ، ٝحَُر٤غ رٖ أْٗ (5) ، (1) حُٜٔيٍ حٍٓخرن ٓويٓش حُٔئُق (1/7). (2) ٛٞ: حُلٖٔ رٖ أر٢ حُلٖٔ ٣ٔخٍ حُزَٜ١، أرٞ ٓؼ٤ي، آخّ ُٓخٗٚ ػِٔخاً ٝػٔ٬اً .(21- 110ٛـ). ٣٘ظَ: ٓ٘خٛ٤َ ػِٔخء ح٧ٜٓخٍ: (88) ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء: (1/1456)، ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١ (106)، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١(13). (3) ٛٞ: ٓؼ٤ي رٖ ؿذ٣َ ح٧ٓي١ حٌُٞك٢، أرٞ ػزيالله ػوش ػزض كو٤ٚ، أػِْ حُظخرؼ٤ٖ ػِ٠ ح٩١٬م، هظَ ر٤ٖ ٣ي١ حُلـخؽ (45- 95ٛـ). ٣٘ظَ: ٓ٘خٛ٤َ ػِٔخء ح٧ٜٓخٍ (82) ٝحُؼوخص(4/275)، ٝٓؼَكش حُوَحء حٌُزخٍ(1/67) ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(1/305).
عدد الصفحات ٥٤طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 55 ٝأرٞ حٍػخُ٤ش (1) ، ٝػٌَٓش (2) ، ٝػطخء (3) ، ٝحُ٘ؼز٢ (4) ،حرٖ حُٔٔ٤ذ (5) ٝحُ٠لخى (6) ، ٝؿ٤َْٛ ًؼ٤َ . ٖٝٓ ح٧ٓؼِش ػِ٠ ًُي ٓخ ٣ِ٢ : (4) ٛٞ: ػزيحَُكٖٔ رٖ ُ٣ي رٖ أِْٓ حُؼَٔ١ حُٔيٗ٢ ، ًخٕ ٛخكذ هَإٓ ٝطلٔ٤َ طٞك٢ ٓ٘ش: (182ٛـ) ٣٘ظَ: ٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/2178)، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١(288)،ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١: (11) . (5) ٛٞ: حَُر٤غ رٖ أْٗ رٖ ُ٣خى حُزٌَ١، ػخُْ َٓٝ ك٢ ُٓخٗٚ، ٓـٖ ٝأًٝ١ ك٢ الله، طٞك٢ ٓ٘ش: 139ٛـ). ٣٘ظَ: ١زوخص حرٖ ٓؼي(7/102)، ٝٓ٢ٍ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/1678)، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١ (16) . (1) ٛٞ: ٍك٤غ رٖ َٜٓحٕ حَُ٣خك٢ ، أرٞ حُؼخُ٤ش ، ٓوَ١ء كخكع ٓلَٔ، ٖٓ أػِْ حُ٘خّ رخُوَإٓ ك٢ ُٓخٗٚ أهٌ حُوَحءس ػَٟخاً ػٖ أر٢ّ ، ُٝ٣ي رٖ ػخرض ، ٝحرٖ ػزخّ . طٞك٠ ٓ٘ش (93ٛـ). ٣٘ظَ: طوَ٣ذ حُظٌٜ٣ذ (328) ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١(125)ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١(9) . (2) ٛٞ: ػٌَٓش رٖ ػزيالله حُزَرَ١ حُٔيٗ٢ ، أرٞ ػزيالله ُٓٞ٠ حرٖ ػزخّ ، طخرؼ٢ ٖٓ أػِْ حُ٘خّ رخُظلٔ٤َ ٝحُٔـخُ١ . ( 15 ص105 ٛـ) . ٣٘ظَ : كِ٤ش ح٧ُٝ٤خء ( 3 ـ326) ، ٝٝك٤خص ح٧ػ٤خٕ: ( 3 ـ265 ) ، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١ (365 ) . (3) ٛٞ: ػطخء رٖ أر٢ ٍرخف ، ٝحْٓ أر٢ ٍرخف أِْٓ حُوَٗ٢ ، ٓٞ٫ْٛ حٌُٔ٢ ، ػوش كو٤ٚ ، كخَٟ ٖٓ أٓخ١٤ٖ حُؼِْ ، طٞك٢ ٓ٘ش : (114ٛـ) . ٣٘ظَ: ١زوخص حرٖ ٓؼي(5/467) ، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء (2/2684) ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١(14) . (4) ٛٞ: ػخَٓ رٖ َٗحك٤َ حُ٘ؼز٢ أرٞ رٌَ حُٜٔيحٗ٢ ، ػ٬ٓش ػَٜٙ ٝكخكع ُٓخٗٚ (28-104ٛـ) . ٣٘ظَ: ٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/2101) ، ٝ١زوخص حُللخظ(32) ٝٝك٤خص ح٧ػ٤خٕ(3/12) . (5) ٛٞ: ٓؼ٤ي رٖ حُٔٔ٤ذ رٖ كِٕ رٖ أر٢ ٝٛذ رٖ ػَٔٝ رٖ ػخثٌ رٖ ػَٔحٕ رٖ ٓوِّٝ حُوَٗ٢ ، حُٔوِٝٓ٢ ٖٓ ًزخٍ حُظخرغ٣ٖ ، ٓخص ٓ٘ش (94ٛـ) . ٣٘ظَ: ١زوخص حرٖ ٓؼي(5/119) ، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/1822) ٝطوَ٣ذ حُظٌٜ٣ذ(388) ٍهْ(2409). (6) ٛٞ: حُ٠لخى رٖ ِٓحكْ حُٜ٬ُ٢ أرٞ ٓلٔي، ٛخكذ حُظلٔ٤َ ًخٕ ٖٓ أٝػ٤ش حُؼِْ طٞك٢ ٓ٘ش (105) ػِ٠ ح٧ٍؿق . ٣٘ظَ: ٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء (2/2044)، ٝ١زوخص حٍٓلَٔ٣ٖ ُِيحٝٝى١ (155)، ٝ١زوخص حُٔلَٔ٣ٖ ُ٨ىٗٚ ٝ١(10) .
عدد الصفحات ٥٥طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 56 1ـ ٓخ ًًَٙ ك٢ طلٔ٤َٙ ُوُٞٚ طؼخُ٠ ﭽ ﭬ ﭭ ﭮ ﭼ غافر: ٧٦ هخٍ حُوَ١ز٢ ٗخه٬اً ػٖ ٓـخٛي ك٢ طلٔ٤َٙ ٌُٜٙ ح٥٣ش : ( هخٍ ٓـخٛي : حُٔٞص ٌَُِ) (1) . 2ـ ٓخ ًًَٙ ك٢ طلٔ٤َٙ ُوُٞٚ طؼخُ٠ ﭽ ﯩ ﯪ ﯫ ﭼ غافر: ٥٧ هخٍ حُوَ١ز٢ ٗخه٬اً ػٖ ٓـخٛي ٝحُ٠لخى ٝؿ٤َٛٔخ ك٢ طلٔ٤َٙ ٌُٜٙ ح٥٣ش : ( هخٍ ٓـخٛي ٝؿ٤َٙ : أ١ طزطَٕٝ ٝطؤَٕٗٝ . ٝهخٍ حُ٠لخى : حُلَف ٝحٍَُٔٝ ، ٝحَُٔف ٝحُؼيٝحٕ ... ) (1) . 3ـ ٓخ ًًَٙ ك٢ طلٔ٤َٙ ُوُٞٚ طؼخُ٠ ﭽ ﮽ ﮾ ﭼ فصهج: ٠١ هخٍ حُوَ١ز٢ ٗخه٬اً ػٖ حُلٖٔ : ( هخٍ حُلٖٔ : حُٔؼ٘٠ : ك٢ أٍرؼش أ٣خّ ٓٔظٞ٣ش طخٓش ) (2) . (1) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ380 . (1) ٣٘ظَ: حَُٔؿغ حُٔخرن ؽ18/ٙ380 . (2) ٣٘ظَ: حَُٔؿغ حُٔخرن ؽ18/ٙ395 .
عدد الصفحات ٥٦طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 57 اضططضبػاضخاطسػ:ػرظاغتهػبأدبابػاضظزولػ:ػ ٫ٗي إٔ ح٩ُٔخّ حُيه٤ن ُلْٜ ح٥٣ش ، ٝٓؼَكش َٓحىٛخ ٣ؤط٢ ٖٓ ٓؼَكظ٘خ ٧ٓذحد ُِٜٗٝخ كخُؼِْ رخُٔزذ ٣ٍٞع حُؼِْ رخُٔٔزذ (1) ، ًٔخ أٗٚ( ٫ ٣ٌٖٔ ٓؼَكش طلٔ٤َ ح٥٣ش ىٕٝ حُٞهٞف ػِ٠ هٜظٜخ ٝر٤خٕ ُِٜٗٝخ ) (2) ، ًٌُي ٣ؼْٜ رؼي الله حُٔلَٔ ٖٓ حُوطؤ ٝحُِزْ ك٢ كْٜ ح٥٣ش ، ٝحٓظ٘ؼخٍ رؼٞ حُلٌْ حُظَ٘٣ؼ٤ش ُزؼٞ ح٧كٌخّ . ٝ٣ؼَف ٓزذ حٍُِ٘ٝ رؤٗٚ : ( ٓخ ٍِٗ هَإٓ ر٘ؤٗٚ ٝهض ٝهٞػٚ ، ًلخىػش أٝ ٓئحٍ ) (3) . ُٝوي ٗوَ حُوَ١ز٢ ك٢ طلٔ٤َٙ ًؼ٤َح ٖٓ أٓخد حٍُِ٘ٝ . ٚإٌ١ه ثؼعب ِٕٙب : هخٍ حُوَ١ز٢ ك٢ طلٔ٤َ هُٞٚ طؼخُ٠ : ﭽ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﭼ انبقرة: ٧٩ ( ٓزذ ُِٜٗٝخ إٔ حُ٤ٜٞى هخُٞح ُِ٘ز٢ :اٗٚ ُ٤ْ ٗز٢ ٖٓ ح٧ٗز٤خء ا٫ ٣ؤط٤ٚ ِٓي ٖٓ حُٔ٬ثٌش ٖٓ ػ٘ي ٍرٚ رخَُٓخُش ٝرخُٞك٢ ، كٖٔ ٛخكزي كظ٠ ٗظخرؼي ؟ هخٍ : " ؿزَ٣َ " هخُٞح : ًحى حٌُ١ ٣ٍِ٘ رخُلَد ٝرخُوظخٍ ، ًحى ػيٝٗخ ! ُٞ هِض : ٓ٤ٌخث٤َ حٌُ١ ٣ٍِ٘ رخُوطَ ٝحَُكٔش ، طخرؼ٘خى ، كؤٍِٗ الله ح٥٣ش اُ٠ هُٞٚ : " ًَُخكَ٣ٖ " . أهَؿٚ حُظٌَٓ١ )(4) . (1) ٣٘ظَ: ٓويٓش أٍٛٞ حُظلٔ٤َ ٫رٖ ط٤ٔ٤ش ؽ13ٙ/339 . (2) ٣٘ظَ: أٓزخد حٍُُٖٝ ُِٞحكي١ ٙ/10 . (3) ٣٘ظَ: ٓزخكغ ك٢ ػِّٞ حُوَإٓ ُٔ٘خع حُوطخٕ ٙ78 . (4) ٝٛٞ ؿِء ٖٓ كي٣غ ١ٞ٣َ ٫رٖ ػزخّ ـ ٍٟ٢ الله ػٜ٘ٔخ ـ أهَؿٚ رظٔخٓٚ أكٔي/ 2483 ، ٝحُ٘ٔخث٢ ك٢ حٌُزَٟ/9024 ، ٝأهَؽ رؼ٠ٚ حُظٌَٓ١/3117 .ٝأهَؿٚ حُزوخٍ١ ًظخد حُظلٔ٤َ رخد هُٞٚ : ﭽ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﭼ ف4479 .
عدد الصفحات ٥٧طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 58 ًٌُٝي ٓخ ًًَٙ ػ٘يٓخ كَٔ هُٞٚ طزخٍى ٝطؼخُ٠: ﭽ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭼ انضذً: ٣ كوخٍ : ( ًٝخٕ ؿزَ٣َ ػِ٤ٚ حُٔ٬ّ أرطؤ ػِ٠ حُ٘ز٢ ، كوخٍ حًَُٕٔ٘ٞ : ه٬ٙ الله ٝٝىػٚ ، كُِ٘ض ح٥٣ش (1) ...اُ٠ إٔ ًًَ ٓخ ٛٞ ٓٞؿٞى ػ٘ي حُزوخٍ١ (2) ...ٝح٧ٓغُش ًؼ٤َس ؿيح ، كخُوَ١ز٢ ًخٕ ُٚ ػ٘خ٣ش كخثوش ـ ًٔخ أِٓلض ـ رؤٓزخد حٍُِ٘ٝ . (1) ٣٘ظَ: حُزـٞ١ ؽ4/ٙ498 ، ٝحَُحُ١ ؽ31 /ٙ211 . (2) كيػ٘خ ٓلٔي رٖ ر٘خٍ: كيػ٘خ ٓلٔي رٖ ؿؼلَ ؿ٘يٍ : كيػ٘خ ٗؼزش ػٖ ح٧ٓٞى رٖ ه٤ْ هخٍ : ٓٔؼض ؿ٘يرخ حُزـِ٢ : هخُض حَٓأس : ٣خ ٍٍٓٞ الله ٓخ أٍٟ ٛخكزي ا٫ أرطخى كُِ٘ض : ﭽ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭼ ٣٘ظَ : حُزوخٍ١ ًظخد حُظلٔ٤َ رخد : ﭽ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭼ ف4950 .
عدد الصفحات ٥٨طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 59 اضططضبػاضدادس:ػرظاغتهػباضػراءاتػ:ػػ إ ًَ ٓلَٔ ٣ظٜيٟ ُظلٔ٤َ ًظخد الله ٣لظخؽ اُ٠ كْٜ ٝططز٤ن ػِْ حُوَحءحص ؛ ًُٝي ٧ٗٚ أكي ح٧رٞحد حُٜٔٔش حُظ٢ ٣ظٞهق ػِ٤ٜخ ك٢ ًؼ٤َ ٖٓ ح٧ك٤خٕ ٓؼَكش ٓؼخٗ٢ ؿِٔشٍ ٖٓ ح٥٣خص حُوَآٗ٤ش كظ٠ ػَف ٌٛح حُؼِْ رـخٗذ ػِْ حُظلٔ٤َ ػ٘ي رؼٞ حُزخكؼ٤ٖ " رخُوخىّ ح٧ٓ٤ٖ ُؼِْ حُظلٔ٤َ" (1) ، ٝاىٍحًخ ٖٓ أر٢ ػزي الله حُوَ١ز٢ ٌُٜح حُؼِْ ٝأٛٔ٤ظٚ ، كوي طِوخٙ ك٢ ٗزخرٚ ك٢ ريح٣ش طؼِ٤ٔٚ ػِ٠ ٣ي ٗ٤وٚ حرٖ أر٢ كـش ك٢ هَ١زش ، كوي هَأ ػِ٤ٚ حُوَحءحص حُٔزغ، ًٔخ هخٍ رؼٞ ٓظَؿٔ٤ٚ " ط٬ رخُٔزغ ك٢ رِيٙ ػِ٠ أر٢ ؿؼلَ رٖ أر٢ كـش " (2) ٝحٛظْ رخُوَحءحص ؿخ٣ش ح٫ٛظٔخّ ك٤غ حػظٔي ػِ٤ٜخ ك٢ طلٔ٤َٙ ٝأٗخٍ اُ٤ٜخ ك٢ ٓويٓظٚ ُٚ . رؤٕ ٣٠ٔ٘ٚ ٌٗظخاً ٖٓ حُوَحءحص كوخٍ : "ٍأ٣ض إٔ أٗظـَ رٚ ٓيس ػَٔ١ ٝأٓظلَؽ ك٢ٙ َُّٓ٘ظ٢ رؤٕ أًظذ ك٤ٚ طؼِ٤وخاً ٝؿ٤ِحاً، ٣ظ٠ٖٔ ٌٗظخاً ٖٓ حُظلٔ٤َ ٝحُِـخص ٝح٩ػَحد ٝحُوَحءحص ... "(3)، ٝهي ٝكَّ٠ حُوَ١ز٢ رٔخ ًًَٙ ك٢ ٓويٓش ًظخرٚ حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ كوي أهٌ ر٘لْ ١ٞ٣َ ك٢ ٌٛح ح٧َٓ، كٔخ ٣ًٌَ آ٣ش ك٢ طلٔ٤َٙ ٝك٤ٜخ هَحءس ا٫ ًًَٛخ، ٓٞحء ًخٗض ٌٛٙ حُوَحءس ٓظٞحطَس أّ ٗخًس ، ٝ٣ٞؿٚ حُوَحءحص ، كٌخٗض ػ٘خ٣ظٚ رؤٔ٤ٜخ ؿٔ٤ؼخاً : (1) يـظر: الؼرآن كزوله وتدويـه لبلاصر(108). (2) الذيل والتؽؿؾة لؾؿراكم(5/585). (3) الجامع لأحؽام الؼرآن(1/7).
عدد الصفحات ٥٩طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 60 الأول:ػاضػراءاتػاضطتواترةػ: (1) ًخٕ ٜٓ٘ؾ حُوَ١ز٢ ك٢حُوَحءحص حُٔظٞحطَس أٗٚ ٣ًٌَٛخ ٝ٣ؼظٔيٛخ ، ٧ٕ ًَ هَحءس ٖٓ حُوَحءحص حُٔظٞحطَس رُِٔ٘ش أ٣ش ٓٔظوِش ، كٌخٕ ٣ؼزظٜٔخ ؿٔ٤ؼخاً، ٝ٣ٞؿٚ ًَ هَحءس ك٬ ٣َىٛخ ، ؿ٤َ أٗٚ ٣ًٌَ رؼٞ حُوَحءحص ىٕٝ طٞؿ٤ٚ ، ٖٝٓ ح٧ٓؼِش ػِ٠ ًُي ك٢ اػزخطٚ أٝطٞؿ٤ٜٚ حُوَحءحص حُٔظٞحطَس ٓخ ٣ِ٢ : أ - هُٞٚ طؼخُ٠ : ﭽ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭼ انسير: ٦ هخٍ حُوَ١ز٢ : ( ٝهَأ كِٔس (2) : "آِِّٜخطٌْ رٌَٔ حُِٜٔس ٝحُٔ٤ْ. ٝحٌُٔخث٢ (3) رٌَٔ حُِٜٔس ٝكظق حُٔ٤ْ. حُزخهٕٞ ر٠ْ حُِٜٔس ٝكظق حُٔ٤ْ ) (4) . د- هُٞٚ طؼخُ٠ : ﭽ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳﯴ ﯵ ﯶ ﭼ انسير: ٩٣ هخٍ حُوَ١ز٢ : ( ٝهَأ أرٞ رٌَ (5) "ٌٓخٗخطٌْ" ) (6) . (1) ٛ٢: ٓخ طٞحطَ رٔ٘ي ٛل٤ق ػٖ حُ٘ز٢ .٣٘ظَ: ١٤زش حَُ٘٘ ٫رٖ حُـٍِ١ (3). (2) ٛٞ: كِٔس رٖ كز٤ذ حُِ٣خص، أرٞ ػٔخٍس حٌُٞك٢ حُظ٤ٔ٢ ٓٞ٫ْٛ، أكي حُوَحء حُٔزؼش طٞك٢ (156) .٣٘ظَ: ٝك٤خص ح٧ػ٤خٕ (2/186)، ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(1/261). (3) ٛٞ: ػِ٢ رٖ كِٔس أرٞ حُلٖٔ حٌُٔخث٢، أكي حُوَحء حُٔزؼش، طٞك٢ رخَُ١ (189ٛـ) ٣٘ظَ: ٓؼَكش حُوَحء حٌُزخٍ (72)، ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(1/535) . (4) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ250 . (5) ٛٞ: أرٞ رٌَ رٖ ػخْٛ رٖ أر٢ حُ٘ـٞى ح٧ٓي١ أكي حُوَحء حُٔزؼش، طٞك٢ رخٌُٞكش ٓ٘ش(128ٛـ). ٣٘ظَ: ٓؼَكش حُوَحء حٌُزخٍ(51)، ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(1/346). (6) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ283 .
عدد الصفحات ٦٠طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 61 ؿـ- هُٞٚ طؼخُ٠ : ﭽ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭼ انسير: ٕٗ هخٍ حُوَ١ز٢ : ( ٌٛٙ هَحءس حُؼخٓش ػِ٠ أٗٚ ٓٔٔ٠ حُلخػَ " حُٔٞص " ٜٗزخ ؛ أ١ : ه٠٠ الله ػِ٤ٜخ ، ٝٛٞ حهظ٤خٍ أر٢ كخطْ (1) ٝأر٢ ػز٤ي(2) ؛ ُوُٞٚ ك٢ أٍٝ ح٥٣ش: ﭽ ﭧ ﭨ ﭩ ﭼ انسير: ٢٤ كٜٞ ٣و٠٢ ػِ٤ٜخ ) . ٝهَأ ح٧ػٖٔ (3) ٝ٣ل٤٠ رٖ ٝػخد(4) ٝ حٌُٔخث٢: " هُ٠٠ ػِ٤ٜخ حُٔٞص " ػِ٠ ٓخ ُْ ١ْٓ كخػِٚ ... ) (5) . ى - هُٞٚ طؼخُ٠ : ﭽ ﮤ ﮥ ﮦ ﭼ غافر: ٦٤ هخٍ حُوَ١ز٢ : ( ٝهَح ٗخكغ (6) وأهل ادديـة وحمزة وافؽسائي: " أَدخِؾوا " بؼطع إفف وـسر الخاء من أدخل ، وهي اختقار أبي ظبقد ؛ أي : يلمر الله ادلائؽة أن يدخؾوهم ودفقؾه ﭽ ﮞ ﮟ ﮠ ﭼ غافر: ٦٤ . (1) ٛٞ: َٜٓ رٖ ٓلٔي رٖ ػؼٔخٕ حُـ٘ٔ٢ حُٔـٔظخٗ٢، أرٞ كخطْ، ٖٓ ًزخٍ حُؼِٔخء رخُِـش ٝحُ٘ؼَ، ُٚ طٜخٗ٤ق ػي٣يس، طٞك٢ ٓ٘ش(255ٛـ).٣٘ظَ: ٓؼَكش حُوَحء حٌُزخٍ(1/118)، ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(1/32). (2) ٛٞ: حُوخْٓ رٖ ٓ٬ّ حَُٜٝ١ ح٧ٜٗخٍ١، أرٞ ػزيالله، آخّ كخكع ٛخكذ طٜخٗ٤ق ك٢ حُوَحءحص ٝحُلي٣غ ٝحُلوٚ ٝحُِـش ص(224ٛـ)، ٣٘ظَ: طخٍ٣ن ح٧ٓٔخء ٝحُؼوخص(190)، ٝٓ٤َأػ٬ّ حُ٘ز٬ء (2/3057 ) . (3) ٛٞ: ِٓ٤ٔخٕ رٖ َٜٓحٕ ح٧ٓي١، أرٞ ٓلٔي، طخرؼ٢ ٍٜٓ٘ٞ، ًخٕ ػخُٔخاً رخُوَإٓ ٝحُلي٣غ ٝحُلَحثٞ: (61ـ148ٛـ).٣٘ظَ: ٓ٘خٛ٤َ ػِٔخء ح٧ٜٓخٍ: (168)، ٝٝك٤خص ح٧ػ٤خٕ (2/216)، ٝٓؼَكش حُوَحء حٌُزخٍ(1/11). (4) ٛٞ: ٣ل٢ رٖ ٝػخد ح٧ٓي١ ٓٞ٫ْٛ، حٌُٞك٢، ٗ٤ن حُوَحء طٞك٢ ٓ٘ش (103).٣٘ظَ: حُٔ٤َ (4/379). (5) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ287،288. (6) ٛٞ: ٗخكغ رٖ ػزيحَُكٖٔ حُِ٤ؼ٢ أكي حُوَحء حُٔزؼش طٞك٢ رخُٔي٣٘ش(167ٛـ). ٣٘ظَ: حُٔزؼش: (53)، ٝؿخ٣ش حُٜ٘خ٣ش(2/330)ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء( 3 /4006).
عدد الصفحات ٦١طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 62 افباؿون: ﭽ ﮧ ﭼ غافر: ٦٤ بوصل إفف وضم الخاء من دخل ، أي : يؼال لهم : " ادخؾوا " يا " آل ؾرظون أصد افعذاب " وهو اختقار أبي حاتم ... ) (1) . أٓخ اًح ًخٗض اكيٟ حُوَحءحص حُٔظٞحطَس طل٤ي ٓؼ٘٠اً ػخٓخ أٝ ٓؼ٘٠اً ُحثيح ػِ٠ ٓؼ٘٠ حُوَحءس ح٧هَٟ كٌخٕ حُوَ١ز٢ ١هظخٍٛخ ٝ٣ويٜٓخ ػِ٠ ح٧هَٟ، ٝ٫ ٣َى حُوَحءس ح٧هَٟ ُؼزٞطٜخ ًٔخ ك٢ حُٔؼخٍ حُظخُ٢ : هُٞٚ طؼخُ٠ : (ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ) [انفاتحت:٤] هخٍ حُوَ١ز٢: حهظِق حُؼِٔخء أ١ُّ ٙٓخ أرِؾ : َِِٓي أٝ َٓخُِْي ؟ ٝحُوَحءطخٕ َٓٝ٣ظخٕ ػٖ حُ٘ز٢ ٝأر٢ رٌَ ٝػَٔ، ... كوخٍ : ٝحكظؾ رؼ٠ْٜ ػِ٠ إٔ ٓخٌُخاً أرِؾُ ؛ ٧ٕ ك٤ٚ ُ٣خىس كَف كِوخٍثٚ ػَ٘ كٔ٘خص ُ٣خىس ػٖ هَحءس "َِِٓي" هِض : ٌٛح ٗظَ اُ٠ حُٜ٤ـش، ٫ اُ٠ حُٔؼ٘٠ ، ٝهي ػزظض حُوَحءس رـ"َِِٓي" ٝك٤ٚ ٖٓ حُٔؼ٘٠ ٓخ ُ٤ْ ك٢ " َٓخُِْي"ػِ٠ ٓخ ر٤٘خ . ٝالله أػِْ (2). (1) ٣٘ظَ: حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢ ؽ18/ٙ366 . (2) ٣٘ظَ: حُٜٔيٍ حُٔخرن رظَٜف (1/216)، ٝحُظ٤ٔ٤َ(208).
عدد الصفحات ٦٢طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 63 اضثاظي:ػاضػراءاتػاضذاذةػ:ػػ حُوَحءحص حُ٘خًس : ٛ٢ ًَ هَحءس ٛق ٓ٘يٛخ ، ٝٝحكوض حُؼَر٤ش ُٝٞ رٞؿٚ ، ٝهخُلض ٍْٓ حُٜٔلق (1) . ٝأٓخ ٜٓ٘ؾ ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢ ك٢ طلٔ٤َٙ ٝٓٞهلٚ ٖٓ حُوَحءحص حُ٘خًس كٌخٕ ٣ٔظؼَٝ حُوَحءحص حُ٘خًس ٝ٣لظؾ رٜخ . ٖٝٓ ح٧ٍٓٞ حُظ٢ حٓظؼَٝ ك٤ٜخ حُوَ١ز٢ حُوَحءحص حُ٘خًس ٝحكظؾ رٜخ ٓخ ٣ِ٢ : أ - َٜٗس رؼٞ حٌُٔحٛذ ٝح٥ٍحء حُلوٜ٤ش ٝح٧كٌخّ . ٓؼخٍ ًُي هَحءس ػزي الله رٖ ٓٔؼٞى (كٜ٤خّ ػ٬ػش أ٣خّ ٓظظخرؼخص) (2) ك٢ ًلخٍس حُ٤ٔ٤ٖ آ٣ش حُٔخثيس ٝحُوَحءس حُٔظٞحطَس ٛ٢ ﭽ ﯱ ﯲ ﯳﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﭼ انًائدة : ٩٨. رـ٤َ ُ٣خىس ٓظظخرؼخص كوخٍ حُوَ١ز٢ : " كو٤ي رٜخ حُٔطِن " ٝرٚ هخٍ أرٞ ك٘٤لش (3) "... ٣َٜ٘ َٗ١ حُظظخرغ ك٢ ًلخٍس حُ٤ٔ٤ٖ روَحءس حرٖ ٓٔؼٞى . د - طز٤٤ٖ رؼٞ ُـخص هزخثَ حُؼَد ُٜٝـخطٜخ ٓؼخٍ ًُي : هٍٞ حُوَ١ز٢ ٝهَأ ٣ل٤٠ رٖ ٝػخد ٝح٧ػٖٔ "ِٗٔظؼ٤ٖ" رٌَٔ حُٕ٘ٞ (4) ٝٛ٢ ُـش (1) ٣٘ظَ: ح٩رخٗش ٌُٔ٢ حُو٤ٔ٢: (63)، ٝحَُٔٗي حُٞؿ٤ِ ٧ر٢ ٗخٓش: (381)، ٝٓ٘ـي حُٔوَث٢ٕ ٫رٖ حُـٍِ١: (16) ٝٓـٔٞع حُلظخٟٝ ٫رٖ ط٤ٔ٤ش: (13/393). ٝحٌُ١ ٣ظَٜ إٔ حُوَحءس حُ٘خًس ٛ٢ : ٓخ هَؽ ٖٓ أٝؿٚ حُوَحءحص ػٖ أًٍخٕ حُوَحءس حُٜل٤لش ٣٘ظَ : حُٜٔ٘خؽ ك٢ حُلٌْ ػِ٠ حُوَحءحص ُِيًظٍٞ حُيَٝٓ١ ٙ/35 . (2) أهَؿٜخ حرٖ ؿَ٣َ حُطزَ١(8/652) ػٖ حرٖ ٓٔؼٞى ٝأر٢ّ . (3) ٛٞ: حُ٘ؼٔخٕ رٖ ػخرض حُظ٤ٔ٢ رخُٞ٫ء، أرٞ ك٘٤لش، حُلو٤ٚ حُٔـظٜي حُٔلون أكي ح٧ثٔش ح٧ٍرؼش ػ٘ي أَٛ حُٔ٘ش: (80-150ٛـ). ٣٘ظَ: طخٍ٣ن حُؼوخص(450)، ٝٓ٤َ أػ٬ّ حُ٘ز٬ء(2/1581)، ٝطٌٜ٣ذ حُظٌٜ٣ذ(10/401) . (4) ًًَٛخ حرٖ هخُٞ٣ٚ ك٢ حُوَحءحص حُ٘خًس ٙ(1) ٝٗٔزٜخ ُؾٗخف رٖ كز٤ٖ.
عدد الصفحات ٦٣طَؿ٤لخص ح٩ٓخّ حُوَ١ز٢( ٖٓ ٍٓٞس حَُِٓ اُ٠ ٍٓٞس كِٜض ) 64 طٔ٤ْ (1) ٝأٓي (2) ٝه٤ْ (3) ،ٍٝر٤غس (4) ،ُ٤يٍ ػِ٠ أٗٚ ٖٓ حٓظؼخٕ كٌَٔص حُٕ٘ٞ ًٔخ طٌَٔ أُق حَُٞٛ (5) . ؿـ - حُظٞؿ٤ٚ رَى ٓؼ٘خٛخ اُ٠ هَحءس حُـٔخػش ٓؼخٍ ًُي : ؿوفه تعاػ(ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ) [انبمزة:٩١١] .هخٍ حُوَ١ز٢ : " رَكغ طُٔؤٍُ ٝٛ٢ هَحءس حُـٍٜٔٞ، ٝ٣ٌٕٞ ك٢ ٟٓٞغ حُلخٍ رؼطلٚ ػِ٠ "ر٘٢ٍحاً ٌٝٗ٣َحاً " ، ٝحُٔؼ٘٠ "اٗخ أٍِٓ٘خى رخُلن ر٘٤َحاً ٌٝٗ٣َحاً ؿ٤ََ ٓٔجٍٞ... ٝهَأ حرٖ ٓٔؼٞى "ُٖٝ طُٔؤٍَ " ، ٝهَأ أُرّ٢"ٝٓخ طُٔؤٍُ " ٝٓؼ٘خٛٔخ ٓٞحكن ُوَحءس حُـٍٜٔٞ؛ َٗلَ٠ إٔ ٣ٌٕٞ ْٓإٝ٫اً ػْٜ٘" (6) . ى- طوٞ٣ش هَحءس حُـٔخػش رٜخ ٓؼخٍ ًُي: ك٢ هُٞٚ طؼخُ٠: (ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ) [انبمزة:٤٠٢] . (1) ٛ٢: رطٖ ٖٓ حُؼيٗخٗ٤ش، ْٝٛ ر٘ٞ طٔ٤ْ رٖ َٓس رٖ أى رٖ ١خروش رٖ اُ٤خّ رٖ ٓ٠َ رٖ ِٗحٍ رٖ ٓؼي رٖ ػيٗخٕ ،ًٝخٗض ٓ٘خُُْٜ رؤٍٝ ٗـي.٣٘ظَ: ؿَٜٔس أٗٔخد حُؼَد (1/189) . (2) ٛ٢: هز٤ِش ػظ٤ٔش ٖٓ حُؼيٗخٗ٤ش ط٘ٔذ اُ٠ أٓي رٖ هِ٣ٔش رٖ ٓيًٍش رٖ اُ٤خّ رٖ ٓ٠َ رٖ ِٗحٍ . ٣٘ظَ: ٓؼـْ هزخثَ حُؼَد (1/21). (3) ٛ٢: رطٖ ٖٓ آٍ ػخَٓ رٖ ٛؼٜؼش رٖ ٓؼخٝ٣ش رٖ رٌَ رٖ ٛٞحُٕ رٖ ٍٜٓ٘ٞ رٖ ػٌَٓش رٖ هٜلش رٖ ه٤ْ ػ٤٬ٕ، ٖٓ حُؼيٗخٗ٤ش ، ًخٗض ٓ٘خُُْٜ رخُزلَ٣ٖ .٣٘ظَ: ؿَٜٔس هزخثَ حُؼَد حُؼَد حُوي٣ٔش ٝحُلي٣ؼش: (3 /970) . (4) ٛ٢: ك٢ ٖٓ ٍٓٞ ٖٓ حُؼيٗخٗ٤ش ،ْٝٛ ر٘ٞ ٍر٤ؼش رٖ ِٗحٍ رٖ ٓ٠َ ى٣خٍْٛ ٓخ ر٤ٖ حُ٤ٔخٓش ٝحُزلَ٣ٖ. ٣٘ظَ: ؿَٜٔس أٗٔخد حُؼَد(90) ٜٝٗخ٣ش ح٧ٍد(242). (5) حُـخٓغ ٧كٌخّ حُوَإٓ ُِوَ١ز٢(1/226). (6) ٣٘ظَ: حُٜٔيٍ حُٔخرن(2/343_344).
عدد الصفحات ٦٤